II SA/Wa 1631/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-16

Skład orzekający: Janusz Walawski, Sławomir Antoniuk, Ewa Grochowska-Jung

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA jest uprawniony do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego i zobowiązaniu do uiszczenia opłat oraz odszkodowania po wygaśnięciu trwałego zarządu nad nieruchomością?
Ratio decidendi
Dyrektor ZZM MSWiA, jako reprezentant Skarbu Państwa, posiada uprawnienia do zarządzania lokalami mieszkalnymi niewyodrębnionymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, w tym do wydawania decyzji o opróżnieniu lokalu oraz zobowiązaniu do uiszczenia opłat i odszkodowania, nawet po wygaśnięciu trwałego zarządu. Wygaszenie trwałego zarządu nie skutkuje utratą przez ZZM MSWiA uprawnień do zarządzania tymi lokalami, a decyzje wydane przez Dyrektora ZZM MSWiA w tym zakresie nie naruszają prawa.
Stan faktyczny
M.W. zajmowała lokal mieszkalny będący własnością Skarbu Państwa, zarządzany przez ZZM MSWiA. Po wygaśnięciu trwałego zarządu nad nieruchomością decyzją Prezydenta, ZZM MSWiA wydał decyzję nakazującą opróżnienie lokalu oraz zobowiązującą do uiszczenia opłat i odszkodowania. M.W. zaskarżyła decyzję, kwestionując uprawnienia ZZM MSWiA do wydania takiej decyzji po wygaśnięciu trwałego zarządu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Ewa Grochowska-Jung Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz zobowiązania do uiszczenia należnych opłat i odszkodowania - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] siepnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1996 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej ZZM MSWiA) z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] nakazującą M. W. opróżnienie i przekazanie do dyspozycji ZZM MSWiA lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz zobowiązującą stronę do uiszczenia opłat za używanie lokalu i odszkodowania w wysokości łącznej 598,41 zł miesięcznie, płatne do 15 dnia każdego miesiąca, do czasu opróżnienia przez stronę wymienionego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, iż zajmowany przez M. W. lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku przy ul. [...] w [...] stanowi własność Skarbu Państwa, co potwierdza wypis z kartoteki lokali – zaświadczenie Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]. Na podstawie znajdujących się w aktach lokalu dokumentów (decyzje o przydziale) ustalono, że do 1962 r. lokal pozostawał w dyspozycji jednostek wojskowych Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (późniejsze MSW). Z zaświadczenia wydanego w dniu [...] września 1966 r. przez Kierownika Administracji [...] wynika, że wymieniony lokal pozostawał w dacie wydania zaświadczenia w dyspozycji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...]. Ponadto, w piśmie Szefostwa Zakwaterowania i Budownictwa [...] z dnia [...] listopada 1994 r. nr [...] stwierdzono, że omawiany lokal mieszkalny nr [...] pismem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] września 1962 r. przekazany został do dyspozycji Dzielnicowej Rady Narodowej [...]. Wspomnianego pisma przekazującego brak jest w aktach lokalu, ale od sierpnia 1962 r. decyzje w sprawie uprawnień do przedmiotowego lokalu wydawane były przez organy administracji państwowej niebędące w strukturze resortu spraw wewnętrznych. Ostatnią decyzją wydaną, przez organy administracji miasta była decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...] maja 1990 r. o przydziale lokalu nr [...] na rzecz I. S. Wymieniona była jedyną osobą uprawnioną do zajmowania przedmiotowego lokalu na podstawie wymienionej decyzji. W dniu 4 czerwca 1998 r. I. S. zmarła. W lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w [...] pozostały A. W. i jej córka M. W. Od chwili śmierci najemcy lokalu, A. W. podjęła działania zmierzające do uzyskania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie opróżnienia przedmiotowego lokalu A. W. opuściła go w styczniu 2006 r. Podjęte w 2005 r. postępowanie administracyjne w przedmiocie opróżnienia omawianego lokalu wobec M. W. zakończone zostało wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 652/06, którym uchylone zostały decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] oraz Dyrektora ZZM MSWiA [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...], z powodu braku możliwości jednoznacznego ustalenia, w zasobach której jednostki pozostaje sporny lokal, a wobec powyższego, który organ właściwy jest do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu. Kwestia ta została wyjaśniona w toku ponownie przeprowadzonego postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Burmistrz Dzielnicy [...] zrzekł się prawa dysponowania lokalami nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w [...], a z przedłożonego pisma Zastępcy Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007r. nr [...] wynika, iż był on uprawniony do podjęcia tej decyzji. W wypisie z kartoteki budynków, sporządzonym w dniu [...] kwietnia 2007 r. przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...] (nr [...]) potwierdzono własność lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na rzecz Skarbu Państwa oraz Zarządu ZZM MSWiA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1511/09, z uwagi na wsteczną datę wypisu z kartoteki budynku oraz ujawnienie treści niezgodnych ze stanem faktycznym, zakwestionował moc dowodową wymienionych dokumentów i uchylił decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Dyrektora ZZM MSWiA z dnia [...] października 2008 r. nr [...] nakazującą M. W. opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Z tych samych względów wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1512/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora ZZM MSWiA z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich i zapłaty odszkodowania. Następnie Dyrektor ZZM MSWiA decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 37a ust. 1 i 2, w zw. z 84a ust. 1 oraz 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1996 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 października 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Zarząd Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. Nr 211, poz. 1764) oraz art. 104 § 1 k.p.a., nakazał M. W. opróżnienie i przekazanie do dyspozycji ZZM MSWiA lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. Czerskiej [...] w [...] oraz zobowiązał stronę do uiszczania opłat za używanie lokalu i odszkodowania w wysokości łącznej 598,41 zł miesięcznie, płatne do 15 dnia każdego miesiąca, do czasu opróżnienia przez stronę wymienionego lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji M. W. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 84a ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż przepis ten uprawnia Dyrektora ZZM MSWiA do wydawania decyzji o opróżnieniu lokalu. Zdaniem skarżącej przepis ten uprawnia [...] jedynie do sprzedaży lokali, po wydaniu decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu. Strona zarzuciła ponadto organowi I instancji naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 4 października 2005 r. w związku z art. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] pozostaje w dyspozycji ZZM MSWiA, gdyż jest niewyodrębnionym lokalem mieszkalnym stanowiącym własność Skarbu Państwa reprezentowanego przez ZZM MSWiA pomimo braku podstawy prawnej, z której wynikałoby to uprawnienie. Skarżąca wskazała, iż zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 1994 r. Od lat czyni starania o uregulowanie stanu prawnego lokalu i pomimo że, jak twierdzi, spełnia wymagane przesłanki, organy m.st. Warszawy odmówiły przyznania jej prawa najmu lokalu. Wobec powyższego zainteresowana postanowiła dochodzić swoich praw do omawianego lokalu mieszkalnego przed sądem powszechnym. Organ MSWiA nie przeprowadził zaś postępowania w celu zbadania przysługujących skarżącej uprawnień do lokalu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż ZZM MSWiA jest państwową jednostką utworzoną przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zarządzeniem MSWiA z dnia 3 lipca 2001 r. nr 15 (Dz. Urz. MSWiA Nr 9, poz. 26 ze zm.), celem realizacji zadań wynikających z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności - gospodarowania zasobami mieszkaniowymi i realizacji uprawnień mieszkaniowych osób określonych w ustawie. Budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] będący własnością Skarbu Państwa, na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] pozostawał w trwałym zarządzie ZZM MSWiA. Decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] orzeczono o wygaszeniu trwałego zarządu. Wniosek ZZM MSWiA o wygaszenie trwałego zarządu związany był z przeznaczeniem usytuowanych w budynku lokali mieszkalnych do sprzedaży na rzecz osób uprawnionych. Zgodnie bowiem z art. 84a ust. 3 ustawy lokale mieszkalne będące w trwałym zarządzie ZZM MSWiA, po uprawomocnieniu się decyzji właściwego organu o wygaśnięciu trwałego zarządu, w imieniu Skarbu Państwa i na zasadach określonych w ustawie mogą być zbywane przez ten Zarząd na rzecz osób uprawnionych (wymienionych w art. 84a ust. 1 i 3). Organ II instancji powołał treść art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 14 ust. 2 i ust. 2a pkt 2 oraz art. 84a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz stwierdził, że wynika z nich, iż z chwilą wygaśnięcia trwałego zarządu ZZM MSWiA nieruchomością przy ul. [...] w [...] uprawnienia Dyrektora ZZM MSWiA stały się szersze, bowiem uprawnienia organu wykonującego w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości, obejmują również jej zarząd. Zgodnie zaś z art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd jest prawną formą władania nieruchomością, który ustanawiany jest na rzecz jednostki organizacyjnej w drodze aktu administracyjnego, tj. decyzji (art. 45 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Natomiast wykonywanie prawa własności wynika wprost z przepisów ustawy - art. 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że nieruchomości mogą być m.in. przedmiotem sprzedaży, zamiany, oddania w najem lub dzierżawę, użyczenia lub oddania w trwały zarząd. Organ odwoławczy podkreślił, iż trwały zarząd nieruchomością przy ul. [...] w [...] ustanowiony został decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2003 r., natomiast uprawnienia starosty wynikające z art. 14 ust. 2a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nadane zostały Dyrektorowi ZZM MSWiA z dniem 1 lipca 2004 r., wprowadzonym do ustawy art. 84a ust. 2, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. zmieniającą m.in. ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Zatem w niniejszej sprawie Dyrektor ZZM MSWiA pierwotnie realizował zadania jednostki organizacyjnej, której powierzony został trwały zarząd nieruchomością przy ul. [...] w [...], a od dnia 1 lipca 2004 r. jako organ bezpośrednio reprezentujący Skarb Państwa. Zgodnie z art. 84a, w związku z art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, Dyrektor ZZM MSWiA uprawniony jest do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach określonych w tej ustawie. Zakres zadań związanych z gospodarowaniem lokalami mieszkalnymi, poza wymienioną ustawą określa statut ZZM MSWiA, nadany tej jednostce zarządzeniem MSWiA z dnia 27 lipca 2006 r. Nr 41 (Dz. Urz. MSWiA Nr 11, poz. 57 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 października 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Zarząd Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. Nr 211, poz. 1764). Przepis § 2 ust. 1 wymienionego rozporządzenia z dnia 4 października 2005 r. określa zasób mieszkaniowy w dyspozycji Zarządu. Są to m.in. lokale pozostające w trwałym zarządzie ZZM MSWiA (pkt 1) oraz lokale niewyodrębnione (pkt 2), będące własnością Skarbu Państwa reprezentowanego przez Zarząd, znajdujące się w budynkach wspólnot mieszkaniowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 80 , poz. 903 ze zm.). Takim lokalem, którego własność nie została wyodrębniona jest lokal nr [...] przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia MSWiA z dnia 4 października 2005 r. gospodarowanie zasobem lokalowym przez ZZM MSWiA obejmuje m.in. obsługę administracyjną i eksploatacyjną lokali, zasiedlanie i zwalnianie lokali, pobieranie i rozliczanie opłat i opłat pośrednich za używanie lokali mieszkalnych (§ 2 ust.2 pkt 1,2 i 3 rozporządzenia), wydawanie decyzji w sprawie opróżnienia lokalu oraz opłat i odszkodowania za używanie lokalu (§ 2 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia). Zadania te obejmują również wydawanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na rzecz osób uprawnionych (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). W ocenie organu powołane wyżej akty prawne, a w szczególności art. 14 ust. 2a pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w związku z art. 84a ust. 2 tej ustawy stanowią podstawę prawną władania przez Zarząd Zasobów Mieszkaniowych MSWiA w przeszłości całym budynkiem mieszkalnym przy ul. [...] w [...], a aktualnie lokalami, których własność nie została wyodrębniona, w tym również lokalem nr [...], a także podstawę wykonywania jako reprezentant Skarbu Państwa w stosunku do tych lokali, czynności związanych z zarządzaniem nimi oraz orzekaniem w sprawach wymienionych w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja Dyrektora ZZM MSWiA z dnia [...] kwietnia 2010 r. narusza art. 84a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 4 października 2005 r. w związku z art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Minister wskazał, iż art. 84a ust. 1 pkt 1-3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP określa osoby, wobec których ZZM MSWiA uprawniony jest do wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu. M. W. będąca osobą niezwiązaną w przeszłości ani obecnie stosunkiem służbowym z resortem spraw wewnętrznych, ani więzami rodzinnymi z osobami wymienionymi w powołanym przepisie, które uprzednio posiadałyby uprawnienia do zajmowanego przez nią lokalu na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie jest uprawniona do uzyskania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu w zasobach Zarządu. Z kolei, art. 37a ust. 1 ustawy stanowi, że osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Ust. 2 art. 37a stanowi natomiast, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, organ wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Powołany zapis jest przepisem obligatoryjnym, co oznacza, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji, o ile spełnione zostały przesłanki w nim wymienione. Sytuacja wskazana w powołanym art. 37a ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora ZZM WSWiA z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych strona podniosła zarzut naruszenia art. 84a w związku z art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP - przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż ZZM MSWiA, pomimo wygaśnięcia trwałego zarządu, jest organem uprawnionym do wydania decyzji nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego numer [...] w budynku przy ul. [...] w [...], a także przyjęcie, że z chwilą wygaśnięcia trwałego zarządu ZZM MSWiA nad nieruchomością przy ul. [...] w [...] uprawnienia Dyrektora ZZM MSWiA stały się szersze. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przez niezastosowanie się do wiążących organ administracji wskazań co do dalszego postępowania wyrażonego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1511/09 i pominięcie przy rozstrzygnięciu sprawy faktu, iż sporny lokal nie znajduje się już w zasobach MSWiA, gdyż trwały zarząd został wygaszony decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., iż z chwilą wygaszenia trwałego zarządu decyzją z dnia [...] marca 2006 r. ZZM MSWiA utracił uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach określonych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na przepis art. 84a tej ustawy jest błędne, albowiem z literalnego brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że jedynym uprawnieniem Zarządu - po uprawomocnieniu się decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu - jest uprawnienie do zbycia lokalu. W żadnym wypadku natomiast nie można zaakceptować stanowiska, iż po uprawomocnieniu się decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu, uprawnienia Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA stają się szersze, aniżeli przed wygaszeniem trwałego zarządu. Mając na względzie fakt wygaszenia trwałego zarządu - lokal mieszkalny numer [...] w budynku przy ul. [...] w [...] nie pozostaje w zasobach mieszkaniowych MSWiA, a zatem, ZZM MSWiA nie jest organem uprawnionym do wydania decyzji nakazującej opróżnienie ww. lokalu. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, w czyjej dyspozycji - ZZM MSWiA, czy [...] - znajduje się zajmowany przez skarżącą lokal mieszkalny. W świetle art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1512/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż organ nie wykazał aby, jako zarządca lokalu mieszkalnego numer [...] w budynku przy ul. [...] w [...] (wypis z kartoteki budynków z 2007 r. wskazujący na organ jako zarządcę nie był aktualny), był uprawniony do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawie wnoszenia opłat i odszkodowania za zajmowany bez tytułu prawnego lokal mieszkalny do czasu jego opróżnienia. Sąd podniósł, iż: "Organ powinien dysponować pewnym dokumentem określającym niezbicie jego zarząd do przedmiotowego lokalu. Dokument ten powinien być aktualny i prezentować stan prawny z okresu wszczęcia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji o opróżnieniu lokalu oraz decyzji w sprawie wnoszenia opłat i odszkodowania. Dokumentem takim wykazującym prawa zarządu może być aktualny wypis z księgi wieczystej, jeżeli jest prowadzona dla danego lokalu, albo aktualny wypis z kartoteki danego budynku". Jak wynika z akt administracyjnych, Dyrektor ZZM MSWiA zastosował się do wskazań Sądu i w toku postępowania wyjaśniającego uzyskał od Prezydenta [...] aktualne, wg stanu na dzień 15 marca 2010 r., wypisy: z rejestru gruntów, z rejestru budynków i wypis z rejestru lokali (k. 266-268 akt administracyjnych). W wypisie z rejestru gruntów dla działki ewidencyjnej nr [...] (nr jednostki rejestrowej [...], nr KW [...]) położonej przy ul. [...] w [...] jako właściciel ww. działki gruntowej został ujawniony Skarb Państwa, władający – Prezydent [...], zaś ZZM MSWiA został ujawniony jako zarządca z udziałem w gruncie [...]. Z wypisu rejestru budynku nr ew. budynku [...] położonego na działce ewidencyjnej nr [...] (nr jedn. rej. [...], poz. kartoteki budynku [...]) wynika, iż współwłaścicielem tego budynku są osoby fizyczne i Skarb Państwa w udziale wynoszącym 39700/192796. Lokal mieszkalny nr [...] w tym budynku nie posiada statusu lokalu o wyodrębnionej własności, zatem też nie posiada Księgi Wieczystej. Natomiast wypis z kartoteki lokali wskazuje, iż lokal mieszkalny przy ul. [...] stanowi własność Skarbu Państwa, władającym jest Prezydent [...], a zarządcą pozostaje ZZM MSWiA w Warszawie, któremu przysługuje 39700/192796 części udziału w gruncie działki ewidencyjnej nr [...]. Z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, iż w dacie prowadzenia postępowania o nakazanie opróżnienia lokalu i uiszczenia opłat i odszkodowania lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...] pozostawał w zarządzie ZZM MSWiA. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 października 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Zarząd Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. Nr 211, poz. 1764), zasób mieszkaniowy będący w dyspozycji Zarządu stanowią lokale niewyodrębnione, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (...), stanowiące własność Skarbu Państwa reprezentowanego przez Zarząd, znajdujące się w budynkach wspólnot mieszkaniowych. Zatem, biorąc pod uwagę ocenę prawną Sądu zawartą w ww. wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r. oraz przepis § 2 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia należy stwierdzić, iż przedmiotowy lokal znajduje się w dyspozycji ZZM MSWiA i wchodzi w zasób mieszkaniowy tego resortu, a to z kolei, wbrew twierdzeniom skarżącej, uprawnia ZZM MSWiA w Warszawie do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1996 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., poz. 398 ze zm.). Zgodnie z art. 37a ust.1 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2010 r. (na postawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 28, poz. 143/ - do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 /ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP/ w brzmieniu dotychczasowym), osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji (Wojskowej Agencji Mieszkaniowej) wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań – ust. 2 powołanego art. W świetle postanowień art. 84a ust. 2 ww. ustawy, w zakresie gospodarowania nieruchomościami uprawnienia przewidziane dla dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji w art. 14 ust. 2a (w zakresie gospodarowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, przysługują: 1) Prezesowi Agencji - uprawnienia wojewody; 2) dyrektorom oddziałów regionalnych Agencji - uprawnienia starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z wyjątkiem uprawnień dotyczących wywłaszczania nieruchomości) przysługują odpowiednio Dyrektorowi Zarządu Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Poza sporem pozostaje, iż skarżąca nie jest zawodowo związana z resortem Spraw Wewnętrznych i Administracji i nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego na podstawie przydziału w formie decyzji lub umowy najmu. Nie jest zatem osobą uprawnioną do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w zasobie mieszkaniowym MSWiA, zgodnie bowiem z art. 84a ust. 1 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ZZM MSWiA, jako państwowa jednostka budżetowa, wykonuje zadania w zakresie zabezpieczania potrzeb mieszkaniowych w stosunku do: 1) żołnierzy służby stałej, którzy w dniu 31 grudnia 2001 r. pełnili zawodową służbę wojskową w jednostkach organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo pozostawali w dyspozycji tego ministra, 2) emerytów wojskowych i rencistów wojskowych, którzy zostali zwolnieni z zawodowej służby wojskowej z jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, 3) członków rodziny osób, o których mowa w pkt 1 i 2 oraz wymienionych w art. 26 ust. 2, wspólnie zamieszkujących z żołnierzem służby stałej, emerytem wojskowym lub rencistą wojskowym w dniu jego śmierci, 4) osób innych niż wymienione w pkt 1 i 2, które zajmują lokal mieszkalny w zasobie ministra właściwego do spraw wewnętrznych, na podstawie decyzji o przydziale lub umowy najmu na czas nieoznaczony. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż Dyrektor ZZM MSWiA wydając decyzję nakazującą skarżącej opróżnienie i przekazanie do dyspozycji ZZM MSWiA lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz zobowiązującą do uiszczenia opłat za używanie lokalu i odszkodowania w wysokości łącznej 598,41 zł miesięcznie, płatne do 15 dnia każdego miesiąca, do czasu opróżnienia przez stronę wymienionego lokalu mieszkalnego, nie naruszył prawa. Sama zaś decyzja spełnia warunki określone przepisem art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż z chwilą wygaszenia trwałego zarządu, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. ZZM MSWiA utracił uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach określonych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP należy stwierdzić, iż okoliczność ta w sprawie nie ma większego znaczenia. W sprawie istotne jest bowiem to, że przedmiotowy lokal mieszkalny nie stanowi własności jednostki samorządu terytorialnego, lecz własność Skarbu Państwa, nad którą zarząd sprawuje ZZM MSWiA. Jak przyjmuje się w doktrynie, Skarb Państwa jest synonimem państwa, o ile występuje ono w obrocie cywilnoprawnym, będąc właścicielem, wierzycielem, dłużnikiem itp. Funkcjonuje on nie w sferze władztwa publicznego (imperium), mogąc nakazać lub zakazać rozmaitym osobom, pod groźbą sankcji, takie lub inne zachowania, lecz w sferze władztwa majątkowego (dominium), gdzie występuje w relacjach ze swoimi partnerami jako podmiot równorzędny (M. Dziurda, Reprezentacja Skarbu Państwa w procesie cywilnym, Kraków 2005, s. 32 i n.). Ponadto Skarbu Państwa nie reprezentują szczególne instytucje zarządzające, lecz właściwe państwowe jednostki organizacyjne. Z treści art. 14 ust. 1, 2 i 2a pkt 1 i 2 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r. wynika, iż Skarb Państwa powierzył WAM wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości stanowiących jego własność (określonych w pkt 1-5 tego ust.), w celu gospodarowania tymi nieruchomościami, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości, oraz z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ustawy. W zakresie gospodarowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, przysługują: 1) Prezesowi Agencji - uprawnienia wojewody, 2) dyrektorom oddziałów regionalnych Agencji - uprawnienia starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z wyjątkiem uprawnień dotyczących wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 84a ust. 2 tej ustawy, w zakresie gospodarowania nieruchomościami uprawnienia przewidziane dla dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji w art. 14 ust. 2a przysługują odpowiednio Dyrektorowi Zarządu Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W świetle powyższych uregulowań rację ma Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji twierdząc, iż od dnia 1 lipca 2004 r. z mocy prawa uprawnienia ZZM MSWiA do zajmowanego przez skarżącą lokalu mieszkalnego stały się szersze, niż wynikały z decyzji o oddaniu tego lokalu w trwały zarząd. ZZM MSWiA stał się bowiem reprezentantem Skarbu Państwa. W tej sytuacji, wygaszenie trwałego zarządu ZZM MSWiA decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2006 r., w celu sprzedaży lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 84a ust. 3 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie skutkowało jego wyłączeniem z zasobów MSWiA. Nie jest zatem zasadne twierdzenie strony, iż powołany przepis uprawnia ZZM MSWiA tylko i wyłącznie do sprzedaży lokalu mieszkalnego, bowiem przynależne Skarbowi Państwa uprawnienia właścicielskie do ww. lokalu, jeszcze przed wygaszeniem trwałego zarządu, zostały z mocy ustawy powierzone ZZM MSWiA. Skoro zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca Dyrektora ZZM MSWiA, nie naruszają prawa materialnego oraz nie są obarczone wadliwością procesową to skarga nie mogła osiągnąć zamierzonego skutku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło