II OZ 840/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Go 900/10 odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę B. N. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyczyną odrzucenia skargi było wniesienie jej po upływie 30 - dniowego terminu do jej wniesienia. Z akt administracyjnych sprawy wynikało bowiem, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 9 listopada 2010 r., zatem termin do złożenia skargi upływał z dniem 9 grudnia 2010 r. Skarga została natomiast nadana w placówce pocztowej w dniu 16 grudnia 2010 r., a więc po terminie. B. N. pismem z dnia 12 marca 2011 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż z postanowienia o odrzuceniu jej skargi dowiedziała się, że zaskarżoną decyzję odebrał w dniu 9 listopada 2010 r. ojciec – W. T. Strona podkreśliła, że z wiedzy jaką posiadała do tej chwili wynikało, że ojciec odebrał przesyłkę w dniu 17 listopada 2010 r. W. T. jako emerytowany pracownik urzędów państwowych i placówek dyplomatycznych na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję zapisał jako datę odbioru 17 listopada 2010 r. Pismem z dnia 15 marca 2011 r. skarżąca uzupełniła złożony wniosek wskazując, iż na kopercie, w której przesłana została decyzja wbita została pieczątka "awizowano powtórnie 2010-11-10". Zdaniem B. N. data na tej pieczątce oraz data odbioru przesyłki zapisana przez W. T. korelują ze sobą i w związku z tym przyjęła za datę doręczenia datę wskazaną przez ojca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r. na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wskazała bowiem, że nastąpiło ono ze względu na to, iż jej ojciec – W. T. zbyt późno oddał jej odebraną przez siebie przesyłkę, zawierającą decyzję organu II instancji. Zdaniem Sądu okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi we właściwym terminie, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia i bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Określony w art. 72 p.p.s.a. sposób doręczenia zastępczego pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi, oraz że pismo to zostało mu doręczone. W ocenie Sądu skarżąca zdawała sobie sprawę z tego, że jej ojciec może odebrać adresowaną do niej korespondencję (bo wcześniej już tak się zdarzało), w związku z tym winna wcześniej podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia swoich interesów, na przykład poprzez podanie innego adresu do korespondencji niż wskazany w niniejszej sprawie. Sąd nie dał wiary również wyjaśnieniom, że skarżąca działała w uzasadnionym przeświadczeniu, jakoby przesyłka polecona nr [...] odebrana została w dniu 17 listopada 2010 r. , co potwierdzać miała korelująca z tą datą - data wskazana na pieczęci na kopercie przesyłki: "awizowano powtórnie 2010-11-10". Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki odbierający przesyłkę –W. T. wpisał datę 9 listopada 2010 r. Fakt odebrania przesyłki w dniu 9 listopada 2010 r. potwierdza także data zwrotnego nadania zwrotnego potwierdzenia odbioru do Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zgodnie z pieczęcią urzędu pocztowego, zostało ono przesłane w dniu 9 listopada 2010 r. Pełnomocnik skarżącej, pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 20 maja 2011 r. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treści zaskarżonego postanowienia polegający na uznaniu, iż skarżąca nie dołożyła wszelkich możliwych starań w sytuacji, gdy starała się ona wyjaśnić datę odbioru pisma przez ojca, a nadto przeprowadziła analizę stempli pocztowych na kopercie, aby porównać zapiski ojca z pocztowymi potwierdzeniami dat, co stanowi o braku jej winy w uchybieniu terminowi oraz błąd w ustaleniach polegający na stwierdzeniu, że ujawniona pieczęć na kopercie "awizowany powtórnie 2010-11-10" i analizowanie przez skarżącą dat stempli nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o braku zawinienia skarżącej, podczas gdy stwierdzenie to stoi w sprzeczności z własnymi wywodami sądu o konieczności wnikliwego badania przez skarżącą sprawy w celu dochowania terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy zauważyć, iż Sąd I instancji zasadnie uznał, iż skarżąca nie wykazała, iż uchybiła terminowi do złożenia skargi bez własnej winy. Jak wynika z akt sprawy zaskarżoną decyzję doręczono jej w dniu 9 listopada 2010 r. (odbiór przesyłki potwierdził ojciec skarżącej). Oznacza to, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 9 grudnia 2010 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję ojciec skarżącej W. T. który odebrał przesyłkę wpisał datę 9 listopada 2010 r. Data ta wynika również z pieczątki urzędu pocztowego i wskazuje na nadanie zwrotnego potwierdzenia odbioru do Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Należy zauważyć, że okoliczność iż osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego, którego warunki określa art. 43 k.p.a., (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 955/09). Okoliczność, iż dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie miała więc wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi. Sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2007 r., II GSK 315/06). Odmienna interpretacja cytowanego przepisu prowadziłaby do sytuacji, w której każde pozostawienie przesyłki w trybie art. 43 k.p.a. powodowałoby niepewność co do skuteczności jej doręczenia, niwecząc jednocześnie cel istnienia tej regulacji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.