III SA/Łd 539/10
WyrokWSA w Łodzi2011-02-16
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej pełnomocnikowi, który utracił pełnomocnictwo przed doręczeniem, jest skuteczne i czy postępowanie egzekucyjne oparte na takiej decyzji jest prawidłowe?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej jest skuteczne tylko wtedy, gdy następuje wobec osoby uprawnionej do jej odbioru, tj. pełnomocnika posiadającego ważne pełnomocnictwo w chwili doręczenia. W przypadku cofnięcia pełnomocnictwa i braku powiadomienia organu o tym fakcie, doręczenie jest nieskuteczne, a decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego. W konsekwencji postępowanie egzekucyjne oparte na takiej decyzji jest wadliwe i należy uchylić zaskarżone postanowienia.Stan faktyczny
A.G. był stroną postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania w podatku dochodowym za rok 2002. Organ podatkowy wydał decyzję określającą wysokość zobowiązania, która miała zostać doręczona pełnomocnikowi do doręczeń B.D. Jednak w dniu doręczenia B.D. nie była już pełnomocnikiem, gdyż A.G. wcześniej odwołał pełnomocnictwo. Organ uznał doręczenie za skuteczne, co stanowiło podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji. A.G. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne, kwestionując skuteczność doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A.G. zwrot kosztów postępowania w kwocie 357 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska(spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A.G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał zabezpieczenia na majątku A. G., przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 i określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 w wysokości 124 769 zł. Decyzję doręczono pełnomocnikowi strony w dniu [...].
Na podstawie decyzji wystawiono zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...], Nr [...], w oparciu o które Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wnioskiem z dnia [...] dokonał wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości należącej do A. G.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie odwoławcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] odrzucił skargę A. G. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...], Nr [...] dokonał zajęcia ruchomości w postaci czterech samochodów osobowych należących do A. G., tj.:
* Hondy Civic SDR, rok produkcji 2007, numer rejestracyjny [...],
* BMW 525 TD, rok produkcji 1998, numer rejestracyjny [...],
* Toyoty Corolli, rok produkcji 1996, numer rejestracyjny [...],
* Opla Vectry - B, rok produkcji 1997, numer rejestracyjny [...], które doręczono stronie w dniu [...].
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił A. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 roku w wysokości 133 086,00 złotych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...], Nr [...] Skier. [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
Na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] w dniu [...] wystawiono tytuł wykonawczy o [...], którego odpis doręczono stronie w dniu [...].
W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wystosował do wiadomości strony pismo Nr [...], informujące o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego (zajęcia ruchomości z dnia [...]) w zajęcie egzekucyjne. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu [...].
Zawiadomieniami z dnia [...] o nr [...] i [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych zobowiązanego odpowiednio w A. SA O/S. i Bank B. SA C. SA O/S. Zawiadomienia zostały doręczone stornie w dniu [...].
Z uwagi na uregulowanie w należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zakończył postępowanie egzekucyjne prowadzone względem A. G. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].
W piśmie z dnia [...] A. G. na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Skarżący zakwestionował prawidłowość doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], Nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002, na podstawie której Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...], Nr [...]. Wskazał, iż w sprawie decyzja o zabezpieczeniu nie wygasła, albowiem decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2002 rok z dnia [...] nie została doręczona stronie postępowania. Decyzja doręczona została pełnomocnikowi – B. D. w dacie, w której nie była już pełnomocnikiem A. G. Wobec faktu, iż doręczenie decyzji nastąpiło do osoby nie będącej stroną, ani pełnomocnikiem strony, stwierdzić należało, iż decyzja ta nie istnieje w sensie prawnym. Brak skutecznego doręczenia decyzji powoduje natomiast, że nie wywołuje ona skutku, o którym mowa w art. 154 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem w ocenie skarżącego decyzja o zabezpieczeniu nie wygasła, nie uległo również przekształceniu zajęcie zabezpieczające w zajęcie egzekucyjne i w związku z tym niezasadne było wystawienie tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].
W wyniku rozpoznania zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchylił powyższe orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpatrzeniu zarzutów zgłoszonych w piśmie z dnia [...] na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uznał zarzut za nieuzasadniony.
W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia [...] strona podtrzymała dotychczasową argumentację akcentując, że decyzja o zabezpieczeniu nie wygasła, albowiem decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego za 2002 rok z dnia [...] nie została doręczona stronie postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 33 i art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpoznaniu zażalenia A. G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] nr [...] w sprawie zarzutów zgłoszonych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości i oddalił zarzut z uwagi na jego niedopuszczalność. W uzasadnieniu wskazał, że podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku (zawarty w art. 33 pkt. 1 ww. ustawy) z powodu niedoręczenia przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 roku, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...] został podniesiony także w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] złożonym do Dyrektora Izby Skarbowej w [...]. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wydał decyzję z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. W tym rozstrzygnięciu, organ odwoławczy - odpowiadając na zarzuty w zakresie m.in. nieistnienia obowiązku z uwagi na niedoręczenie stronie decyzji z dnia [...] wyjaśnił przedmiotowe kwestie i jednocześnie odniósł się do poprawności doręczenia przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji z dnia [...]. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie pozostaje nadal w toku. Organ odwoławczy uznał, że zgłoszony w piśmie z dnia [...] zarzut nieistnienia obowiązku, wniesiony na podstawie art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym obecnie jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Łodzi, w związku ze skargą złożoną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...].
Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010 roku, sygn. akt III SA/Łd 102/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi A. G., uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]. wskazując, iż organ administracji błędnie stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sytuacji bowiem, gdy kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego skupione są w jednym podmiocie (naczelniku urzędu skarbowego) to bezprzedmiotowe jest wydawanie przez wierzyciela wszelkich postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów - a więc zarówno w oparciu o przepis art. 34 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. jak i w oparciu o przepis art. 34 § 1a tej ustawy. Rozpatrując zażalenie strony skarżącej organ II instancji winien zatem także jako organ egzekucyjny rozstrzygnąć merytorycznie zarzuty wniesione przez stronę.
W wyniku ponownego rozpatrzenia zażalenia z dnia [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej w [...] odnosząc się do zgłoszonego przez pełnomocnika strony zarzutu nieistnienia obowiązku wobec niedoręczenia decyzji, wskazał, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Podniósł, iż z analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez organ podatkowy pierwszej instancji A. G. reprezentowany był przez trzech pełnomocników, w tym wyznaczonego (przez stronę) pełnomocnika do doręczeń – B. D. zam. K. ul. B. 44a. Decyzja miała zostać doręczona pełnomocnikowi do doręczeń osobiście w trybie art. 144 ustawy - Ordynacja podatkowa tj. przez pracownika organu podatkowego pierwszej instancji. Z uwagi jednak na nieobecność adresata w dniu [...] - przesyłka zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej została pozostawiona w Urzędzie Miasta K.. W dniu [...] osobiście doręczono pełnomocnikowi ds. doręczeń powtórne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Miasta. W dniu [...] skarżący złożył do organu podatkowego pierwszej instancji zawiadomienie o odwołaniu z dniem [...] udzielonych pełnomocnictw dla wszystkich (trzech) pełnomocników. Z przedstawionych przez A. G. dokumentów wynika, że pełnomocnik do doręczeń – B. D. otrzymała odwołanie udzielonego pełnomocnictwa w dniu [...]. Wobec spełnienia wymogów określonych w art. 150 § 2 ww. ustawy Ordynacja podatkowa - organ podatkowy pierwszej instancji przyjął, iż zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi do doręczeń w trybie zastępczym, przed upływem terminu przedawnienia, w dniu [...]. Odwołując się do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, organ administracji podkreślił, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, w świetle cytowanego przepisu, mogło się zatem najwcześniej przedawnić z dniem [...].
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego podnosząc zarzut naruszenia art. 33 ust. 1, art. 154 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 33a Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż pomimo powzięcia przez organ podatkowy wiadomości o odwołaniu pełnomocnictwa, za skuteczne uznano doręczenie zastępcze decyzji osobie, która w chwili doręczenia nie była już pełnomocnikiem strony. W świetle natomiast ugruntowanego orzecznictwa wypowiedzenie pełnomocnictwa staje się skuteczne z chwilą powiadomienia o tym organu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- [zwanej dalej w skrócie - p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Natomiast w myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej - według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają prawo w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 33 pkt1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 229 z 2005r. poz.1954 z późn. zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
Z wymienionego przepisu wynika, iż jedną z podstaw zarzutu może być nieistnienie obowiązku. W tym kontekście w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma wyjaśnienie czy w dacie wystawienia tytułu wykonawczego tj. [...] istniało zobowiązanie podatkowe w kwocie podanej w tytule wykonawczym. Wiąże się to z ustaleniem czy decyzja z dnia [...] określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok, została skutecznie doręczona skarżącemu przed wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...].
Przystępując do oceny merytorycznej należy podkreślić, że stan faktyczny sprawy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia nie jest sporny. W sposób niekwestionowany przez żadną ze stron ustalono bowiem, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez organ podatkowy pierwszej instancji A. G. reprezentowany był przez trzech pełnomocników, w tym wyznaczonego (przez stronę) pełnomocnika do doręczeń – B. D. zam. K. ul. B. 44a. Decyzja z dnia [...] miała zostać doręczona pełnomocnikowi do doręczeń osobiście w trybie art. 144 ustawy - Ordynacja podatkowa tj. przez pracownika organu podatkowego. Z uwagi jednak na nieobecność adresata w dniu [...] - przesyłka zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej została pozostawiona w Urzędzie Miasta K. W dniu [...] osobiście doręczono pełnomocnikowi ds. doręczeń powtórne zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Miasta. W dniu [...] skarżący złożył do organu podatkowego pierwszej instancji zawiadomienie o odwołaniu z dniem [...] udzielonych pełnomocnictw dla wszystkich (trzech) pełnomocników. Z przedstawionych przez A. G. dokumentów wynikało, że pełnomocnik do doręczeń – B. D. otrzymała odwołanie udzielonego pełnomocnictwa w dniu [...]. Przyjmując taki stan rzeczy organ pierwszej instancji uznał, że doszło do skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji w dniu [...] - wobec spełnienia wymogów określonych w art. 150 § 2 ww. ustawy Ordynacja podatkowa – tj. w trybie zastępczym pełnomocnikowi do doręczeń B. D. (karta 57 akt administracyjnych). Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podzielił pogląd reprezentowany przez organ pierwszej instancji. W okolicznościach przedmiotowej sprawy organy orzekające konsekwentnie uznały więc, że decyzja z dnia [...] może stanowić podstawę wystawionego w dniu [...] tytułu wykonawczego, brak jest tym samym podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sąd nie podziela zaprezentowanego przez organy stanowiska.
W myśl przepisu art. 211 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) decyzję doręcza się stronie na piśmie. Z treści tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że wszystkie decyzje podatkowe muszą być sporządzone na piśmie i doręczone stronom. Z kolei przepis art. 212 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Przepis ten określa moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia tej decyzji stronie postępowania. Dopiero od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym.
W doktrynie podkreśla się, że przepis art. 212 Ordynacji podatkowej ustanawia jedną z ważniejszych konstrukcji prawnych dotyczących wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji podatkowej. Do chwili podpisania decyzji mamy do czynienia z jej projektem, który może być jeszcze zmieniony i uzupełniony bez podejmowania dodatkowych czynności procesowych. Data wydania decyzji wskazuje, kiedy zamknięto okres przygotowania treści decyzji i nadania jej wymaganej formy. W dacie doręczenia stronie decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu i od tego momentu zmiana decyzji pod względem treści lub formy może nastąpić tylko na zasadach i w trybie przewidzianym przepisami postępowania podatkowego. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ podatkowy nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska, co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych. Związanie organu decyzją doręczoną stronie trwa przez cały okres jej pozostawania w obrocie prawnym (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, Wrocław 2003, s. 694).
Brak zatem prawidłowego doręczenia decyzji stronie skutkuje tym, że decyzja ta nie funkcjonuje w obrocie prawnym.
Zgodnie z treścią art.145 § 2 Ordynacji podatkowej jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pismo doręcza się pełnomocnikowi. Strona ustanawiając pełnomocników, wyznacza jednego z nich jako właściwego do doręczeń( §3). Kwestia pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym została uregulowana w przepisie art. 137 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią § 4 wymienionego artykułu w zakresie nieuregulowanym w § 1-3a stosuje się przepisy prawa cywilnego. Problematyka cofnięcia pełnomocnictwa przez mocodawcę nie została uregulowana w Ordynacji podatkowej a więc ma tutaj zastosowanie reguła określona w artykule 94 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny z chwilą zawiadomienia o tym organu. Decyduje tutaj moment złożenia do organu pisma informującego o cofnięciu pełnomocnictwa. Pogląd, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę dokonane w postępowaniu podatkowym wywiera skutek prawny dopiero od chwili dołączenia do akt pisemnego zawiadomienia o tym fakcie jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w spr. FSK 1976/04 z 6 maja 2005r. (Lex nr 154628). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku w spr. I SA/Op 265/09 (Lex nr 510694), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku w spr. I SA/Gl 213/08 (Lex nr 516488), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku w spr. I SA/Ol 222/08 (Lex nr 461689) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku w spr. I SA/Wa 914/04 (Lex nr 164041). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach.
Jest kwestią bezsporną między stronami, że takie zawiadomienie o cofnięciu z dniem [...] pełnomocnictwa wszystkim trzem pełnomocnikom reprezentującym A. G. w postępowaniu podatkowym, w tym pełnomocnikowi do doręczeń B. D. zostało złożone w organie pierwszej instancji przez A. G. w dniu [...]. W tej sytuacji przyjęcie przez organy orzekające, że skuteczne było doręczenie decyzji B. D. po dniu [...], a więc w dacie, gdy nie była ona już pełnomocnikiem skarżącego, w trybie fikcji prawnej doręczenia, należy uznać za bezpodstawne. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2009 roku w sprawie II FSK 1582/07 "doręczenie pisma w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest możliwe tylko wówczas, gdy odbiorca jest legitymowany (uprawniony) do jego odbioru". Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie pogląd ten w pełni podziela. W niniejszej sprawie wobec wcześniejszego cofnięcia pełnomocnictwa B. D. przestała nim być, a tym samym nie doszło do wywołania skutku prawnego doręczenia. Nie zmienia tego również fakt, iż w dniu [...] B. D. odebrała awizo przesyłki. Nigdy tej przesyłki nie podjęła, a jak wynika z akt sprawy organy uznały, że decyzja z dnia [...] została jej doręczona w trybie zastępczym wynikającym z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu [...].
Wobec powyższego Sąd uznał, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o niedoręczoną, nieistniejącą w obrocie prawnym decyzję podatkową z dnia [...] narusza art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji będą zobowiązane do rozpoznania sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 w związku z art. 205 cyt. ustawy.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło