I OZ 823/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 216/10 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w T. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 216/10 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w T. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie. Wobec treści art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest wykazanie przez stronę braku winy w jego uchybieniu. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, o braku winy można mówić w przypadku, gdy strona uchybiła terminowi na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia należytej staranności (postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt II FZ 334/10). Tymczasem we wniosku z dnia [...] maja 2011 r., skarżąca wskazała jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, trudności ze znalezieniem – po doręczeniu jej odpisu wyroku z uzasadnieniem - pełnomocnika, który podjąłby się prowadzenia sprawy. Podkreślić zatem należało, że rozpoczęcie przez stronę poszukiwań pełnomocnika dopiero po doręczeniu wyroku z uzasadnieniem, nie stanowi okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. W szczególności przemawia bowiem za uznaniem, że strona nie dołożyła należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. W zażaleniu na powyższe postanowienie działające z profesjonalnym pełnomocnikiem Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w T. wskazało, że trudno jest oceniać zachowanie strony jako zawinione a brak ustanowienia pełnomocnika w terminie jako okoliczność wskazującą na brak staranności. Jak podano, nie sposób oczekiwać od strony poszukiwania profesjonalnego pełnomocnika przed otrzymaniem pisemnego uzasadnienia orzeczenia wraz z pouczeniem o istnieniu przymusu adwokackiego. Dopiero bowiem po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia wyroku wraz z pouczeniem strona powiadomiona została, że istnieje przymus adwokacki w niniejszym postępowaniu na etapie wniesienia środka zaskarżenia. Ponadto trudno oczekiwać podjęcia decyzji o wniesieniu środka zaskarżenia, a więc zaistnienia potrzeby poszukiwania pełnomocnika przed zapoznaniem się z pisemnymi motywami rozstrzygnięcia Sądu. Dopiero zapoznanie się i analiza treści pisemnego uzasadnienia pozwala w ogóle na podjęcie decyzji, czy wniesienie środka zaskarżenia jest zasadne. Ponadto wskazać należy, że brak możliwości ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie wynikał z bezczynności strony. Po otrzymaniu uzasadnienia skarżąca, jak podaje, spotkała się bez zbędnej zwłoki z kilkunastoma profesjonalistami i podjęła intensywne działania celem ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Okoliczności sprawy, a w szczególności opis stanu prawnego wskazany w uzasadnieniu wyroku powodował jednak, że jak podaje strona, wszyscy profesjonalni pełnomocnicy odmawiali podjęcia się sprawy nie znajdując podstaw do wniesienia środka zaskarżenia. Dopiero znalezienie szczególnych argumentów przez jednego z adwokatów pozwoliło na sporządzenie środka zaskarżenia i wniesienie skargi kasacyjnej. Ponadto strona pomimo upływu terminu nadal poszukiwała pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy. Podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności przed sądem stanowi art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako p.p.s.a.). Jak wynika z powołanego przepisu, sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w art. 87 p.p.s.a. Mianowicie, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a nadto wraz z wnioskiem należy dokonać określonej czynności. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zawarta w dyspozycji art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tych wszystkich czynności, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Wskazać należy, że skarżąca spółka - Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. w T. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy powołanie się w sposób ogólny we wniosku o przywrócenie terminu na trudności w znalezieniu odpowiedniego profesjonalnego pełnomocnika, (bez wskazywania np. konkretnych pełnomocników oraz dat w których się z nimi kontaktowała) nie stanowią realizacji przesłanki z art. 87 § 1 p.p.s.a. Tym samym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2011 r. uznać należy za prawidłowe. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.