II OSK 1019/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-28
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Andrzej Gliniecki, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a., gdy strona dowiedziała się o decyzji w sposób inny niż doręczenie decyzji?Ratio decidendi
Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o istnieniu decyzji, niezależnie od formalnego doręczenia tej decyzji. Organy administracji są zobowiązane rzetelnie i wnikliwie ustalić datę powzięcia wiedzy przez stronę oraz zachowanie terminu. W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły prawidłowo kwestii zachowania terminu, co stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a., a sąd I instancji błędnie uznał, że organy zastosowały się do wytycznych sądu z wyroku z dnia 23 marca 2010 r.Stan faktyczny
K. Z. wniósł wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z 2007 r. dotyczącą lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. K. Z. złożył skargę do WSA w Łodzi, który oddalił skargę. Następnie K. Z. złożył skargę kasacyjną do NSA, zarzucając błędy proceduralne i niewłaściwe ustalenie daty złożenia wniosku o wznowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz K. Z. kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 28 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 1530/10 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz K. Z. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1530/10, oddalił skargę K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. Z. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2007 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...], przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], na części działek nr ewid. [...] i [...], odmówił wznowienia postępowania.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta Ł. wskazał, że w dniu [...] stycznia 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wpłynęło pismo, w którym K. Z. wniósł o uchylenie w/w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2007 r. Pismem procesowym z dnia 2 maja 2009 r. wnioskodawca, w odpowiedzi na wezwanie organu, sprecyzował swoje żądanie i wskazał, że wnosi o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone własną ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., następnie decyzją z dnia [...] września 2009 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej u.p.z.p., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawcy organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. K. Z. wniósł skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r. uchylił decyzje organów I i II instancji oraz postanowienie organu I instancji o wznowieniu postępowania, poddając w wątpliwość spełnienie przez wnioskodawcę podstawowego wymogu, tj. zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Organ I instancji wskazał, że w toku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że w dniu 8 grudnia 2008 r. do Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miasta Ł. wpłynęło odwołanie strony opatrzone datą 3 - 4 grudnia 2008 r. od decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. udzielającej pozwolenia na budowę spornej inwestycji. Odwołanie to opatrzone prezentatą organu wraz z datą wpływu stanowi materiał dowodowy świadczący o tym, że w dacie pisania odwołania znana była stronie decyzja będąca przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania i że wniosek ten złożony w dniu 19 stycznia 2009 r. narusza art. 148 § 2 k.p.a.
Nadto, organ wskazał na treść art. 53 u.p.z.p., który jest przepisem szczególnym w stosunku do regulacji zawartej w k.p.a. Stanowi on, iż o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie, strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właściciela i użytkownika wieczystego nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Organ wskazał, iż zgodnie z przywołaną regulacją pismem kierownika Oddziału Urbanistyki UMŁ z dnia [...] listopada 2007 r. przekazane zostało obwieszczenie dotyczące decyzji lokalizacyjnej, celem jego wywieszenia na tablicy ogłoszeń. Na odwrocie tego pisma znajduje się adnotacja z dnia 28 grudnia 2007 r. dokonana przez pracownika Delegatury UMŁ, że ogłoszenie wisiało na tablicy ogłoszeń od dnia 23 listopada 2007 r. do dnia 23 grudnia 2007 r. Organ podkreślił, że wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń UMŁ jest zwyczajowo przyjętym w Ł. sposobem zawiadamiania mieszkańców, zatem uwzględniając 14 - dniowy termin, o jakim mowa w art. 49 k.p.a., licząc od dnia 23 grudnia 2007 r. należało uznać, że w dniu 5 stycznia 2008 r. nastąpiło doręczenie K. Z. wiadomości o kwestionowanej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. Z. wniósł o jej uchylenie w całości i uwzględnienie wcześniejszych wniosków dotyczących wznowienia postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2007 r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż pierwszą lakoniczną wiedzę o wydaniu bliżej nieokreślonej decyzji uzyskał z lektury uzasadnienia decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., która została mu doręczona na przełomie listopada i grudnia 2008 r. Od decyzji tej wniósł odwołanie w dniu 4 grudnia 2008 r. - data nadania przesyłki, w którym odwołujący dodatkowo wniósł o doręczenie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, dalej o stwierdzenie jej nieważności lub uznanie za stronę i przywrócenie terminu na odwołanie się od jej ustaleń. W postanowieniu z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewoda Ł. wyjaśnił stronie, że w kwestii wznowienia postępowania winien zwrócić się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co też uczynił poprzez sporządzenie nowego odwołania datowanego na dzień 14 stycznia 2009 r., nadanego w dniu 15 stycznia 2009 r. Odwołujący podkreślił, że w realizacji pouczenia Wojewody Ł., które odebrał 10 stycznia 2009 r., sporządził oddzielnie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i złożył je z zachowaniem 14 - dniowego terminu na wniesienie odwołania. Na marginesie podkreślił, że precyzyjną wiedzę o decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego pozyskał dopiero po doręczeniu pouczenia Wojewody, tj. po 10 stycznia 2009 r., wcześniej wiedza odwołującego nie była kompletna.
Dalej wyraził pogląd, że błędne jest dodatkowo odwoływanie się przez organ do regulacji art. 53 ust. 8 u.p.z.p. Odwołujący zakwestionował sposób doręczenia decyzji, tj. obwieszczenie w formie pism zamieszczonych na tablicy ogłoszeń Delegatury Urzędu Miasta Ł. Referatu Ogólnego Ł. i stwierdził, że nie widział takiego ogłoszenia i tym samym nie zapoznał się z nim. Zdaniem odwołującego, celem ustawodawcy wprowadzającego przepis art. 53 ust. 1 u.p.z.p., było stworzenie dogodnego dostępu do informacji mogących mieć znaczenie dla danego obywatela. Informowanie stron w sposób zwyczajowo przyjęty oznacza np. ogłoszenia prasowe, a przede wszystkim poinformowanie listem poleconym potencjalnie najbardziej zainteresowanych stron, jakimi są właściciele nieruchomości sąsiednich. Ogłoszenie na tablicy informacyjnej może być jedynie uznane za pomocniczy sposób informowania, ale w żadnym razie nie może być to sposób podstawowy i jedyny. Dodatkowo strona wskazała, że Prezydent Miasta poinformował ją o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej. Podobnie rzecz się miała w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę tej samej stacji telefonii cyfrowej.
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 §1 pkt 4 i art. 148 § 2 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wskazując na zasadność utrzymanego w mocy rozstrzygnięcia Kolegium przypomniało dotychczasowy przebieg postępowania, stanowiska stron i charakterystykę trybu wznowienia postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, że mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w wyroku z dnia 23 marca 2010 r. bezspornym jest, iż pismem z dnia 4 grudnia 2008 r. strona odwołała się od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2008 r. i wniosła o przesłanie do wiadomości decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i o stwierdzenie jej nieważności lub uznanie za stronę postępowania i przywrócenie terminu do wznowienia postępowania. Dokument ten strona załączyła do odwołania złożonego do Kolegium w dniu 19 stycznia 2009 r., które po wyjaśnieniu, sprecyzowaniu przez stronę, stanowiło podstawę do uruchomienia postępowania wznowieniowego. Kolegium zaznaczyło, że zdaniem Sądu przywołane okoliczności dowodzą, że strona w dacie złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., czyli w dniu 4 grudnia 2008 r. z pewnością posiadała wiedzę o decyzji lokalizacyjnej, natomiast podanie o wznowienie złożyła dopiero w dniu 19 stycznia 2009 r., zatem z uchybieniem terminu wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. Z. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i merytoryczne rozpatrzenie sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu i składanych pismach. Nadto poddał w wątpliwość dopuszczalność podnoszenia kwestii ewentualnego przedawnienia uprawnienia skarżącego do skarżenia decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., gdyż prawo do jej zaskarżenia strona wywodzi z pkt 2 prawomocnego postanowienia Wojewody Ł. z dnia [...] stycznia 2009 r. Dalej podniósł, że w jego przekonaniu błędne jest również stanowisko organów administracji, iż Sąd jednoznacznie rozstrzygnął, że w dacie złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., czyli w dniu 4 grudnia 2008 r. skarżący posiadał wiedzę o decyzji lokalizacyjnej, lecz podanie o wznowienie złożył dopiero w dniu 19 stycznia 2009 r. Wychodząc z takiego założenia Kolegium wskazało, że jest związane ustaleniem Sądu i przyjęło, że strona uchybiła terminowi do wnioskowania o wznowienie postępowania. Zdaniem strony takie ustalenie stoi w sprzeczności z faktami, a przede wszystkim z orzeczeniem, w którym Sąd nie rozstrzygnął w sposób ostateczny kwestii, czy wnoszący o wznowienie postępowania dochował lub też naruszył normy określone z art. 148 k.p.a. W ocenie strony Sąd jedynie wyraził powzięte wątpliwości co do jednoznacznego rozpatrzenia tej kwestii przez Kolegium, nakazując dokładne wyjaśnienie i rzetelne udokumentowanie sprawy w tym zakresie. Na koniec skarżący powtórzył argumentację odwołania i podkreślił, iż pierwszą lakoniczną wiedzę o spornej decyzji uzyskał z lektury decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2008 r., daty doręczenia decyzji nie pamięta, ale było to na przełomie listopada i grudnia 2008 r. zatem uznać należy, iż podanie o wznowienie złożone zostało w dniu 4 grudnia 2008 r., a nie w dniu 19 stycznia 2009 r. jak przyjął organ.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Sąd badając legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego doszedł do przekonania, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem.
W pierwszej kolejności Sąd zwrócił uwagę, że sprawa K. Z. w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2007 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...], była już przedmiotem kontroli Sądu. Wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 110/10, Sąd uchylił w całości decyzję organu I i II instancji oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2009 r. Oznacza to, że obecnie kontrolowane rozstrzygnięcie wydane zostało w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego przez organy obu instancji. W związku z powyższym, a w szczególności wobec treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 153 p.p.s.a., obecnie prowadzona kontrola będących przedmiotem skargi decyzji będzie miała na celu sprawdzenie czy organy administracyjni wypełniły wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 marca 2010 r.
Sąd stwierdził, że organy administracji w pełni zastosowały się i uwzględniły wszystkie wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 23 marca 2010 r. badając w sposób wnikliwy czy strona zachowała wynikający z przepisu art. 148 k.p.a. termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, w sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., a termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
W orzecznictwie sądowym, które zresztą Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, ugruntowało się stanowisko, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim - o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji wcale nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2010r., IV SA/Po 506/09, niepubl., dostępny Lex Nr 554245; wyrok WSA z dnia 29 sierpnia 2008r., II SA/Kr 828/07, niepubl., dostępny Lex Nr 518490).
Analizując dokumenty zgromadzone w ramach postępowania wyjaśniającego Sąd stwierdził, że organ administracji prawidłowo ustalił, niekwestionowaną przez stronę skarżącą okoliczność, że w piśmie z dnia 4 grudnia 2008 r., adresowanym do Wojewody Ł., K. Z.odwołał się od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2008 r. Jak wynika z lektury przedmiotowego pisma skarżący wnosił w nim o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., przesłanie do wiadomości decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, która była podstawą dla wydania decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. i o stwierdzenie jej nieważności lub uznanie odwołującego za stronę i przywrócenie terminu na odwołanie się od decyzji lokalizacyjnej. W uzasadnieniu tegoż pisma skarżący sformułował zarzut, że zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2008 r. wydana została w oparciu o decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, precyzując, iż o decyzji lokalizacyjnej jest mowa w decyzji, od której się odwołuje. Jak wynika z dalszych ustaleń organu, rzeczony dokument z dnia 4 grudnia 2008 r. K. Z. załączył do pisma opatrzonego datą 14 stycznia 2009 r., zatytułowanego "odwołanie", złożonego w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w dniu 19 stycznia 2009 r. Pismo to, po wyjaśnieniu rzeczywistej intencji wnioskodawcy, potraktowane zostało jako wniosek o wznowienie postępowania.
W przekonaniu Sądu powyższe okoliczności dowodzą, że strona skarżąca w dacie złożenia odwołania od rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2008 r., czyli w dniu 4 grudnia 2008 r. z pewnością posiadała wiedzę o decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego. Wiedzę tę strona powzięła już z lektury uzasadnienia decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. Ustalenie to potwierdza sam skarżący. W pełni zasadne jest tym samym ustalenie, że strona skarżąca posiadała wiedzę o decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego przed złożeniem odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. W konsekwencji uzasadnione jest twierdzenie, że skarżący uchybił terminowi jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji, na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, co oznacza, iż organ administracji działając w oparciu o obowiązujące przepisy prawa zobligowany był odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 k.p.a.
Mając na względzie zarzuty strony Sąd powtórzył, że jednomiesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczony jest od dnia dowiedzenia się o decyzji. Nie jest, jak już było to wywiedzione konieczne doręczenie decyzji. W niniejszej sprawie strona wiedzę o decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego powzięła z decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją lokalizacyjną zawarła dopiero w piśmie z dnia 14 stycznia 2009 r., co jednoznacznie potwierdziła, na wezwanie organu, w piśmie z dnia 2 maja 2009 r. Oświadcza w nim, iż na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. wnosi o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2007 r. w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, z powodu pominięcia go przez organ ją wydający jako strony postępowania bez winy wnioskującego. W świetle powyższego organ prawidłowo badał jako wniosek o wznowienie postępowania pismo strony ze stycznia 2009 r., nie jak chciałby skarżący pismo z 4 grudnia 2008 r., gdyż wówczas w piśmie tym strona nie zawarła żadnego wniosku, który wskazywałby, iż intencją strony jest wznowienie postępowania i obligowałby organ do wyjaśnienia wątpliwości co do rzeczywistej woli strony. Organy administracji nie mogą natomiast ani domniemywać znaczenia oświadczeń strony, ani ich dowolnie wywodzić, interpretować na podstawie niejasnych pism. W efekcie końcowym nie istniały żadne przesłanki aby pismo z dnia 4 grudnia 2008 r. potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego.
Reasumując Sąd I instancji uznał, że argumentacja organów stanowi wypełnienie wytycznych zawartych w powoływanym wyroku. Organy zastosowały się do każdej wskazówki, w sposób szczegółowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny i przeprowadziły jego analizę w świetle obowiązujących przepisów k.p.a. Wywiedzione w ten sposób wnioski uzasadniły w sposób określony w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów zasługują na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. Z., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia następujących przepisów przez organy w toku postępowania administracyjnego:
a) niezastosowania normy prawnej przepisu art. 61 oraz art. 65 i 66 k.p.a. w kontekście potwierdzonego aktami sprawy faktu wniesienia przez K. Z. odwołania z dnia 14 stycznia 2009 r. (data nadania pocztowego 15 stycznia 2009 r.) jako bezpośredniego następstwa postanowień oraz pouczeń dotyczących strony, zawartych w prawomocnym postanowieniu nr [...] Wojewody Ł. z dnia [...] stycznia 2009 r., a odnoszących się zgodnie z art. 123 k.p.a. do kwestii proceduralnych wynikłych w sprawie i tym samym błędne przyjęcie, że skarżący uchybił jednomiesięcznemu terminowi na wniesienie podania z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie,
b) pominięcie zasad postępowania określonych w art. 7, art. 8 oraz art. 9 k.p.a. i nieuwzględnienie wyrażonych nimi norm prawnych w zakresie oceny skutków wniesienia przez K. Z. odwołania z dnia 4 grudnia 2008 r. skierowanego do Wojewody Ł., jak również w zakresie skutków późniejszego wydania przez Wojewodę Ł. prawomocnego postanowienia nr [...] z [...] stycznia 2009 r., w szczególności poprzez nieuprawnione pominięcie w sprawie zasad określonych wskazanymi powyżej przepisami i przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdzenia, że: "Organy administracji nie mogą natomiast ani domniemywać znaczenia woli strony, ani ich dowolnie wywodzić, interpretować na podstawie niejasnych pism.", czym w praktyce odmówiono skarżącemu ochrony wynikającej z przepisów art. 112 i art. 126 k.p.a., w zakresie ewentualnych skutków błędnego pouczenia zawartego w postanowieniu [...] Wojewody Ł. z [...] stycznia 2009 r., a dotyczącego zakresu wniosku, jaki strona winna złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego,
c) pominięcie normy prawnej określonej w treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zakresie
oceny faktu, że odwołanie skarżącego w sprawie, jakie wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w dniu 19 stycznia 2009 r., zostało skutecznie wniesione w dniu 15 stycznia 2009 r., tj. w dniu jego nadania, listem poleconym w publicznej placówce pocztowej,
a nadto, poprzez błędne zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny normy przepisu art. 153 p.p.s.a, poprzez przyjęcie, że "organy administracji w pełni zastosowały się i uwzględniły wszystkie wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 23 marca 2010 r. ", w sytuacji, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w skarżonej decyzji z dnia [...] października 2010 r., wbrew swojemu własnemu wcześniejszemu stanowisku w sprawie uznało, że "W świetle oceny prawnej wyrażonej przez Sąd I Instancji w powołanym wyżej wyroku, należy zdaniem Kolegium, uznać rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe. Ocena ta jest bowiem jednoznaczna i w istocie rozstrzyga zasadniczą w sprawie kwestię, tj. zachowania przez Pana K. Z., wynikającego z art. 148 k.p.a. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ...", podczas gdy Sąd I instancji w wyroku z 23 marca 2010 r. w żadnym jego zdaniu nie orzekł końcowo o uchybieniu terminu przez skarżącego, a jedynie w treści uzasadnienia wskazał, że: "Sąd po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uznał, że organy orzekające w sprawie nie zbadały z należytą starannością, tak jak wymagają tego regulacje art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., czy podanie K. Z. o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie, przewidzianym w przepisie art. 148 § 2 k.p.a."
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, łącznie z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
W pierwszej kolejności należało uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Sąd I instancji błędnie bowiem uznał, że organy administracji w pełni zastosowały się i uwzględniły wszystkie wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 110/10, badając w sposób wnikliwy, czy strona zachowała wynikający z przepisu art. 148 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. W powołanym wyroku WSA w Łodzi zobligował Prezydenta Miasta Ł. do wyjaśnienia i rzetelnego udokumentowania, czy termin z art. 148 § 2 k.p.a. został faktycznie zachowany. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku WSA w Łodzi uznał, że kwestia zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania nie została jednoznacznie wyjaśniona i należycie udokumentowana. Sąd ten nie przesądził zatem kwestii zachowania przez K. Z. terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, ustalenie powyższej okoliczności było natomiast rzeczą organów administracji ponownie rozpatrujących sprawę. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy błędnie natomiast przyjął, że wiążące jest stwierdzenie WSA w Łodzi zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 110/10, że podania o wznowienie postępowania strona złożyła dopiero w dniu 19 stycznia 2009 r. Skoro WSA w Łodzi zajął stanowisko, że kwestia zachowania omawianego terminu nie została jednoznacznie wyjaśniona i udokumentowana, to nie można uznać, że w sposób wiążący Sąd przesądził w jakiej dacie strona wniosła podanie o wznowienie postępowania. Takie odczytanie uzasadnienia omawianego wyroku prowadzi do wewnętrznej sprzeczności. Skoro bowiem data wniesienia podania o wznowienie postępowania byłaby datą pewną, wynikającą z ustaleń organów administracji, to wówczas zupełnie nieracjonalne byłoby stwierdzenie o braku wyjaśnienia i udokumentowania kwestii zachowania tego terminu. Jeżeli zaś organy nie poczyniły stosownych ustaleń i rozważań w tym przedmiocie to brak było jakichkolwiek podstaw, aby sąd administracyjny orzekając kasacyjnie, mógł za organy ustalić stan faktyczny.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji błędnie ocenił, że organy w sposób prawidłowy zastosowały się do wiążących je wytycznych wyrażonych w wyroku z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 110/10. Wskazać należy, że organy nie zbadały podnoszonej wielokrotnie przez skarżącego kwestii, iż w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2008 r., [...], nadanym w dniu 4 grudnia 2008r., wniósł on o przesłanie decyzji o lokalizacji celu publicznego, która była podstawą dla wydania decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., stwierdzenie jej nieważności lub uznanie skarżącego za jej stronę i przywrócenie terminu na odwołanie się od jej ustaleń. Odwołanie to skarżący dołączył także do pisma z dnia 14 stycznia 2009 r. (data wpłynięcia do organu – 19 stycznia 2009 r.), które – jak podało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO - "po wyjaśnieniu rzeczywistych intencji strony stanowiło podstawę do uruchomienia postępowania wznowieniowego". Organy nie wyjaśniły jednakże, dlaczego za wniosek o wznowienie postępowania uznały pismo z dnia 14 stycznia 2009 r., nie zaś wyżej wskazane pismo z dnia 4 grudnia 2008 r. Organy nie oceniły także znaczenia postanowienia Wojewody Ł. nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. i zawartego w nim pouczenia, na które wielokrotnie powołuje się skarżący, a którego brak jest w aktach sprawy.
Ze wskazanych powyżej przyczyn, należało uznać, że organy nie zastosowały się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 23 marca 2010 r., nie zbadały bowiem rzetelnie i wnikliwie kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez stronę. Sąd I instancji akceptując taki stan rzeczy, naruszył art. 153 p.p.s.a. Z tego też powodu zasadny jest podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy w toku postępowania administracyjnego art. 7, art. 8 oraz art. 9 k.p.a.
Odniesienie się zaś do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy w toku postępowania administracyjnego art. 61 oraz art. 65 i 66 k.p.a. na obecnym etapie postępowania, ze względu na stwierdzone braki w postępowaniu przeprowadzonym przez organy, należy uznać za przedwczesne.
Odnosząc się do przedostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, że zasadnie skarżący podnosi, że datą skutecznego wniesienia odwołania z dnia 14 stycznia 2009 r. jest dzień nadania go w placówce pocztowej, nie zaś dzień, w którym wpłynęło ono do organu, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na ustalenie zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło