II SA/Kr 68/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-02-11

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód skarżącego, prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe z córką i zięciem, pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ łączny dochód skarżącego i członków jego gospodarstwa domowego (córki i zięcia) jest wystarczający do pokrycia kosztów sądowych (100 zł wpisu od skargi) bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem i powinna być stosowana jedynie w przypadkach obiektywnej niemożności zdobycia środków na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący K. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i zięciem, a ich łączny miesięczny dochód wynosi 4.400 zł (jego emerytura 1.900 zł oraz wynagrodzenia córki i zięcia 2.500 zł). Posiada dom o powierzchni 98 m2. Argumentował, że poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby mu zakup żywności, leków i opłacenie rachunków, a także pokrycie kosztów rehabilitacji (ok. 400 zł miesięcznie).
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego K. P. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatanckich i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie świadczeń pieniężnych przysługujących osobom deportowanym p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego K. P. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 26 stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego K. P. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2010 r.. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe córką, zięciem i wnukiem. Ich miesięczny dochód wynosi 4.400 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącego w wysokości 1.900 zł oraz wynagrodzenia za pracę córki i zięcia w łącznej wysokości 2.500 zł. Według oświadczenia w skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 98 m2. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie ma możliwości poniesienia kosztów sadowych, bez poniesienia uszczerbku dla utrzymania. Dokonanie takiej opłaty uniemożliwiłoby zakup żywności, leków, opłacenie rachunku za gaz i światło. Nadto skarżący dodał, iż córka z zięciem nie utrzymują domu , bo nie mają na to środków, musza utrzymać syna. On sam dokonuje wszelkich opłat. Miesięczny koszt zakupu leków i rehabilitacji wynosi około 400 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich, a do takiej kategorii osób z pewnością nie można zaliczyć skarżącego. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie skarżący posiada stały miesięczny dochód w wysokości 1.900 zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i zięciem, którzy również posiadają stały miesięcznych dochód. Wysokość osiąganego dochodu zdaniem sądu pozwala na pokrycie kosztów sądowych - które w przedmiotowej sprawie na obecnym jej etapie wynoszą 100 zł ( wpis od skargi) - bez jakiegokolwiek uszczerbku utrzymanie koniecznego dla siebie i rodziny. Reasumując przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło