I SA/Wa 1420/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Dorota Apostolidis (spr.) Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2011 r. sprawy ze skargi [...] Fundacji [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] odmówiło [...] Fundacji [...] przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wypowiedzeniem z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] Prezydent W. wypowiedział, ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2008 r., [...] Fundacji [...] wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego dz. ew. nr [...], obr. [...], o pow. [...] m², położoną w W. przy ul. [...]. Organ jednocześnie zaproponował od 1 stycznia 2009 r. nową opłatę za użytkowanie wieczyste gruntu w kwocie [...] zł. W dniu 10 stycznia 2009 r. [...] Fundacja [...] wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o ustalenie, iż aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, ewentualnie uzasadniona w znacznie mniejszej wysokości. Orzeczeniem z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. oddaliło złożony wniosek wskazując, że został on złożony z uchybieniem 30–dniowego terminu wynikającego z art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm., powoływana dalej jako "ugn"). Organ wskazał, że wypowiedzenie Prezydenta W. zostało stronie prawidłowo doręczone w dniu 10 grudnia 2008 r., natomiast wniosek nadano w urzędzie pocztowym w dniu 10 stycznia 2009 r., a zatem z przekroczeniem wskazanego terminu, który upływał w dniu 9 stycznia 2009 r. Wnioskiem z dnia 17 marca 2010 r. [...] Fundacja [...] wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. W uzasadnieniu wskazano, iż w książce korespondencji wnioskodawcy pod pozycją nr [...] znajduje się zapis potwierdzający doręczenie wypowiedzenia w dniu 11 grudnia 2008 r. Taka data widnieje również na dekretacji Prezesa Fundacji w treści samego pisma. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wnioskodawcy przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 58 kpa w razie uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej podlega on przywróceniu na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośba o przywrócenie powinna być wniesiona w ciągu 7 dni od dnia ustalenia przyczyny uchybienia terminu. Uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony polega na wskazaniu takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego i uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie. Podniesiona przez Fundację okoliczność przeświadczenia, że wypowiedzenie zostało doręczone w dniu 11 grudnia 2008 r. zgodnie z wpisem w książce korespondencji, co doprowadziło do przekonania, że termin do wystąpienia ze stosownym wnioskiem upływa w dniu 10 stycznia 2009 r., nie może zostać zakwalifikowana jako przesłanka przywrócenia terminu. Organ wskazał, że w aktach administracyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru wypowiedzenia, na którym widnieje numer doręczanego pisma, adres, pieczęć Fundacji oraz data odbioru – 10 grudnia 2008 r. z podpisem: K. Z. Powyższe potwierdzenie odbioru zawiera wszystkie elementy do uznania go za prawidłowe i jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Fundacja [...] wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że do dnia doręczenia orzeczenia z dnia [...] lutego 2010 r. Fundacja nie była w posiadaniu jakichkolwiek dokumentów lub informacji, które wskazywałyby na inną datę doręczenia wypowiedzenia, niż dzień 11 grudnia 2008 r., który widnieje w książce korespondencyjnej. O prawidłowości tego wpisu były przeświadczone zarówno osoby uprawnione do reprezentowania Fundacji, jak i ustanowiony w sprawie pełnomocnik. Stąd termin 30-dniowy liczono od dnia 11 grudnia 2008 r. W związku z tym, zdaniem Fundacji, należy uznać, że ewentualne uchybienie terminu nastąpiło w sposób niezawiniony przez stronę. Nie można również zarzucić stronie zaniedbań w organizacji obiegu korespondencji, gdyż w Fundacji prowadzona była książka korespondencji. Wyłączną przyczyną niezachowania terminu był ewentualny błąd pracownika, którego nie można stwierdzić, a tym bardziej nie można było mu zapobiec. Organ nie odniósł się w istocie do okoliczności, w jakich nastąpiło ewentualne przekroczenie terminu i do ich oceny z punktu widzenia zawinienia strony, czym naruszył naczelne zasady postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazał jednocześnie, że nieprawidłowego wpisu przyjęcia korespondencji w książce korespondencji nie można uznać za niezawinioną przyczynę przekroczenia terminu do złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 i 2 kpa uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku złożenie wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona), 4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Sąd oceniając legalność zaskarżonego postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona stwierdza, że zapadło ono w zgodzie z przepisami art. 58 § 1 i 2 kpa. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie spełnił podstawowej przesłanki, od wystąpienia której uzależnione jest przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o braku winy w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97). Przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwiła wyręczenie się przez inną osobę, powódź, pożar, a zatem zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanego powyżej stanowiska piśmiennictwa i orzecznictwa odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu oraz mając na względzie uzasadnienie przedmiotowego w sprawie wniosku, podzielić należy stanowisko organu odnośnie braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona. Nie istniała bowiem żadna obiektywna przyczyna uniemożliwiająca dokonania tej czynności w terminie. W sprawie bezspornym jest, że pismo Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2008 r. stanowiące wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego doręczone zostało skarżącej w dniu 10 grudnia 2008 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Jak słusznie bowiem wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., powyższe potwierdzenie odbioru zawiera wszystkie elementy do uznania go za prawidłowe, tj. numer doręczanego pisma, wskazanie jego adresata, datę odbioru oraz czytelny podpis osoby odbierającej wraz z pieczęcią Fundacji. Stanowi zatem dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Wobec powyższego termin do złożenia wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona upływał, zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 ugn, w dniu 9 stycznia 2009 r. Z treści wniosku nie wynika, aby dopełnienie obowiązku terminowego jego złożenia było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Za przyczynę braku zawinienia, nie sposób uznać bowiem podnoszonej przez skarżącą okoliczności wpisu przez pracownika Fundacji w dzienniku korespondencji błędnej daty otrzymania wypowiedzenia z dnia [...] listopada 2008 r., tj. 11 grudnia 2008 r. oraz znajdującej się na wypowiedzeniu dekretacji Prezesa Fundacji zawierającej tę samą datę. Posługując się przy prowadzeniu działalności osobami trzecimi, Zarząd Fundacji nie może zwolnić się od odpowiedzialności za powierzone im działania, bowiem ponosi ryzyko związane z ich skutkami. Działania pracownika, w tym również zaniedbania, obciążają bezpośrednio pracodawcę, czyli osobę zlecającą czynność pracownikowi. Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa i doktryny "Nie tylko wina podatnika, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, czy pracownika wyłącza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania" (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). "Uznanie braku winy jednostki organizacyjnej do wniesienia środka odwoławczego w ustawowym terminie, wymaga wykazania braku winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w jej imieniu. W żadnym razie o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne tej jednostki oraz zaniedbania jej pracowników" (wyrok NSA z dnia 20 września 2000 r., sygn. akt IV SA 1340/99 LEX nr 54141). "Zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w stosunku do osób trzecich obciążają osobę prawną (pracodawcę) zatrudniającą tegoż pracownika" (wyrok NSA z dnia 9 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 1288/99 LEX nr 44331). Okoliczność, iż pracownik w dzienniku korespondencji wpisał błędną datę jej odbioru jest więc jednoznaczne z niedołożeniem przez stronę należytej staranności w zachowaniu swoich praw, chociażby w postaci zorganizowania prawidłowego nadzoru na wykonywaniem przez pracownika obowiązków. Tak więc zgodzić się należy z organem, iż strona nie wykazała podstawowej przesłanki do przywrócenia terminu jakim jest brak winy w jego uchybieniu. Nieuprawdopodobienie braku winy czyni zbędnym analizowanie spełnienia przez stronę pozostałych przesłanek dla przywrócenia terminu, bowiem, jak już wskazano wyżej, muszą one zostać spełnione łącznie. Reasumując, w ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że niedochowanie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona, nastąpiło bez jej winy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.