III SA/Kr 81/11
WyrokWSA w Krakowie2011-03-01
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Bożenna Blitek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena merytoryczna projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, która skutkuje odrzuceniem wniosku z powodu nieuzyskania minimalnej liczby punktów, została przeprowadzona zgodnie z prawem, w szczególności w zakresie kryteriów oceny potencjału i doświadczenia wnioskodawcy oraz innowacyjności projektu?Ratio decidendi
Ocena projektu na etapie merytorycznym właściwym została przeprowadzona z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie kryteriów oceny potencjału i doświadczenia wnioskodawcy (Kryterium 1) oraz innowacyjności projektu (Kryterium 4). Niewłaściwe zastosowanie tych kryteriów, brak przejrzystości w punktacji oraz błędna interpretacja przepisów dotyczących innowacyjności projektu skutkowały odrzuceniem wniosku z minimalną stratą punktów, co uzasadnia przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Projekt został odrzucony na etapie oceny merytorycznej właściwej, ponieważ uzyskał 59,46% maksymalnej liczby punktów, co było poniżej wymaganego progu 60%. Skarżący wniósł protest, kwestionując oceny merytoryczne w zakresie Kryterium 1 (potencjał i doświadczenie wnioskodawcy) oraz Kryterium 4 (innowacyjny charakter projektu). Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca RPO, nieuwzględnił protestu, co skutkowało wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie Zarządu Województwa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. Zasądził od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Dorota Dąbek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi L. G. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 16 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu I. stwierdza, że ocena projektu na etapie oceny merytorycznej właściwej została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. II. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zarząd Województwa działający przez Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej, pismem z dnia 16 listopada 2010 r., znak [...] zawiadomił wnioskodawcę – Przedsiębiorstwo [...] L. G. – o nieuwzględnieniu protestu na odrzucenie , na etapie oceny merytorycznej właściwej, przez Instytucję Organizująca Konkurs pismem z dnia 11 października 2010 r. znak [...], projektu p.t. "[...]" złożonego za nr wniosku [...] o dofinansowanie do konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. W podstawie rozstrzygnięcia wskazano art. 30 b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.), ogólnie zapisy Podręcznika Instytucji Zarządzającej RPO na lata 2007-2013 przyjętego uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa z dnia 28 października 2008 r. w sprawie przyjęcia "Podręcznika Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013- wersja 7" oraz ogólnie Regulamin Konkursu dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów małych przedsiębiorstw ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 w ramach II Osi priorytetowej " Gospodarka regionalnej szansy", Schemat A "Bezpośrednie wsparcie inwestycji w MŚP" stanowiącego załącznik Nr 1 do Uchwały [...] Zarządu Województwa z dnia 23 marca 2010 r. z późn. zm., w sprawie przyjęcia tego regulaminu.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, którym nieuwzględniono protestu Zarząd Województwa –Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013 ( dalej IZ RPO) wskazał następujące okoliczności i motywy.
Instytucja Organizująca Konkurs (dalej IOK) pismem z dnia 11 października 2010 r. [...], zawiadomiła wnioskodawcę o odrzuceniu na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu p.t. "[...]" zgłoszonego do konkursu w ramach II Osi priorytetowej, Działanie 2.1 Schemat A. Podstawę odrzucenia projektu stanowiła ocena merytoryczna dokonana przez Komisję Oceny Projektów (KOP), w wyniku której wniosek o dofinansowanie uzyskał średnią końcową ocenę punktową poniżej 60% maksymalnej liczby punktów. Maksymalna możliwa do uzyskania w ramach oceny merytorycznej liczba punktów wynosiła 74 pkt, a projekt uzyskał średnią merytoryczną ocenę 44 punkty, co stanowi 59,46 % maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Wskazano, że podstawę odrzucenia projektu z tej przyczyny stanowi § 19 pkt 35 lit. f Regulaminu Konkursu.
Uzasadniając stanowisko IOK wskazała siedem kryteriów oceny merytorycznej, liczbę punktów możliwych do uzyskania w ramach każdego kryterium oraz liczbę punktów ( średnią oceny dwóch asesorów) przyznanych przez KOP w ramach oceny z poszczególnych kryteriów. Przyjęta przez Instytucję Oceniającą Projekt punktacja przedstawiała się następująco w ramach poszczególnych kryteriów: Kryterium 1. potencjał i doświadczenie wnioskodawcy na rzecz realizacji projektu – 4 na 8 ( 4/8) punktów, Kryterium 2 Lokalizacja projektu -4/8, Kryterium 3 zakres korzyści osiągnięty w wyniku realizacji projektu – 12,5/20, Kryterium 4 innowacyjny charakter projektu – 3/12, Kryterium 6 Zatrudnienie - 6/6, Kryterium 7 Gotowość projektu do realizacji -12/16 punktów.
Od podjętego rozstrzygnięcia Instytucji Organizującej Konkurs, której funkcję pełni Centrum Przedsiębiorczości wnioskodawca wniósł protest, kwestionując wynik oceny dokonanej przez członków Komisji Oceniającej Projekt (dalej KOP). Zakwestionowane zostały oceny merytoryczne projektu na podstawie Kryterium 1 – Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy na rzecz realizacji projektu, oraz na podstawie Kryterium 4- innowacyjny charakter projektu.
W ramach oceny według kryterium 1-go, każdy z członków KOP przy skali 0-4 i tzw. współczynniku wagi -2, przyznał projektowi tę sama ilość punktów. Średnia oceny wynosiła 4 na 8 możliwych punktów.
Wnioskodawca podnosił, że członek KOP dokonujący oceny z dnia 15.09.2010 r., przy ocenie punktowej stwierdził, że kondycja finansowa wnioskodawcy budzi wątpliwości i zachodzi obawa, że przedsiębiorca nie poradzi sobie z tak różnorodną inwestycją i nie osiągnie zakładanych wskaźników. Zarzucił, że w ramach tego kryterium wg Komentarza (uzasadnienia) punkty nie są przyznawane za "warunki finansowe niezbędne do realizacji", lecz ocenie podlega " trwałość projektu". Wskazano na udokumentowaną wnioskiem dobrą sytuację finansową, doświadczenie i potencjał ludzki. Zdaniem protestu oceniający winien przyznać w ramach tego kryterium " 2 punkty" więcej tj. maksymalną wysokość 4 punktów.
W odniesieniu do oceny z dnia 23.09.2010 w ramach tego kryterium również zarzucono jej zaniżenie o 2 punkty. Zdaniem protestu "oceniający nie określił jasno powodów nie przyznając dwóch punktów więcej".
Protestujący polemizował z zawartym w ocenie stwierdzeniem oceniającego, że "wnioskodawca na koniec zamkniętego okresu rozliczeniowego nie posiada wystarczających środków pieniężnych na realizację przedmiotowego projektu – wkład własny, a analizę opiera jedynie na prognozach co może stanowić zagrożenie dla trwałości projektu" oraz, że nie posiada doświadczenia w produkcji prefabrykatów.
Wskazywał na treść części F Biznes Planu, z której wynika, że dysponuje środkami finansowymi na koniec ostatniego okresu rozliczeniowego i ma otwartą linię kredytową. Podnosił też, że ponad połowa wartości projektu to zakupy w formie leasingu, nie wymagające jednorazowego większego nakładu finansowego.
Podnosił także, że i ocena w tym zakresie wkracza ( tak jak i poprzednio oceniającego), w przebyty etap oceny technicznej projektu (kryterium 2), w ramach którego projekt został już zakwalifikowany pod względem wykonalności finansowej i w tym zakresie pozostaje w sprzeczności z oceną tam zawartą.
Zarzucał także sprzeczność przyjętego w ocenie stanowiska, że nie posiada doświadczenia w produkcji prefabrykatów. Wskazywał na wynikające z przedłożonej dokumentacji okoliczności, że już realizował projekt budowy betoniarni, a zamierzony projektem do wprowadzenia na rynek nowy produkt tj. płytę niezamarzającą do budowy myjni bezdotykowych, wykonywał na cele budowy. Produkt w ofercie firmy jest nowy, ale doświadczenie w jego produkcji posiada.
W ramach Kryterium 4-tego –innowacyjny charakter projektu oceniający przyznali w skali 0-4, po jednym punkcie. Średnia z oceny wyniosła 3 na 12 możliwych do uzyskania punktów. Protestujący zarzucał zaniżenie oceny punktowej z dnia 15.09.2010 r. o 2 punkty, a ocenie z dnia 23.09.2010 r. o 1 punkt i winny one odpowiednio wynosić 3 i 2 punkty. Zdaniem protestu przyznana punktacja pozostaje w sprzeczności treścią oceny. W ocenie z 15.09.2010 podkreślono, że myjnia bezdotykowa jest innowacyjna w skali regionu, a także w skali kraju ze względu na proces mycia, wykorzystywane urządzenia i system solarny. Uznanie, że usługa jest nowa (innowacyjna) co najmniej w skali kraju winno owocować wyższą oceną, a podkreślenie, że korzystać z niej będą klienci z okolicy i przejezdni, oznacza posłużenie się przesłanką nie wchodzącą w kryterium.
W ocenie z 23.09.2010 przyznanie 1 punktu uzasadniono, że opisana innowacja myjni bezdotykowej ma charakter innowacji procesowej, która nie jest punktowana w ramach kryterium 4. Zdaniem Protestu, projekt może obejmować innowację produktową, procesową i organizacyjną, a usługa jest nowa w skali lokalnej, i świadczona w sposób innowacyjny w skali kraju. W ramach tego kryterium oceniana jest skala innowacyjności usługi lub produktu i usługa myjni bezdotykowej też winna być punktowana.
Rozpoznając protest – Instytucja Zarządzająca – Zarząd Województwa z powołaniem na przepis art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712, z późn. zm.) oraz na art. 60 lit. a Rozporządzenia Rady ( WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz uchylającego rozporządzenie ( WE) nr 1260/1999 ( Dz. UE. L 06.210.25) na wstępie podkreślił, że projekty wybierane są do dofinansowania zgodnie z kryteriami zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący RPO na lata 2007-2013.
Kryteria dla Konkursu zawarte są w załączniku Nr 4 do Uszczegółowienia RPO. Regulamin Konkursu w § 19 pkt 22 przewiduje, że ocena merytoryczna jest dokonywana przez Komisję Oceny Projektów. Skład, powstanie i funkcjonowanie tej komisji określa uchwała Zarządu Województwa. Wskazano, że uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa z 2009 r. w sprawie utworzenia Bazy Ekspertów RPO oraz zmiany niektórych uchwał, z późn. zm. tej uchwały ustalono, że ocena przeprowadzana jest przez niezależnych, zewnętrznych ekspertów i ma charakter oceny punktowej, w ramach oceny stopnia spełnienia każdego z kryteriów wyboru projektów.
Podkreślono, że celem procedury odwoławczej uruchamianej protestem jest sprawdzenie poprawności dokonanej oceny merytorycznej przez członków KOP, tak pod względem formalnym tej oceny jak i merytorycznym. Zdaniem Instytucji Rozpatrującej Protest, przy sporządzaniu oceny nie popełniono uchybień formalnych, zaś ustalenia stanu faktycznego dokonane przez oceniających asesorów znajdują potwierdzenie w zapisach wniosku o dofinansowanie oraz załączników, a sumowanie punktów jest prawidłowe. Oceny dokonano w oparciu o zatwierdzone kryteria zawarte w załączniku Nr 4 do URPO, dla danego konkursu.
Przechodząc do zarzutów protestu w odniesieniu do oceny merytorycznej w zakresie wskazanych protestem kryteriów, w odniesieniu do kryterium 1 "Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy na rzecz realizacji projektu" wskazano, że w ramach tego kryterium ocenie podlegają dwie kwestie, tzw. subkryteria. Pierwszą z nich jest posiadanie przez wnioskodawcę potencjału merytorycznego oraz organizacyjnego, odpowiadającemu zakresowi i skali realizacji potencjału. Drugie subkryterium stanowi "trwałość projektu" definiowana tym czy efekty projektu będą trwałe po zakończeniu jego realizacji (3 lata od daty przekazania beneficjentowi płatności końcowej). W ramach tego subkryterium ocenie podlega m.in. to czy posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe zabezpieczają utrzymanie inwestycji przez wymagany okres.
Wskazano, że obaj asesorzy KOP w swoich ocenach negatywnie ocenili posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe na utrzymanie inwestycji przez wymagany okres, co skutkowało obniżeniem przez nich punktacji w ramach tego subkryterium.
IRP uznała, że badanie warunków finansowych wnioskodawcy w powyższym zakresie mieści się w ramach 1 Kryterium. Podkreślono, że uzasadnienie oceny obu oceniających wskazuje na wątpliwości dotyczące źródeł finansowania projektu. Wskazano, że stanowiąca załącznik Nr 2 do Regulaminu konkursu Instrukcja wypełnienia wniosku o dofinansowanie oraz załączników dla Działania 2.1 Schemat A. w ramach RPO na lata 2007-2013, w części dot. załącznika nr 7 do wniosku, przewiduje możliwość przedłożenia przez wnioskodawcę dokumentów w celu uwiarygodnienia korzystania z zewnętrznych źródeł finansowania bądź środków własnych, a ich przedłożenie może przełożyć się na wyższą punktację oceny merytorycznej.
IRP uznała za uzasadnione wątpliwości ocen KOP co do posiadania przez wnioskodawcę zasobów finansowych na utrzymanie inwestycji przez wymagany okres. Odwołując się do dokumentacji wniosku przeprowadzono analizę kosztów planowanej inwestycji w całości obejmującą koszty kwalifikowane i niekwalifikowane oraz wykazane źródła ich pokrycia uznając, że przedstawione źródła finansowania nie gwarantują wykonalności finansowej całego przedsięwzięcia, ani nie stanowią źródła zabezpieczającego całkowicie wkład własny.
Te okoliczności uzasadniały obniżenie przyznanej liczby punktów w ramach Kryterium 1. Zarazem wyjaśniono, ze w ramach tego kryterium nie jest oceniana wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych, która stanowi samodzielne kryterium na etapie oceny technicznej. Przedmiotem tego kryterium oceny technicznej jest ocena możliwości finansowych związanych z realizacją projektu, a nie jego "trwałości". Kryteria te dotyczą różnych aspektów sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Podkreślono, iż dokonana w ramach Kryterium 1 oceny merytorycznej, ocena projektu nie kwestionuje wykonalności finansowej, ale opiera się na ocenie stopnia uwiarygodnienia utrzymania inwestycji przez wymagany okres w oparciu o te zasoby finansowe, które wnioskodawca wskazał.
Odnosząc się do przyjętego w jednej z ocen w ramach 1 Kryterium braku doświadczenia wnioskodawcy w produkcji prefabrykatów betonowych, IRP uznała to zastrzeżenie za uzasadnione. Wskazując na dokumentację, a w szczególności zapisy biznesplanu w części B4 i B2 uznano, że wnioskodawca wykazał doświadczenie w wykonawstwie budowlanym, budowie betoniarni, myjni bezdotykowych i w prowadzeniu takich myjni, ale nie dowodzi ono doświadczenia w produkcji prefabrykatów betonowych jako przedmiotu prowadzenia działalności objętej projektem.
Z tych przyczyn ocena projektu w ramach Kryterium 1 zdaniem Zarządu Województwa dokonana została prawidłowo.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia oceny w ramach Kryterium 4 – Innowacyjny charakter projektu wskazano, że w obu ocenach asesorów KOP, projekt uzyskał po 1 punkcie na 4 możliwe, w skali 0-4. Wskazano, że kryterium to przewiduje przyznanie punktów w odniesieniu do poziomu innowacyjności projektu ( innowacja w skali przedsiębiorstwa, innowacja w skali lokalnej, innowacja w skali regionalnej) – przypisując skali poziom punktów od 0 do 3. Dodatkowo 1 punkt przyznawany jest za wdrożenie inwestycji powstałej we współpracy z sektorem B+R. Kryterium przewiduje, że 1 punkt otrzymują projekty, w których produkt/usługa lub sposób wytwarzania (proces produkcji, świadczenia usługi) jest nowy/innowacyjny dla przedsiębiorcy, 2 punkty gdy ten produkt/usługa jest innowacyjny w skali lokalnej ( gmina, powiat), a 3 punkty gdy jest innowacyjny w skali co najmniej ponad lokalnej ( regionalnej). Zastosowanie kryterium prowadzącego do 3 punktowej oceny wymaga uzyskania od przedsiębiorcy analizy w tym zakresie w biznesplanie lub w innych załącznikach do wniosku.
Odnosząc się do zarzutów protestu przypomniano, że oceny asesorów KOP są zbieżne co do tego, że produkcja betonu i prefabrykatów betonowych ma charakter innowacyjności projektu w skali przedsiębiorstwa. Nawiązując do części C2 oraz C5 biznesplanu wskazano, ze wprowadzenie nowych produktów w postaci kręgów betonowych i pustaków oraz usługa sprzedaży betonu z własnym dowozem i przepompowywaniem nie stanowi żadnego novum na rynku usług budowlanych.
IRP dostrzegła rozbieżność ocen względem projektowanego uruchomienia myjni bezdotykowej. Jedna z ocen, innowacyjności w uruchomieniu tej myjni w skali nawet ponadregionalnej upatruje w procesie mycia, wykorzystywanych urządzeniach i systemie solarnym, przy podkreśleniu, że korzystać z niej będą klienci z okolicy i będący przejazdem, oraz że przedłożone przy wniosku opinie mające potwierdzać innowacyjność nabytych urządzeń są mało wiarygodne i nie uzasadniają innowacyjności projektu. Druga z ocen usługą mycia w związku z planowanym zakupem myjni nie uznaje za innowację, gdyż tę usługę już wnioskodawca świadczy, a więc nie występuje innowacja produktu nawet na poziomie przedsiębiorstwa.
Na tle tych ocen IRP zajęła stanowisko, iż dokumentacja konkursowa potwierdza innowacyjność projektu w skali przedsiębiorstwa. W odniesieniu do procesu mycia wnioskodawca wskazał na zastosowanie Mikro-proszku oraz technologii solarnej przy obsłudze myjni bezdotykowej. Jedna z załączonych do wniosku opinii – firmy A dotyczy zastosowania mikroproszku oraz systemu dogrzewania myjni opartego na energii odnawialnej nie jest podpisana i nie wynika z niej zleceniodawca opinii. Opinia druga autorstwa mgr inż. R. N. dotycząca technologii oraz maszyn i urządzeń stanowiących wyposażenie myjni bezdotykowej także jest nie podpisana przez autora i nie zawiera informacji o doświadczeniu jej autora.
W świetle tych dokumentów IRP uznała, iż wnioskodawca nie przedstawił analizy dotyczącej innowacyjności jego projektu, jeżeli ograniczył ja do myjni bezdotykowej, przy całkowitym pominięciu większości zakresu rzeczowego projektu.
Nie kwestionując stanowiska protestu, że innowacja może mieć charakter także procesowy, oraz że o innowacyjności w ramach tego kryterium decyduje jego skala a nie krąg klientów wskazano, że przedmiotem tego kryterium jest innowacyjny charakter całego projektu, a nie jego poszczególnych elementów. Ocenie podlega poziom innowacyjności projektu.
Wedle biznesplanu ponad 60 % kwalifikowanych wydatków rzeczowych w ramach projektu związanych jest z produkcją prefabrykatów betonowych oraz usługą dowozu i wpompowywania betonu. Podkreślono, że objaśnienie do części C5 biznesplanu wskazuje, że opis powinien zawierać wymienienie wszystkich źródeł potwierdzających zakres innowacyjności. Przedstawione opinie nie mogą być uznane za weryfikowalne, zewnętrzne źródła potwierdzające innowacyjność projektu.
W związku z powyższym ocena w ramach Kryterium 4 słusznie zdaniem IRP została obniżona do 1 punktu, co uzasadniało odmowę uwzględnienia protestu w całości.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie złożył wnioskodawca – Przedsiębiorstwo [...] L. G. z wnioskiem o stwierdzenie, że rozstrzygnięcie Instytucji Rozpatrującej Protest narusza prawo i zwrot kosztów postępowania.
W skardze podtrzymano zarzuty naruszenia Kryterium 1 i 4 opisanego w Załączniku Nr 4 do Uszczegółowienia RPO na etapie właściwej oceny merytorycznej podkreślając, że wniosek odrzucono przy uzyskaniu 59,45 % maksymalnej liczby punktów, a podlegałyby przyjęciu przy uzyskaniu min. 60% maksymalnej liczby punktów.
W odniesieniu do Kryterium 1- Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy na rzecz realizacji projektu zarzucano, że w ocenie KOP z dnia 15.09.2010 r. zastosowano elementy oceny w ramach Kryterium 2 ale na etapie oceny technicznej, którą wniosek przeszedł pozytywnie. Ocena odwołuje się do "warunków finansowych niezbędnych do realizacji", za które ocena nie przyznaje punktów, co jest właściwe na etapie Kryterium 2 oceny technicznej, a w ramach Kryterium 1 oceny merytorycznej właściwej oceniane są posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe na utrzymanie inwestycji przez wymagany okres- 3 lata od daty przekazania beneficjentowi płatności końcowej.
Wskazując, że efektem projektu będzie:
1. uruchomienie trzeciej w sieci myjni bezdotykowej z systemem solarnym w B,
2. wprowadzenie usługi transportu i pompowania masy betonowej, a tym samym zwiększenie potencjału usługowego,
3. sprzedaż masy betonowej z dowozem i przepompowaniem,
4. rozpoczęcie produkcji pustaków, tut i kręgów betonowych w tym zbrojonych dzięki nowym urządzeniom produkcyjnym,
5. zwiększenie potencjału ludzkiego (wzrost zatrudnienia o 6 nowych etatów), co wskazano w pkt D.8.3. wniosku, skarżący odwołał się do zasady trwałości opisanej w Załączniku Nr 2 do Regulaminu. Zarzucił, że IRP nie wskazała żadnej przesłanki wymienionej w pkt a i b tej zasady, która mogła by zagrozić trwałości przedsięwzięcia wnioskodawcy i nieprzyznanie punktów w tej kategorii stanowi naruszenie prawa. Za wadę uznano ocenę możliwości finansowych wnioskodawcy związanych z realizacją projektu, co należy do oceny technicznej.
Wskazano, że informacja o posiadanych zasobach na utrzymanie inwestycji przez wymagany okres znajduje się w części F biznesplanu, ocena myli zasoby finansowe na utrzymanie projektu, z potwierdzeniem zasobów na finansową realizację projektu, czego dotyczy załącznik 7.
Zarzucano, ze w ramach tego kryterium całkowicie pominięto w analizie ekspertów jak i rozstrzygnięciu IRP, że wnioskodawca wykazał wzrost sum bilansowych w latach 2008 i 2009 w tym kapitału własnego i wzrost sum przychodów przedsiębiorstwa, a ze sporządzonego rachunku przepływów pieniężnych, którego poprawności eksperci nie kwestionowali, wynikają kwoty jakimi będzie dysponować przedsiębiorstwo na koniec poszczególnych okresów.
Skarżący –podkreślając, iż nie jest to kwestionowane – przeprowadził własną analizę zasobów na realizację projektu, według której przewyższają one koszty kwalifikowane i niekwalifikowane projektu, zarzucając, że wymaganie promesy leasingowej jako dowodu podnoszącego wiarygodność uzyskania środków z tego tytułu, nie uwzględnia okoliczności, że promesa taka obowiązuje w okresie 1-2 miesięcy, a procedura rozpatrzenia wniosku trwa znacznie dłużej.
Podnosił, że skoro płatności ponoszone będą w związku z projektem przez 3 lata, to nie ma ekonomicznego uzasadnienia, by na początku dysponował całością środków.
Wiarygodność finansowania inwestycji mogła być oceniana tylko na etapie oceny technicznej. Wskazano, że IRP przeprowadziła taką analizę, co było zbędne, gdyż nie było przedmiotu kwestionowanego kryterium. Zarzucano, że IRP nie przedstawiła żadnej analizy dotyczącej zasobów koniecznych na utrzymanie trwałości projektu, mimo zawartej w części F biznesplanu informacji.
W odniesieniu do oceny z dnia 23.09.2010 r. w ramach Kryterium 1 zarzucano, że "oceniający nie określił powodów nie przyznania dwóch punktów więcej". Podkreślono, że na etapie oceny technicznej ( Kryterium 2 ) ocenił kondycję finansową na wystarczającą do realizacji projektu, a na etapie oceny merytorycznej, wskazał, że zawiera błędy, ale "nie wpływa to na trwałość projektu". Zarzucano, że kwestionując doświadczenie wnioskodawcy przy produkcji prefabrykatów, Instytucja Rozpatrująca Protest nie wykazała, że "posiada taką samą wiedzę i doświadczenie życiowe w produkcji prefabrykatów" jak wnioskodawca.
Naruszenie zasad oceny według Kryterium 1 na etapie oceny merytorycznej, zdaniem skarżącego powinno skutkować przyznaniem od każdego z oceniających po 4 punkty.
Uzasadniając zarzut naruszenia Kryterium 4 –Innowacyjny charakter projektu podnoszono, że ocena 1 ( z 15.09.2010) stwierdzając, że "myjnia bezdotykowa jest innowacyjna w skali regionu, a nawet kraju ze względu na proces mycia oraz wykorzystywane urządzenia i system solarny" winna zaowocować przyznaniem 3 punktów. Zarzucano, że ocena 2 (z 23.09.2010) podkreśla, ze innowacja myjni bezdotykowej "ma charakter procesowy" oraz, że "produkcja prefabrykatów betonowych i samego betonu jest oferowana przez wielu producentów w całym regionie" czym kwestionuje analizę wnioskodawcy przedstawiona we wniosku, że co najmniej w skali lokalnej produkty takie nie są wytwarzane. Podkreślono, że przyjęcie innowacyjności procesu mycia w skali kraju, czyni sprzeczne z logiką nieprzyznanie 3 punktów, oparte na kwestionowaniu wiarygodności załączników do wniosku z braku podpisu pod jednym z nich, skoro ekspert ocenę w skali innowacyjności opiera na własnym doświadczeniu. Wskazano, że Instytucja Rozpatrująca Protest, za błąd oceny uznała stanowisko, że innowacyjność procesowa nie jest punktowana w ramach tego kryterium.
Zdaniem skarżącego, rozstrzygnięcie błędnie interpretuje U RPO uznając, że cały projekt winien być innowacyjny podczas gdy produkt lub usługa ma mieć tę cechę.
Wskazano, że usługa myjni bezdotykowej jest nowa w gminie B w skali ponadregionalnej i były podstawy do przyznania 2 a nawet 3 punktów w tej kategorii. Zarzucano, że w drugiej ocenie odmówiono uznania usługi nawet za nową w skali przedsiębiorstwa, gdyż innowacyjność dotyczy obszaru, w którym usługa jest wykonywania.
Zarzucano błędną ocenę innowacyjności całego projektu w rozstrzygnięciu, gdyż nie są oceniane indywidualnie części składowe projektu, a procentowy podział kosztów realizacji projektu pomiędzy jego elementy ( myjnię, branie betoniarką) nie ma podstaw w URPO. Cały projekt składa się z 3 autonomicznych obszarów rozwoju myjni, branża betoniarska – produkcja prefabrykatów, oraz usługi transportu betonu i nie należy ich dowolnie łączyć.
Wskazując na instrukcję do rubryki C.5 Biznesplanu podniesiono, że zgodnie z regulaminem projekt może obejmować innowację produktową, procesową i organizacyjną. We wniosku wskazano, że w skali gminy w czasie jego składania nie pracowała ani jedna myjnia bezdotykowa. Definicję innowacyjności zawiera załącznik Nr 6 do URPO.
Zadaniem skarżącego w zakresie Kryterium 4 oceniający winni przyznać co najmniej "po 2 jak nie 3 punkty".
Zarząd Województwa - Instytucja Zarządzająca RPO wniosła o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi Instytucja Zarządzającą (dalej IZ) zajęła następujące stanowisko:
- obszar oceny ekspertów w ramach Kryterium 2 oceny technicznej (" wykonalność finansowa i prawidłowość wykonania analiz finansowych") oraz obszar tej oceny w ramach Kryterium 1 oceny merytorycznej właściwej ("Potencjał i doświadczenie wnioskodawcy na rzecz realizacji projektu") krzyżują się ze sobą. Jednakże zdaniem IZ zarzut, że eksperci w ramach obu kryteriów badali te same aspekty wniosku o dofinansowanie nie są trafne. Wskazano na te fragmenty zaskarżonego rozstrzygnięcia, w których podkreślono, że na etapie właściwej oceny merytorycznej nie zakwestionowano wykonalności finansowej projektu, ale oceniono posiadane zasoby finansowe wnioskodawcy na utrzymanie inwestycji przez wymagany okres z uwzględnieniem stopnia uwiarygodnienia zabezpieczenia środków na realizację projektu. Wskazano, że załącznik Nr 2 do regulaminu w postaci instrukcji wypełniania wniosków i załączników w ramach Kryterium 1 na etapie oceny merytorycznej właściwej w części dot. załącznika Nr 7 do wniosku przewiduje możliwość udokumentowania wiarygodności źródeł finansowania projektu.
- pojęcie trwałości projektu wprowadzone jest do załącznika Nr 2 do regulaminu konkursu i jest zgodne z definicją zawartą w art. 57 ust. 1 rozporządzenia Rady ( WE) Nr 1083/2006. IZ podtrzymała stanowisko, że oceniający i rozpatrujący protest wskazali takie okoliczności związane z kondycją finansową wnioskodawcy oraz zabezpieczenie środków finansowych na realizowany projekt, które mogą wpłynąć na niezachowaniem trwałości projektu. Zdaniem IZ jeśli wnioskujący nie dysponuje zasobami finansowymi w wysokości pozwalającej na całkowitą realizację projektu to tym bardziej nie może dysponować środkami pozwalającymi na utrzymanie projektu przez okres 3 lat po jego realizacji. W tym zakresie odwołano się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, z której wynikało, że źródła finansowania projektu nie gwarantują wykonalności finansowej przedsięwzięcia. Z tych przyczyn nie ma przeszkód prawnych by w ramach kryterium 1 oceny merytorycznej właściwej brać pod uwagę zasoby finansowe wnioskodawcy przeznaczone na realizację projektu, jeżeli mają one bezpośredni wpływ na późniejsze utrzymanie inwestycji zgodnie z zasadą trwałości projektu, co skutkowało obniżeniem punktów.
- w ramach subkryterium "trwałość projektu" w gestii ekspertów pozostaje ocena wiarygodności i pochodzenia środków na realizację i utrzymanie projektu. Wiarygodność oświadczeń lub prognoz wnioskodawcy zwiększają dokumenty ze źródeł zewnętrznych i takim może być promesa leasingowa. IRP nie uzależniała przyznania większej liczby punktów od przedłożenia umowy leasingowej, ale wskazała, że złożenie promesy zwiększa wiarygodność pochodzenia środków. Za oczywiste uznano, że wyżej będzie oceniony projekt który wskazuje zabezpieczenie środków na całość projektu przed jego realizacją. Wskazano, że załącznik Nr 1 we wniosku o dofinansowanie będący załącznikiem do regulaminu, w punkcie C.7.II. (biznesplanu) wymaga podkreślenia źródeł finansowania także wydatków niekwalifikowanych do objęcia wsparciem a niezbędnych do realizacji projektu.
- ocena, że wnioskodawca nie ma odpowiedniego doświadczenia w produkcji prefabrykatów jest prawidłowa. Wnioskodawca wskazał doświadczenie w wykonawstwie budowlanym błędnie utożsamiając etap produkcji takich prefabrykatów z ich wykonaniem w obrębie branży betoniarskiej. O wysokości doświadczenia zawodowego w produkcji prefabrykatów nie może decydować uprzednie doświadczenie w produkcji płyty niezamarzającej.
Odnosząc się do zarzutów skargi na płaszczyźnie zastosowania Kryterium 4 oceny merytorycznej właściwej IZ podniosła, że przedmiotem tego kryterium jest innowacyjny charakter projektu, a punkty przyznawane są w szczególności w odniesieniu do poziomu innowacyjności projektu. Nie ma podstaw do twierdzenia, że ocenie podlegają wyłącznie elementy projektu.
- podniesiono, że wnioskodawca nie mógł otrzymać więcej niż 1 punkt w ramach tego kryterium, gdyż nie zamieścił odpowiedniej analizy w biznesplanie w tym zakresie, na co wskazał jeden z ekspertów. Podkreślono, iż fragment dotyczący innowacyjności myjni bezdotykowej w skali kraju, jest wyrwany z kontekstu oceny, w której stwierdzono, że "całego projektu (poza procesem mycia oraz wykorzystywanych urządzeń i systemu solarnego) nie można uznać za innowacyjny, gdyż wnioskodawca nie sprecyzował konkretnego celu, który zamierza osiągnąć i który przyniesie mu odpowiednią pozycję na rynku, oraz że innowacyjny jest tylko system solarny stosowany w myjni bezdotykowej".
- kwestionowany sposób procentowego podziału kosztów realizacji poszczególnych elementów projektu, miał zobrazować, że uznana za innowacyjną budowa myjni bezdotykowej, stanowi mniejszą niż połowa część projektu, a o ocenie decyduje całość projektu.
Zdaniem Zarządu Województwa zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa krajowego oraz unijnego, co uzasadnia oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej.
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 z późn. zm.), przepisem art. 30 c ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 poddała kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych kontrolę pod względem zgodności z prawem przeprowadzenia oceny zgłoszonego projektu dokonanej w systemie realizacji programu operacyjnego zawierającego wniosek o dofinansowanie.
Regulacje zawarte w przepisach art. art. 30 b ust. 4, 30 c ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1-3, ust. 4 i 5, art. 30 e powołanej ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – dalej ustawa- dowodzą, iż ma ona charakter ustawy szczególnej w rozumieniu art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 37 ustawy stanowi, że do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego. Zarazem przepis art. 30 g ustawy podkreśla, że informacje otrzymywane przez wnioskodawcę dotyczące oceny jego wniosku, a także w trakcie trwania procedury odwoławczej, nie stanowią decyzji administracyjnej.
Z kolei przepis art. 30 e ustawy stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, 150i 152 tej ustawy.
Wyłączony z odpowiedniego stosowania art. 150 ustawy p.p.s.a przewidywał rodzaje rozstrzygnięć jakie może podjąć sąd administracyjny uwzględniając skargę na czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w postaci uchylenia lub stwierdzenia bezskuteczności aktu lub czynności. Wyłącznie to jest oczywiste w świetle art. 30 c ust. 3 pkt 1-3 ustawy który określa rodzaje rozstrzygnięć jakie może podjąć sąd w następstwie rozpatrzenia skargi na rozstrzygnięcie zawarte w informacji o wyniku procedury odwoławczej.
Podkreślić należy, iż przepis art. 30 e ustawy nie wyłącza z odpowiedniego stosowania (oczywiście w zakresie nieuregulowanym w ustawie ) przepisu art. 145 ustawy p.p.s.a. Przepis ten, poza wskazaniem rozstrzygnięć jakie podjąć mógł sąd uwzględniając skargę na decyzję ( lub postanowienie), określał przede wszystkim kryteria oceny naruszenia prawa. W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 podstawę uwzględnienia skargi stanowiło stwierdzenie; a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c) inne (poza przewidzianym pkt b) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na wyłączenie procedury naboru wniosków i dofinansowania spod przepisów prawa administracyjnego odpowiednie, w ramach skarg wnoszonych w trybie art. 30 c ust. 1 i 2 ustawy, zastosowanie ma – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy p.p.s.a. Oznacza to, iż tylko naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowią podstawę do uwzględnienia skargi.
Niewyłączone jest także stosowanie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Dokonana na powyższych zasadach ocena zaskarżonego rozstrzygnięcia – informacji Zarządu Województwa z dnia 16 listopada 2010 r., prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku o zasadności skargi, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty przytoczone na jej poparcie Sąd podziela.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia wydane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Przepis art. 91 Konstytucji, określa zasady na jakich ratyfikowane umowy międzynarodowe, stają się częścią krajowego porządku prawnego. Nadto w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
W świetle przepisów art. 18 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa ( tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590) uchwały zarządu województwa, jako organu wykonawczego województwa nie mają przymiotu prawa powszechnie obowiązującego.
Należy mieć jednak na uwadze, że przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach polityki rozwoju w zakresie regionalnych programów operacyjnych, czynią zarząd województwa jako tzw. instytucję zarządzającą odpowiedzialnym za przygotowanie i realizację programów operacyjnych (art. 5 pkt 2). Zgodnie z art. 20 ust. 2 i 3 ustawy zarząd województwa przyjmuje w drodze uchwały projekt regionalnego programu operacyjnego, przed jego skierowaniem do przyjęcia przez Komisje Europejską, a po przyjęciu ogłasza go w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Do zarządu województwa jako instytucji zrządzającej należy w myśl art. 26 ustawy szereg czynności, a m.in.; przygotowanie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust. 3 pkt 1 (art.26 ust. 1 pkt 2), ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym, o adresie strony internetowej, na której instytucja zarządzająca zamieszcza treść szczegółowego opisu priorytetów regionalnego programu operacyjnego lub jego zmian (art. 26 ust. 3 pkt 2 lit a), przygotowanie i przekazanie Komitetowi Monitorującemu do zatwierdzenia propozycji kryteriów wyboru projektów ( art. 26 ust. 1 pkt 3) a wreszcie wybór "w oparciu o kryteria, o jakich mowa w pkt 3 projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego.
Przepis art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy przewiduje, że konkurs stanowi jedną z form naboru projektów do dofinansowania zgodnie z kryteriami zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący.
Przepis art. 29 określa zakres informacji o konkursie, które obowiązana jest zamieścić instytucja realizująca zadania związane z realizacją programu operacyjnego. Przepis ten w ust. 2 przewiduje, że ogłoszenie o konkursie winno zawierać informacje obejmujące:
1. rodzaj projektów podlegających dofinansowaniu,
2. rodzaje podmiotów, które mogą ubiegać się o dofinansowanie projektów,
3. kwotę środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów,
4. poziom dofinansowania projektów (procent wydatków objętych dofinansowaniem),
5. maksymalną kwotę dofinansowania projektu,
6. kryteria wyboru projektów,
7. termin rozstrzygnięcia konkursu,
8. wzór wniosku o dofinansowanie,
9. termin, miejsce i sposób składania wniosków o dofinansowanie projektu,
10. wzór umowy o dofinansowanie projektu,
11. informację o środkach odwoławczych służących wnioskodawcy w ramach systemu realizacji programu operacyjnego.
Z tych względów orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje, że instytucja zarządzająca jest ustawowo umocowana, w ramach nałożonego przepisem art. 26 ust. 2 ustawy obowiązku uwzględnienia zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz obowiązku zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, do wydawania aktów dotyczących oceny i wymogów dokumentacji konkursowej odnoszących się do kryteriów dokonywanej oceny wniosków, w postaci np. Regulaminu Konkursu czy określenia kryteriów wyboru projektów. Takie akty służące realizacji celu ustawowego – sprawnego i rzetelnego przeprowadzenia konkursu uznaje się za zgodne z prawem i uzasadniające domaganie się od uczestników konkursu wypełnienia jego warunków (Por. np. wyrok NSA z 2009.11.20 II GSK 907/09 niepubl., czy z 4.08.2010 r., II GSK 790/10 – niepubl.).
Nałożony wyżej wspomnianym przepisem art. 26 ust. 1 pkt 2 na instytucję zarządzającą obowiązek przygotowania szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego oraz jego zmian, z uwzględnieniem wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, o których mowa w art. 35 ust.3 pkt 1 – a więc wytycznych w zakresie szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego, stanowi podstawę właśnie do podjęcia przez zarząd województwa jako instytucję zarządzającą uchwał w przedmiocie tzw. "uszczegółowienia" regionalnych programów operacyjnych.
W niniejszej sprawie przedmiotem konkursu o wybór projektów małych przedsiębiorstw, które ubiegają się o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (dalej U RPO), było Działanie 2.1: Rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw, Schemat A: Bezpośrednie wsparcie inwestycji w MŚP w ramach Ii Osi Priorytetowej: "Gospodarka Regionalnej Szansy".
Uszczegółowienie Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 m.in. dla działań w ramach Osi II Priorytetowej nastąpiło uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa z dnia 27 listopada 2007 r. z późniejszymi jej zmianami.
Na wezwanie sądu – Zarząd Województwa przy piśmie z dnia 21 lutego 2011 r. przedstawił m.in. tekst powyższej uchwały zawierającej Uszczegółowienie RPO m.in. dla Osi priorytetowej 2 Gospodarka Regionalnej Szansy wraz z załącznikiem Nr 4 –kryteria doboru projektów.
Z dokumentu tego wynika, iż celem operacyjnym w ramach tej Osi priorytetowej jest bezpośrednie, bezzwrotne wsparcie sektora małych i średnich przedsiębiorstw.
Celem Działania 2.1 jest stworzenie silnego i konkurencyjnego sektora MŚP przez rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw.
W ramach Działania 2.1 Uszczegółowienie RPO w punkcie 14- tym przewiduje przykładowe rodzaje projektów, grupowane w schematach A, B, C i D.
Schemat A: Bezpośrednie wsparcie inwestycji w MŚP przewiduje projekty inwestycyjne poprawiające konkurencyjność przedsiębiorstwa, związane z unowocześnieniem sposobu działania jak i oferty poprzez:
- rozbudowę i zakup przedsiębiorstwa,
- działania mające na celu dokonywanie zasadniczych zmian produkcji lub procesu produkcyjnego,
- zmianę stosowanych rozwiązań produkcyjnych, technologicznych, organizacyjnych na sprzyjające poprawie środowiska naturalnego oraz BHP,
- unowocześnienie wyposażenia niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorstwa,
- zmianę wyrobu i usługi, w tym także zmiany w sposobie świadczenia usług,
- modernizację środków produkcji.
Załącznik Nr 4 do Uszczegółowienia RPO zawiera kryteria doboru projektów.
Dla Działania 2.1 Schemat A, załącznik Nr 4 ( str. 210 i n.) określa kryteria oceny formalnej i oceny merytorycznej projektu, a w ramach tej ostatniej kryteria oceny technicznej i właściwej oceny merytorycznej.
Jest poza sporem, iż zaskarżonym rozstrzygnięciem odrzucono projekt skarżącego na etapie merytorycznej właściwej.
Kryterium 1 na tym etapie oceny stanowi: "potencjał i doświadczenie wnioskodawcy". W ramach tego kryterium, każdy z dwóch oceniających członków Komisji Oceny Projektu (KOP) może przyznać od 0-4 punktów. Przy tzw. współczynniku wagi "2", maksymalna możliwa liczba punktów do uzyskania w ramach tego kryterium to punktów 8.
Skarżącemu w ramach tego kryterium przyznano 4 punkty na 8 możliwych.
Z tzw. komentarza (uzasadnienia) dla tego kryterium zawartego w Uszczegółowieniu przy tym kryterium wynika, iż w istocie obejmuje ono dwa subkryteria, w ramach których możliwe jest przyznanie 0-2 punktów.
Pierwsze subkryterium w ramach Kryterium 1 oceny merytorycznej właściwej stanowi oparta na wniosku aplikacyjnym i załącznikach jako środku informacyjnym ocena stopniowana w skali od 0-2 pkt, czy wnioskodawca posiada potencjał merytoryczny oraz organizacyjny odpowiadający zakresowi i skali realizacji projektu. Podlegające w ramach tej ocenie okoliczności wymienia komentarz szczegółowo m.in. wskazując, że ocenie podlegają zasoby rzeczowe, ludzkie i możliwości organizacyjne.
W ramach drugiego subkryterium, przy takiej samej skali ocen, oceniana jest tzw. trwałość projektu tj. ocena czy efekty projektu będą trwałe po zakończeniu jego realizacji, tj. przez 3 lata od daty przekazania beneficjentowi płatności końcowej. Komentarz przykładowo wymienia okoliczności ( " w szczególności"), jakie w ramach tego subkryterium oceniający projekt winni wziąć pod uwagę zaliczając do nich:
- posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe na utrzymanie inwestycji przez wymagany okres,
- zasoby techniczne i ludzkie przeznaczone do realizacji projektu,
- prognozy dla projektu i dla całej działalności prowadzonej przez wnioskodawcę ( w okresie wymaganym dla danej kategorii wnioskodawców),
- wskaźniki jakie wnioskodawca zamierza osiągnąć dzięki realizacji projektu, a przede wszystkim realność osiągnięcia i utrzymania tych wskaźników,
- możliwość policzenia proponowanych wskaźników- wskaźniki niemierzalne nie mogą być brane pod uwagę.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego taka, przewidziana w ramach jednego podstawowego Kryterium na etapie oceny merytorycznej właściwie i oddzielna punktacja tzw. subkryteriów, z których suma tworzy maksymalną możliwą do uzyskania w ramach kryterium głównego liczbę punktów oznacza, że na etapie oceny merytorycznej wyniki oceny w ramach danego subkryterium winny być punktowane oddzielnie w ramach ustalonej dla nich skali ocen. Ocena punktowa dokonana według kryterium głównego winna stanowić sumę punktów przyznanych przez danego członka KOP w ramach punktacji poszczególnych subkryteriów.
Tylko zachowanie takich reguł oceny realizuje przewidziany art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju obowiązek spełnienia zasady równego dostępu do pomocy w ramach programu przez zapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.
Takich wymagań ustawy nie spełnia dokonana ocena merytoryczna projektu skarżącego według Kryterium 1 na tym etapie.
Z kart oceny merytorycznej członków KOP –przeprowadzonej w dniach 15.09.2010 i 23.09.2010 r. wynika, iż każdy z oceniających w ramach Kryterium 1 przyznał po 2 na 4 możliwe punkty, przy czym oceny nie zawierają wyraźnego oznaczenia punktacji w ramach poszczególnych subkryteriów.
Wprawdzie w ocenie z 15.09.2010 napisano, że "ponieważ kondycja finansowa wnioskodawcy budzi wątpliwości i zachodzi obawa, że nie poradzi sobie z różnorodną inwestycją i nie osiągnie zakładanych wyników" to w związku " z tym kryterium przyznane zostaną jedynie punkty za doświadczenie i zasoby techniczne, natomiast za warunki finansowe niezbędne do realizacji nie można w tym kryterium przyznać punktów", co może prowadzić do wniosku, że w ramach subkryterium "trwałość projektu" przyznano 0 punktów, to w ocenie Sądu, i tak nie zachowano reguły przejrzystości ocen.
Słusznie skarga podnosi, że w ramach tego kryterium mają być brane pod uwagę posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe na utrzymanie inwestycji przez wymagany okres a nie na realizację projektu, a sformułowanie oceny wskazuje na zastosowanie ocen z Kryterium 2- wykonalność finansowa i prawidłowość przygotowania analiz finansowych na etapie oceny technicznej. Trzeba tu podkreślić, iż to kryterium na etapie oceny technicznej ma charakter logiczny a zakwestionowanie możliwości finansowych związanych z realizacją projektu, w tym realność przekazania finansowania zewnętrznego na realizację projektu prowadzi do jego odrzucenia, już na tym etapie ( § 19 pkt 2 Regulaminu konkursu).
Z istoty powierzenia ocen ekspertom wynika, iż oceny te mogą się różnić i sama ta okoliczność nie dyskwalifikuje ocen. Jednakże oceny muszą być sporządzone w sposób na tyle przejrzysty i pełny, by tok rozumowania eksperta był jasny oraz by możliwe było odniesienie użytych w ocenie sformułowań, do elementów właściwych dla danego kryterium.
Niewątpliwie ma rację Zarząd Województwa w odpowiedzi na skargę, że ocena w ramach Kryterium 1, subkryterium 2-trwałość projektu co do posiadanych przez wnioskodawcę zasobów finansowych na utrzymanie inwestycji przez wymagany okres, nie musi abstrahować od oceny posiadanych środków na samą realizacje inwestycji. Nie może przecież budzić wątpliwości, iż inny będzie stopień oceny trwałości projektu, gdy wnioskodawca jeszcze przed jego realizacją posiada wolne środki przewyższające koszty tej realizacji, względem sytuacji, gdy zasoby na utrzymanie inwestycji muszą być po jej realizacji pozyskane. W ramach tego subkrytrium w istocie oceniane jest w skali od 0 do 2 punktów prawdopodobieństwo trwałości efektów projektu.
Zarazem samo odwołanie się w ocenie według subkryterium trwałość projektu co do ustaleń w zakresie środków posiadanych na realizację projektu, może tylko stanowić punkt wyjścia dla oceny stopnia posiadania środków na utrzymanie inwestycji, ale nie może zastąpić tej oceny. W świetle powyższego niejasne jest stanowisko odpowiedzi na skargę, zdające się w ogóle kwestionować spełnienie przez projekt Kryterium 2 na etapie oceny technicznej.
Stanowiąca zgodnie z § 3 ust. 1 pkt j Regulaminu Konkursu Nr [...] załącznik do tego regulaminu instrukcja wypełniania wniosku przewiduje w punkcie 7- Dokumenty potwierdzające zabezpieczenie środków na realizację projektów (str. 31), że wprawdzie wnioskodawca nie jest obowiązany na etapie składania wniosku o dofinansowanie do przedłożenia promesy leasingu, jednakże dołączenie dokumentów potwierdzających możliwość uzyskania środków ze źródeł zewnętrznych może przełożyć się na wyższą punktację przyznawaną podczas oceny merytorycznej wniosku przez KOP.
Za nieuzasadnione i sprzeczne z określonymi Regulaminem Konkursu regułami, należy zatem uznać stanowisko skarżącego, który krótkotrwałą ważnością promesy leasingowej tłumaczy jej niezłożenie. Uzyskanie takiej promesy dowodzi uprzedniej oceny podmiotu jako wiarygodnego kontrahenta. Z takiej możliwości skarżący składając wniosek nie skorzystał.
Kryterium 4- Innowacyjny charakter projektu lub projekt z zakresu "ginących zawodów" w ramach oceny merytorycznej dla Działania 2.1.A. przewiduje możliwość przyznania w ramach tego kryterium od 0 do 4 punktów, przy tzw. współczynniku wagi 3.
Komentarz ( uzasadnienie) tego kryterium wskazuje, że punktacja w skali od 0 do 3 punktów odnosi się do poziomu innowacyjności projektu rozumianej jako skala zasięgu innowacji. Brak punktów ( 0) występuje wówczas gdy brak jest nowych produktów lub usług lub zasadniczej zmiany procesu produkcyjnego, bądź zarządzenia firmą 1 punkt przyznaje się – gdy produkt (usługa) lub sposób wytwarzania (proces produkcji, świadczenia usług) jest nowy( innowacyjny) dla przedsiębiorcy, 2- gdy skutek taki występuje w skali lokalnej ( gminy lub powiatu), 3- gdy produkt ( usługa) sposób wytwarzania (proces) jest nowy co najmniej w skali ponad lokalnej (regionalnej) ale wówczas zastosowanie kryterium skali ponad lokalnej wymaga uzyskania od przedsiębiorcy analizy w tym zakresie w biznesplanie lub w innych załącznikach do wniosku.
Punkt 4-ty ma charakter dodatkowy i zależy od wdrożenia innowacji dzięki współpracy z sektorem B+ R ( badawczo – rozwojowym) i ta kwestia sprawy nie dotyczy.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przeprowadzona w zakresie powyższego Kryterium ocena projektu została dokonana w sposób również naruszający prawo materialne – powołany przepis art. 26 ust. 2 ustawy.
Obie oceny KOP przyznają projektowi w ramach Kryterium 4 po 1 punkcie. Przy tzw. współczynniku wagi 3, projekt u każdego z oceniających otrzymał po 3 na 12 możliwych punktów. Średnia oceny dwóch asesorów KOP w ramach tego kryterium wyniosła 3 na 12 możliwych punktów.
Według oceny z 15.09.2010 r.
- wprowadzone produkty i usługa mają charakter innowacyjny dla samego przedsiębiorcy, produkcja kręgów betonowych, pustaków i betonu jest oferowana przez wielu producentów,
- myjnia bezdotykowa jest innowacyjna w skali regionu, a także w skali kraju ze względu na proces mycia, oraz wykorzystywane urządzenia i system solarny, ale korzystać z niej będą w większości klienci z najbliższej okolicy i będący przejazdem,
- cały projekt nie może być nazwany innowacyjnym, gdyż wnioskodawca nie sprecyzował konkretnego celu, który zamierza osiągnięć i który przyniesie mu odpowiednią pozycję na rynku,
- innowacyjny jest tylko system solarny stosowany w myjni bezdotykowej,
- przedłożone opinie mające potwierdzać innowacyjność urządzeń są mało wiarygodne i nie uzasadniają innowacyjności projektu, opisy biznesplanu nie zawierają wyjaśnień.
Ocena ta kończy się konkluzją, że "w związku z powyższym nie można w tym kryterium przyznać większej liczby punktów, gdyż projekt nie jest spójny, a innowacyjność projektu jest tylko dla przedsiębiorcy i w niewielkim stopniu w skali lokalnej, ale tylko w odniesieniu do myjni bezdotykowej".
Z kolei ocena z 23.09.2010 r. przyjmuje, że:
- w punkcie C.5 Biznesplanu (BP) wnioskodawca ograniczył się tylko do opisu innowacyjności planowanej do uruchomienia myjni) bezdotykowej,
- przedłożone opinie ( poza brakami w podpisie, czy oznaczeniu zleceniodawcy) dotyczą myjnio samochodowej, czyli innowacji procesowej, która nie jest punktowana w ramach tego kryterium,
- usługa mycia w związku z planowaną do zakupu myjnią nie ma charakteru innowacyjności produktowej nawet na poziomie przedsiębiorstwa, gdyż już jest świadczona przez wnioskodawcę,
- innowację na poziomie przedsiębiorstwa stanowi natomiast planowana produkcja prefabrykatów betonowych co wynika z projektu i mimo braku opisu w BP przyznano w tym zakresie 1 pkt.
Wskazano, że przyznanie poziomu innowacyjności wyższego na poziomie przedsiębiorstwa, przy braku w BP analizy innowacyjności, stosownie do zasad oceny wniosków oraz załącznika do uchwały [...] Komitetu Monitorującego RPO z 10.02.2009 jest niedopuszczalne.
Wynikający ze skargi i stanowiska strony przeciwnej spór co do przedmiotu tego kryterium, rozstrzyga jednoznacznie sama redakcja komentarza ( uzasadnienia) tego kryterium w odniesieniu do Działania 2.1 Schemat A. zawarta w załączniku Nr 4 kryteria wyboru projektów ( str. 213).
Punktacji podlega innowacyjność projektu, a więc całego przedsięwzięcia zgłoszonego i objętego wnioskiem o dofinansowanie w ramach tego działania i schematu. W ramach projektu możliwe są różne działania, z których jedne np. rozbudowa przedsiębiorstwa nie wiążą się z powstaniem nowych produktów, usług, zmian procesu produkcyjnego, a inne bezpośrednio do takiego celu zmierzają.
Jednakże w świetle celu głównego Działania 2.1 jakim jest Rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw, w ramach obecnego konkursu przedsiębiorstw małych- ocena czy zmiana produkcji, procesu produkcyjnego, wyrobu, usługi czy sposobu jej świadczenia – wpływa na charakter innowacyjny projektu polega przede wszystkim na ocenie, czy dany element projektu ma wpływ na rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstwa wnioskodawcy zgłaszającego projekt do konkursu.
Spełnienie przez projekt przesłanki innowacyjności w rozumieniu Kryterium 4 właściwej oceny merytorycznej dla Działania 2.1. Schemat a w ramach Osi Priorytetowej 2 ma – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – miejsce wówczas, gdy którykolwiek z podlegających ocenie elementów projektu; produkt, usługa, proces produkcyjny, sposób świadczenia usługi stanowi środek do realizacji celu głównego działania jakim jest rozwój i zwrot konkurencyjności przedsiębiorstwa, np. przez obniżenie kosztów usług.
Z tego względu samo zastosowanie urządzenia czy procesu mającego charakter nowości, tylko wtedy wpływa na innowacyjny charakter projektu, w ramach którego ma być zastosowane, gdy stanowi środek do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa, a więc gdy służy celowi głównemu Działania, w ramach którego zgłoszono projekt do konkursu. Trzeba też wyjaśnić, iż punktacja w ramach tego kryterium nie jest zależna od ilości ( liczby) nowych usług, produktów, czy technologii, których wdrożenie przewiduje projekt lecz od skali zasięgu elementów projektu służących realizacji celu głównego.
Z tego punktu widzenia, zawarte w ocenie z dnia 15.09.2010 r., w zakresie Kryterium 4 oceny merytorycznej właściwej wnioski stwarzają wrażenie wzajemnej sprzeczności i niekonsekwencji. Z jednej strony ocena ta przyjmuje, że wnioskodawca nie sprecyzował celu, który przyniesie mu odpowiednią pozycję na rynku, ale z drugiej przyznaje 1 punkt uznając projekt za innowacyjny, z uwagi na wprowadzenie myjni bezdotykowej.
Rację ma także skarga, że dla oceny zakresu innowacyjności, stosowanie kryterium pochodzenia klientów takiej myjni stoi poza kryterium, w którym punktem odniesienia jest zasięg nowości w skali terytorialnej, względem innych przedsiębiorców.
Trafnie z kolei w ocenie z 23.09.2010 r. zaznaczono, że w Biznesplanie skarżący uzasadniał innowacyjność projektu tylko innowacyjnością procesu świadczenia usług w myjni bezdotykowej. Przy błędnym przyjęciu, że "innowacja procesowa nie jest przedmiotem punktacji w ramach tego kryterium" zarazem wskazano powody i podstawy dla których, projektowi przyznano innowacyjny charakter ze względu na produkcję prefabrykatów betonowych. Nie przesądzając, czy innowacyjność procesowa w myjni bezdotykowej decyduje o innowacyjnym charakterze projektu, należy stwierdzić, iż ten aspekt wniosku nie został merytorycznie poddany ocenie tego rzeczoznawcy, co stanowiło naruszenie zasady równości i przejrzystości reguł oceny projektów.
W świetle § 19 pkt 35 lit. f Regulaminu Konkursu odrzuceniu ulega zgłoszony do konkursu projekt, gdy na etapie właściwej oceny merytorycznej uzyska poniżej 60% maksymalnej liczby punktów.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem Zarządu Województwa nie uwzględniono protestu na odrzucenie projektu, który w ramach dokonanej oceny uzyskał 44 na 74 możliwe punkty, co odpowiada 59,46 % maksymalnych możliwych do uzyskania punktów.
Projekt odrzucony został z powodu niedoboru punktów odpowiadający 0,55 %.
Istnienie takiej okoliczności obligowało Zarząd Województwa do szczególnie wnikliwego rozpatrzenia zarzutów protestu, pod kątem oceny prawidłowości i zgodności z prawem przeprowadzenia oceny przez Instytucję Organizująca Konkurs na etapie oceny merytorycznej właściwej.
Postanowienia regulaminu Konkursu w § 21 pkt 22 lit. a i pkt 23, umocowują Instytucję Rozpatrująca Protest także do uznania protestu za zasadny i przekazania rozstrzygnięcia IOK do ponownej oceny projektu w ramach kryteriów kwestionowanych przez wnioskodawcę.
Z takiej możliwości Zarząd Województwa nie skorzystał podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie.
W okolicznościach wyżej wskazanych uznaje Sąd, iż dokonana na etapie oceny merytorycznej właściwej ocena zaskarżonego projektu w ramach Kryterium 1 subkryteria 1 i 2 oraz w ramach kryterium 4 przeprowadzona została w sposób naruszający prawo- art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( tj. dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 30 c ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 2 powołanej ustawy, przy odpowiednim zastosowaniu art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania skarżącego zastępowanego przez zawodowego pełnomocnika w kwocie 457 zł oparto na przepisach art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło