II SA/Wa 1683/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Mierzejewska Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk Protokolant - starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 10, art. 7 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 1996 r. Dz. U. Nr 13, poz. 74 ze zm.) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. (Dz. U. Nr 84, z 18 maja 2006), przyznał I. S. dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy, tj. od dnia [...] sierpnia 2010 r. do dnia [...] stycznia 2011 r. w wysokości [...] zł miesięcznie w tym [...] zł ryczałtu na zakup opału. W uzasadnieniu stwierdzono, że do obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki określone w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) i dodatek obliczono na podstawie art. 6 i art. 17 ustawy oraz § ust. 2, § 3 i § 4 rozporządzenia, tj. 1. liczba osób w gospodarstwie domowym: [...], 2. powierzchnia użytkowa lokalu: [...] m2, b) w tym (gdy najem lub podnajem części lokalu) powierzchnia zajmowana przez wnioskodawcę: [...] m2, 3. powierzchnia normatywna dla 2 osób wynosi: 40,00 m2, powierzchnia zajmowana przez wnioskodawcę(2b) jest mniejsza od powierzchni normatywnej (3), 4. udokumentowane wydatki za ostatni miesiąc: [...] zł, 5. ponieważ powierzchnia (2b) nie przekracza powierzchni normatywnej (3), wydatki do obliczania dodatku są równe wydatkom (4), tj. [...] zł, 6. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. do obliczania dodatku bierzemy 100% wydatków (5), tj. [...] zł, 7. razem dochody według deklaracji (suma za 3 miesiące): [...] zł, 7a. średni miesięczny dochód gospodarstwa wynosi: [...] zł, 7b. średni miesięczny dochód na osobę (7) oblicza się jako miesięczny dochód (7a): liczba osób (1), co daje: [...] zł, 8. dla gospodarstwa wieloosobowego norma dochodu wynosi 125% najniższej emerytury, tj. 882,86 zł, 9. dochód na osobę (7b) nie przekracza normy dochodu na osobę (8), 10. lokal nie jest wyposażony w centralne ogrzewanie. Wydatki CO obliczane są jako równowartość 5 kWh energii: 5* cena 1 kWh energii* powierzchnia lokalu (2) co przy cenie 1 kWh energii równej 0,4525 zł wynosi: [...] zł, 11. lokal nie jest wyposażony w ciepłą wodę. Wydatki CW obliczane są jako równowartość 20 kWh energii: 20* cena 1 kWh energii * liczba osób (1), co przy cenie 1 kWh energii równej 0,4525 wynosi: [...] zł, 12. brak instalacji gazu przewodowego. Wydatki za brak gazu obliczane są jako równowartość 10 kWh energii dla 1 osoby i 2 kWh dla każdej następnej osoby, co przy cenie 1 kWh energii równej 0.4525 zł wynosi: [...] zł, 13a.suma wydatków mieszkaniowych: wydatki (5) + wydatki CO (10) + wydatki CW (11) + wydatki BG (12) wynosi: [...] zł, 13b.suma wydatków, do obliczenia dodatku mieszkaniowego, czyli: wydatki (6) + wydatki CO (10) + wydatki CW (11) + wydatki BG (12) wynosi: [...] zł, 14. jeśli średni miesięczny dochód na osobę (7b) jest równy lub większy niż 100% najniższej emerytury, tj. [...] zł wtedy dla 2-osobowego gospodarstwa wydatki stanowią 15% dochodu gospodarstwa (7a), tj.: [...] zł, 15. ponieważ nie wystąpiło przekroczenie normy dochodu na osobę, dodatek mieszkaniowy (15) oblicza się jako: różnicę między sumą wydatków (13b) a wydatkami gospodarstwa (14), co wynosi: [...] zł, 16a.wskaźnik 70% wydatków wynosi 0,7 * wydatki (13a), tj.: [...] zł, 16b.dodatek równa się dodatek obliczony (15) i wynosi: [...] zł, 17. w związku z brakiem CO + CW + BG ustala się procentowy udział wydatków zryczałtowanych w stosunku do całości wydatków jako wydatki CO (10) + CW (11) + BG (12)/% suma wydatków (13a), co wynosi 38,50%, 18. w związku z powyższym wartość ryczałtu wynosi 38,50% dodatku (16b), czyli w zaokrągleniu [...] zł, 19. część przypadająca zarządcy wynosi dodatek (16b) – ryczałt (18), co wynosi: [...] zł. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skarżąca I. S. stwierdziła, że dochody gospodarstwa domowego zostały zawyżone, ponieważ na wskutek sugestii urzędnika doliczono do nich nadpłatę czynszową, czyli zapłacony z dochodów czynsz został doliczony do dochodu gospodarstwa, co – zdaniem skarżącej – jest absurdalne. Ponadto do dochodów zaliczono dodatek pielęgnacyjny, a zgodnie z ustawą do dochodu nie wlicza się m.in. zasiłków pielęgnacyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na orzecznictwo regulujące kwestię dochodu – stwierdzono, że skarżąca złożyła deklarację o wysokości dochodów od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] czerwca 2010 r., z której wynika, że dochód na osobę nie przekracza normy dochodu na osobę. Ponadto słusznie organ pierwszej instancji doliczył do dochodu dodatek pielęgnacyjny, który różni się od zasiłku pielęgnacyjnego wymienionego w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bowiem dodatek pielęgnacyjny ma charakter ubezpieczeniowy, a zasiłek pielęgnacyjny charakter pomocniczy i jest przyznawany w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił dochód gospodarstwa domowego skarżącej, zaś w związku z zarzutem o uznaniu nadpłaty stwierdzono, że w świetle powołanego orzecznictwa sądowego, za dochód uważa się wszelkie przychody, zaś określenie "wszelkie przychody", o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych obejmuje to, co zostało uzyskane faktycznie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, I. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W uzasadnieniu natomiast – powołując się na argumentację podniesioną już w odwołaniu – podała, że nadpłata powstała przez 12 miesięcy ubiegłego roku, czyli w okresie, który nie podlega deklaracji w rozpoznawanej sprawie, a ponadto dodatku mieszkaniowego nie wlicza się do dochodu, zaś w rozpoznawanej sprawie w nadpłacie [...] zł mieści się dodatek w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodało, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 8/09 (ONSAiWSA 2010/2/21), dodatek pielęgnacyjny wlicza się do dochodu powołując jednocześnie tezę uchwały: "Dodatku pielęgnacyjnego, określonego w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.) nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.)", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast w myśl art. 3 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Zatem w treści tego przepisu nie wyszczególniono wprost dodatku pielęgnacyjnego, jako elementu nie podlegającego wliczeniu do dochodu, a który został skarżącej zaliczony przez organ do dochodu w wysokości [...] zł, to jednak w myśl uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 8/09 – którą organ powołał w odpowiedzi na skargę, lecz zinterpretował ją niewłaściwie – "Dodatku pielęgnacyjnego, określonego w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.) nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.)" uzasadniając to następująco: "Jednocześnie należy stwierdzić, iż dostrzegając także różnice pomiędzy dwoma analizowanymi świadczeniami pielęgnacyjnymi – dodatkiem i zasiłkiem – na które zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z dnia 21 lipca 2004 r., więcej argumentów przemawia za koniecznością ich podobnego traktowania w kontekście uprawnień do otrzymywania dodatku mieszkaniowego. Wszystko to razem prowadzi do wniosku, że zasiłki i dodatki pielęgnacyjne spełniając identyczne funkcje, nie powinny być wliczane do dochodu obliczonego dla potrzeb uzyskania dodatku mieszkaniowego. Tak więc z punktu widzenia tego dochodu określenia "zasiłek pielęgnacyjny" i "dodatek pielęgnacyjny" trzeba traktować jako określenia, które mieszczą się w pojęciu "zasiłki pielęgnacyjne", o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych". Reasumując, doliczony skarżącej przez organ do dochodu dodatek pielęgnacyjny, narusza treść art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy poprzez zmniejszenie kwoty dodatku mieszkaniowego. Podobnie rzecz się ma z nadpłatą za czynsz w kwocie [...] zł i – wbrew stanowisku organu – nie może być ona uznana za dochód w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy. Z tego mianowicie powodu, że stanowi ona część kwoty uiszczonej już wcześniej przez skarżącą na rzecz administratora. W sytuacji odwrotnej, tzn. według stanowiska organu, taka sytuacja prowadziłaby do podwójnego wliczenia uzyskanego przez skarżącą przychodu do dochodu. W tej sytuacji rozpoznając sprawę ponownie, organ przy obliczeniu dochodu nie zaliczy do niego dodatku pielęgnacyjnego oraz nadpłaty za czynsz, a następnie na nowo obliczy kwotę dodatku mieszkaniowego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 152 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.