II FSK 1387/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-10-27
Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Tomasz Kolanowski, Grażyna Nasierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja podatkowa doręczona pełnomocnikowi do doręczeń przed zawiadomieniem organu o cofnięciu pełnomocnictwa jest skuteczna, a postępowanie egzekucyjne prowadzone na jej podstawie jest prawidłowe?Ratio decidendi
Decyzja podatkowa doręczona pełnomocnikowi do doręczeń przed powzięciem przez organ wiadomości o cofnięciu pełnomocnictwa jest skuteczna. Organ ma obowiązek traktować stronę jako działającą bez pełnomocnika dopiero od chwili powzięcia wiadomości o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tak doręczonej decyzji jest prawidłowe, a uchylenie wyroku WSA było przedwczesne.Stan faktyczny
A.G. został zobowiązany decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego do zapłaty podatku dochodowego za 2002 rok. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi do doręczeń B.D. w trybie doręczenia zastępczego. Po doręczeniu decyzji A.G. odwołał pełnomocnictwa udzielone pełnomocnikom, w tym B.D. Organ podatkowy wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie tej decyzji. A.G. wniósł zarzuty dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji i prowadzenia egzekucji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; zasądził od A.G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Grażyna Nasierowska, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 539/10 w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 27 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2) zasądza od A. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 539/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone przez A.G. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
2. Decyzją z 8 grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił A.G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Została ona utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 25 czerwca 2009 r.
3. Na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 8 grudnia 2008 r. w dniu 24 grudnia 2008 r. wystawiono tytuł wykonawczy, którego odpis doręczono stronie 5 stycznia 2009 r.
4. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiadomieniami z 24 grudnia 2008 r. dokonał zajęcia rachunków bankowych zobowiązanego. Zawiadomienia doręczono stronie 5 stycznia 2009 r.
Z uwagi na uregulowanie należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym 30 grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zakończył postępowanie egzekucyjne prowadzone względem A.G. na podstawie tytułu wykonawczego z 24 grudnia 2008 r.
5. W piśmie z 12 stycznia 2009 r. A.G. na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zakwestionował prawidłowość doręczenia decyzji z 8 grudnia 2008 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002, na podstawie której Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuł wykonawczy z 24 grudnia 2008 r.
6. Po ponownym rozpatrzeniu zarzutów zgłoszonych w piśmie z 12 stycznia 2009 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z 25 września 2009 r. uznał zarzut za nieuzasadniony.
7. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona podtrzymała dotychczasową argumentację akcentując, że decyzja o zabezpieczeniu nie wygasła, gdyż decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2002 r. nie została doręczona stronie postępowania.
8. W wyniku ponownego rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem z 27 lipca 2010 r., Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez organ podatkowy pierwszej instancji A.G. reprezentowany był przez trzech pełnomocników, w tym wyznaczonego (przez stronę) pełnomocnika do doręczeń – B.D. Decyzja miała zostać doręczona pełnomocnikowi do doręczeń osobiście w trybie art. 144 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa) tj. przez pracownika organu podatkowego pierwszej instancji. Z uwagi na nieobecność adresata 9 grudnia 2008 r. - przesyłka zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej została pozostawiona w Urzędzie Miasta K.. W dniu 17 grudnia 2008 r. osobiście doręczono pełnomocnikowi ds. doręczeń powtórne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Miasta. W dniu 19 grudnia 2008 r. skarżący złożył do organu podatkowego pierwszej instancji zawiadomienie o odwołaniu z dniem 16 grudnia 2008 r. udzielonych pełnomocnictw dla wszystkich (trzech) pełnomocników. Z przedstawionych przez A.G. dokumentów wynika, że pełnomocnik do doręczeń – B.D. otrzymała odwołanie udzielonego pełnomocnictwa 17 grudnia 2008 r. Wobec spełnienia wymogów określonych w art. 150 § 2 tej ustawy - organ podatkowy pierwszej instancji przyjął, iż zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi do doręczeń w trybie zastępczym, przed upływem terminu przedawnienia, w dniu 23 grudnia 2008 r. Odwołując się do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, organ administracji podkreślił, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zobowiązanie podatkowe skarżącego, w świetle cytowanego przepisu, mogło się zatem najwcześniej przedawnić z dniem 31 grudnia 2008 r.
Skarga do Sądu pierwszej instancji.
9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 33 ust. 1, art. 154 § 4 u.p.e.a. w związku z art. 33a Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż pomimo powzięcia przez organ podatkowy wiadomości o odwołaniu pełnomocnictwa, za skuteczne uznano doręczenie zastępcze decyzji osobie, która w chwili doręczenia nie była już pełnomocnikiem strony.
Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
10. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie jest sporny. Nie podzielił jednak zaprezentowanego przez organy stanowiska. Wskazał, że zawiadomienie o cofnięciu z dniem 16 grudnia 2008 r. pełnomocnictwa wszystkim trzem pełnomocnikom reprezentującym A.G. w postępowaniu podatkowym, w tym pełnomocnikowi do doręczeń B.D. zostało złożone w organie pierwszej instancji przez A.G. w dniu 19 grudnia 2008 r. W tej sytuacji przyjęcie przez organy orzekające, że skuteczne było doręczenie decyzji B.D. po dniu 19 grudnia 2008 r., gdy nie była ona już pełnomocnikiem skarżącego, w trybie fikcji prawnej doręczenia, należy uznać za bezpodstawne. Wobec wcześniejszego cofnięcia pełnomocnictwa B.D. przestała nim być, a tym samym nie doszło do wywołania skutku prawnego doręczenia. Nie zmienia tego również fakt, iż w dniu 17 grudnia 2008 r. B.D. odebrała awizo przesyłki. Nigdy tej przesyłki nie podjęła, a jak wynika z akt sprawy organy uznały, że decyzja z dnia 8 grudnia 2008 r. została jej doręczona w trybie zastępczym wynikającym z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 23 grudnia 2008 r.
11. Wobec powyższego Sąd uznał, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o niedoręczoną, nieistniejącą w obrocie prawnym decyzję narusza art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a. i uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji.
Skarga kasacyjna.
12. Skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w L. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 137 § 4, art. 150 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), zwanej k.p.c., skutkujące uwzględnieniem skargi poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na przyjęciu, że w przypadku kiedy informacja o cofnięciu pełnomocnictwa dotarła do organu podatkowego po wysłaniu decyzji, ale przed upływem terminu określonego w art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, decyzja nie została skutecznie doręczona podczas gdy dla udowodnienia skutecznego doręczenia decyzji konieczne było wykazanie przez organ, że decyzja została wysłana pod właściwy adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika, a pełnomocnik został w sposób prawidłowo zawiadomiony o nadejściu pisma i miejscu gdzie może je odebrać,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 150 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez skutkujące uwzględnieniem skargi niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na przyjęciu, że decyzja z 8 grudnia 2008 r. nie została skutecznie doręczona, co skutkuje tym, że tytuł wykonawczy na podstawie którego wszczęto i prowadzono egzekucję został wystawiony w oparciu o nieistniejącą w obrocie prawnym decyzję, w sytuacji gdy decyzja została skutecznie doręczona w trybie zastępczym, a zatem mogła być podstawą wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez skutkujące uwzględnieniem skargi niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na przyjęciu, że wypowiedzenie pełnomocnictwa, po złożeniu pisma w urzędzie gminy w przypadku niemożności doręczenia go do rąk adresata unicestwia bieg terminu określonego w art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, podczas gdy na skutek złożenia pisma we właściwym urzędzie gminy i prawidłowego zawiadomienia adresata o nadejściu pisma i miejscu gdzie można je odbierać, rozpoczyna bieg 14 dniowy termin, a jego upływ wywołuje skutek prawny doręczenia.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
13. Nie sporządzono odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
14. Skarga kasacyjna jest zasadna.
Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma wyjaśnienie czy w dacie wystawienia tytułu wykonawczego tj. 24 grudnia 2008 r. istniało zobowiązanie podatkowe w kwocie podanej w tytule wykonawczym. Wiąże się to z ustaleniem czy decyzja z 8 grudnia 2008 r. określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, została skutecznie doręczona skarżącemu przed wystawieniem tytułu wykonawczego.
Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają do wykazania, że błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że decyzja z 8 grudnia 2008 r. nie została doręczona, co uzasadnia tezę, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o niedoręczoną, nieistniejącą w obrocie prawnym decyzję narusza art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a.
15. W pierwszej kolejności należy przypomnieć obowiązujący dla rozpoznawanej sprawy stan prawny. Otóż zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W myśl § 3 strona, ustanawiając pełnomocników, wyznacza jednego z nich jako właściwego do doręczeń. W przypadku niewyznaczenia pełnomocnika właściwego do doręczeń organ podatkowy doręcza pismo jednemu z pełnomocników.
W sprawie podatkowej A.G. reprezentowało trzech pełnomocników, przy czym pełnomocnikiem do doręczeń ustanowiona została B.D.
Zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Przepis art. 149 stanowi, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W myśl art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Przepis art. 150 § 1a stanowi, że adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. W myśl art. 150 § 2 zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W sprawie nie jest spornym, że doręczenia decyzji z 8 grudnia 2008 r. dokonywano w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Wobec nieobecności adresata (pełnomocnika), przesyłka została pozostawiona w Urzędzie Miasta K., następnie 17 grudnia osobiście doręczono pełnomocnikowi powtórne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UM K. Za datę doręczenia przesyłki uznano 23 grudnia 2008 r.
16. Istotnym w sprawie jest ustalenie skutku wypowiedzenia pełnomocnictwa procesowego. Problematyka cofnięcia pełnomocnictwa nie jest uregulowana w postępowaniu podatkowym. Biorąc jednak pod uwagę treść art. 137 Ordynacji podatkowej, za zasadne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zastosowanie znajdą w tym zakresie przepisy regulujące procedurę cywilną. Zgodnie z art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr. 43, poz. 296 ze zm., dalej k.p.c.) wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników - z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. W myśl § 2 adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych.
W art. 94 § 1 k.p.c. wyrażona została procesowa skuteczność wobec sądu czynności wypowiedzenia podjętej przez mocodawcę. Zważywszy na treść art. 94 § 2 k.p.c., przewidującego wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego także przez pełnomocnika oraz brak racjonalnych argumentów mogących przemawiać za odmienną skutecznością wobec sądu wypowiedzenia dokonanego przez drugą stronę stosunku pełnomocnictwa procesowego należy przyjąć, że ww. skuteczność została w art. 94 k.p.c. uregulowana jednolicie dla przypadków wypowiedzenia dokonanego zarówno przez mocodawcę, jak i przez pełnomocnika. Dopiero zatem od chwili powzięcia wiadomości o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę lub wygaśnięciu obowiązku działania pełnomocnika, który był stroną wypowiadającą (art. 94 § 2 k.p.c.), sąd ma obowiązek traktowania strony jako działającej bez pełnomocnika. Oznacza to, że czynności procesowe pełnomocnika dokonane wobec sądu przed zawiadomieniem go o wypowiedzeniu pełnomocnictwa lub wygaśnięciu obowiązku działania pełnomocnika są procesowo skuteczne choćby podjęte były w czasie po wypowiedzeniu lub po upływie 2 następnych tygodni, jak również, że skuteczne procesowo są czynności sądu wobec pełnomocnika (a w konsekwencji - wobec strony) dokonane po wypowiedzeniu pełnomocnictwa lub po upływie następnych 2 tygodni, ale przed zawiadomieniem o tym sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 lutego 2006 r., sygn. akt II CK 425/05, publ. M. Prawn. 2006/7/345).
17. W rozpoznawanej sprawie podatnik poinformował organ podatkowy o odwołaniu wszystkich pełnomocników 19 grudnia 2008 r., a zatem po ekspedycji decyzji (próba osobistego doręczenia w dniu 9 grudnia 2008 r.), jak również po doręczeniu pełnomocnikowi w dniu 17 grudnia 2008 r. powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w UM K. Organ podatkowy zachował się zatem prawidłowo, gdyż dokonał ekspedycji pisma na adres pełnomocnika do doręczeń. Późniejsze poinformowanie organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa ma ten skutek, że organ od tego dnia jest obowiązany do dokonywania czynności procesowych bezpośrednio do strony lub nowego pełnomocnika.
Prawa strony są natomiast chronione przepisem art. 94 § 2 k.p.c. Zgodnie z jego treścią każdy pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę jeszcze przez dwa tygodnie, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. W przypadku zaistniałej sytuacji obowiązkiem pełnomocnika było zatem poinformowanie mocodawcy o skutkach doręczenia przesyłki w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że strona zrealizowała swoje prawo do kontroli decyzji z 8 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych zarówno w trybie administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym. W dniu 27 października 2011 r., została rozpoznana również skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 grudnia 2009r. sygn. akt I SA/Łd 760/09 w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 października 2011 r., sygn. akt II FSK 794/10, oddalił skargę kasacyjną. Wynika z tego, że w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku dochodowego nie zakwestionowano skutecznie istnienia decyzji organu pierwszej instancji w obrocie prawnym, a zatem również jej doręczenia, przy czym legalność tej decyzji została poddana ocenie sądowej.
18. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przy wykładni przepisów regulujących skutki wypowiedzenia pełnomocnictwa należy mieć na względzie zarówno ochronę praw strony postępowania, jak również procesową skuteczność działania organów administracji. Interpretacja przepisów dokonana przez Sąd pierwszej instancji uniemożliwiałaby organowi w sposób prawidłowy doręczanie pism. Pozwałaby na działanie, w którym wypowiadanie pełnomocnictwa mogłoby skutecznie uniemożliwić doręczanie prawidłowo wysyłanych przez organy pism.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia przepisów Ordynacji podatkowej regulujących doręczanie pism w powiązaniu z art. 94 k.p.c. pozwala na stwierdzenie, że dopiero od chwili powzięcia wiadomości o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę lub wygaśnięciu obowiązku działania pełnomocnika, który był stroną wypowiadającą, organ ma obowiązek traktowania strony jako działającej bez pełnomocnika. Od tego dnia ma zatem obowiązek wysyłania wszelkiej korespondencji do strony działającej już bez pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny za uzasadniony uznał pogląd skargi kasacyjnej, że dla udowodnienia skutecznego doręczenia decyzji konieczne było wykazanie przez organ, że decyzja została wysłana na właściwy adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika, a pełnomocnik został w sposób prawidłowy zawiadomiony o nadejściu pisma i miejscu gdzie może je odebrać, jeszcze przed zawiadomieniem organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
19. W związku z tym za zasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 137 § 4, art. 150 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 94 § 1 k.p.c.
W konsekwencji zasadne są pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, w szczególności zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Naruszenie przywołanych przepisów u.p.e.a. stanowiło podstawę uchylenia postanowień Dyrektora Izby Skarbowej oraz organu egzekucyjnego.
Za nieprawidłowy należało uznać pogląd Sądu pierwszej instancji, że wszczęto i prowadzono postępowania egzekucyjne w oparciu o nieistniejącą w obrocie prawnym decyzję. Z uwagi na przedstawioną argumentację, a także fakt, że decyzja wymiarowa po kontroli jej legalności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, uprawomocniła się, brak jest podstaw do kwestionowania jej istnienia w obrocie prawnym.
20. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło