I SA/Wa 1676/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-04

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości wydana bez uprzedniego postanowienia opiniującego zgodność podziału z planem miejscowym lub warunkami zabudowy jest ważna?
Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości wydana bez uprzedniego postanowienia opiniującego, o którym mowa w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi rażące naruszenie prawa i pozbawia stronę możliwości kontroli instancyjnej i sądowej tego etapu postępowania, co powoduje, że decyzje odmowne stwierdzenia nieważności takiej decyzji podziałowej są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
C. B. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującą w mocy decyzję odmowną stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości we wsi Z. przy ul. [...], w części dotyczącej działki przeznaczonej pod przedłużenie drogi publicznej. Skarżąca zarzuciła m.in. brak postanowienia opiniującego zgodność podziału z planem miejscowym lub warunkami zabudowy oraz brak podstaw prawnych dla przejścia własności działki pod drogę publiczną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2010 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od SKO na rzecz C. B. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Emilia Lewandowska Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz C. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej we wsi Z. przy ul. [...], uregulowanej w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] na działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz działki nr [...], nr [...] i nr [...] - w części dotyczącej wydzielenia działki nr [...] przeznaczonej pod projektowane przedłużenie istniejącej drogi publicznej - ulicy [...]. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. W dniu 1 lutego 2008 r. B. B., K. B. i I. B. wystąpili z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości położonej we wsi Z. przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...]. Po rozpoznaniu tego wniosku Burmistrz W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej we wsi Z. przy ul. [...], uregulowanej w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] na działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz działki nr [...], nr [...] (przeznaczone pod projektowaną drogę wewnętrzną) i nr [...] (przeznaczoną pod przedłużenie istniejącej drogi publicznej - ulicy [...]). Decyzję wydano na podstawie art. 94 ust. 1, art. 96 ust. 1 i ust. 4, art. 97 ust. 1, art. 98 oraz art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki ew. nr [...] obręb [...] położonej we wsi Z. przy ul. [...] ustalone decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] - określającej także warunki podziału geodezyjnego tejże działki. Wskazał ponadto, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami działki gruntu, wydzielone pod drogi publiczne, gminne, powiatowe, wojewódzkie i krajowe z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa - z dniem w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna. W niniejszej sprawie decyzja zatwierdzająca podział nie została zaskarżona i stała się ostateczna w dniu 25 sierpnia 2008 r. W dniu 9 lutego 2009 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek C. B. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej we wsi Z. przy ul. [...], w części dotyczącej wydzielenia działki nr [...] przeznaczonej pod projektowane przedłużenie istniejącej drogi publicznej - ulicy [...]. Podniosła w nim zarzut sprzeczności z prawem decyzji, która potwierdza przejście z mocy prawa na własność Gminy W. prawa własności gruntu, który w istocie nie był przeznaczony pod drogę publiczną – gdyż w dniu wydawania decyzji nie istniał plan zagospodarowania przestrzennego, który wygasł w dniu 31grudnia 2003 r., zaś obowiązujące Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie przewidywało drogi publicznej - ulicy [...]. Z tego względu zapis zawarty w decyzji pozbawiony był podstaw prawnych. Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej we wsi Z. przy ul. [...], uregulowanej w KW [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] na działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz działki nr [...], nr [...] i nr [...] - w części dotyczącej wydzielenia działki nr [...] przeznaczonej pod projektowane przedłużenie istniejącej drogi publicznej - ulicy [...]. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z dyspozycją art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja nieważności ma wyjątkowy charakter i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dlatego może znajdować zastosowanie jedynie w szczególnych przypadkach. Wyjątkowość instytucji stwierdzenia nieważności znajduje pełne potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym badanie zgodności z prawem decyzji ogranicza się do badania jej samej, abstrahując od skutków materialnych, jak też od interpretacji prawa. Z tych też względów organ rozważał tylko okoliczności, które mogłyby uzasadnić bądź wykluczyć zasadność zastosowania w rozpoznawanej sprawie instytucji stwierdzenia nieważności. Stwierdził, że zarzut wnioskodawczyni - iż w niniejszej sprawie art. 98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mógł mieć zastosowania z uwagi na fakt, że obowiązujące w chwili wydawania decyzji Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w ogóle nie przewidywało drogi publicznej ulicy Kolejowej - jest niezasadny w sytuacji, gdy zasady podziału (wobec oczywistego faktu braku dla przedmiotowego terenu Planu zagospodarowania przestrzennego) ustalone zostały w decyzji Burmistrza W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr [...] obręb [...] we wsi Z. przy ul. [...]. . Ponadto w powołanej decyzji wskazano jednoznacznie, że projektowany podział wnioskowanej nieruchomości pozwoli na wydzielenie trzech działek budowlanych (proj. nr [...], nr [...] i nr [...]) oraz działki proj. nr [...] przewidzianej na powiększenie działki ew. nr [...] z dostępem do drogi publicznej - ul. [...] poprzez projektowaną o szerokości 5,00 m drogę wewnętrzną odchodzącą na południe od ww. ulicy (proj. dz. nr [...] i nr [...]) oraz projektowany odcinek ul. [...] (proj. działka nr [...]) na przedłużeniu już wydzielonego odcinka (w działce nr [...]) jako przedłużenie istniejącej drogi publicznej - ul. [...]. Powstała w wyniku podziału działka proj. nr [...] pozostanie w użytkowaniu rolniczym. Takiego podziału nieruchomości dokonano według przedstawionego - m.in. przez wnioskodawczynię - wstępnego projektu podziału. Oznacza to, że działka nr [...] została wydzielona zgodnie z tym wnioskiem i zgodnie z warunkami podziału wynikającymi z wydanej również na wniosek C. B. ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z możliwością podziału działki (wydanej zgodnie z przepisami prawa w sytuacji braku Planu). Brak jest zatem znamion rażącego naruszenia prawa przy wydzielaniu przedmiotowej działki nr [...] przeznaczonej pod przedłużenie istniejącej drogi publicznej - ulicy [...]. Kolegium stwierdziło również, iż niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez brak możliwości jego zastosowania w rozpatrywanej sytuacji. Dodało, że zapis decyzji odwołujący się do przewidzianego ww. przepisem przejścia prawa własności ma w istocie znaczenie czysto informacyjne, ponieważ przejście prawa własności nieruchomości, o którym mowa, nie dokonuje się tu z mocy decyzji administracyjnej w sprawie podziału, ale z mocy samego prawa. Nawet w przypadku, gdyby decyzja podziałowa w ogóle nie zawierała w tym zakresie żadnych zapisów, przejście własności nieruchomości (w przypadku zaistnienia przewidzianych przepisem okoliczności) nastąpiłoby niezależnie od tego. Stosownie bowiem do powołanego w podstawie prawnej decyzji art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, działki wydzielone z nieruchomości pod drogi przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna. Oznacza to, że nawet błędne stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji dotyczące przejścia prawa własności na rzecz gminy w istocie nie ma znaczenia dla skuteczności decyzji podziałowej, ani dla jej wykonalności. Powołało też wyrok z dnia 5 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 276/05 LEX nr 299525, w którym Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że: "Oczywiste jest, że postanowienia decyzji w sprawie podziału nieruchomości dot. przejścia prawa własności nie mają żadnego znaczenia, gdyż przejście prawa własności nie dokonuje się z mocy decyzji w sprawie podziału, ale z mocy prawa." Z powyższych względów, kwestia powołania się w treści decyzji podziałowej na zapis art. 98 ust. 1 ww. ustawy (niezależnie od oceny prawidłowości zastosowania tego przepisu z uwagi na fakt, czy droga, pod którą działka jest wydzielana była przewidziana) - nie powoduje, że jest ona obarczona wadą nieważności. Od tej decyzji C. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że w postępowaniu podziałowym zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nie została wydana opinia w sprawie podziału (wydaje się ją w formie postanowienia) - zgodnie z art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ponadto w odniesieniu do wskazania, która działka powstała w wyniku podziału przechodzi na własność Gminy W. z mocy prawa nie podano, czy ul. [...] - której przedłużenie ma stanowić działka nr [...] powstała w wyniku podziału - jest drogą publiczną, gdyż brak jest uchwały Rady Miejskiej w sprawie zaliczenia tej ulicy do kategorii dróg gminnych i uchwały w sprawie ustalenia przebiegu tej ulicy na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zatem ww. wady powodują, że decyzja podziałowa jest nieważna. Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Stwierdziło, że brak uprzedniego postanowienia opiniującego podział nieruchomości (art. 93 ust. 4 i art. 94ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) stanowi niewątpliwie naruszenie prawa, jednak nie przesądza o nieważności decyzji podziałowej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Naruszenie takie mogłoby stanowić ewentualnie podstawę wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową (art. 145 § 1 kpa). Należy też mieć na uwadze, że kwestionowany podział jest zgodny z przepisami odrębnymi i z warunkami określonymi w wydanej przed zatwierdzeniem podziału ostatecznej decyzji Burmistrza W. z [...] października 2007 r. o ustaleniu warunków zabudowy, ustalającej jednocześnie zasady podziału działki ew. nr [...] obręb [...] we wsi Z. Gmina W. W ww. decyzji o warunkach zabudowy wskazano, że ul. [...] jest drogą publiczną, która ma ulec przedłużeniu o projektowany odcinek i że w celu jej przedłużenia, wydzielono już uprzednio działkę ew. nr [...]. W decyzji podziałowej nie można kwestionować tych ustaleń, gdyż warunki podziału, w tym wydzielenie działek pod drogi publiczne zgodnie z projektowanym przeznaczeniem, ustala się w decyzji o warunkach zabudowy. Zatem chybiony jest zarzut, że skarżona decyzja podziałowa, została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Kolegium nie stwierdziło też, aby występowały w niniejszej sprawie inne przyczyny stwierdzenia nieważności ww. decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 kpa, dlatego należało utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji podziałowej. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła C. B. domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie art. 7 i 77 kpa oraz art. 93 ust. 1, 4 i 5, art. 94 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podniosła, że burmistrz W. nie ustalił, czy nieruchomość będąca przedmiotem podziału położona jest na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia planu miejscowego, zaś SKO nie uwzględniło tej kwestii w swojej decyzji i w tym zakresie obie decyzje naruszają prawo. Wskazała również na wynikający z art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. obowiązek wyrażenia opinii o zgodności proponowanego podziału przedmiotowej nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego lub z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Podniosła, że w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana bez uzyskania takiej opinii, która winna mieć formę postanowienia na które przysługuje zażalenie - przez co naruszono art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodała, że w przepisie tym jest wyraźnie wskazany obowiązek organu w kwestii zaopiniowania podziału ("opiniuje") - tymczasem w postępowaniu podziałowym pominięto całkowicie tę fazę postępowania. Nie jest to mało istotne uchybienie - jak uznało SKO - lecz jest to poważne naruszenie procedury przewidzianej ustawą. Podtrzymała też swoje dotychczasowe stanowisko, że ani z decyzji o warunkach zabudowy, ani tym bardziej z decyzji podziałowej nie wynika, iż ulica [...] na odcinku objętym podziałem (ani na żadnym innym) jest drogą publiczną. Tej drogi po prostu tam nie ma i nie ma jej również w żadnych oficjalnych dokumentach (planach, studium, ...). Skoro więc brak było planu zagospodarowania przestrzennego, to na organie ciążył szczególny obowiązek wykazania, że ulica [...] na tym odcinku została zaliczona do dróg gminnych lub powiatowych. Tymczasem zarówno w decyzji podziałowej, jak i w decyzji o warunkach zabudowy - na której ustalenia SKO się powołało - zabrakło wskazania uchwały Rady Miejskiej (o ile taka w ogóle istnieje) w sprawie zaliczenia ulicy [...] do kategorii dróg gminnych, jak również uchwały w sprawie ustalenia przebiegu tej ulicy, wydanej na podstawie art. 7.2 i 7.3. ustawy o drogach publicznych. Ponadto, o ile zaliczenie nowo wydzielanej działki nr [...] miałoby wynikać z warunków zabudowy - to w decyzji winny być zawarte stosowne ustalenia w tym zakresie, bo wiąże się to z utratą prawa własności gruntu przez właściciela działki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie stwierdzając, że skarga jest nieuzasadniona. Podniosło, że według oświadczenia organu I instancji, na terenie objętym ww. podziałem - dla którego to terenu brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – nie ma także obowiązku sporządzenia takiego planu. Przedmiotowy podział jest zgodny z warunkami określonymi w ostatecznej decyzji Burmistrza W. z [...] października 2007 r. o ustaleniu warunków zabudowy, ustalającej jednocześnie zasady podziału działki ew. nr [...] obręb [...] we wsi Z. Gmina W. Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż w sytuacji zgodności dokonanego podziału z zasadami podziału określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, brak uprzedniego postanowienia opiniującego podział nieruchomości (art. 93 ust. 4 i art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) stanowi niewątpliwie naruszenie prawa, jednak nie przesądza o nieważności decyzji podziałowej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Naruszenie takie mogłoby stanowić ewentualnie podstawę wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową (art. 145 § 1 kpa). W ww. decyzji o warunkach zabudowy wskazano, iż ul. [...] jest drogą publiczną, która ma ulec przedłużeniu o projektowany odcinek i że w celu jej przedłużenia, wydzielono już uprzednio działkę ew. nr [...]. W decyzji podziałowej nie można kwestionować tych ustaleń, gdyż warunki podziału, w tym wydzielenie działek pod drogi publiczne zgodnie z projektowanym przeznaczeniem, ustala się w decyzji o warunkach zabudowy. Zatem nieuprawnione jest twierdzenie, że decyzja podziałowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Kolegium nie stwierdziło też, aby występowały w niniejszej sprawie inne przyczyny stwierdzenia nieważności powyższej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r., którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej we wsi Z. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] na działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz działki nr [...], nr [...] i nr [...] - w części dotyczącej wydzielenia działki nr [...] przeznaczonej pod projektowane przedłużenie istniejącej drogi publicznej - ulicy [...]. Kolegium uznało, że brak uprzedniego postanowienia opiniującego podział nieruchomości (art. 93 ust. 4 i art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) stanowi naruszenie prawa, jednak nie przesądza o nieważności decyzji podziałowej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Naruszenie takie mogłoby stanowić ewentualnie podstawę wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową (art. 145 § 1 kpa). Z takim poglądem Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może się zgodzić. Stosownie do treści art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., nr 46, poz. 543 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Z ust. 2 tego art. wynika, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Zaś ust.5 stanowi, że opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Natomiast z art. 94 wynika, że w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli: 1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo 2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z powyższego uregulowania wynika więc, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości istnieje obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego lub z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że decyzja zatwierdzająca projekt podziału została wydana bez przeprowadzenia trybu opiniodawczego – co ewidentnie wynika z treści uzasadnienia decyzji oraz z faktu, że Burmistrz W. nie powołał przepisu art. 93 ust. 1,4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w sentencji decyzji podziałowej. Poza tym nie ustalił również, czy podlegająca podziałowi działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], jest objęta uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i czy jest obowiązek sporządzenia takiego planu. Tymczasem przepis art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest kategoryczny. Ustanawia on obowiązek wyrażenia przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta opinii, o jakiej mowa w ust. 4, w formie przewidzianej w ust. 5. Opinia powinna być wyrażona w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Postanowienie to podlega zatem kontroli instancyjnej oraz kontroli sądowej. Dzięki temu opinia, co do zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego lub z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przestaje być rozstrzygnięciem arbitralnym, a zainteresowana strona (osoba mająca w tym interes prawny) może je kwestionować w wyniku wniesienia zażalenia. Podobny pogląd wynika też z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych – vide: - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 195/09, LEX nr 553436: " Postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest częścią (etapem) postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości."; - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie sygn. akt III RN 50/01OSNP 2002/20/476: "Obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 i 2 tej ustawy), jak i podziału dokonywanego z urzędu (art. 97 ust. 3, 4 i 5 tej ustawy)."; - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 683/05, LEX nr 209513: "1. Postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest częścią postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. 2. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie podziału nieruchomości winno w pierwszej kolejności obejmować postanowienie będące podstawą do wydania decyzji zatwierdzającej podział." W związku z powyższym Sąd uznał, że decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości (wydanej bez uprzedniego postanowienia opiniującego) - są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu przez Sąd. Brak postanowienia opiniującego stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż pozbawia stronę jednego etapu postępowania oraz możliwości weryfikacji tego postanowienia poprzez kontrolę instancyjną oraz kontrolę sądową. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu i podejmie stosowną decyzję. Będzie miało na uwadze także fakt, że naruszenie prawa dotyczy całej decyzji podziałowej, a nie tylko jej części. Sąd nie oceniał zasadności pozostałych zarzutów skarżącej, gdyż nie było to konieczne z uwagi na uchylenie zaskarżonych decyzji z innego powodu. Dopiero nowa decyzja wydana w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. będzie podlegała - ewentualnie - kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło