I SA/Bk 616/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi S.M. "R. M." w B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej S. M."R. K." w B. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...] maja 2010 r. S. M. "R. K." w B. (dalej powoływana jako Spółdzielnia), zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku Spółdzielnia wyjaśniła, że w budynkach tworzących jej zasoby mieszkaniowe znajdują się zarówno lokale zajmowane przez członków spółdzielni na zasadach spółdzielczych praw do lokali jak i lokale stanowiące odrębną własność. W Spółdzielni utworzony jest fundusz remontowy. Zasady korzystania z tego funduszu są identyczne dla wszystkich osób zajmujących lokale. Każdego roku z funduszu remontowego planowany jest limit wydatków na wymianę stolarki okiennej. Przed dokonaniem wymiany stolarki okiennej osoba zobowiązana jest wnieść opłatę pokrywającą 50 % przewidywanych kosztów. Jeżeli mieszkaniec wykona wymianę stolarki okiennej w terminie wcześniejszym to okres oczekiwania na zwrot kosztów wyniesie od 4 do 5 lat. W związku z długim okresem oczekiwania na zwrot przedmiotowych kosztów, obecnie Spółdzielnia dokonuje wypłat członkom dysponującym prawem odrębnej własności lokalu mieszkalnego, którzy w chwili uzyskania prawa do zwrotu części poniesionych wydatków dysponowali spółdzielczym prawem do lokalu. Na tle powyższego Spółdzielnia zadała następujące pytanie: czy Spółdzielnia zobowiązana jest do wystawienia informacji PIT-8C z tytułu zwrotu części kosztów poniesionych na wymianę stolarki okiennej osobom dysponującym prawem odrębnej własności, którzy w chwili uzyskania prawa do zwrotu tychże wydatków dysponowali prawem odrębnej własności? Formułując własne stanowisko w tej kwestii Spółdzielnia stwierdziła, że nie jest zobowiązana do sporządzania informacji PIT- 8C z tytułu zwrotu części kosztów wymiany stolarki okiennej osobom dysponującym prawem odrębnej własności lokalu. U osób tych nie powstanie bowiem przysporzenie majątkowe. Takie stanowisko uzasadnia fakt, iż refundacja kosztów wymiany stolarki okiennej pochodzi z funduszu remontowego, a zgodnie z art. 6 ust. ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 116 ze zm.) wpłaty na fundusz remontowy mają charakter obligatoryjny. Obowiązek świadczenia na fundusz remontowy dotyczy zarówno osób dysponujących spółdzielczym prawem do lokalu jak i prawem odrębnej własności. Skarżąca zwraca także uwagę na fakt, iż wpłaty na fundusz remontowy spółdzielni pochodzą ze środków już opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Warunkiem otrzymania zwrotu za wymianę stolarki okiennej jest konieczność poniesienia rzeczywistych kosztów. W przedstawionym stanie faktycznym poniesione koszty wymiany stolarki okiennej przewyższają kwoty otrzymanych zwrotów, co skutkuje tym, że zdarzenie to jest neutralne podatkowo i nie może stanowić przysporzenia majątkowego. W wydanej [...] sierpnia 2010 r. interpretacji znak: [...], działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w B., uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, powoływaną dalej w skrócie "u.p.d.o.f."), stwierdził, że podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być co do zasady czynności, w wyniku których po stronie osoby fizycznej następuje przysporzenie majątkowe. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) każdy właściciel lokalu ma obowiązek ponoszenia pełnych kosztów związanych z utrzymaniem lokalu. Tego rodzaju obowiązek nie został natomiast nałożony na osoby posiadające spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych (brak jest przepisów regulujących tę kwestię). Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że okolicznością decydującą o tym, czy zwrot kosztów stolarki okiennej stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest tytuł prawny do zajmowanego lokalu, tj. czy podatnik posiada spółdzielcze (lokatorskie lub własnościowe) prawo do lokalu mieszkalnego, czy też prawo własności lokalu mieszkalnego w momencie poniesienia wydatku. Zwrot przez spółdzielnię wydatków poniesionych przez osoby, które w momencie ponoszenia wydatków posiadały prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego, stanowi dla nich przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu. W związku z powyższym, stosownie do art. 42a u.p.d.o.f., na Spółdzielni ciąży obowiązek wystawiania informacji PIT-8C. Nie godząc się z takim stanowiskiem Spółdzielnia, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszania prawa, złożyła na powyższą interpretację skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie: - art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. w zw. z art. 20 ust.1 u.p.do.f., poprzez przyjęcie, że przychodem z "innych źródeł", podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych są kwoty wypłacane przez Spółdzielnię właścicielom lokali, będącymi oraz nie będącymi członkami Spółdzielni, z tytułu częściowej refundacji poniesionych przez te osoby kosztów wymiany stolarki okiennej w sytuacji, gdy wypłacane kwoty pochodzą z funduszu remontowego, o którym mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych; - art. 42a u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie, że z chwilą dokonania zwrotu na rzecz właścicieli lokali poniesionych przez nich kosztów wymiany stolarki okiennej Spółdzielnia będzie obowiązana do wystawienia informacji PIT -8C; - art. 13 cyt. wyżej ustawy o własności lokali, poprzez jego zastosowanie; W uzasadnieniu pełnomocnik Spółdzielni podniósł, że w przypadku otrzymania przez osobę posiadającą odrębną własność lokalu zwrotu wydatków poniesionych uprzednio na wymianę stolarki okiennej przysporzenie majątkowe nie wystąpi. Właściciel otrzyma bowiem jedynie zwrot poniesionych wydatków, pochodzących z pieniędzy, które wpłacił w ramach funduszu remontowego. W ocenie pełnomocnika nie może mieć znaczenia tytuł prawny do lokalu, skoro niezależnie od niego Spółdzielnia pobiera pieniądze na fundusz remontowy. Ponadto zdaniem pełnomocnika Skarżącej, ustawę o własności lokali, stosownie do art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, stosuje się jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych. Skoro zatem obowiązek w zakresie uczestniczenia w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem własnego lokalu został szczegółowo określony w art. 4 ust. 2 i 4, a także w art. 6 ust. 3 ww. ustawy, to art. 13 ustawy o własności lokali nie może mieć zastosowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota powstałego w tej sprawie sporu dotyczy tego, czy dokonywany z funduszu remontowego Spółdzielni zwrot kosztów z tytułu wymiany stolarki okiennej na rzecz osób dysponujących prawem odrębnej własności lokali, rodzi powstanie u tych osób obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji obowiązku wystawienia przez Spółdzielnię informacji PIT-8C. Trzeba na wstępie podkreślić, że na gruncie przepisów u.p.d.o.f. powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych co do zasady uzależnione jest od uzyskania przez osobę fizyczną dochodu, rozumianego jako nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania (art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f.). Sam "przychód" to, co do zasady, kwota otrzymana lub postawiona do dyspozycji podatnika (art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.). Choć nie wynika to wprost z brzmienia art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym może być uznane tylko takie świadczenie, które powoduje u podatnika przysporzenie majątkowe. Nie chodzi tu więc o jakąkolwiek otrzymaną lub pozostawioną do dyspozycji podatnika kwotę, lecz taką, która skutkuje wzrostem jego aktywów. Taka jest bowiem istota podatku dochodowego – podatku pobieranego w związku z uzyskaniem przysporzenia majątkowego. Przychód jest określonym przyrostem majątkowym, a jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny (zob. A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 11 u.p.d.o.f. [w:] A. Bartosiewicz, R. Kubacki, PIT. Komentarz, Lex, 2009). Przychodem nie są więc kwoty otrzymane tytułem zwrotnym, gdyż nie powodują one przyrostu w majątku podatnika Zdaniem Sądu, taki zwrotny charakter mają świadczenia wypłacane z funduszu remontowego Spółdzielni z tytułu częściowego zwrotu wydatków na wymianę stolarki okiennej - i to niezależnie od tego, czy dokonywane są na rzecz osób legitymujących się spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego, czy też prawem odrębnej własności lokalu. Oczywiście rację ma orzekający w tej sprawie organ interpretacyjny twierdząc, że każdy właściciel lokalu ma obowiązek ponoszenia pełnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. Nie zmienia to jednak faktu, że obowiązek ten – tak jak w niniejszej sprawie - może być realizowany także poprzez dokonywanie wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy. W ten sposób właściciele lokali mieszkalnych uczestniczą w pokrywaniu kosztów remontów wykonywanych przez Spółdzielnię. Jeżeli jednak koszty określonych w funduszu prac remontowych ponoszą bezpośrednio właściciele lokali mieszkalnych, a Spółdzielnia dokonuje im z tego częściowej refundacji ze środków funduszu remontowego, to takie świadczenie ma charakter zwrotny i nie powoduje przysporzenia majątkowego po stronie właścicieli lokali mieszkalnych. Dlatego też orzekający w tej sprawie Sąd w pełni zgadza się ze skarżącą Spółdzielnią, że na gruncie przepisów u.p.d.o.f. zdarzenie takie jest neutralne podatkowo. Częściowego zwrotu wydatków z funduszu remontowego, poniesionych przez członków tego funduszu nie można traktować jako przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Zwrot taki nie wykazuje bowiem cech przysporzenia majątkowego po stronie członka funduszu. Zasadne okazały się więc zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie w zaskarżonej interpretacji, że przychodem z "innych źródeł", podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych są kwoty wypłacane przez Spółdzielnię właścicielom lokali, będącymi oraz nie będącymi członkami Spółdzielni, z tytułu częściowej refundacji poniesionych przez te osoby kosztów wymiany stolarki okiennej w sytuacji, gdy wypłacane kwoty pochodzą z funduszu remontowego, o którym mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W konsekwencji za zasadny należało uznać także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 42a u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie w wydanej interpretacji, że z chwilą dokonania zwrotu na rzecz właścicieli lokali poniesionych przez nich kosztów wymiany stolarki okiennej Spółdzielnia będzie obowiązana do wystawienia informacji PIT-8C. Wymienione przepisy prawa podatkowego zostały naruszone w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Rozstrzygnięcie o niewykonalności interpretacji Sąd oparł na treści art. 152, zaś o kosztach postępowania na art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy. Rozpoznając ponownie sprawę Minister Finansów winien uwzględnić wyrażoną przez Sąd jej ocenę prawną.