II GZ 176/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1027/10 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi "F." Spółki z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: oddalić zażalenie. Objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1027/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi "F." Spółki z o. o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 16 listopada 2010 r. wydanym w sprawie III SA/Gd 261/10 zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytaniem prejudycjalnym: Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE.L.98.204.37) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie miejsca zmiany urządzania gry. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 549/10, wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym "Czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: ustawa o grach hazardowych) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych". W ocenie Sądu I instancji, odpowiedź na pytanie czy ustawa o grach hazardowych zawiera przepisy techniczne, które winny podlegać notyfikacji przez Komisję Europejską zgodnie z przepisami Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r., a co za tym idzie czy przepisy ustawy mogły być stosowane przez organy administracji, skoro bezspornym jest, że procedury notyfikacji nie przeprowadzono, jest zagadnieniem mającym wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Również odpowiedź na pytanie prawne postawione Trybunałowi Konstytucyjnemu może mieć znaczący wpływ na rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawną zawieszenia postępowania Sąd I instancji wskazał art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, zarzucając orzeczeniu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE C z dnia 9 maja 2008 r. Nr 115, s. 47) poprzez zawieszenie postępowania w związku z wystąpieniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z pytaniem prawnym w kwestii niewymagającej zajęcia stanowiska przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych poprzez zawieszenie postępowania w związku z wystąpieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z pytaniem prawnym w kwestii niewymagającej zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny. Skarżący organ podkreślił, że przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a Sąd I instancji zawieszając postępowanie powołał się na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odnoszące się do zakazu zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry. Skarżący organ podniósł, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia zgodności ustawy o grach hazardowych z prawem unijnym, w tym z art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm.) była wielokrotnie przedmiotem rozważań i sądy nie dopatrzyły się naruszenia prawa unijnego w zakresie, w jakim Sąd I instancji sformułował pytanie prawne (m. in. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 527/10, wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt II SA/Go 473/10, z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II SA/Go 584/10, z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SA/Go 526/10). Ponadto, zdaniem organu, pytanie prawne zostało zadane poza istotą sporu, ponieważ nie dotyczy usług świadczonych przez skarżącego, ale działalności bliżej niesprecyzowanych podmiotów prowadzących handel automatami do gry. Pytanie jest przy tym hipotetyczne i nie związane w jakikolwiek sposób z działalnością skarżącego. Na marginesie dodał, że nie jest w ogóle wiadome, czy podmioty prowadzące obrót automatami do gier są podmiotami krajów unijnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Sądu I instancji, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 694/06). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniami z dnia 16 listopada 2010 r. zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z trzema pytaniami prejudycjalnymi: 1) w sprawie III SA/Gd 261/10: Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie miejsca zmiany urządzania gry; 2) w sprawie III SA/Gd 262/10: Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych; 3) w sprawie III SA/Gd 352/10: Czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37) powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Celnej w S. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zawieszając postępowanie uznał, że udzielenie odpowiedzi na pytanie prawne odnośnie interpretacji przepisów prawa unijnego, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie. Błędnie jednak wskazał na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 261/10 zawierające pytanie prawne dotyczące przepisu zakazującego zmiany zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie zmiany miejsca urządzania gry, podczas gdy zakazu wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych dotyczyło pytanie prawne zadane w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 262/10. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można również uznać za okoliczność wystarczającą i podważającą zasadność zawieszenia postępowania w sprawie, że kwestia zgodności przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poddana już została wielokrotnej ocenie przez różne składy orzekające Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, które oddalały skargi. Zarzuty sformułowane w zażaleniu organu opierają się na twierdzeniu, że zadanie pytania do Trybunału Sprawiedliwości nie było konieczne, a poza tym zostało ono wadliwie skonstruowane. Odnosząc się do tych argumentów należy przede wszystkim wskazać, że nie jest rolą organów administracji ocena, czy konieczne było zadanie pytania prejudycjalnego i czy jest ono właściwie sformułowane, bowiem to sąd orzekający w sprawie rozważa, czy w sprawie występuje zagadnienie prawne, które wymaga skierowania pytania do Trybunału, a postanowienie sądu odnośnie tej kwestii nie podlega zaskarżeniu (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 13/11). Bez wpływu na zasadność zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie pozostaje problematyka objęta pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 549/10. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.