II SA/Sz 1182/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E. M. i B. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących E. M. i B. M. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kpa. art. 2 i 17 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), § 1 pkt 16 lit. "a" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania E. i B. M., od decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [....] r. o ustaleniu opłaty adiacenckiej w kwocie [...] zł, należnej Gminie Miastu K. od E. i B. M., współwłaścicieli nieruchomości położonej w K. przy ul. K., obręb Nr [...] o pow. [...] ha z tytułu wzrostu wartości tej nieruchomości gruntowej spowodowanego wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej (sieci wodociągowej) w ul. K. - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podano, że w myśl art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Decyzja Nr [...] Prezydenta Miasta K. z [...] r. ustalająca opłatę adiacencką została doręczona stronie w dniu [...] r. z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Natomiast odwołanie od decyzji, strona złożyła osobiście w kancelarii Urzędu Miejskiego w K. w dniu [...] r. po upływie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] r. Kolegium podkreśliło, że termin do wniesienia odwołania jest procesowym terminem ustawowym, który nie może być przez organ prowadzący sprawę ani skracany, ani przedłużany. Zachowanie zaś terminu ustawowego jest warunkiem skuteczności czynności procesowej strony. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli E. M. i B. M., wnosząc o jego uchylenie w całości. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. narusza zdaniem skarżących ich interes przez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie pisma skarżących z dnia [...] r., błędnie uznanego przez organ za odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia wymiaru opłaty adiacenckiej. Pod rozwagę Kolegium poddali skarżący również możliwość zastosowania art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez uwzględnienie skargi w całości. W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że decyzję z dnia [...] r. Prezydenta Miasta K. ustalającą wysokość opłaty adiacenckiej doręczono skarżącym w dniu [...] r. W związku z powyższym, zgodnie z art. 129 § 2 kpa 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał z dniem [...] r. Skarżący jeszcze tego samego dnia, w którym doręczono im decyzję tj. w dniu [...]r. wnieśli od niej odwołanie. Wskazuje na to ich pismo z dnia [...] r. z potwierdzeniem wpływu do Urzędu Miasta K. w dniu [...] r. W odwołaniu datowanym na dzień [...] r. złożonym kancelarii Urzędu Miejskiego w dniu [...] r., tj. po doręczeniu decyzji, skarżący w sposób jednoznaczny wyrazili niezadowolenie z jej treści stwierdzając, że ustalona opłata jest niezasadna i obliczona niezgodnie z prawem. W uzasadnieniu odwołania stwierdzili, że zwiększenie wartości działek po wybudowaniu instalacji wodociągowej dotyczy tylko nieruchomości przyległych do ul. K. i K. Z uwagi na to, że działka skarżących nr [...] nie przylega do żadnej z tych ulic, ustaloną w decyzji opłatę w wysokości [...] zł uznali za nienależną i błędnie ustaloną. W odpowiedzi na odwołanie w dniu [...] r. skarżący otrzymali dokument, w którym organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uprzednio wydanej decyzji. Na gruncie kpa, a także w przekonaniu skarżących akt ten stanowił odmowę weryfikacji decyzji z dnia [...] r. w ramach przysługującego organowi na mocy art. 132 § 1 kpa prawa do autokontroli. W przypadku nieskorzystania przez organ z tego uprawnienia był on obowiązany zgodnie z art. 133 kpa przekazać odwołanie w terminie 7 dni wraz z aktami sprawy organowi wyższego stopnia. W związku z prawidłowym i terminowym złożeniem odwołania od decyzji, skarżący wnieśli do organu odwoławczego pismo uzupełniające przedstawione w odwołaniu twierdzenia oraz zarzuty. W ocenie skarżących pismo z dnia [...] r. nie może być traktowane jako odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Pismo wszczynające postępowanie odwoławcze, spełniające wymogi formalne wnieśli bowiem w dniu [...] r., tj. z zachowaniem ustawowego terminu. Wyrażenie przez stronę niezadowolenia z decyzji organu I instancji wystarczy do zakwalifikowania tej czynności procesowej jako wniesienia odwołania, wszczynającego postępowanie przed organem II instancji. Poza tym, o ustaleniu czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje jego treść, a nie to jak zostało określone (zob. wyrok NSA z 2 I 1988 r., SA/Wr 815/87, ONSA 1988, Nr 1, poz. 31; wyroki WSA w Warszawie z 13 IV 2010 r., I SA/ Wa 2070/09 oraz z 3 XII 2009 r., II SA/Wa 1063/09). W rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia nazwa pisma skarżących z dnia [...] r., ponieważ z jego treści wynika jednoznacznie, że skarżący kwestionują decyzję Prezydenta Miasta K. ustalającą opłatę adiacencką. Ponadto pismo skarżących wniesione w dniu [...] r. odpowiada ogólnym wymogom stawianym podaniom na podstawie art. 63 kpa. W związku z tym, że odwołanie od decyzji organu I instancji wniesiono w dniu [...] r., tj. przed upływem 14-dniowego terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, postanowienie organu II instancji o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W rozpoznawanej sprawie decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., Nr [...] ustalająca opłatę adiacencką została doręczona E. i B. M. w dniu [...] r. i zawierała pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. W tym samym dniu, tj. [...] r. w kancelarii Urzędu Miejskiego w K. złożone zostało ich pismo datowane na dzień [...] r. E. i B. M. w treści pisma wskazali, że dotyczy ono zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Stwierdzili też, że przedmiotowa działka nie podlega tego rodzaju opłacie i jej naliczenie od początku było oparte na błędnych założeniach. W ostatnim zdaniu tego pisma zawarte jest następujące stwierdzenie: "...uważamy iż opłata ta została naliczona niezgodnie z prawem i jest niezasadna". Z treści pisma jednoznacznie zatem wynika, że dotyczy ono określonych zaszłości, a mianowicie opłaty, która została już ustalona i przez adresatów decyzji zakwestionowana. Pozostała kwestia, to data doręczenia decyzji ustalającej opłatę. Jak wskazano wyżej decyzja organu I instancji została doręczona E. i B. M. w dniu [...] r. i w tym samym dniu złożyli oni pismo opatrzone datą [...] r., stanowiące w ich ocenie odwołanie. Na to pismo organ odpowiedział pismem z dnia [...] r. w którym wyjaśnił zasady ustalenia opłaty adiacenckiej. Dopiero kolejne pismo skarżących z dnia [...] r. złożone w kancelarii Urzędu Miejskiego w dniu [...] r. zostało potraktowane przez organ I instancji jako odwołanie, i w konsekwencji organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez skarżących należy stwierdzić, że są one zasadne. Odwołanie jest środkiem zaskarżenia, który charakteryzuje się określonym w procedurze administracyjnej formalizmem ale trafnie wskazano, że wystarczające jest oświadczenie strony, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji, a o tym, czy pismo procesowe stanowi odwołanie decyduje jego treść, a nie określenie (nazwa), którym posłużyła się strona. Pismo E. i B. M. datowane na dzień [...] r., złożone w dniu [...] r., odnosi się do ustalonej już opłaty i kwestionuje jej zasadność. Natomiast identyczność dnia doręczenia decyzji organu I instancji i wniesienia odwołania, jak wskazuje doświadczenie życiowe, nie jest przeszkodą do uznania, że termin do wniesienia środka zaskarżenia nie został uchybiony. Jeżeli przesyłka zawierająca decyzję o ustaleniu opłaty została doręczona skarżącym w godzinach przedpołudniowych, to mogli oni jeszcze w tym samym dniu złożyć odwołanie. Jednoznacznie ustalenie kwestii doręczenia orzeczenia i złożenia odwołania byłoby możliwe, gdyby organ poczynił dokładne ustalenia co do godziny doręczenia decyzji i godziny złożenia odwołania. Skoro organ takich ustaleń nie poczynił, a możliwe było dokonanie tych czynności w tym samym dniu, należało stwierdzić, że strona składając odwołanie w dniu [...] r. działała w granicach ustawowego terminu, a konsekwencji nie było podstaw do stwierdzenia, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania. Dlatego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.