VI SA/Wa 2003/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-01
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko komornika sądowego, oparta na kryterium doświadczenia zawodowego, przy jednoczesnym pominięciu innych ustawowych przesłanek, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja Ministra Sprawiedliwości jest wadliwa, ponieważ nie uwzględniła w pełni wszystkich przesłanek ustawowych, w szczególności różnic w wykształceniu, ocenach z egzaminu komorniczego oraz odbytych szkoleniach kandydatów. Organ powinien dokonać wszechstronnej i dogłębnej oceny wszystkich okoliczności sprawy oraz wyjaśnić, dlaczego wybrał jednego kandydata, ograniczając uprawnienia pozostałych, co jest warunkiem prawidłowego korzystania z uznania administracyjnego.Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości powołał J. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., odmawiając powołania E. M. i B. P. Skarżąca E. M. zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ nie uwzględnił jej wyższego wykształcenia prawniczego, lepszej oceny z egzaminu komorniczego oraz odbytych szkoleń, a także nie rozpatrzył wniosków dowodowych dotyczących prawdziwości oświadczeń powołanego kandydata.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości w części dotyczącej powołania J. B. oraz odmowy powołania E. M. i B. P. oraz utrzymaną ją w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. w tym zakresie; stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 1 o powołaniu J. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] oraz odmowie powołania na to stanowisko E. M. i B. P. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. w opisanym zakresie; 2. stwierdza, że uchylone decyzje z punktu 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej E. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], Minister Sprawiedliwości – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. ze zm.) – po rozpoznaniu wniosku skarżącej E. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w punkcie 1 utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w części dotyczącej powołaniu J. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. po odwołanym komorniku M. M. i odmowie powołania na stanowisko komornika sądowego B. P. i E. M., oraz w punkcie 2 uchylił ww. decyzję w części dotyczącej wniosku J. T. i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji.
Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Minister Sprawiedliwości opublikował w Monitorze Polskim z 30 października 2009 r., (Nr 76, poz. 947) obwieszczenie o wolnym stanowisku komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym w W. po odwołanym komorniku M. M. Ubiegało się o nie pięciu kandydatów w trybie art. 11 ustawy. We wskazanym terminie 1 miesiąca od daty ogłoszenia obwieszczenia, wnioski o powołanie na przedmiotowe stanowisko komornika sądowego - za pośrednictwem Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. - złożyli J. B., E. M., B. P., J. T. i A. B.
Pismem z dnia 4 marca 2010 r. Minister Sprawiedliwości poinformował A. B. o pozostawieniu bez rozpoznania ww. wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego. A. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego. Sąd wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt VI SAB/Wa 9/10 zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania wniosku A. B. o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożył Minister Sprawiedliwości.
Rada Izby Komorniczej w L. pozytywnie zaopiniowała wyłącznie kandydaturę J. B.
Strony zostały powiadomione w trybie art. 10 k.p.a. o końcowym etapie postępowania oraz wezwane do ewentualnego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W odpowiedzi - w piśmie z dnia 17 marca 2010 r. – J. T. zwróciła uwagę na swoje praktyczne i teoretyczne przygotowanie do pełnienia funkcji komornika sądowego.
E. M., dalej zwana skarżącą, w piśmie z dnia 24 marca 2010 r. - stwierdziła, że B. P. oraz J. B. nie spełniają warunków formalnych niezbędnych do powołania na stanowisko komornika sądowego, ponieważ nie ukończyli wyższych studiów prawniczych. W jej opinii J. B. być może nie pełni faktycznie obowiązków zastępcy komornika, skoro nadal pracuje jako nauczyciel i pełni obowiązki zastępcy dyrektora w szkole. Jednocześnie wyjaśniła, że sama zatrudniona jest w [...] w niepełnym wymiarze czasu pracy, a wymiar jej pracy jest określony zadaniowo. Ponadto pełniąc obowiązki zastępcy komornika, pozostawała w banku albo na urlopie bezpłatnym albo wypoczynkowym. Podkreśliła również, że stale podnosi swoje kwalifikacje zawodowe. W kolejnym piśmie E. M. poinformowała o odbytych w 2010 r. szkoleniach (m.in. prowadzonych przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Warszawie, czy też Izbę Komorniczą w Warszawie) i przesłała stosowne dokumenty potwierdzające uczestnictwo.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 62 i art. 104 k.p.a. oraz art. 10 i 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji Minister Sprawiedliwości powołał J. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., odmawiając powołania na to stanowisko E. M., J. T. oraz B. P.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wszyscy kandydaci spełniają wymagania formalne wymienione w art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Zamieścił informacje o każdym z kandydatów.
Odnośnie osoby J. B. organ wskazał, że ukończył on wyższe studia na kierunku administracja w Wyższej Szkole im. Pawła Włodkowica w Płocku z wynikiem dobry plus, uzyskując tytuł magistra. Ukończył również Akademię Wychowania Fizycznego w Warszawie oraz studia podyplomowe w zakresie administracji, a także w zakresie fizjoprofilaktyki i korektywy. Od 1988 r. pracuje jako nauczyciel w szkole podstawowej w W., od 2005 r. pełni obowiązki zastępcy dyrektora. Jednocześnie od 1992 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W.. W dniach 17 i 19 czerwca 1996 r. złożył egzamin na stanowisko komornika z wynikiem dobrym. Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 1999 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Od 10 grudnia 2009 r. pełni obowiązki zastępcy komornika w W. M. M.
Odnośnie skarżącej E. M. organ wskazał, że ukończyła wyższe studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra. Ponadto ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości. Od czerwca 1998 r. do sierpnia 2000 r. pracowała w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. W okresie sierpień-listopad 2000 r. była specjalistą ds. windykacji w [...]. Od września 2000 r. do czerwca 2001 r. pracowała w Zespole Nr 1 Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym [...] w W. W dniach 19 października i 20 listopada 2000 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę bardzo dobrą. Od sierpnia do października 2001 r. pracowała jako specjalista ds. windykacji w [...]. Od listopada 2001 do września 2009 r. była specjalistą ds. windykacji podmiotów gospodarczych w [...], a obecnie jest pracownikiem Departamentu Kredytów Zwiększonego Ryzyka w tym Banku. Jednocześnie od kwietnia 2007 r. jest asesorem komorniczym w kancelarii D. D. - komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w W. Ponadto w latach 2006 - 2009 była doradcą prawnym w [...], a obecnie jest doradcą w [...].
Ponadto organ wskazał, że J. T. ukończyła na Uniwersytecie Śląskim wyższe studia prawnicze z wynikiem dostatecznym plus i uzyskała tytuł magistra prawa. Od 31 grudnia 2004 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. Od 2003 r. pracuje również jako społeczny kurator dla dorosłych. W dniach 8 października i 2 listopada 2007 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z 19 grudnia 2007 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Natomiast B. P. ukończyła w Wyższej Szkole Humanistycznej w P. wyższe studia zawodowe na kierunku administracja z wynikiem dostatecznym i uzyskała tytuł licencjata. Od 1 września 1989 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. W dniach 10 lutego i 10 marca 2006 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 29 maja 2006 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego.
Uzasadniając dokonany wybór Minister Sprawiedliwości wskazał, że art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769), zwolnił z wymogu posiadania wyższego wykształcenia prawniczego kandydatów, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pracowali na stanowisku asesora komorniczego. Do tych osób stosuje się art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu dotychczasowym. W ich przypadku wystarcza więc wyższe wykształcenie administracyjne. W przypadku gdy kandydaci spełniają wymogi formalne, przy obsadzie wolnego stanowiska rozważyć należy wszelkie okoliczności wynikające z materiału dowodowego zebranego w sprawie, a przy wyborze kandydata uwzględnić przede wszystkim te, które pozwolą na wybór osoby dającej najpełniejsze zabezpieczenie interesu społecznego oraz słusznego interesu strony.
Organ podniósł, że po analizie materiału dowodowego zebranego w sprawie uznać należy, że odpowiednim kandydatem stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. jest J. B. Kandydat ten ze studiów administracyjnych uzyskał ocenę dobrą plus, a z egzaminu komorniczego uzyskał ocenę dobrą. Posiada długoletnie doświadczenie zawodowe na stanowisku asesora komorniczego, niezbędne do należytego wykonywania obowiązków komornika. Legitymuje się najdłuższym spośród kandydatów, prawie jedenastoletnim okresem asesury. Również B. P. i J. T. zdały egzamin komorniczy na ocenę dobrą. Obydwie kandydatki posiadają jednak krótszy staż pracy na stanowisku asesora komorniczego. Poza tym B. P. posiada tylko tytuł licencjata administracji.
Wyższą ocenę z egzaminu komorniczego uzyskała skarżąca, która ukończyła studia prawnicze. Jednak E. M. posiada ponad trzykrotnie krótszy staż pracy na stanowisku asesora niż J. B. Zdaniem organu nie jest zasadny skarżącej, że na jakość pracy J. B. na stanowisku asesora komorniczego, wpływa jego zatrudnienie w szkole. Należy przypomnieć, że dla E. M. kancelaria komornicza również nie jest jedynym miejscem pracy. Z opinii przedstawionych przez J. B. wynika, że dobrze radzi sobie z obowiązkami zawodowymi. Jego dotychczasowa praca została wysoko oceniona przez Radę Izby Komorniczej w L. Zdaniem organu kandydat ten daje pełniejsze gwarancje należytego wykonywania zawodu komornika.
Ponadto podniesiono, że J. B. od dnia 10 grudnia 2009 r. pełni obowiązki zastępcy komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. M. M., dlatego najlepiej ze wszystkich kandydatów zna specyfikę, problematykę egzekucyjną oraz warunki społeczno-gospodarcze na obszarze właściwości przedmiotowego rewiru. Pozwoli mu to od początku objęcia stanowiska na sprawne i skuteczne prowadzenie egzekucji.
Od tej decyzji odwołała się skarżąca, która w dniu 19 maja 2010 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że organ przyjmując jako decydujące o przydatności na stanowisko komornika, kryterium stażu pracy, pominął takie kryteria jak doświadczenie zawodowe, opinie od niezależnych osób i instytucji, poziom wiedzy oraz dodatkowe szkolenia. Skarżąca sporządziła również tabelkę, w której usystematyzowała, jej zdaniem, istotne kryteria oraz stopień ich spełnienia przez kandydatów. Stwierdziła również, że w innych decyzjach Ministra Sprawiedliwości kryterium długości stażu pracy w kancelarii nie było decydujące. W jej opinii z dokumentów przedstawionych przez J. B. nie wynika aby pogłębiał on wiedzę prawniczą a cała jego aktywność zawodowa skupia się na pracy w szkole. Skarżąca stwierdziła, że nie można stawiać znaku równości pomiędzy jej dodatkowym zatrudnieniem a dodatkową pracą powołanego kandydata, ponieważ jej praca w całości związana jest z prawem. Podkreśliła również, że cała jej kariera zawodowa od 1998 r. związana jest z egzekucją sądową i prawem, i to w wymiarze przekraczającym jeden etat. Ponadto stale podnosi kwalifikacje zawodowe, czego nie można powiedzieć o kontrkandydacie. Zdaniem skarżącej odwołany komornik M. M. nisko musiał oceniać umiejętności J. B., skoro nigdy nie powierzył mu swojego zastępstwa. Jeżeli natomiast to J. B. nie chciał pełnić obowiązków zastępcy, to również nie świadczy to dobrze o jego zaangażowaniu. Zakwestionowała również pozytywne opinie o pracy J. B.wystawione przez samorząd komorniczy oraz pracodawcę, Negując opinię pracodawcy wskazała, że M. M. jest teściem J. Natomiast odnosząc się do opinii Rady Izby Komorniczej w L. wskazała, że nie powinna być brana pod uwagę, nie został wzięty pod uwagę jej wniosek. Opinia była także nieobiektywna, albowiem członkowie izby nie znają kandydatów spoza danej apelacji, dlatego w praktyce najczęściej na zastępców odwołanych komorników wybierani są asesorowie z danej apelacji. Podniosła, że również pracowała w omawianej kancelarii komorniczej oraz pochodzi z okolic W.
Z decyzji wynika, że dla oceny przydatności kandydatów nie ma znaczenia ich wykształcenie. Stoi to w sprzeczności ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości zawartym w innych decyzjach, ale także w sprzeczności z wykładnią celowościową przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Wolą ustawodawcy w wyniku zmiany ustawy wyraźnie uplasowano zawód komornika sądowego w kręgu zawodów prawniczych. Na potwierdzenie tego twierdzenia skarżąca przytoczyła fragment uzasadnienia projektu zmiany ustawy opublikowanego na stronie internetowej Sejmu. Zdaniem skarżącej, gdy o to samo stanowisko ubiegają się osoby z tytułem magistra prawa po studiach uniwersyteckich i osoby które mają jedynie wykształcenie administracyjne uzyskane na bliżej nieznanej prywatnej uczelni, preferowane powinny być osoby z wykształceniem prawniczym.
Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń, J. B. w piśmie z 12 czerwca 2010 r. stwierdził m.in., że analiza orzecznictwa administracyjnego prowadzi do wniosku, że najbardziej pożądaną cechą wśród kandydatów na stanowisko komornika jest właśnie wieloletnia praktyka. Zaznaczył jednak, że decyzje zapadłe w innych postępowaniach nie wiążą Ministra Sprawiedliwości, o czym skarżąca jako prawnik, powinna wiedzieć. Ocena jego osoby, dokonana przez skarżącą jest krzywdząca i dalece nieprawidłowa. Łączenie dwóch funkcji (nauczyciela i asesora komorniczego) może być co najwyżej dowodem ambicji i zaradności i nie można z tego faktu czynić zarzutu. Nie jest prawdą że pełnienie funkcji asesora było dla J. B. zajęciem ubocznym w stosunku do funkcji nauczyciela. W kancelarii prowadzonej przez komornika M. M. przez długi okres czasu był on jedynym asesorem, a co za tym idzie jedyną osobą która mogła samodzielnie prowadzić zlecone sprawy i wykonywać czynności egzekucyjne. W opinii J. B. ilość zleconych mu spraw, wykonanych czynności egzekucyjnych oraz sprawowanie zastępstwa potwierdzają jego kompetencje. Podkreślił, że czym innym jest zastępstwo pełnione w czasie kilkudniowego urlopu komornika, a czym innych stałe zastępstwo pełnione po odwołaniu komornika, ponieważ w tym przypadku zastępca faktycznie wykonuje obowiązki komornika, na własny koszt i rachunek. J. B. zwrócił również uwagę na swój siedemnastoletni staż pracy w kancelarii odwołanego komornika oraz znajomość prowadzonych spraw egzekucyjnych.
W kolejnym piśmie z dnia 8 czerwca 2010 r. skarżąca, uzupełniając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniosła o wystąpienie przez Ministra Sprawiedliwości do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. o zaświadczenie, z którego będzie wynikać, czy i za jaki okres pracodawca - komornik sądowy M. M. - odprowadzał składki za asesora J. B.. Jeśli bowiem z przedstawionego zaświadczenia ZUS wynikać będzie, że komornik odprowadzał na zatrudnionego J. B. składki odpowiadające innemu wymiarowi niż przez nich wskazany, oznacza to, że oświadczenia J. B. są niewiarygodne i nie mogą być brane pod uwagę. Zdaniem skarżącej organ powinien również zwrócić się do dyrektora szkoły, w której pracuje powołany kandydat, o zaświadczenie, czy w okresie ostatnich 12 miesięcy J. B. przebywał na urlopie dla poratowania zdrowia, a jeśli tak, to w jakim okresie i z jakiego powodu, celem sprawdzenia czy złożył zgodne z prawdą oświadczenie o swoim stanie zdrowia. Ponadto jeśli korzystał z urlopu dla poratowania zdrowie, to jest to sprzeczne z kartą nauczyciela i dowodzić będzie, że powołany kandydat nie jest osobą uczciwą która spełniałaby wymóg nieskazitelnego charakteru. Skarżąca przesłała też oryginał zaświadczenia potwierdzającego podjęcie przez nią współpracy z biuletynem [...]
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Ministra Sprawiedliwości ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. złożyła także A. B. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na wskutek ww. wniosku. A. B. złożyła skargę do Sądu na powyższą decyzję.
Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał w dniu [...] lipca 2010 r. decyzję wskazaną na wstępie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazał, że dokumenty, o które wnioskowała skarżąca w piśmie z dnia 8 czerwca 2010 r. nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Prawidłowość odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, czy kwestie związane z nauczycielskim urlopem dla poratowania zdrowie pozostają w gestii innych instytucji i organów. Powołany kandydat przedstawił zaświadczenia: lekarskie i psychologiczne, o swej przydatności do zawodu komornika i nie ma podstaw, aby kwestionować te dokumenty.
Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dokonała własnej oceny materiału dowodowego. Organ podniósł, że nie jest prawdą że wydając zaskarżoną decyzję, pominął kryterium doświadczenia zawodowego. To właśnie J. B.posiada największe doświadczenie zawodowe pracując od około osiemnastu lat w kancelarii komorniczej. Kryterium doświadczenia zawodowego jest nieodłącznie związane ze stażem pracy w kancelarii. Obydwoje kandydaci w kancelarii komorniczej pracują w niepełnym wymiarze czasu pracy, jednak J. B. posiada ponad trzykrotnie dłuższy staż pracy w kancelarii. Trzykrotnie dłużej pracuje też na stanowisku asesora komorniczego. Trudno natomiast ocenić pracę kandydatki w banku, ponieważ nie wykonuje tam obowiązków bezpośrednio związanych z pracą komornika sądowego.
Jeśli chodzi o podnoszenie kwalifikacji zawodowych to odbywa się ono również poprzez praktykę zawodową. Z ustawy nie wynika, aby kandydaci mieli obowiązek przedstawiania dokumentów potwierdzających uczestnictwo w sformalizowanych szkoleniach, czy kursach.
Powiązania i stosunki rodzinne kandydatów, na co wskazywała skarżąca, pozostają poza sferą zainteresowania Ministra Sprawiedliwości.
Opinie o skarżącej (które nie są opiniami wydawanymi w trybie art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji) mogą świadczyć o tym, że prawidłowo wykonuje ona swoje obowiązki pracownicze. Nie dowodzą natomiast, że lepiej poradzi sobie w pracy komornika sądowego niż J. B., który również dołączył pozytywne opinie o swej pracy.
Zdaniem organu nietrafne są również zarzuty skarżącej o kryteriach, jakie przyjmuje Minister Sprawiedliwości w postępowaniach dotyczących obsady stanowiska komornika sądowego. Decyzje zapadłe w innych sprawach nie wiążą Ministra Sprawiedliwości. W każdym postępowaniu dotyczącym obsady stanowiska komornika występuje inny krąg wnioskodawców i w każdym postępowaniu poza spełnieniem przez nich warunków formalnych, uwzględnia się również dodatkowe okoliczności, które w konkretnej sprawie przesądzają o wyborze najlepszego kandydata. W postępowaniach tych nie ma bowiem jakiegoś jednego wzorca uznania administracyjnego.
Organ przyznał, że skarżąca uzyskała lepszą ocenę z egzaminu komorniczego niż J. B., ukończyła też studia prawnicze. Nie dysponuje jednak tak dużym doświadczeniem zawodowym jak J. B. Powołany kandydat zdał egzamin komorniczy na ocenę dobrą co pozwała na uznanie, że posiada on odpowiedni poziom wiedzy w dziedzinie egzekucji. Ponadto jako zastępca odwołanego komornika M. M. i wieloletni pracownik w jego kancelarii najlepiej zna prowadzone obecnie sprawy egzekucyjne, specyfikę, problematykę egzekucyjną oraz warunki społeczno-gospodarcze na obszarze właściwości przedmiotowego rewiru. Pozwoli mu to od początku objęcia stanowiska na sprawne i skuteczne prowadzenie egzekucji. Skarżąca wprawdzie pracowała w tej kancelarii, ale było to dziesięć lat temu.
Organ wskazał, że po doręczeniu decyzji I instancji J. T. cofnęła swój wniosek o powołanie na przedmiotowe stanowisko, wobec czego postepowanie wywołane wnioskiem tej kandydatki zostało umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na powyższą decyzję E. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej zmianę lub uchylenie i wnosząc o połączenie do wspólnego rozpoznania skargi złożonej przez A. B..
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- przepisu art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie przez Ministra Sprawiedliwości zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w wyniku wydania decyzji, bez rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy oraz poprzez wydanie decyzji bez określenia jasnych kryteriów wyboru,
- przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wnikliwego a przede wszystkim logicznego uzasadnienia decyzji,
- przepisu art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nie uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej w postaci zaświadczenia z ZUS o składkach odprowadzanych przez komornika M. M. za asesora J. B. oraz informacji ze szkoły czy J. B. był w okresie od września 2009 r. do lutego 2010 r. na urlopie dla poratowania zdrowia; przyjęcia za dowód w sprawie opinii Rady Izby Komorniczej, która rekomendowała J. B. a nie wypowiedziała się co do osoby skarżącej, mimo, że ta uzupełniła braki formalne wniosku w terminie.
- przepisu art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nic wezwanie stron do zapoznania się z aktami przed wydaniem zaskarżonej decyzji lub nic przesłanie do wiadomości skarżącej pisma J. B. z dnia 12 czerwca 2010 r., czym uniemożliwił skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.
Skarżąca dodatkowo powtórzyła zarzuty i argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo odnosząc się zawartego w zaskarżonej decyzji twierdzenia organu, że “...podnoszenie kwalifikacji zawodowych odbywa się również poprzez praktykę zawodową ..." wskazała, że jeśli rzeczywiście podnoszeniem kwalifikacji byłaby sama praca zawodowa to żadna grupa zawodowa jak adwokaci, radcy prawni czy komornicy właśnie nie mieli by ustawowego obowiązku podnoszenia kwalifikacji. Praktyka zawodowa rozumiana jako wykonywanie zawodu byłaby sama w sobie podnoszeniem kwalifikacji. Obowiązek podnoszenia kwalifikacji odbywa się tylko poprzez dodatkowe szkolenia, praktyki, konferencje naukowe. Organ mimo braku umocowania w przepisach ustawy komornikach sadowych i egzekucji przydał decydujący walor stażu pracy w kancelarii pomijając inne kryteria, o których mówi wprost ustawa: nieposzlakowana opinia, wykształcenie prawnicze.
Podnosząc zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych, o które wnosiła w piśmie z dnia 6 czerwca 2010 r. skarżąca podkreśliła, że były to były to dowody, które miały być podstawą do podważenia przedstawionych przez tego kandydata dowodów na spełnienie przez niego ustawowych kryteriów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 3 (nieposzlakowana opinia) i pkt 7 (stan zdrowia pozwalający na pełnienie obowiązków komornika) oraz prawdziwości oświadczenia o wymiarze czasu pracy jako asesora komorniczego. Nie jest bowiem zasadne dla interesu społecznego i uzasadnionego interesu stron powołanie na stanowisko funkcjonariusza publicznego osoby, która składa niezgodne z prawdą dowody oraz działa niezgodnie z przepisami prawa.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasową argumentację.
W pismie z dnia 21 grudnia 2010 r. Wniosła o dołączenie do niniejszej sprawy akt sprawy prowadzonej pod sygn. akt VI SAB/Wa 9/10 na okoliczność, że Minister Sprawiedliwości przeprowadził przedmiotowe postępowanie w sposób niezgodny z przepisami.
Na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Niezwłocznie po złożeniu wniosku o powołanie na stanowisko komornika, prezes sądu apelacyjnego przesyła odpis wniosku wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie dwudziestu jeden dni (art. 11 ust. 3 cyt. ustawy). Przed rozpatrzeniem wniosku o powołanie na stanowisko komornika Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowej Rady Komorniczej o wyrażenie opinii w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż czternaście dni (art. 11 ust. 5).
Kto może zostać komornikiem sądowym określa przepis art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Zdaniem Sądu bezspornym jest, iż w świetle przepisów art. 10 i art. 11 cyt. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., decyzja dotycząca powołania na stanowisko komornika sądowego należy do decyzji uznaniowych.
Nie ulega więc wątpliwości, iż Minister Sprawiedliwości rozstrzygając sprawę wniosku o powołanie na stanowisko komornika był uprawniony do dokonania samodzielnej oceny w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, czy ubiegający się o wpis kandydaci do zawodu komornika spełniają wszystkie przesłanki z art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, w tym m.in., czy są oni nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem dają rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu komornika sądowego. Należy również zgodzić się z poglądem Ministra Sprawiedliwości, iż w przypadku, gdy jest kilku kandydatów spełniających warunki formalne, za obsadą każdego wolnego stanowiska komornika sądowego mogą przemawiać różne okoliczności, przy czym zawsze należy rozważyć, te które pozwolą na podjęcie decyzji uwzględniającej optymalny interes społeczny i słuszny interes strony.
Niemniej należy - zdaniem Sądu – stanowczo podkreślić, że organ administracji publicznej jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie /w:/ wyroku NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141).
Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.
Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).
W świetle przepisu art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności oraz dążąc do załatwienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną, mają obowiązek uwzględniać z urzędu interes społeczny i słuszny interes obywatela.
W wyroku z dnia 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNC 1994, Nr 9, poz. 181) Sąd Najwyższy podkreślił, iż w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to – jak stwierdził SN – że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej.
Należy stwierdzić, iż Minister Sprawiedliwości winien wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego odmawiając skarżącej i pozostałym dwóm uczestnikom postępowania powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. - uznał, iż interes społeczny w tej sytuacji jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga powołania J. B. na ww. stanowisko komornika i ograniczenia tym samym uprawnień skarżącej oraz dwóch pozostałych wnioskodawców. Minister zobowiązany był w uzasadnieniu obu wydanych decyzji wyjaśnić jednoznacznie, dlaczego przyjął, iż dotychczasowe zachowanie skarżącej, jej cechy osobowości, dotychczasowa praktyka zawodowa i stopień wykształcenia nie dają podstawy do powołania na omawiane stanowisko i jakie przesłanki uzasadniają wydanie negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy wynika, iż Minister Sprawiedliwości przyjął, iż właściwym kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. jest J. B., jako kandydat posiadający bogate doświadczenie zawodowe zdobyte podczas wieloletniej pracy w kancelarii komorniczej, w tym jedenastoletniej na stanowisku asesora. Zdaniem organu powyższe okoliczności uzasadniać mają stanowisko, że daje on gwarancję należytego wypełniania obowiązków funkcjonariusza publicznego – komornika sądowego. Organ podniósł także, że J. B. od 10 grudnia 2009 r. pełni obowiązki zastępcy komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., najlepiej ze wszystkich kandydatów za specyfikę, problematykę egzekucyjną oraz warunki społeczno-gospodarcze na obszarze właściwości przedmiotowego rewiru. Zdaniem organu pozwoli mu to od początku objęcia stanowiska na sprawne i skuteczne prowadzenie egzekucji.
Zdaniem Sądu Minister Sprawiedliwości nie dokonał pełnej oceny przesłanek wskazanych w art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, albowiem odnosząc się do osoby skarżącej E. M. w kontekście jej wykształcenia i doświadczenia zawodowego skupił się wyłącznie na kwestii doświadczenia zawodowego zdobytego podczas pracy w kancelarii komorniczej przez J. B., w ogóle nie analizując przesłanek ustawowych zarówno w sferze wykształcenia skarżącej, jej oceny z końcowego egzaminu komorniczego oraz podnoszenia kwalifikacji poprzez dodatkowe szkolenia.
W ocenie Sądu organ rozstrzygając w niniejszej sprawie nie odniósł się w sposób pełny do uzyskania przez skarżącą lepszej oceny z końcowego egzaminu komorniczego (ocena bardzo dobra) w porównaniu do J. B. (ocena dobra), poprzestając na arbitralnym zdeprecjonowaniu powyższej przesłanki poprzez wskazanie na większe doświadczenie zawodowe J. B.
Z kolei ustosunkowując się do wskazanych przez skarżącą różnic w wykształceniu skarżącej (ukończyła wyższe studia prawnicze na Katolickim uniwersytecie Lubelskim) a J. B. (ukończył studia wyższe na kierunku administracja w Wyższej Szkole im. Pawła Włodkowica w Płocku), organ podniósł, iż w świetle art. 12 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw zwolnił z wymogu posiadania wyższego wykształcenia prawniczego kandydatów, którzy w dniu wejścia ustawy pracowali na stanowisku asesora komorniczego. Wskazać należy, iż art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. wprowadził nowe brzmienie art. 10 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, w myśl którego na stanowisko komornika może zostać powołana osoba która ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu ustawy (druk 1287 Sejmu RP V kadencji) ustawodawcza wskazał, że "Jak już wspomniano jednym z podstawowych założeń niniejszej nowelizacji jest zwiększenie liczby komorników. Zachodzi wobec tego potrzeba przygotowania odpowiednio wykwalifikowanych kadr umożliwiających to zwiększenie. Rodzi to konieczność wprowadzenia w tym zakresie nowych rozwiązań i nadania nowego brzmienia przepisom art. 10 ustawy, regulującym zagadnienia dotyczące przesłanek powołania na stanowisko komornika. Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Jego działalność stanowi przedłużenie działalności sądów. Komornicy stanowią element wymiaru sprawiedliwości w potocznym rozumieniu tego pojęcia. Wobec tego zarówno od komorników, jak i od aplikantów i asesorów komorniczych wymagać należy wysokich kwalifikacji moralnych. Oczekiwania te muszą rzutować na treść proponowanych przepisów art. 10 ustawy. Z obecnie obowiązującego przepisu art. 10 ust. 1 pkt 3 wynika, że przesłanką powołania na stanowisko komornika sądowego jest ukończenie wyższych studiów prawniczych lub administracyjnych. Charakter zadań realizowanych przez komorników sądowych uzasadnia jednak twierdzenie, że komornicy powinni posiadać wykształcenie prawnicze. Wobec powyższego proponuje się nadanie nowego brzmienia przepisowi art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy. Według tej propozycji komornikiem może być ten, kto ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej."
W ocenie Sądu ustawodawca wprowadzając nowe brzmienie art. 10 pkt 6 omawianej ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wyraźnie wskazał, że komornicy powinni posiadać wykształcenie prawnicze. Art. 12 powyższej ustawy z dnia 24 maja 2007 r. zawiera jedynie przyzwolenie dla kandydatów, którzy w dniu wejścia ustawy pracowali na stanowisku asesora komorniczego posiadając wykształcenie administracyjne, do ubiegania się o stanowisko komornika. Organ rozstrzygając w niniejszej sprawie nie odniósł się w sposób pełny do różnic w wykształceniu skarżącej oraz J. B.
Zdaniem Sądu organ nie ustosunkował się także w sposób pełny do wskazywanych przez skarżącą różnic pomiędzy nią a J. B. w zakresie odbytych dodatkowych szkoleń podnoszących kwalifikacje. Skarżąca przedłożyła m.in. certyfikat uczestnictwa w szkoleniu "Egzekucja Sądowa" wydany przez Komornika sądowego przy Sądzie rejonowym [...], zaświadczenie potwierdzające uczestnictwo w organizowanym przez Izbę Komorniczą w Warszawie szkoleniu w zakresie "Elektroniczne postępowanie upominawcze", zestawienie szkoleń organizowanych przez Izbę Radców Prawnych w Warszawie w których uczestniczyła skarżąca (m.in. prawo upadłościowe i naprawcze) oraz zaświadczenie, że została zaproszona do współpracy w biuletynie [...]. Niezrozumiałe jest zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie organu, że "Jeśli chodzi o podnoszenie kwalifikacji zawodowych, to odbywa się ono również poprzez praktykę zawodową. Z ustawy nie wynika, aby kandydaci mieli obowiązek przedstawienia dokumentów potwierdzających uczestnictwo w sformalizowanych szkoleniach czy kursach".
W ocenie Sądu w interesie społecznym leży, aby stanowisko komornika sądowego objęła osoba posiadająca wiedzę teoretyczną i praktyczną. Na posiadaną wiedzę oraz chęć dalszego doskonalenia zawodowego, koniecznego do prawidłowego wykonywania zawodu, wskazują między innymi odbyte szkolenia. Nie można się zgodzić w powyższym twierdzeniem organu, sugerującego, że asesorzy komorniczy i oraz komornicy nie są w jakikolwiek sposób zobligowani do poszerzanie wiedzy i podnoszenia umiejętności zawodowych, wystarczająca jest sama praktyka zawodowa.
Zdaniem Sądu przy wydaniu decyzji organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. także poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w świetle pisma skarżącej z dnia 6 czerwca 2010 r., w którym wyrażając wątpliwości co do zgodności z prawdą oświadczeń złożonych przez wybranego kandydata wniosła o przeprowadzenie wskazanych dowodów. W ocenie skarżącej uzyskane dowody mogły być podstawą do podważenia przedstawionych przez tego kandydata dowodów na spełnienie przez niego ustawowych kryteriów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (nieposzlakowana opinia) i pkt 7 (stan zdrowia pozwalający na pełnienie obowiązków komornika) oraz prawdziwości oświadczenia o wymiarze czasu pracy jako asesora komorniczego.
Organ mylnie odczytując zamysł skarżącej, stwierdził, że żądane dokumenty nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy, albowiem prawidłowość odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, czy kwestie związane z nauczycielskim urlopem dla poratowania zdrowie pozostają w gestii innych instytucji i organów. Powołany kandydat przedstawił zaświadczenia: lekarskie i psychologiczne, o swej przydatności do zawodu komornika i nie ma podstaw, aby kwestionować te dokumenty.
Warto zwrócić uwagę, iż organ stwierdził wyraźnie, że za obsadą każdego wolnego stanowiska komornika sądowego mogą przemawiać różne okoliczności, przy czym zawsze należy rozważyć, te które pozwolą na podjęcie decyzji uwzględniającej optymalny interes społeczny i słuszny interes strony. O ile z twierdzeniem tym należy w pełni się zgodzić, to zarazem wskazać trzeba, iż minister nie dokonał jednak owych rozważań w stopniu umożliwiającym sądowi administracyjnemu pełną kontrolę legalności zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego należy uznać, iż Minister Sprawiedliwości, niezależnie od uchybienia normom zawartym w przepisach art. 7 , art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a, dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Zdaniem Sądu zasadom takim nie odpowiada takie prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym występują sprzeczne interesy stron, gdy organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.
Biorąc powyższe pod uwagę należy - zdaniem Sądu - uznać, iż zarówno strona skarżąca, jak i pozostali uczestnicy postępowania mieli pełne prawo oczekiwać, iż Minister Sprawiedliwości potraktuje wnioskujących o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym W. w sposób obiektywny, a przynajmniej, że w sytuacji, gdy odmówi wnioskującym, w tym stronie skarżącej - powołania, to w sposób szczegółowy przytoczy argumenty uzasadniające wydane rozstrzygnięcie.
Z tych względów należało uznać, że zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy.
Organ, ponownie rozpoznając sprawę, powinien uzupełnić ustalenia faktyczne w podanym wyżej kierunku, tj. poprzez dokonanie pełnej oceny przesłanek wskazanych w art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, biorąc pod uwagę m.in. różnice w wykształceniu, odbytych szkoleniach, ocenach z końcowego egzaminu komorniczego, rozpoznając wnioski dowodowe skarżącej, oraz wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia, które będzie odzwierciedlać proces dokonanych ustaleń i zastosowane kryteria uznania administracyjnego.
Sąd oddalił wniosek skarżącej o dołączenie do niniejszej sprawy, jako dowodu akt sprawy VI SAB/Wa 9/10 ze skargi A. B., będącej jedną z kandydatek na stanowisko komornika sądowego, na okoliczność prowadzenia postępowania w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego w sposób niezgodny z przepisami.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowód z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika po pierwsze, że sąd pomimo wniosku strony nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, tylko "może" ów dowód przeprowadzić; po wtóre przeprowadzenie tego dowodu musi być niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodować nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Ocena prawidłowości działań organu w stosunku do A. B. została dokonana już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r. zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania wniosku ww. kandydatki.
W tym stanie, zaskarżona decyzja w punkcie 1 i decyzja ją poprzedzająca w opisanym zakresie podlega uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 wyżej powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło