I SA/Wa 40/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 2010 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania S. G. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z [...] października 2010 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz M. O. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. S. G. wnioskiem z dnia 17 września 2010 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz matki M. O. urodzonej [...] września 1914 r. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] odmówił S. G. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz M. O. W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 6 pkt 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej niezdolność do pracy z tytułu wieku oznacza ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę. Stwierdził zatem, że S. G. w momencie składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz M. O. była osobą niezdolną do pracy z tytułu wieku. Osoba niezdolna do pracy nie ma możliwości podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Dlatego organ uznał, że S. G. nie spełnia kryterium ustawowego do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 2010 r. S. G. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wskazując, że wydane orzeczenie jest dla niej krzywdzące. Zaznaczyła, że matką opiekuje się od 25 lat. Matka jest osobą leżącą w łóżku i legitymuje się niepełnosprawnością I stopnia. Prosi o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia od stycznia 2010 r. Prowadząc postępowanie odwoławcze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na wstępie wskazało, że stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 139, poz. 992 ze zm.) świadczenie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łączenie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ drugiej instancji zauważył, że ustawodawca ustanawiając powołany wyżej przepis miał na uwadze pomoc finansową dla osób blisko spokrewnionych z osobą wymagającą ciągłej opieki w związku ze stanem zdrowia, które są zdolne do prac, ale nie mogła jej podjąć z uwagi na konieczność zapewnienia tejże osobie opieki. Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi taka sytuacja bowiem S. G. nie jest zmuszona zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad swoją matką, gdyż otrzymuje świadczenie w postaci renty rodzinnej (oświadczenie osoby zainteresowanej z dnia 17 września 2010 r. w aktach sprawy). Organ odwoławczy dodał również, że S. G. ma 70 lat i zgodnie z art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest osobą niezdolną do pracy z tytułu wieku i nie może w związku z tym podjąć żadnej pracy. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z [...] października 2010, nr [...]. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] listopada 2010 r., S. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zaznaczyła, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca. Opiekuje się mamą od 25 lat, matka jest osobą leżącą w łóżku i legitymuje się niepełnosprawnością I stopnia. Podkreśliła, że uważa, iż z tego tytułu powinno jej być przyznane świadczenie. Dodała również, że decyzja Kolegium została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ administracyjny niewłaściwie zinterpretował przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej uznając ją za osobę niezdolną do pracy z tytułu wieku. W związku z czym Kolegium stwierdziło również, że nie jest ona zmuszona zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad swoją matką. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna, którą organy orzekające w sprawie odmówiły przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z treści uzasadnienia wynika, że powodem wydania rozstrzygnięcia odmownego było uznanie, że wnioskodawczyni w dacie złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego miała ukończone 60 lat - była osobą niezdolną do pracy z tytułu wieku. W ocenie Prezydenta Miasta C. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. osoba niezdolna do pracy nie ma możliwości podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, a zatem nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że kwestie dotyczące przesłanek warunkujących wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego uregulowane zostały w ustawie z 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (art. 17). Z istoty tego świadczenia wynika, że może ono być orzeczone w stosunku do osoby, która rezygnuje z zatrudnienia albo niepodejmuje pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Z powyższego wynika więc, że dla przyznania lub odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego koniecznym jest wcześniejsze ustalenie czy ubiegający się o taką pomoc jest zdolny lub niezdolny do pracy. Tylko bowiem w stosunku do osoby zdolnej do pracy można mówić o podejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W niniejszej sprawie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji przyjęły, że ubiegająca się o świadczenie jako osoba 70-letnia, z uwagi na wiek jest niezdolna do pracy. Stwierdzić należy, że stanowisko organów pierwszej i drugiej instancji wyrażone w zaskarżonych decyzjach jest całkowicie błędne bowiem ustawa o świadczeniach rodzinnych dla ustalenia zdolności lub niezdolności do pracy nie odwołuje się do kryterium wieku. O niezdolności do pracy decydują inne kryteria związane ze stanem zdrowia wnioskodawcy, co powinno być potwierdzone przez właściwy do tego organ w orzeczeniu wydanym na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych bądź na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Błędne powołanie się na kryterium wieku, nie wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych, oznacza de facto, że zarówno Prezydent Miasta C. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. dokonując weryfikacji zasadności wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie wyjaśniły podstawowych przesłanek warunkujących wydanie decyzji odmownej w tym zakresie. W szczególności nie zostało ustalone czy S. G. posiada status o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych to znaczy czy jest osobą, która rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Co prawda Kolegium w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazało na fakt pobierania renty rodzinnej przez S. G., jednak z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie wynika z jakich powodów i na jakiej podstawie prawnej renta została skarżącej przyznana. Należałoby więc ustalić podstawę przyznania renty rodzinnej, gdyż okoliczność ta może mieć znaczenie dla ustalenia zdolności do pracy S. G. Reasumując wskazane wyżej błędne ustalenia stanu faktycznego, co doprowadziło w konsekwencji do nieustalenia podstawowego faktu – to jest niezdolności do pracy S. G. uznać należy za naruszenie prawa materialnego – art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w sposób, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta C. wyjaśni, czy S. G. legitymuje się stosownym orzeczeniem potwierdzającym jej niezdolność do pracy oraz wezwie skarżącą do przedłożenia odpisu decyzji ustalającej rentę rodzinną. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie dalsze czynności procesowe lub wyda rozstrzygnięcie. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.