I OSK 881/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-20
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Ewa Dzbeńska, Ewa Kręcichwost–Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, gdy dłużnik alimentacyjny przebywa w zakładzie karnym i nie przedstawił dokumentów potwierdzających niezdolność do pracy?Ratio decidendi
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć, odroczyć lub rozłożyć na raty należności z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną, jednak decyzje te mają charakter uznaniowy. Pobyt w zakładzie karnym oraz zamiar podjęcia nowego życia po jego opuszczeniu nie stanowią okoliczności uzasadniających umorzenie należności. Umorzenie jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy obiektywne okoliczności uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. W sprawie nie wykazano takich okoliczności, a organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.Stan faktyczny
P. S. jest dłużnikiem alimentacyjnym, który przebywał w zakładzie karnym. W lutym 2010 r. Prezydent Miasta Ruda Śląska odmówił mu umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. P. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało decyzję w mocy. Następnie P. S. złożył skargę do WSA w Gliwicach, który ją oddalił. Skarżący podnosił trudną sytuację zdrowotną i materialną oraz brak możliwości podjęcia pracy po opuszczeniu zakładu karnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost–Durchowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 477/10 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 477/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Prezydent Miasta Ruda Śląska decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 2 pkt 10, art. 30 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił P. S. umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych: R. S. i M. S. w wysokości [...] zł ustalonych decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do postanowień art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Następnie organ zaznaczył, że strona we wniosku o umorzenie należności wskazała, że motywem zgłoszonego żądania jest przebywanie w Areszcie Śledczym. Odnosząc się do powyższego wniosku organ zauważył, że strona jest osobą młodą i zdolną podjąć zatrudnienie po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności. Nadto poinformowano stronę, że z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności dysponuje ona możliwością odroczenia terminu spłaty należności.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W motywach odwołania podniosła, że ma [...] lat i choruje na [...] i z tego powodu stale zażywa leki, jak również nie wie czy po wyjściu z zakładu karnego będzie w stanie podjąć zatrudnienie. Z uwagi na chorobę szybko się męczy i nie może ciężko pracować.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżył unormowania prawne w zakresie żądania zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak również zasady umarzania zwrotu tych należności. W następstwie przeprowadzonej analizy, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że organ I instancji podejmując swoją decyzję nie dopuścił się naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, jak również nie przekroczył granic uznania administracyjnego, w ramach którego podejmował decyzję. Nadto podkreślono, że wniosek o umorzenie należności wypłaconych z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego uwzględniany będzie tylko w wyjątkowych przypadkach, natomiast strona nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, ani innym dokumentem potwierdzającym jej niezdolność do podjęcia zatrudnienia. W tej sytuacji organ ten nie znalazł podstaw do uwzględnienia zgłoszonego wniosku.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł P. S. W skardze tej wskazał, że wkrótce opuści zakład karny i chciałby normalnie żyć i pracować, regularnie spłacać alimenty i założyć rodzinę, lecz zadłużenie, które posiada odbiera mu chęć podjęcia zatrudnienia, ponieważ jego większa część podlegałaby potrąceniom. Z tego powodu jedynym dla niego wyjściem jest praca na czarno. Zaznaczył również, że jego zadłużenie rośnie, a jego była żona na 5 osób ma 4 tysiące zł i się śmieje. Z tego powodu stawia pytanie gdzie jest sprawiedliwość, nadto zaznaczył, że zamierza założyć nową rodzinę, jednakże kto będzie chciał taką osobę, która posiada zadłużenie. W końcowej części skargi zauważył, że jego była żona pozostawiła mieszkanie zadłużone na kwotę około [...] tysięcy zł. z tytułu opłat mieszkaniowych za energię elektryczną. Z tych powodów jego wniosek jest zasadny i powinien być uwzględniony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Oddalając skargę P. S. w uzasadnieniu wyroku Sąd na wstępie wskazał, iż stosownie do postanowień art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela może, na wniosek dłużnika alimentacyjnego, umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Przywołany przepis jest podstawą prawną decyzji podjętych przez organy administracji obu instancji i z tego powodu wymaga bliższej analizy. Z brzmienia przywołanego unormowania wynika, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń. Oznacza to, że organ ten podejmuje rozstrzygnięcie w warunkach uznania administracyjnego, przy czym ustawodawca w przepisie tym nie zamieścił żadnych przestanek, które wyznaczałyby ramy podejmowania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Z przepisu tego można jedynie wyłuskać, iż ustawodawca przewidział trzy rozwiązania dla dłużnika alimentacyjnego, które winny przyczyniać się do poprawy jego sytuacji. Po pierwsze, może on wystąpić o odroczenie spłaty występującego zadłużenia, o rozłożenie na raty, a w ostateczności o umorzenie występującego zadłużenia. Zamieszczenie w przywołanym przepisie wymienionych możliwości poprawy sytuacji dłużnika alimentacyjnego równoznaczne jest z tym, że stosowane one winny być w określony sposób, a mianowicie od najmniej dającego po wywołujący najdalej idący skutek. Z tego powodu, dłużnik alimentacyjny winien, w pierwszej kolejności, wykorzystać przysługującą mu możliwość odroczenia terminu spłaty występującego zadłużenia lub rozłożyć tę spłatę na raty a dopiero w ostateczności występować o umorzenie występującej należności. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia odwołał się do okoliczności związanych z sytuacją osobistą i majątkową wnioskodawcy i zaznaczył, że strona nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego jej niezdolność do wykonywania pracy i uzyskiwania z tego tytułu środków finansowych. W rozpatrywanej sprawie, skarżący wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. wystąpił do organu I instancji o umorzenie jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń osobie uprawnionej, w wysokości 9.000 zł. Oznacza to, że strona wystąpiła o przyznanie jej najdalej idącego rozwiązania przewidzianego w art. 30 ust. 2 ustawy. Zgłoszone żądanie stało się dla organów administracji wyznacznikiem zakresu prowadzonego postępowania. Z tego też powodu organy te nie były uprawnione do rozpatrywania innych, przysługujących stronie możliwości poprawy własnej sytuacji. Natomiast zasadnie organy te poinformowały stronę o przysługującej jej takiej możliwości. Decyzje w przedmiotowej sprawie podejmowane są w warunkach uznania administracyjnego, zatem do rozważenia pozostaje kwestia, czy organy obu instancji nie przekroczyły granic tego uznania. Analiza obu rozstrzygnięć podjętych w ramach kontrolowanego postępowania pozwala stwierdzić, że organy administracji w tym zakresie nie dopuściły się naruszeń prawa. Prezydent Miasta Ruda Śląska w motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że strona jest osobą młodą i zdolną podjąć zatrudnienie, zatem organ ten odwołał się do określonego argumentu, który jego zdaniem uzasadniał podjęcie takiej decyzji. Natomiast organ odwoławczy, w bardziej rozbudowany sposób, odniósł się do tej problematyki. Spowodowane to zostało treścią odwołania, w którym skarżący akcentował swoją złą sytuację zdrowotną, która uniemożliwia mu wykonywanie ciężkich prac. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, w sposób jednoznaczny zaakcentował, że skarżący nie przedłożył żadnego dokumentu wskazującego na to, że ma ograniczone możliwości w podejmowaniu zatrudnienia i są one spowodowane złym stanem zdrowia. Nadto umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń musi być traktowane jako coś wyjątkowego i dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia muszą zachodzić szczególne okoliczności. Zdaniem Sądu argumentacja zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest prawidłowa i zasadnie akcentuje wyjątkowość umorzenia oraz to, że w sytuacji osoby występującej o podjęcie takiej decyzji muszą wystąpić szczególne okoliczności. Skarżący w pismach kierowanych do organów administracji, jak również w skardze do tutejszego Sądu akcentuje w pierwszej kolejności to, że jest w zakładzie karnym i że po jego opuszczeniu chce podjąć nowe życie nie będąc obarczonym długami powstałymi przed trafieniem do tego zakładu i w okresie pobytu w nim. Nadto akcentował zły stan zdrowia oraz zgłaszał zastrzeżenia co do prawidłowości systemu udzielania świadczeń osobom uprawnionym do alimentów. Argumentacja skarżącego, jak również podnoszone przez niego okoliczności, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego wniosku. W pierwszej kolejności przyjdzie dostrzec, że skarżący nie przedkłada żadnych dokumentów potwierdzających prawdziwość podnoszonych przez niego twierdzeń, a co istotniejsze, swoje wywody opiera o to, co zamierza w przyszłości podejmować, a mianowicie, założyć nową rodzinę i poszukać zatrudnienia. Zatem skarżący w żaden sposób nie wykazał, że jego sytuacja jest na tyle trudna i złożona, że nie jest w stanie spłacić należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to, że rozstrzygnięcia organów obu instancji nie są samowolne, lecz podjęte w granicach uznania administracyjnego, a tym samym nie można zarzucić im naruszenia przepisów prawa.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł P. S. zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i pozytywne rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 30 § 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż:
a. skarżący winien w pierwszej kolejności wystąpić z wnioskiem o odroczenie terminu płatności bądź o rozłożenie na raty, a dopiero w późniejszym czasie skorzystać z dobrodziejstwa polegającego na umorzeniu należności z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
b. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 30 § 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez wydanie decyzji na podstawie przywołanego przepisu z pominięciem okoliczności odwołujących się do sytuacji majątkowej i rodzinnej skazanego, który to obowiązek wynika wprost z ustawy,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 3 § 1 ppsa. polegające na ograniczeniu rozpoznania sprawy jedynie do prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji, podczas gdy prawidłowo przeprowadzona kontrola działalności organu winna doprowadzić do zmiany decyzji, od której skarżący się odwołał.
W uzasadnieniu wskazał, że w toku całego postępowania administracyjnego skarżący nie negował faktu, iż jest dłużnikiem alimentacyjnym, jednakże swoją sytuacją tłumaczył, iż obecnie nie jest w stanie wywiązać się z zobowiązania w kwocie 9.000 złotych. Skazany obecnie odbywa karę pozbawienia wolności, co skutkuje tym, iż nie posiada żadnego dochodu. Również skazany nie posiada jakiegokolwiek majątku sprzed osadzenia go w zakładzie karnym. Nałożenie na niego wyżej opisanego obowiązku - w jego ocenie - jest daleko posuniętą niesprawiedliwością. Niezrozumiały dla skarżącego jest również pogląd Sądu, jakoby w pierwszej kolejności winien wystąpić z wnioskiem o odroczenie terminu płatności bądź rozłożenia zobowiązania na raty. Obowiązujące przepisy nie nakładają na osobę zainteresowaną takiego obowiązku. Osoba zainteresowana ma pełną swobodę w wyborze dobrodziejstw opisanych w art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Również nie należy wykluczyć takiej sytuacji, iż skarżący nie posiadał pełnej wiedzy na temat obowiązujących procedur. Mógł on wnioskować, iż jeżeli domaga się całkowitego umorzenia świadczeń, to Sąd z urzędu - po zbadaniu materiału dowodowego - dojdzie do przekonania, iż całkowite umorzenie będzie niewspółmierne do sytuacji życiowej skarżącego i zastosuje w stosunku do niego inny wariant opisany w cytowanej ustawie, który to będzie obwarowany rygorami. Ponadto należy wskazać, iż skarżący podczas całego postępowania administracyjnego nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, a co więcej - jako że odbywa karę pozbawienia wolności -zasięgnięcie porady prawnej również stało się niemożliwe. Skarżący wprost opowiada się, iż jego sytuacja materialna nie pozwoli mu na pokrycie zobowiązania. Należy pamiętać, iż skarżący po opuszczeniu zakładu karnego będzie musiał poczynić dość spore wydatki na zorganizowanie sobie życia, a przede wszystkim podjąć działania zmierzające do znalezienia sobie pracy zarobkowej. Sąd wydając orzeczenie w niniejszej sprawie nie uwzględnił, a wręcz pominął, sytuację majątkową i rodzinną skarżącego. Na skarżącym nadal ciąży obowiązek alimentacyjny. Art. 30 § 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nakłada na organ orzekający obowiązek zbadania sytuacji materialnej i rodzinnej. Trudno jest się zgodzić z poglądem Sądu, jakoby u skarżącego nie wystąpiła okoliczność szczególna przemawiająca za umorzeniem należności.
Ponadto należy zwrócić uwagę, iż wydana decyzja godzi w naczelną zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Organy wydające zaskarżane kolejno decyzje w uzasadnieniach swoich orzeczeń powoływały się na rozważania organu wcześniej orzekającego i sporządzającego uzasadnienie. W sposób jednoznaczny należy stwierdzić, iż w późniejszych uzasadnieniach brak jest jakiejkolwiek odmienności w treści pisemnych motywów rozstrzygnięcia. Konstrukcja zaskarżalności orzeczeń ma na celu kontrolę wydanych uprzednio orzeczeń, zatem zasadnym wydaje się być zbadanie sprawy ponownie pod względem merytorycznym jak i faktycznym. W uzasadnieniu Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego brak jest własnych rozważań Sądu, a jedynie powielenie poglądów organów wydających decyzje. Takie postępowanie jest sprzeczne z naczelną zasadą zaskarżalności wydanych orzeczeń, która została zagwarantowana jednostce ustawą zasadniczą.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi, w pełni podzielając tezy uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania.
Badając, stosownie do treści art. 183 § 2 ppsa, zaistnienie którejkolwiek z przesłanek nieważności, w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń, dlatego postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 ppsa. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem jedynie kompetencyjnym, którego naruszenie może mieć miejsce w powiązaniu z konkretnymi przepisami ustawy.
Odnośnie zarzutu skargi kasacyjnej, naruszenia przez Sąd I instancji art. 30 § 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wskazać należy, że zgodnie z powyższym przepisem, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Użycie przez ustawodawcę w przepisie sformułowania "może" wskazuje, że decyzje organów administracji w tym przedmiocie mają charakter decyzji uznaniowych, jakkolwiek organ jest związany przesłankami wskazanymi w tym przepisie. Przesłankami tymi są: sytuacja dochodowa i rodzinna.
Wskazać jednak należy, że zobowiązania alimentacyjne rodziców względem dzieci, a które wynikają z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.), mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach.
Podobnie umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu z wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, nie uzasadnia pobyt w zakładzie karnym, chęć podjęcia po jego opuszczeniu nowego życia bez obciążenia długami powstałymi przed i podczas pobytu w zakładzie karnym, zamiar podjęcia nowego życia po opuszczeniu zakładu karnego, nie będąc obarczonym długami, czy też zgłaszane zastrzeżenia co do prawidłowości systemu udzielania świadczeń osobom uprawnionym do alimentów.
Wskazać także należy, że odbywanie kary pozbawienia wolności nie jest okolicznością obiektywną lecz stanowi efekt, zabronionych z punktu widzenia prawa, działań skarżącego i nie może stanowić okoliczności uzasadniających umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie uzasadnia też umorzenia sama tylko hipotetyczna możliwość nie znalezienia pracy po opuszczeniu zakładu karnego. Prawidłowo zatem Sąd I instancji wskazał, iż skarżący w pierwszej kolejności może wystąpić z wnioskiem o odroczenie terminu płatności.
Okoliczność, że skarżący aktualnie nie pracuje, ponieważ przebywa w zakładzie karnym, nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącego po opuszczeniu zakładu karnego, a tym samym nie wyklucza zmiany jego sytuacji majątkowej w przyszłości. Jak wskazał Sąd I instancji, skarżący P. S. nie przedłożył żadnego dokumentu wskazującego na to, że ma ograniczone możliwości w podejmowaniu zatrudnienia i są one spowodowane złym stanem zdrowia.
Z uwagi na powyższe należy uznać, iż organy administracji publicznej nie przekroczyły w sprawie granic uznania administracyjnego, a uzasadnienie organów odpowiada art. 107 § 3 kpa. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji w świetle przepisów prawa materialnego i prawa procesowego.
Zgodzić się trzeba ze skarżącym kasacyjnie, że obowiązujące przepisy nie nakładają na osobę zainteresowaną obowiązku zgłoszenia w pierwszej kolejności wniosku o odroczenie terminu płatności bądź rozłożenia zobowiązania na raty. Osoba zainteresowana ma pełną swobodę w wyborze dobrodziejstw opisanych w art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jednakże przyjęcie takiego stanowiska przez Sąd I instancji nie stanowiło podstawy oddalenia skargi P. S. lecz prawidłowa ocena przesłanek z art. 30 § 2 ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło