III SA/Kr 91/10
WyrokWSA w Krakowie2011-02-17
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywca wyrobów akcyzowych może zostać zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego, gdy sprzedawca tych wyrobów nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie odprowadził należnego podatku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro sprzedawca wyrobów akcyzowych nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej i nie uregulował należnego podatku akcyzowego, to nabywca tych wyrobów, który sprzedał je dalej bez uiszczenia podatku, jest zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego. Materiał dowodowy potwierdził, że faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, a skarżący nie wykazał uiszczenia podatku, co skutkuje odpowiedzialnością podatkową nabywcy.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący stację paliw, został zobowiązany decyzjami organów podatkowych do zapłaty podatku akcyzowego za paliwa nabyte w 2002 i 2003 roku. Organ podatkowy ustalił, że faktury wystawione przez spółkę B, od której skarżący nabywał paliwo, dokumentowały fikcyjne transakcje, a spółka ta nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej. Skarżący zapłacił kwoty wynikające z faktur, lecz organ uznał, że nie stanowiło to zapłaty podatku akcyzowego. Skarżący kwestionował decyzje, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia i braku dowodów na rzeczywisty obrót paliwem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi P. T. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 grudnia 2009 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące grudzień 2002 r. i kwiecień 2003 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skarg P. T. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2003 r. z dnia 4 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc grudzień 2002 r. skargi oddala.
Naczelnik Urzędu Celnego , działając na podstawie :
- art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 51 § 1, art.53 § 1, art. 55 § 1, art. 207 ustawy z dnia
29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8, poz.60 z 2005r. ze .zm.),
- art.6 ust.1, art.10 ust.2, art.34 ust.1, art. 35 ust.1 pkt 3, ust.2, art. 36 ust. 3, art. 37 ust.2
ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. Nr 11, poz.50 z 1993r. ze zm.),
- §2 ust.1 pkt 1, §3, §12 ust.1 pkt 4, §21 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
22.03.2002r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 27, poz.269 z 2002 r. ze zm.) –
o k r e ś l i ł skarżącemu P. T. - Stacja Paliw [...], os. C, L
1/ decyzją nr [...] z dnia [...] 2008 r
- zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za grudzień 2002r w wysokości 32. 855,00 zł oraz
- kwotę zaległości podatkowej w wysokości 29. 060,00 zł ,
2/ decyzją nr [...] z dnia [...] 2008 r :
- zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2003 r w wysokości 24.253,00 zł oraz
- kwotę zaległości podatkowej w wysokości 21.406,00 zł .
W uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć organ podatkowy podniósł , że w wyniku kontroli podatkowej w przedmiocie obrotu paliwami w okresie od sierpnia do grudnia 2002r oraz od stycznia do grudnia 2003r pomiędzy firmą "B" Spółka z o.o. ,jako sprzedającym , a skarżącym tj. Stacją Paliw [...], P. T. jako kupującym , stwierdzono :
1/ fakturę VAT nr [...] z dnia 02.12.2002 r, mającą potwierdzać zakup przez skarżącego 19.850 litrów benzyny bezołowiowej za kwotę 51.582,21 zł oraz
2/ fakturę VAT nr [...] z dnia 04.04.2003 r, mająca potwierdzać zakup przez skarżącego 18.960 litrów oleju napędowego za kwotę 46.725,02 zł.
W toku postępowania kontrolnego uzyskano materiał dowodowy z akt śledztwa sygn. akt [...], prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową ,,który, w ocenie organu podatkowego , dawał podstawę do przyjęcia za udowodnione, że Spółka "B" w okresie od sierpnia do grudnia 2002r oraz w 2003 r nie prowadziła działalności gospodarczej. Faktury sprzedaży wystawione przez Spółkę "B" dla nabywców paliwa dokumentowały czynności, które w rzeczywistości nie zostały wykonane zarówno przez ten podmiot, jak też przez jej kontrahentów .
Postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Okręgową zakończyło się skierowaniem do sądu aktu oskarżenia przeciwko organizatorom procederu handlu paliwami – P. C i jego kontrahentom . Wszyscy oskarżeni, (z wyjątkiem jednego, który zmarł), wnieśli o skazanie ich bez rozprawy i wymierzenie im kary w uzgodnionej wcześniej wysokości.
W związku z powyższym , w ocenie Naczelnika Urzędu Celnego, zasadnym stało się wszczęcie z urzędu - w odniesieniu do nabywcy - postępowania podatkowego w związku z brakiem uiszczenia podatku akcyzowego na wcześniejszym etapie.
Organ podatkowy stwierdził , że wymienione wyżej faktury za grudzień 2002r oraz kwiecień 2003r wystawione dla skarżącego nie stanowią dowodu obrotu paliwem pomiędzy wymienionymi w nich podmiotami , a w konsekwencji nie można uznać za prawdziwą informację podaną na tych dokumentach sprzedaży, że "podatek VAT i akcyzowy został opłacony w pełnej wysokości".
Organ podatkowy podniósł , że co prawda nie występował obrót pomiędzy ww. podmiotami, niemniej skarżący jako odbiorca w grudniu 2002 r. nabył 19.850 litrów paliwa, którą to ilość wprowadził na stan magazynowy i za którą zapłacił przelewam kwotę 51.582,21 zł, a w kwietniu 2003r. nabył 18.960 litrów paliwa, którą to ilość również wprowadził na stan magazynowy, zaewidencjonował i za którą zapłacił w dniu 08.04.2003r. przelewem kwotę 46.725,02 zł.
Organ przyjął , że nabycie paliwa nastąpiło od bliżej nieokreślonej osoby.
Według oświadczenia skarżącego, dostawy udokumentowane zakwestionowanymi fakturami dotyczyły benzyny bezołowiowej (grudzień 2002r) oraz oleju napędowego (kwiecień 2003r) i całość towaru została sprzedana odbiorcom detalicznym.
Organ podatkowy zarzucił , że skarżący prowadząc obrót paliwami płynnymi, nabył w dniu 04.04.2003r olej napędowy, a w dniu 02.12.2002 r. benzynę bezołowiową, które następnie sprzedał nie odprowadzając podatku akcyzowego w należnej wysokości, ani też nie deklarując tego obrotu w momencie sprzedaży. Skarżący , co prawda złożył deklarację za wskazane okresy 2002 r. i 2003 r., jednakże deklaracja ta dotyczyła wyłącznie obrotu gazem do tankowania pojazdów.
Organ wyjaśnił, że opodatkowaniu akcyzą, co do zasady podlega producent lub sprzedawca wyrobów akcyzowych. Jednakże w celu zabezpieczenia się przed sytuacjami, w wyniku których dany wyrób akcyzowy nie podlegałby opodatkowaniu podczas produkcji lub sprzedaży , ustawodawca wskazał, że opodatkowaniu akcyzą podlega również sprzedaż wyrobów akcyzowych, w stosunku do których podatek nie został zapłacony w należnej wysokości. Tak więc posiadacz takich wyrobów, który dokona ich sprzedaży zostaje zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego w sytuacji, gdy sprzedane przez niego wyroby akcyzowe nie były obciążone podatkiem akcyzowym na wcześniejszym etapie obrotu.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy szczegółowo przedstawił sposób obliczenia podatku akcyzowego za miesiąc grudzień 2002r i miesiąc kwiecień 2003r.
Organ podatkowy wyjaśnił, że z uwagi na brak uiszczenia podatku akcyzowego w terminie, zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, spowodowało to wystąpienie zaległości podatkowej, od której naliczane są odsetki za zwłokę .
W odwołaniu od powyższych decyzji skarżący wniósł o uwzględnienie w całości argumentów przytoczonych dotychczas i zawartych w odwołaniu i uchylenie zaskarżonych decyzji w całości w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej , a w razie nieuwzględnienia odwołania w powyższym trybie – o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sporawy w trybie art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z :
- udokumentowanym i niekwestionowanym przez organ podatkowy faktem istnienia
"sprzedawców wcześniejszych", zobowiązanych do uiszczenia niniejszego podatku;
- dokonaniem przelewu bankowego z konta skarżącego w Banku [...] kwoty 51.58,21 w dniu 9 grudnia 2002 r. oraz odpowiednio 46.725,02 zł w dniu 8 IV 2003 r. na konto bankowe istniejącej spółki z. o.o. "B" w następstwie faktury [...] z dnia 2 grudnia 2002 r. oraz [...] z dnia 4 kwietnia 2003 r., czego również organ podatkowy nie kwestionuje, a w kwocie tej zawarty miał być również podatek akcyzowy;
- brakiem od dnia 3 kwietnia 2008 r. jakichkolwiek ustaleń dowodowych ze strony organu
podatkowego zmierzających do stwierdzenia okoliczności transakcji, beneficjenta dokonanych wpłat i odbiorcy finalnego;
- jedynie ogólnym opisem procederu, w wyniku którego prokurent istniejącej spółki
"B" P. C. oraz jego współsprawcy ( m. in. A. D.) zostali prawomocnie skazani bez wyciągnięcia wniosków dotyczących " sprzedawców wcześniejszych " oraz bez ustalenia szczegółów tych transakcji;
- błędnym wyliczeniem kwoty należnego podatku w oparciu o poz. 11 zał. nr
1 Rozporządzenia z 22 III 2002 r. "W sprawie podatku akcyzowego" ( Dz. U. 2002 nr 27 poz. 269 .
Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie spraw organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia .
Skarżący podniósł, że w rozpatrywanej sprawie wątpliwe jest dochodzenie należności dotyczących roku 2002, albowiem termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za rok 2002 upłynął w dniu 31 grudnia 2007 r.
Ponadto skarżący zarzucił brak jakichkolwiek ustaleń dowodowych zmierzających do stwierdzenia okoliczności transakcji, beneficjenta wpłaty, poszukiwania dokumentów uwiarygodniających dostawcę w oczach skarżącego.
Spółka "B" istniała co najmniej przez 2 lata, rachunek bankowy był obsługiwany (przez P. C.), transport musiał być wyposażony w świadectwo jakościowe, list przewozowy , etc. Zdaniem skarżącego , w rozpatrywanej sprawie nie było miejsca na jakąkolwiek "wirtualność" transakcji, a płatność nie odbyła się gotówką, ale dokonana została przelewem z banku do banku. Skarżący działał w dobrej wierze .
Ustalenia organu , w ocenie skarżącego , są arbitralne i dowolne, a w szczególności wnioski, iż spółka "B" nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej.
Skarżący podniósł , że system opodatkowania podatkiem akcyzowym zakłada jednorazowość opodatkowania akcyzą (podatkiem od konsumpcji) i kolejność powstawania obowiązku podatkowego rozumianą jako powstawanie obowiązku podatkowego na kolejnych etapach obrotu w takim zakresie , w jakim nie powstał obowiązek podatkowy na wcześniejszym etapie obrotu. Zasada ta została wyrażona w § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. i odpowiednio w §14 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2001 r., w sprawie podatku akcyzowego.
Posiadacz wyrobów akcyzowych może być odpowiedzialny za rozliczenie podatku akcyzowego , ale tylko w sytuacji , w której nie jest możliwe ustalenie dostawcy wyrobów akcyzowych, który był zobowiązany do rozliczenia tego podatku. W niniejszej sprawie organ podatkowy miał 9 miesięcy na sprecyzowanie podmiotu odpowiedzialnego, z których przynajmniej dwa wymienił zresztą z imienia i nazwiska, ale tego nie uczynił .
W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącego , organ podatkowy naruszył art. 121 Ordynacji podatkowej określający zasadę , że organy mają prowadzić postępowania tak, by budzić zaufanie podatników.
Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołań skarżącego, decyzjami z dnia 4 grudnia 2009r , uchylił rozstrzygnięcia organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości zaległości podatkowej i określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym :
1. za miesiąc grudzień 2002 r. w kwocie 32.855,00 zł
2. za miesiąc kwiecień 2003 r. w kwocie 24.253,00 zł
Organ odwoławczy podniósł , że na etapie postępowania przed drugą instancją zostało przeprowadzone dodatkowe postępowanie uzupełniające przez organ pierwszej instancji , w ramach którego uzyskano dodatkowe dowody. Ze zgromadzonego w toku postępowania podatkowego materiału dowodowego (opisanego w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji), w ocenie organu odwoławczego wynikało, iż B Spółka z o.o. wprowadzała do ewidencji księgowej i wystawiała faktury poświadczające nieprawdę w zakresie kupna i sprzedaży paliw ciekłych . Z zebranych materiałów wynikało również , iż firma B w roku 2002 i 2003 nie prowadziła działalności gospodarczej. Rola ww. spółki w procederze fikcyjnego handlu paliwem nie polegała na rzeczywistej sprzedaży paliwa, a jedynie na formalnej sprzedaży paliwa tj. fakturowaniu sprzedaży paliwa na odbiorców (wskazanych przez organizatorów procederu, którzy organizowali nabywanie produktów ropopochodnych i według danych co do tego, jakie kwoty należy wpisać do faktury ). Prokurent Spółki "B" P. C. wykorzystywał działalność gospodarczą spółki, pozorując legalny handel paliwem.
W związku z powyższym , w ocenie organu odwoławczego, skoro Spółka B w okresie od 2002r do 2003 r w rzeczywistości nie wykonywała działalności handlowej w zakresie paliw silnikowych , a działalność jej polegała na przyjmowaniu faktur i firmowaniu wystawionych faktur sprzedaży, więc zapisy dotyczące zapłaty podatku VAT i akcyzowego nie potwierdzały dokonania rzeczywistych obowiązków podatkowych.
Wobec udowodnienia, że spółka B nie dysponowała paliwem, a jej aktywność polegała wyłącznie na pozorowaniu działalności gospodarczej, w szczególności poprzez przyjmowanie i wystawianie dokumentów , organ odwoławczy stwierdził , że transakcje opisane w zakwestionowanych fakturach nie miały miejsca. W dokumentacji Spółki B brak jest dokumentów potwierdzających pochodzenie , czy źródło faktycznego nabycia paliwa , także dokumenty przyjęte i zaksięgowane przez tę spółkę nie określały w swej treści rzeczywistego zbywcy paliwa , a służyły jedynie uwiarygodnieniu obrotu.
Z dokumentów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego wynika, iż benzyna oraz olej napędowy dostarczone do firmy skarżącego zostały sprzedane odbiorcom detalicznym w miesiącu grudniu 2002 r. i odpowiednio w miesiącu kwietniu 2003 r,
Zdaniem organu odwoławczego , ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Skarżący dokonując sprzedaży paliw objętych zakwestionowanymi fakturami , nie zadeklarował , ani nie uiścił podatku akcyzowego w należnej wysokości .
Skarżący był sprzedawcą wyrobów akcyzowych, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i nie miał prawa do zwolnienia od podatku akcyzowego na podstawie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego .
Opodatkowaniu podlega 19.850 litrów benzyny bezołowiowej Pb 95 ; wyliczenie należnego podatku akcyzowego za miesiąc grudzień 2003 r. roku organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji .
Odnośnie miesiąca kwietnia 2003r , organ odwoławczy stwierdził , że oleju napędowy opodatkowany był trzema stawkami , których wysokość uzależniona była od zawartości siarki. W związku z tym , że skarżący nie posiadał żadnej wiedzy odnośnie cech fizyko-chemicznych tego paliwa , do obliczeń przyjęto stawkę 1.129,00zł / 1000l wyrobu.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził w decyzji organu I instancji błąd nie mający wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego, polegający bowiem na określeniu kwoty zaległości podatkowej.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły skargi na powyższe decyzje , w których skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r Nr 153, poz.1270 ze zm/.) poprzez błędne skierowanie decyzji do skarżącego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt. 3 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i dokonanie wymiaru akcyzy w sytuacji udokumentowanego i niekwestionowanego przez Dyrektora Izby Celnej faktu istnienia podmiotów wcześniejszych, zobowiązanych do uiszczenia niniejszego podatku w zw. z art. 35 ust. 1 pkt. 1 i 3 ww. ustawy, wobec których nie toczy się , ani nie toczyło postępowanie podatkowe, ani karnoskarbowe mimo oczywistych przesłanek ku temu.
W ocenie skarżącego , z zasady jednofazowości podatku akcyzowego wynika, że przesunięcie odpowiedzialności za uiszczenie podatku akcyzowego na nabywców i posiadaczy wyrobów akcyzowych jest dopuszczalne tylko w sytuacji , gdy dany podmiot wiedział , że kwota akcyzy nie została zapłacona lub nie zostanie rozliczona przez dostawcę.
Skarżący zarzucił , że Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji stwierdził , iż organ pierwszej instancji ustalił i udokumentował stan faktyczny sprawy " w sposób nie budzący wątpliwości " , gdy tymczasem akt oskarżenia przeciwko skarżącemu w sprawie o sygn. [...], oparty właśnie na tych ustaleniach został zwrócony przez Sąd Rejonowy celem przeprowadzenia szeregu czynności dowodowych pominiętych w pierwotnym postępowaniu.
Dyrektor Izby Celnej , po otrzymaniu do wiadomości postanowienia Sądu Rejonowego, zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania powielając stanowisko Sądu w tym zakresie , jednak zdaniem skarżącego , dowody te nie zostały przeprowadzone.
Skarżący zarzucił , że dochodzenie należności podatkowych dotyczących roku 2002r jest niemożliwe, z uwagi na ich przedawnienie.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego w rozumieniu art. 145 § 1
pkt. l lit. b oraz c w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , bowiem materiał dowodowy nie został zgromadzony w całości , jest nie wystarczający i nie pełny. Ustalenia organów podatkowych , zdaniem skarżącego , są arbitralne i dowolne, a argumentację cechuje wybiorczość .
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie organ podkreślił, iż nie kwestionuje faktu, że skarżący uiścił kwoty wynikające z faktur i że dokonał przelewów na konto spółki B, jednak faktu, tego nie można utożsamiać z zapłatą podatku akcyzowego.
Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wystawione przez Spółkę B faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń. W dokumentacji tej spółki brak było dokumentów potwierdzających pochodzenie, czy źródło faktycznego nabycia paliwa , a przesłuchany na tę okoliczności prokurent spółki P. C. oświadczył , że nie jest w stanie podać źródła pochodzenia paliwa, które fakturował.
W ocenie organu , w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności , w którymi ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r w sprawie podatku akcyzowego wiążą powstanie obowiązku podatkowego, gdyż :
1/ skarżący był sprzedawcą wyrobów akcyzowych , o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt.3 ww. ustawy
2/ skarżący nie miał prawa do zwolnienia od podatku akcyzowego na podstawie § 12 ust.1 pkt.4 ww. rozporządzenia.
W uzupełnieniu złożonej skargi skarżący podniósł, że Zastępca Dyrektora Izby Celnej "dysponując identycznym stanem faktycznym" w kwestii podatkowej poparł stanowisko organów podatkowych co do zasadności określenia skarżącemu zobowiązań podatkowych za wskazane okresy , a jednocześnie zatwierdził umorzenie postępowania karnego skarbowego o uszczuplenie podatku akcyzowego za te same okresy.
Z kolei na rozprawie w dniu 18 listopada 2010r pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień 2002r, gdyż w jego ocenie nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia.
W odpowiedzi na powyższe zarzuty Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił , że postępowanie egzekucyjne było prowadzone wobec skarżącego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] z dnia 16 grudnia 2008r , który został osobiście odebrany przez skarżącego w dniu 18 grudnia 2008r oraz w oparciu o tytułu wykonawczy nr [...] z dnia 29 grudnia 2008r , odebrany osobiście przez skarżącego w dniu 30 grudnia 2008r. W dniu odbioru tytułów wykonawczych poborca skarbowy pobrał od skarżącego kwotę odpowiednio kwotę 200 zł – na poczet należności w podatku akcyzowym za miesiąc kwiecień 2003r oraz kwotę 100 zł – na poczet należności w tym podatku za miesiąc grudzień 2002r.
Zdaniem organu podatkowego , pobranie powyższych kwot stanowiło zastosowanie wobec skarżącego środka egzekucyjnego , o którym mowa w art.1a pkt.12 lit.a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( T.j. Dz.U. z 2005 r Nr 229, poz. 1654 ze zm.). Ww. ustawa nie przewiduje konieczności odrębnego powiadamiania zobowiązanego o stosowanym środku egzekucyjnym , jakim jest pobieranie bezpośrednio od niego kwot wynikających z tytułów wykonawczych. Za prawidłowe powiadomienia o zastosowanym środku należy w takiej sytuacji uznać sam fakt pobrania pieniędzy przez poborcę i wydania zobowiązanemu potwierdzenia dokonania zapłaty.
Odnośnie doręczenia tytułów wykonawczych , zdaniem organu podatkowego , było ono prawidłowe. Zgodnie z art. 26 § 5 pkt.1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Z kolei stosownie do art. 33 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego , pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
W niniejszej sprawie pełnomocnictwo od skarżącego dla pełnomocnika adwokata P. K. zostało złożone do akt postępowania egzekucyjnego w dniu 5 stycznia 2009r , co oznacza , że przed tą datą pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym nie było.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej , w sprawie zostały zachowane wszystkie wymogi formalne , o których mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej . Przepis ten stanowi , że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego , o którym podatnik został zawiadomiony.
Odnośnie zarzutu niespójności między postanowieniem o umorzeniu dochodzenia z dnia 15 grudnia 2009r , sygn. Akt [...] w sprawie przeciwko skarżącemu , zatwierdzonym przez Dyrektora Izby Celnej , a odpowiedziami tego organu na skargi w niniejszej sprawie , Dyrektor wyjaśnił , że postępowanie podatkowe jest odrębnym i całkowicie niezależnym od postępowania karnego skarbowego. Ocena materiału dowodowego dokonywana jest pod kątem innych przesłanek oraz na innej podstawie prawnej i fakt umorzenia postępowania w sprawie karnej skarbowej nie ma żadnego wpływu na toczące się postępowanie podatkowe.
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu w kwestii przerwania biegu przedawnienia i podniósł , że aby doszło do niego muszą wystąpić łącznie dwie przesłanki tj. 1/ zastosowanie środka egzekucyjnego i 2/ zawiadomienie podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym.
W ocenie skarżącego , w niniejszej sprawie nie została spełniona druga z przesłanek , bowiem organ podatkowy nie powiadomił należycie pełnomocnika skarżącego , który został ustanowiony już w dniu 8 grudnia 2008r . Pełnomocnictwo obejmowało również postępowanie egzekucyjne .
Organ podatkowy nie zawiadomił także samego skarżącego jako podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym.
Odnośnie stanowiska Dyrektora Izby Celnej w kwestii umorzenia postępowania karnego skarbowego oraz zawartego w odpowiedziach na skargi , skarżący stwierdził , iż istnieje zasadniczy dysonans w kwestii podejścia do świadomości skarżącego i wynikających stąd konsekwencji, a w konsekwencji między ww. postanowieniem i odpowiedziami na skargi istnieje rażąca sprzeczność.
W odpowiedzi na powyższe , Dyrektor Izby Celnej w piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2011r przyznał , że adwokat P. K. został pełnomocnikiem skarżącego w dniu 8 grudnia 2008r, jednak pełnomocnictwo ogólne, obejmujące również postępowanie egzekucyjne zostało złożone w Urzędzie Celnym przed doręczeniem skarżącemu tytułów egzekucyjnych , kiedy nie toczyło się postępowanie egzekucyjne. Złożenie do akt postępowania egzekucyjnego możliwe było dopiero odpowiednio w dniu 18 grudnia 2008r oraz w dniu 30 grudnia 2008r.
Z adnotacji na pierwszej stronie wniosku o wstrzymanie egzekucji i o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nr [...] wynika, iż pełnomocnictwo zostało złożone do akt postępowania egzekucyjnego w dniu 5 stycznia 2009r , natomiast z adnotacji na analogicznym wniosku dotyczącym sprawy nr [...] wynika, że pełnomocnictwo zostało złożone do akt postępowania egzekucyjnego w dniu 12 stycznia 2009r.
Organ podniósł , że pełnomocnik dołączając pełnomocnictwa do akt postępowania egzekucyjnego poświadczył ich zgodności z oryginałem odpowiednio w dniu 30 grudnia 2008r oraz w dniu 9 stycznia 2009r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2002 r. Nr 153, poz.1270) .
Sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonej decyzji oceniając, czy decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jej wydania oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przed organami administracji publicznej. Dowód uzupełniający może być przeprowadzony przed tymi sądami tylko z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Przeprowadzanie jakichkolwiek innych dowodów, poza dowodami z dokumentów, jest niedopuszczalne. Celem postępowania dowodowego przed ww. sądami nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z obowiązującymi regułami oraz czy dokonały właściwej jego oceny .
Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności należało dokonać kontroli, czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy.
W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę , stan faktyczny ustalony został na podstawie wyczerpującego materiału dowodowego, w tym miedzy innymi na podstawie protokołów materiałów wyłączonych z akt śledztwa prowadzonego przez prokuraturę Okręgową pod sygn. Akt [...]. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych , że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia , że Spółka "B" , od której skarżący nabywał benzynę bezołowiową oraz olej napędowy objęty zakwestionowanymi fakturami, w rzeczywistości nie prowadziła działalności gospodarczej.
Sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, jak również ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe nie narusza obowiązujących przepisów w tym zakresie .
Konsekwencją ustalenia , że sprzedawca wyrobów akcyzowych nie prowadził działalności gospodarczej i nie odprowadzał należnego od sprzedawanych wyrobów podatku akcyzowego obligował organ podatkowy do wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w odniesieniu do nabywcy tych wyrobów tj. skarżącego. Oczywistym zatem jest , że skoro otrzymane przez skarżącego faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nie stanowią dowodu na okoliczność obrotu paliwem między spółką "B" a skarżącym , to tym samym nie można było uznać , że należny od tych transakcji podatek akcyzowy został uiszczony , co potwierdza materiał dowodowy. Przekonanie skarżącego , że wpłacona należność na konto Spółki "B" obejmowała należny podatek akcyzowy , nie mogła wpłynąć na zmianę oceny faktów ustalonych przez organ podatkowy.
Oceny powyższego stanowisko nie mogła zmienić okoliczność , iż pomimo iż obrót pomiędzy wyżej wskazanymi podmiotami nie nastąpił , to jednak – jak wynikało z dokumentacji skarżącego – w grudniu 2002r nabył on 19.850 litrów paliwa, natomiast w kwietniu 2003r nabył 18.960 litrów paliwa. Paliwo to zaewidencjował w księgach magazynowych. Nie jest okolicznością sporną , że skarżący uiścił przelewem należność za nabyte paliwo.
Wobec tego , że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie ustaliło rzeczywistych źródeł nabycia przedmiotowego paliwa, prawidłowo organy podatkowe przyjęły , iż pochodziło ono od bliżej nie określonej osoby.
W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest , że paliwo objęte zakwestionowanymi fakturami zostało sprzedane odbiorcom detalicznym , jak również i to , że od sprzedanego paliwa skarżący nie odprowadził należnego podatku akcyzowego.
Za prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami należy uznać stanowisko organów podatkowych , że skoro od nabytego paliwa nie został uiszczony podatek akcyzowy , jak również , że skarżący jako sprzedawca przedmiotowego paliwa nie odprowadził należnego podatku akcyzowego , Naczelnik Urzędu Celnego zobligowany był do wydania decyzji określających te należności.
W ocenie Sądu , argumentacja skarżącego podważająca powyższe ustalenia i wnioski z nich płynące nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Mimo , iż faktury były wystawione przez Spółkę "B" , wbrew zarzutom skarżącego , firmy tej nie można uznać za " sprzedawcę na wcześniejszym etapie obrotu tym paliwem" zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego , gdyż , jak wyżej podniesiono , firma ta nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej , a jedynie fakturowała fikcyjne transakcje. Podkreślić należy , że zwolnienie z obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym skarżącego , jako sprzedawcy wyrobów akcyzowych możliwe byłoby tylko w sytuacji , gdyby Spółka "B" prowadziła rzeczywistą działalność i gdyby zapłaciła należny podatek akcyzowy od paliwa nabytego przez skarżącego.
Fakt , że skarżący zapłacił przelewem na konto ww. Spółki należność za paliwo i jak twierdzi – wraz z podatkiem akcyzowym – może jedynie sugerować , że spółka ta dopuściła się oszustwa wobec skarżącego. Ta okoliczność nie podlega jednak kontroli sądu administracyjnego , którego rolą – w zakresie objętym skargą – jest ocena , czy w rozpatrywanej sprawie podatek akcyzowy od nabytego przez skarżącego został uiszczony. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie potwierdził , należny podatek akcyzowy nie został uiszczony przez Spółkę "B" i właśnie ta okoliczność skutkuje odpowiedzialnością skarżacego .
Dodać należy , że przeprowadzone postępowanie nie ujawniło źródeł pochodzenia przedmiotowego paliwa, a tym samym faktu uiszczenia należnego podatku akcyzowego. Podnieść należy, że skoro zasadą jest płacenie podatku akcyzowego od sprzedawanego paliwa, a wyjątkiem od zasady jest zwolnienie od tego podatku na określonych zasadach , to ciężar wykazania prawa do zwolnienia ciążył na podatniku tj. skarżącym. W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasad współdziałania i w interesie skarżącego było przedstawienie dowodów uiszczenia podatku akcyzowego od zakupionego paliwa , skoro zapisy na fakturach odnośnie podatku akcyzowego zostały skutecznie podważone przez organ podatkowy. Fakt nie ustalenia źródeł pochodzenia zakupionego przez skarżącego paliwa i uiszczenia od niego podatku akcyzowego nie może być przedmiotem zarzutu pod adresem organów podatkowych , a tym bardziej zwolnienia się z odpowiedzialności skarżącego za uiszczenie tego podatku.
Wbrew zarzutom skarżącego , ustalenia organów podatkowych w powyższym zakresie nie można uznać ani za dowolne .
Reasumując należy stwierdzić , że zgodne z prawem jest stanowisko organów podatkowych , iż skarżący był sprzedawcą , o którym mowa w art.35 ust.1 pkt.3 ww. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i nie był uprawniony do zwolnienia z obowiązku podatkowego w tym podatku na podstawie § 12 ust.1 pkt.4 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r oraz odpowiednio na podstawie § 14 ust.1 pkt.4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2001r – oba akty prawne " w sprawie podatku akcyzowego". Organy podatkowe były zatem zobligowane do wydania decyzji określających należy podatek.
Odnośnie wpływu umorzenia postępowania karnego skarbowego prowadzonego przeciwko skarżącemu , tut. Sąd w całości podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że ocena materiału dowodowego w każdym z tych postępowań tj. w postępowaniu podatkowym i karnym skarbowym jest pod kątem inny przesłanek, każde z tych postępowań jest bowiem odrębne i niezależne , jakkolwiek pozostają w związku. Podkreślić bowiem należy , że podstawą wydania decyzji w postępowaniu podatkowym jest stwierdzenie faktów, które na gruncie przepisów podatkowych, powodują określone obowiązki (nabycie paliwa bez opłaconej akcyzy i sprzedaż bez uiszczenia z tego tytułu należnego podatku ) , natomiast w postępowaniu karnym skarbowym , samo stwierdzenie powyższych faktów jest niewystarczające do wydania orzeczenia skazującego , bowiem niezbędnym elementem skazania jest wina i związane z nią okoliczności popełnienia zarzucanego czynu . Z kolei wina w postępowaniu podatkowym , ani okoliczności zdarzenia wywołującego obowiązki podatkowe nie mają wpływu na określenie tych obowiązków i nie są przedmiotem badania przez organy prowadzące to postępowanie.
Co do zarzutu przedawnienia dotyczącego zobowiązania podatkowego za miesiąc grudzień 2002r , Sąd również podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej jako zgodne z prawem , że bieg tego terminu został przerwany.
Zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej , bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego , o którym podatnik został zawiadomiony. Z kolei art.67 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi , że z zastrzeżeniem art. 68 § 1 , podstawę zastosowania środka egzekucyjnego , o którym mowa w art.1a pkt.12 lit.a , stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości , albo protokół odbioru dokumentu , sporządzone według określone wzoru.
Z kolei zgodnie z art.1a pkt.12 lit.a tej ustawy , środkiem egzekucyjnym jest egzekucja z pieniędzy. Natomiast art. 68 § 1 tej ustawy stanowi , że jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną , poborca skarbowy wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy...
Z analizy przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu egzekucyjnym zasadą jest zawiadomienie o , którym wyżej mowa , a wyjątkiem od tej zasady , jest pokwitowanie odbioru pieniędzy , o którym mowa w art. 68 § 1 ww. ustawy. Wyjątkiem , bo ustawodawca użył określenia " z zastrzeżeniem art. 68 § 1..." . A zatem w tym szczególnym przypadku, gdy chodzi do odbiór pieniędzy na poczet dochodzonej należności pieniężnej, nie jest wymagane zawiadomienie dłużnika. Pokwitowanie odbioru pieniędzy zastępuje zawiadomienie .
Art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej stanowiąc , że o zastosowaniu środka egzekucyjnego podatnik ma być zawiadomiony , nie może być interpretowany w oderwaniu od art.67 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. A zatem w tym szczególnym przypadku , gdy poborca skarbowy odbiera od podatnika kwotę pieniędzy na poczet dochodzonej należności , zamiast zawiadomienia wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, co nie narusza zasady działania organów egzekucyjnych, że o zastosowaniu środka egzekucyjnego zawiadamia się zobowiązanego/ podatnika.
Zarzut skarżącego w tym zakresie należy zatem uznać za nieuzasadniony.
Organ podatkowy prawidłowo doręczył tytułu wykonawcze skarżącemu skutecznie wszczynając postępowanie egzekucyjne. Tytuły te skarżący odebrał osobiście w dniu odpowiednio 18 i 30 grudnia 2008r , przed upływem terminu przedawnienia dochodzonych zobowiązań podatkowych. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że pełnomocnictwo do akt postępowania egzekucyjnego zostało złożone odpowiednio w dniu 5 i 12 stycznia 2009r , co oznacza , że tytułu wykonawcze prawidłowo zostały doręczone osobiście skarżącemu.
Sąd nie podziela zdania skarżącego, iż w trakcie prowadzenia postępowania naruszone zostały podstawowe zasady postępowania podatkowego. W ocenie Sądu , materiał dowodowy zebrany w sprawie jest pełny , kompletny i był wystarczający do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć , a granice oceny dowodów nie zostały przekroczone. Organ konkretnie wskazał jakim faktom i dlaczego dał wiarę. Organy podatkowe w sposób należyty i przy zachowaniu obowiązującej procedury ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo określił zakres praw i obowiązków strony tego postępowania , nie naruszając przy tym zasad wszczęcia i prowadzenia egzekucji w zakresie objętym zarzutami skarżącego.
Skarga nie może być uwzględniona gdyż wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organu podatkowego zawarte w zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego ww. rozstrzygnięcia. Nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło