II OSK 1862/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-06
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Andrzej Jurkiewicz, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy merytorycznie i szczegółowego uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, a także czy sąd administracyjny może uchylić wyrok WSA z powodu ogólnikowości uzasadnienia i naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy powinien przeprowadzić ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy, w tym wszechstronną ocenę dowodów i szczegółowe uzasadnienie decyzji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny może uchylić wyrok WSA, jeśli uzasadnienie jest ogólnikowe i nie pozwala na ocenę toku rozumowania organu, co uniemożliwia skuteczną kontrolę i narusza przepisy postępowania.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek do Wójta Gminy Trzebiel o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw. Wójt nałożył obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Po wydaniu decyzji i jej sprostowaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. WSA uchylił decyzję organów i postanowienia dotyczące sprostowania, wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności i niewystarczające uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Zasądził od spółki skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz del. WSA Bożena Popowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. S.K.A. z siedzibą w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Go 894/10 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz [...] S.A. S.K.A. z siedzibą w Ś. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 894/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] sierpnia 2010 r., w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Trzebiel z dnia [...] maja 2010r., a także uchylił postanowienie Wójta Gminy Trzebiel z dnia [...] maja 2010r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] sierpnia 2010r., stwierdzając, że decyzje określone w punkcie I wyroku nie podlegają wykonaniu.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku [...] S.A. z siedzibą w Ś., wnioskiem z 9 kwietnia 2009 r. (uzupełnionym 28 kwietnia, 17 września 2009 r.), zwróciła się do Wójta Gminy Trzebiel o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw z zadaszonymi stanowiskami tankowania dla samochodów osobowych i ciężarowych wraz z pawilonem stacji i polem magazynowym zbiorników na działkach o nr ewid. [...] położonych w obrębie S., gmina T.
Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Wójt Gminy Trzebiel, na podstawie art. 63 ust. 1 w związku z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 z późn.zm.), stwierdził dla powyższego przedsięwzięcia potrzebę przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko i nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.
Po rozpoznaniu zażalenia M.G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze, postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., utrzymało w mocy powyższe postanowienie Wójta Gminy Trzebiel. Ponadto, po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o., Kolegium nie stwierdziło jego nieważności.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Wójt Gminy Trzebiel, na podstawie art. 75 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ww. ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. zarzuciła naruszenie art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez niezałączenie do decyzji karty informacyjnej przedmiotowego przedsięwzięcia oraz art. 107 § 1 K.p.a. poprzez powołanie błędnej podstawy prawnej decyzji oraz brak czytelnego podpisu pod decyzją osoby uprawnionej do wydania decyzji.
Postanowieniem z dnia 27 maja 2010 r. Wójt Gminy Trzebiel, działając na wniosek [...] S.A. z dnia [...] maja 2010 r., na podstawie art. 113 § 1 i art. 123 k.p.a. sprostował oczywistą omyłkę w zaskarżonej decyzji, w ten sposób, że: w pkt 1, ppkt 1, lit. a) mylnie wpisane sformułowanie "powierzchni stacji paliw o pow. 454 m " zamieniono na "powierzchni stacji paliw o pow. do 454 m ", a także w pkt 3 ppkt 2 mylnie wpisane określenie "zbiorniki nadziemne" zmieniono na "zbiorniki podziemne" i dopisano " i zbiornik na dodatki do paliw o pój. do 20 m".
Na powyższe postanowienie, zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze wniosła [...] Sp. z o.o., które postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Trzebiel.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Trzebiel z dnia [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, iż decyzja organu I instancji spełnia wymogi określone przepisami prawa. Organ odwoławczy przyznał, iż jak słusznie zauważył odwołujący się, ustawa stanowiąca podstawę zaskarżonej decyzji nie zawiera przepisu art. 75 ust. 2 pkt 2, dlatego taki przepis nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Jednakże uchybienie to nie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu II Instancji błędne powołanie podstawy prawnej, powołanie niewłaściwej podstawy prawnej, czy też takiej, która nie istnieje, jeśli rozstrzygając sprawę organ administracyjny zastosował właściwe przepisy prawa, nie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Ponadto Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w brzmieniu obowiązującym od 20 lipca 2010 r. (zmiana ustawy z 21 maja 2010 r. Dz.U. Nr 119, poz. 804), charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ odwoławczy związany jest stanem prawnym obowiązującym w dacie orzekania. Wobec tego uznał, iż niedołączenie karty informacyjnej przedsięwzięcia jako wymaganego załącznika do decyzji organu pierwszej instancji o środowiskowych uwarunkowaniach -biorąc pod uwagę aktualny stan prawny, w którym przepis art. 84 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie przewiduje takiego rozwiązania, nie mógł stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wniosła spółka [...] Sp. z o.o. w G., zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z [...] sierpnia 2010 r.:
– naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tj. art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., względnie art. 24 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez pracownika, który ex lege podlegał wyłączeniu od udziału w sprawie, względnie nie wyłączenie z urzędu od udziału w sprawie pracownika organu, który podlegał takiemu wyłączeniu, gdyż pracownik Kolegium W. P. brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jak również brał udział w wydaniu przez Kolegium, dotyczącego kwestii wpadkowej, postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Wójta Gminy Trzebiel z [...] października 2009 r., nr [...];
– naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., polegające na braku podjęcia wszelkich obiektywnie możliwych czynności dowodowych prowadzących do pozyskania dowodów na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy, tj. ustalenia, czy inwestycja, jaka ma być podjęta na działkach gruntu o numerach ewid. [...], położonych w obrębie S., będzie mieć negatywny wpływ na środowisko, a jeśli tak, to jak duży będzie to wpływ;
– art. 138 § 2 K.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji Wójta Gminy Trzebiel nr [...] i nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, pomimo tego, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżąca, powołując się na zarzuty skargi, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Trzebiel. W jej ocenie bowiem realizacja przedmiotowej inwestycji spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla środowiska.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze wniosło o jej oddalenie. Zdaniem organu zarzuty dotyczące naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 i ewentualnie art. 24 § 3 k.p.a. są nieuzasadnione, gdyż brak było podstaw do wyłączenia ze składu orzekającego w sprawie zaskarżonej decyzji etatowego członka Kolegium W. P.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Trzebiel z dnia [...] maja 2010r., a także uchylił postanowienie Wójta Gminy Trzebiel z dnia [...] maja 2010r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] sierpnia 2010r..
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podniósł, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy, wbrew nakazowi wypływającemu z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a. oraz przepisów 7 i 8, art. 77 § 1 i art. 138 k.p.a. nie rozpoznał ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, lecz ograniczył się do lakonicznej oceny zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji oraz odniesienia się do zarzutów odwołania.
Sąd zwrócił uwagę, iż integralnym elementem wydanej przez organ administracji publicznej decyzji jest również jej uzasadnienie, o czym stanowi wprost art. 107 § 1 k.p.a. Kontroli sądu administracyjnego podlega decyzja administracyjna jako całość, a więc łącznie z jej uzasadnieniem. Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji zostały zawarte w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu.
W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do kluczowych kwestii stanowiących o istocie rozpoznawanej sprawy administracyjnej, a niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy. W kontekście ww. zasad procedury administracyjnej organ odwoławczy winien był ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, bądź ewentualnie uzupełnić, w oparciu o normę art. 136 k.p.a., materiał dowodowy w sprawie. Rolą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym postępowaniu nie było jedynie przytoczenie treści przepisów prawa i ocena postępowania pierwszoinstancyjnego, ale również prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz przedstawienie własnej oceny prawnej rozpoznawanej sprawy, a dodatkowo odniesienie się do kwestii określonych w art. 85 ust. 2 ustawy u.i.o.ś. oraz zarzutów odwołania istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia.
Ponadto prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.
Dokonując analizy treści zaskarżonej decyzji należy uznać zatem za uzasadniony zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej. Zważyć przyjdzie, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze poza wskazaniem przebiegu postępowania przed organem pierwszej instancji oraz przytoczeniem treści przepisów ustawy u.i.o.ś swoje rozstrzygnięcie w sprawie ograniczyło do stwierdzenia, iż "decyzja organu pierwszej instancji spełnia wymogi określone powołanymi przepisami". Nadto w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odniesiono się do zarzutów odwołania. Organ odwoławczy nie dokonał jakiejkolwiek analizy konkretnych warunków i okoliczności istotnych dla przeprowadzanej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie dokonał również w zasadzie oceny dowodów, ani też w jakimkolwiek zakresie weryfikacji przyjętych przez organ pierwszej instancji ustaleń i szczegółowych uwarunkowań zgody na realizacje przedmiotowego przedsięwzięcia. Takie działanie organu odwoławczego stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego i skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji, celem zapewnienia tej ogólnej zasady postępowania. Podkreślić bowiem przyjdzie, iż treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji uniemożliwia sądowi ocenę kryteriów jakimi kierował się organ drugiej instancji utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zważyć przyjdzie, iż z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji administracyjnej i poprzedzającego ja postępowania, także ze względu na konieczność zagwarantowania zasady przezorności w postępowaniach dotyczących ochrony środowiska przed ewentualnymi zagrożeniami, konieczne jest zapewnienie przez obydwa organy administracji publicznej realizacji zasad praworządności i podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu wnioskodawcy.
Niezależnie od powyższego, na mocy przepisu art. 135 p.p.s.a. na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy, Sąd stwierdził, iż dla końcowego załatwienia przedmiotowej sprawy, z uwagi na zapewnienie sprawności postępowania niezbędne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego także decyzji Wójta Gminy Trzebiel z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], a także postanowienia tego organu z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki w powyższej decyzji oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, albowiem powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane również z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazał, iż treść decyzji organu pierwszej instancji zawiera szereg rozbieżności, nieścisłości, wobec zgromadzonych dowodów, które z naruszeniem przepisu art. 113 k.p.a. organ częściowo próbował konwalidować poprzez wydanie postanowienia o sprostowaniu "oczywistych omyłek". Przykładowo, w sentencji decyzji z dnia 17 maja 2010 r. określając w ramach środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia - rodzaj przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw organ wskazał, iż w jej skład wchodzi między innymi: "pawilon stacji paliw o pow. 454 m2 w tym do 228 m2 powierzchni sprzedaży" (pkt 1 ppkt 1 lit. a). Zapis ten tożsamy jest z treścią pkt 1 "Charakterystyki przedsięwzięcia", stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji Wójta Gminy Trzebiel, "opracowanej na podstawie raportu oddziaływania na środowisko (...)". W uzasadnieniu decyzji brak jest wskazania na jakiej podstawie organ określił powyższe parametry. Na podstawia analizy akt sprawy można jedynie stwierdzić, iż w załączniku do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 9 kwietnia 2009 r. nr 5 "karta informacyjna przedsięwzięcia" w pkt 2 ppkt 1 inwestor określił, powierzchnię zabudowy stacji paliw bez przedrostka "do" tj.: "454,0 m kw, w tym 288,0 m kw powierzchni sprzedaży". Pismem z dnia 17 września 2009 r. inwestor uzupełnił i sprostował wniosek określając powierzchnie zabudowy dla stacji paliw z przedrostkiem "do 454 mkw, w tym do 288,0 m kw powierzchni sprzedaży". Na stronie 9 Raportu Oddziaływania na środowisko dla spornego przedsięwzięcia, przedłożonego 2 listopada 2009 r. określono dla stacji paliw powierzchnię zabudowy "do 454 m2".
Uzasadnienie decyzji Wójta Gminy Trzebiel rozstrzygającej o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie spełnia wymogów określonych cytowanymi wyżej przepisami, nie zawiera szczegółowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na podstawie analizy treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie można jednoznacznie stwierdzić, iżby organ ten dokonał samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i skonfrontowania go z treścią dokumentu przedłożonego przez inwestora o charakterze opinii biegłego – raportu oddziaływania na środowisko. Analiza uzasadnienia decyzji, jak również raportu w szczególności prowadzi do konstatacji, iż ustalając obszar oddziaływania planowanego zamierzenia na środowisko nie uwzględniono ewentualnego wpływu działającego już w pobliży przedsięwzięcia o analogicznym charakterze czyli stacji paliw prowadzonej przez skarżącą Spółkę. Brak także jakiegokolwiek uzasadnienia dla przyjętych przez organ zindywidualizowanych rozwiązań w zakresie wymagań dotyczących ochrony środowiska (okoliczność znana Sądowi z urzędu na podstawie akt sprawy II SA/Go 862/10).
Brak określenia w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji przesłanek i kryteriów na podstawie, których organ określał poszczególne parametry przedsięwzięcia, dla którego warunki realizacji ustalał stanowi nie tylko istotną wadę tego rozstrzygnięcia, ale również uniemożliwia dokonanie jednoznacznej oceny, czy powyższa rozbieżność pomiędzy skorygowaną treścią wniosku, a zapisem decyzji stanowiła celowe działanie organu, który na podstawie okoliczności sprawy uznał, iż należy określić precyzyjnie powierzchnię zabudowy, czy w istocie stanowiła jedynie omyłkę pisarską. Nadto podkreślenia wymaga, iż na skutek dokonanego w omawianym zakresie sprostowania jedynie pkt 1 ppkt 1 lit. a rozstrzygnięcia, bez jednoczesnego sprostowania w tym zakresie pkt 1 załącznika nr 1, skutkowało powstaniem sprzeczności decyzji.
Reasumując Sąd stwierdził, iż decyzja organu pierwszej instancji utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją nie spełnia również wymagań proceduralnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz ustawie o u.i.o.ś. Organ pierwszej instancji, wbrew wymogom przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie dopełnił obowiązku szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. Organ zobowiązany był dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a nie tylko opierając się na informacjach przedstawionych przez inwestora. Stanowisko wyrażone w decyzji nie zostało również uzasadnione w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. oraz ww. ustawy. Wobec takiego stwierdzenia należało zatem wyeliminować z obrotu prawnego wadliwą w tak istotnym stopniu decyzję Wójta Gminy Trzebiel.
W konsekwencji koniecznym okazało się również uchylenie postanowień organów administracji w sprawie sprostowania uchylonej decyzji, albowiem stały się one bezprzedmiotowe.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ administracji publicznej obejmie rozstrzygnięciem wskazane wyżej kwestie, które zostały dotychczas pominięte, co w efekcie sprawiło, że stan faktyczny sprawy nie był należycie ustalony. Nadto organ winien uzasadnić decyzję zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów szczególnych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., względnie art. 24 § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez pracownika organu administracji publicznej, który ex lege podlegał wyłączeniu od udziału w sprawie Sąd uznał, iż jest on niezasadny.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. S.K.A. z siedzibą w Ś. zaskarżając tenże wyrok w całości zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż organy administracji publicznej orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy , nieprawidłowe uzasadnienie wydanych decyzji, a w przypadku SKO – również poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego podczas, gdy postępowanie nie było dotknięte żadną z wad wskazanych w wyroku,
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie, iż ewentualne naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także niezawarcie precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od skarżącego na rzecz skarżącej kasacyjnie spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawierała uzasadnione podstawy.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku zarzucił organom administracji publicznej, że zbyt ogólnikowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Postawienie takich zarzutów pociąga jednak za sobą obowiązek po stronie Sądu co najmniej do dorównania takiemu podwyższonemu kryterium staranności w formułowaniu uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, czemu w niniejszej sprawie Sąd z naruszeniem art.141 § 4 p.p.s.a. nie sprostał.
Jak słusznie wskazano w skardze kasacyjnej zarzuty stawiane organom administracji publicznej przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku są ogólnikowe i niejasne. Skarżący kasacyjnie trafnie wskazał również, że z powierzchownością oraz ogólnikowością spostrzeżeń i uwag zamieszczonych w uzasadnieniu wyroku koresponduje brak czytelnych i dostatecznie konkretnych wskazań co do dalszego postępowania.
W orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, że ogólnikowość uzasadnienia jest uchybieniem, które może mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż w praktyce uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, a w konsekwencji pozbawia ją możliwość polemizowania z oceną stanu sprawy z punktu widzenia interesów samej strony. Z tych samych powodów taki błąd nie pozwala także dokonać skutecznej kontroli instancyjnej.
Tym samym ma rację skarżący kasacyjnie, że w istocie nie sposób skontrolować poprawności zastosowania przez Sąd pierwszoinstancyjny art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim organ administracji publicznej nie zrzekł się orzekania w sprawie poprzestając na ocenie i przytoczeniu treści raportu oddziaływania na środowisko. Skoro w sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom ustawy oraz jest spójny, logiczny i przekonujący to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, iż jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną. Ewentualny zarzut ogólnikowości oceny takiego dowodu mógłby być skuteczny jedynie wówczas, gdyby w toku postępowania stawiane były konkretne zarzuty, co do twierdzeń zawartych w raporcie, a organ administracji publicznej opierając się na takim raporcie nie odniósłby się do podnoszonych kwestii.
W niniejszej sprawie wadliwym było przy tym uznanie, że organ bezkrytycznie oparł się na raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albowiem w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w sposób wystarczający w okolicznościach tej konkretnej sprawy odniósł się do jego treści.
Wbrew również twierdzeniom Sądu pierwszej instancji raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odnosił się do kwestii pobliskiego zlokalizowania inwestycji podobnej.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji winien przeanalizować toczące się postępowanie administracyjne, a jeżeli uzna iż organy administracji publicznej w sposób wadliwy oparły swoje rozstrzygnięcie na znajdującym się w aktach sprawy raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko winien w sposób szczegółowy wskazać jakie braki lub błędy ten raport zawiera, a ponadto do których konkretnie czynności procesowych organów Sąd ma zastrzeżenia.
Wskazać jednocześnie należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie podstawy do orzekania w trybie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może stanowić wyłącznie okoliczność uchylenia rozstrzygnięcia głównego, którego sprostowanie dotyczy. Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w przedmiocie sprostowania pozbawione było wad. Jeżeli ponownie rozpoznający sprawę Sąd pierwszej instancji uzna, że w sprawie zachodzą przesłanki do orzekania na podstawie art. 135 p.p.s.a. winien dokonać oceny czy rozstrzygnięcia organów w przedmiocie sprostowania nie są sprzeczne z art. 113 k.p.a. w sytuacji, gdy w istocie rozstrzygnięcie "główne" zostaje zmienione wraz z dodaniem dodatkowych elementów, które mogą być również uznane za orzekanie w nowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło