I OSK 819/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, , , po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1915/10 o odrzuceniu skargi V. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nieumieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1915/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę V. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wola m.st. Warszawy w przedmiocie nieumieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do najmu lokalu socjalnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że skarga została złożona po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Sąd wskazał, iż pismem z dnia 8 czerwca 2010 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszonego prawa. Organ pismem z dnia 29 czerwca 2010 r. odpowiedział na to wezwanie. Odebrała je w dniu 7 lipca 2010 r. w siedzibie organu pełnomocnik skarżącego J. T. Ustawowy 30 dniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 6 sierpnia 2010 r. Skarga została złożona bezpośrednio w Sądzie w dniu 5 sierpnia 2010 r., zaś 18 sierpnia 2010 r. została przez Sąd przesłana do organu. Sąd podał, iż zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w doktrynie dominuje pogląd, że w przypadku wniesienia przez skarżącego skargi bezpośrednio do sądu, sąd ten powinien ją przesłać właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania jej biegu. Wówczas o zachowaniu ustawowego, trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, decyduje data nadania skargi przez sąd w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej. Sąd uznał, iż skarga została złożona po terminie, bowiem została nadana przez Sąd na adres właściwego organu w dniu 18 sierpnia 2010 r. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł V. F., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, że skarżący uchybił 30 dniowemu terminowi do wniesienia skargi, podczas gdy jak wynika z akt sprawy skarga została złożona do organu właściwego w przepisanym terminie , o czym świadczy załączone do akt sprawy potwierdzenie nadania skargi do Urzędu Dzielnicy Wola, w placówce pocztowej operatora publicznego; - art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez dowolne rozszerzenie kompetencji Sądu i zastosowanie środków nieokreślonych w ustawie, tj. przekazanie w nieznanym ustawie trybie skargi do organu, co miało negatywne konsekwencje procesowe dla strony, podczas gdy Sąd winien był czekać na przekazanie skargi przez organ do Sądu. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż w dniu 5 sierpnia 2010 r. nadał w placówce polskiego operatora publicznego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Urzędu m. st. Warszawy Urzędu Dzielnicy Wola, co jednoznacznie wynika z załączonego dowodu potwierdzenia nadania, załączonego do skargi. Ponadto skarżący w treści skargi wskazał, że do skargi, którą złożył informacyjnie do Sądu, załącza dowód nadania skargi w urzędzie pocztowym. Skarżący drugi egzemplarz skargi złożył w Sądzie zapobiegawczo, bowiem w przeszłości zdarzało się, że organy nie przekazywały skarg skarżącego do Sądu. A zatem, Sąd błędnie przyjął, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi. Skarżący podniósł także, że nie ma przepisów, które zobowiązywałyby Sąd do przekazania skargi do organu właściwego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są uzasadnione. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a." - Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W sprawie niniejszej przepis ten Sąd pierwszej instancji powołał jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Sąd pierwszej instancji przyjmując dzień 18 sierpnia 2010 r., jako dzień wniesienia, miał na uwadze fakt przekazania/nadania skargi przez Sąd do Zarządu Dzielnicy Wola m. st. Warszawy. Jednakże z załączonego do skargi potwierdzenia nadania przesyłki poleconej oraz wyjaśnień skarżącego zawartych w skardze wynika, że przedmiotowa skarga została nadana w Urzędzie Pocztowym Warszawa 120 w dniu 5 sierpnia 2010 r. W tej sytuacji przed podjęciem zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji obciążał obowiązek wnikliwego wyjaśnienia okoliczności dotyczących nadania skargi na adres organu, jako okoliczności istotnych dla podjęcia zaskarżonego postanowienia. Właściwe ustalenie okoliczności dotyczących nadania skargi na adres siedziby organu ma fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia skargi. Skoro zaś Sąd pierwszej instancji nie poczynił ustaleń koniecznych do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, to tym samym wydane postanowienie dotknięte jest wadami skutkującymi jego uchylenie. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na marginesie należy zaznaczyć, iż w aktach administracyjnych brak jest skargi nadanej przez V. F., która wpłynęłaby do organu. Jednakże z wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z dnia 13 kwietnia 2011 r. wynika, że wpłynęła ona do Kancelarii Urzędu Dzielnicy Wola i została zarejestrowana w dniu 9 sierpnia 2010 r. Również ta kwestia powinna zostać wnikliwie zbadana przez Sąd pierwszej instancji. Za chybiony natomiast należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. Wprawdzie w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który zobowiązywałby sąd do przekazania skargi do organu właściwego, niemniej jednak należy mieć na uwadze art. 54 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Wskazać jednak należy, iż w doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu albo do organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten lub organ powinien przekazać skargę organowi, o którym mowa w § 1 art. 54 p.p.s.a. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi (art. 53 § 1-3 p.p.s.a.) decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd lub wspomniany organ (por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu..., 2005, s. 248). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.