II GZ 230/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 14 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 1349/10 w zakresie oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie pomocy na zalesienie postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 14 lutego 2011r. o sygn. akt I SA/Gd 1349/10 oddalił wniosek M. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał następujący stan faktyczny. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 29 grudnia 2010r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] października 2011r. w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 11 stycznia 2010r. (potwierdzenie odbioru – k.32 akt). Zatem termin zakreślony do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 18 stycznia 2011r. W dniu 25 stycznia 2011r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, w którym wskazał, że uchybił terminowi z powodu choroby. Jednocześnie uiścił wpis, dokonując wpłaty w urzędzie pocztowym w dniu 25 stycznia 2011r. (potwierdzenie wpłaty – k. 33 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając wniosek M. B. wskazał, na warunki art. 86 i 87 p.p.s.a. jakie musi spełnić strona składając wniosek o przywrócenie terminu. Sąd oceniając wniosek, bada wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W ocenie Sądu I instancji opisana przez skarżącego okoliczność choroby nie uprawdopodabnia braku jego winny w uchybieniu terminu. Okoliczność niedyspozycji została przez skarżącego sformułowana w sposób ogólnikowy i bez podania przyczyn choroby jak również nie została w sposób wiarygodny udokumentowana. M. B. złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji. W uzasadnieniu zażalenia nadmienił, że w dniu 16 stycznia 2011r. w skutek upadku na własnym podwórku doznał bolesnych potłuczeń jak również zachorował na grypę, co spowodowało, że od dnia 25 stycznia 2011r. leżał chory w łóżku, pod opieką żony, z którą prowadzi wspólnie gospodarstwo. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż zapewnia, że opisane zdarzenie miało miejsce a jedyną osobą, która może to potwierdzić jest żona skarżącego. Zdaniem Skarżącego Sąd I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności zdarzenia tj. zdarzenie miało charakter nagły i z tegoż powodu skarżący nie mógł usunąć przeszkody uniemożliwiającej dotrzymanie terminu. Jednakże skarżący wskazuje, że gdy tylko przeszkoda minęła dokonał uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie z braku uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jak wynika z treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywrócenie terminu. Z treści zaś art. 87 § 2 wynika, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodabniające okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu. Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo są zgodne, że uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (braku winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z 4 czerwca 2002 r., II SA/Kr 1977/00, niepubl.). W piśmiennictwie pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do: postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Z tego powodu poszczególni autorzy określają uprawdopodobnienie jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastkę dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, "Nowe Prawo" 1980, nr 3, s. 75). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku maksymalnej w danych warunkach staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Natomiast do sądu należy ocena, czy uprawdopodobnienie braku winy nastąpiło czy nie. Sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu. Podstawą tej oceny powinien być obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Mając powyższe na uwadze w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący w sposób wiarygodny i prawidłowy nie uprawdopodobnił braku swojej winy. Skarżący ani do wniosku z 25.01.2011r. ani do wniesionego zażalenia nie przedłożył żadnej dokumentacji medycznej mogącej uprawdopodobnić okoliczności choroby zarówno doznanego upadku jak również grypy. Brak jakichkolwiek wiarygodnych informacji dotyczących choroby nie pozwala by tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia w tym zakresie uznać za prawdziwe. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczegółowej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, dbając należycie o swoje interesy. Skarżący nie przedstawił, żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby opisywane zdarzenia. Nawet udokumentowana zwolnieniem lekarskim jak również inną dokumentacja choroba nie zawsze stanowi przesłankę potwierdzającą brak winy strony w uchybieniu terminowi gdyż niekoniecznie musi wykluczać możność dokonania czynności procesowej przez stronę np. nadanie pisma na poczcie, dokonanie wpłaty na poczcie osobiście lub przez domownika (por. III SA 1243/97, lexpolonica nr 339459). W zażaleniu skarżący wskazuje, iż będąc niedysponowanym był pod opieką żony, dlatego też zdaniem Sądu żona mogła dokonać wpłaty na poczcie tym bardziej, że przy tej czynności skarżący nie musi występować osobiście. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. post. NSA z 2 października 2002r., V SA 793/08 oraz WSA w Warszawie sygn. akt I SAB/Wa 78/05, lex nr 192260). W opisywanym okresie choroby skarżący, jak sam twierdził, był pod opieką żony, która zaopatrywała dom w potrzebną żywność, a skarżącego w potrzebne leki, sporządzała posiłki i wykonywała inne czynności dnia codziennego. Należy zauważyć, że uiszczenie wymaganego wpisu na poczcie nie jest czynnością skomplikowaną jak również nie wymaga osobistej obecności skarżącego. Czynność dokonania wpłaty na poczcie nie różni się od innych czynności dnia codziennego, z jakimi musi sobie radzić zarówno osoba zdrowa jak i chora (por. post. NSA z 10 stycznia 2011r., II FZ 594/10). Na marginesie należy podkreślić, że skarżący został w sposób prawidłowy poinformowany o skutkach nieziszczenia wpisu sądowego. Rację zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego miał Sąd I instancji przyjmując w zaskarżonym postanowieniu, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy M. B. Mając zatem powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.