V SA/Wa 129/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. w R. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; postanawia: - odrzucić skargę; Z akt postępowania administracyjnego wynika, że G. (zwana dalej: skarżącą) wnioskiem z [...] stycznia 2004 r. wystąpiła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programu SAPARD, Działanie 4 – "Różnicowanie działalności gospodarczej na obszarach wiejskich, Schemat 4.2. – "Tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich". Po zaakceptowaniu powyższego wniosku w dniu [...] lipca 2004 r., została zawarta pomiędzy skarżącą, a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umowa cywilnoprawna nr [...] na podstawie, której skarżącej została udzielona pomoc finansowa. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej wywiązania się Beneficjentów Programu SAPARD z obowiązku utrzymania określonej w umowie ilości miejsc pracy pismem z [...] lutego 2010 r. Departament Oceny Projektów Inwestycyjnych ARiMR poinformował skarżącą o stwierdzeniu przyrostu zatrudnienia na poziomie 2 miejsc pracy, co nie jest zgodne z postanowieniami zawartej umowy. Na powyższe pismo skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, po analizie którego pismem z [...] czerwca 2010 r. nr [...] ARiMR poinformowała skarżącą o jego negatywnym rozpatrzeniu. Pismem z 16 lipca 2010 r. skarżąca, działając przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "decyzję" z [...] czerwca 2010 r. wnosząc m.in. o jej uchylenie wraz z poprzedzającym ją aktem organu z lutego 2010 r. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, jako nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1890/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił powyższą skargę, gdyż podany przez skarżącą przedmiot zaskarżenia nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., a w konsekwencji nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Od wyzej wskazanego postanowienia skarżąca, działając przez swojego pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia [...] września 2010 r., w toku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego, skarżąca zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o powstrzymanie się od podejmowania dalszych działań windykacyjnych, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego wywołanego wniesieniem skargi z dnia 16 lipca 2010 r. W odpowiedzi przekazanej pismem z dnia [...] października 2010 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie przychyliła się do wyżej opisanego wniosku, wskazując, że podstawą żądania zwrotu wypłaconej kwoty pomocy jest umowa cywilnoprawna zawarta w dniu [...] lipca 2004 r. co przesądza o cywilnoprawnym trybie dochodzenia roszczeń przez Agencję. W piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. skarżąca wyraziła pogląd, zgodnie z którym postępowanie windykacyjne w niniejszej sprawie powinno zostać zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Nadto skarżąca zwróciła się z prośbą o ponowne przeprowadzenie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontroli dokumentów związanych z utrzymaniem utworzonych w wyniku realizacji przedsięwzięcia nowych miejsc pracy. W odpowiedzi przekazanej pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała skarżącą, iż postępowanie kontrolne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. W konsekwencji podtrzymano stanowisko, iż skarżąca nie wywiązała się z obowiązku umownego utrzymania określonej liczby nowoutworzonych miejsc pracy. Pismem z 16 grudnia 2010 r. skarżąca, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "decyzję" z [...] listopada 2010 r. wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, jako nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], dalej: p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła skargę na pismo ARiMR z dnia [...] listopada 2010 r. dotyczące wyników kontroli realizacji przez skarżącą zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej oraz związanych z tym działań Agencji podjętych w celu dochodzenia zwrotu kwoty pomocy finansowej wypłaconej w związku z realizacją projektu w ramach Programu Operacyjnego SAPARD w zakresie działania 4 "Różnicowanie działalności gospodarczej na obszarach wiejskich", schemat 4.2 "Tworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich". Należy wskazać, iż w wyniku czynności kontrolnych dokonanych przez Agencję, wykryto niewywiązanie się skarżącej z obowiązku utrzymania określonej liczby nowoutworzonych miejsc pracy, mającego swe źródło w treści zawartej w dniu [...] lipca 2004 r. umowy, na podstawie której skarżącej została udzielona pomoc finansowa. Z uwagi na powyższe, stosownie do postanowień ww. umowy, Agencja podjęła działania cywilnoprawne w celu odzyskania wypłaconej kwoty pomocy finansowej. Nie ulega wątpliwości, iż wskazany przez skarżącą przedmiot zaskarżenia nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena prawidłowości realizacji zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej przez jej strony wraz ze wszystkimi kontraktowymi konsekwencjami dokonania takiej oceny, podlega kontroli sądów powszechnych w razie zaistnienia sporu w tym zakresie, a nie sądów administracyjnych. W omawianym zakresie Prezes ARiMR jako organ administracji publicznej nie ma kompetencji do określania w sposób władczy i jednostronny sytuacji prawnej indywidualnie oznaczonych adresatów. Zakwestionowane przez skarżącą pismo z dnia [...] listopada 2010 r. nie stanowi autorytatywnej wypowiedzi władzy administracyjnej, lecz dotyczy konsekwencji niewykonania przez skarżącą zobowiązań przewidzianych umową zawartą w dniu [...] lipca 2004 r. Agencja, dochodząc zwrotu kwoty pomocy wypłaconej na podstawie umowy, działa jako strona stosunku cywilnoprawnego, realizująca swoje uprawnienia kontraktowe, a nie jako organ administracji publicznej. Wskazanie na umowę jako podstawę udzielenia pomocy, zawiera zarazem odwołanie się do trybu dochodzenia roszczeń wynikających z takiego zgodnego oświadczenia woli stron. Zgodnie zaś z postanowieniami ww. umowy, w przypadku niewywiązania się beneficjenta z obowiązku utrzymania określonej liczby nowoutworzonych miejsc pracy, Agencja ma prawo wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym i wezwać beneficjenta do zwrotu kwoty otrzymanej pomocy finansowej wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od daty przekazania środków na rzecz beneficjenta, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania do zapłaty. Co istotne, w przypadku braku porozumienia pomiędzy Agencją a beneficjentem wszystkie spory, w myśl § 14 umowy, rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Agencji. Oczywistym jest, że ewentualne roszczenia Agencji wynikające z zawartej ze skarżącą umowy podlegają dochodzeniu na drodze postępowania cywilnego. Powyższe koresponduje z regulacją art. 43 ust. 1 ustawy o ARiMR, zgodnie z którym w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją Specjalnego Programu Akcesyjnego na Rzecz Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej - stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zdaniem Sądu nie powinno zatem budzić wątpliwości, że spór zaistniały między Agencją a skarżącą jest sprawą cywilną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, stwierdzić należy, iż na pismo z dnia [...] listopada 2010 r. skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, co stanowi przesłankę do odrzucenia skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.