I OZ 424/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 221/11 o odmowie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odrzucić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 221/11 odmówił zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że H. S. w swojej skardze wniesionej na powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej domagał się jednocześnie zawieszenia postępowania sądowego w tej sprawie do czasu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., znak [...] orzekającej o skierowaniu J. S. do Domu Pomocy Społecznej [...] w R. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wskazał ponadto, że zgodnie z art. 125 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 1/ jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym; 2/ jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej; 3/ jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu; 4/ w razie śmierci pełnomocnika, chyba że strona działa przed sądem osobiście. Zawieszenie postępowania z przyczyn taksatywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny a granice uznania sądu w tym zakresie wyznaczają względy celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Złożony przez skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. orzekającej o skierowaniu J. S. do Domu Pomocy Społecznej [...] w R. Postępowanie sądowe dotyczy zaś legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W niniejszym postępowaniu nie zachodzą żadne okoliczności wskazujące na obowiązek sądu do zawieszenia postępowania, czy to z mocy prawa, czy też z urzędu. A zatem nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek zawieszenia postępowania, o których mowa w przepisach art. 124 i art. 125 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł H. S., domagając się jego zmiany poprzez uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy Sąd ten powinien zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Uzasadniając swoje stanowisko, skarżący stwierdził, że na skutek jego wniosku zostało wszczęte postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. W przypadku stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji nie będzie miało racji bytu postępowanie w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, ponieważ odpadnie podstawa istnienia tego obowiązku. W ocenie skarżącego oznacza to, że zostały spełnione przesłanki do zawieszenia postępowania sądowego w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt J. S. w domu pomocy społecznej. Zawieszenie takiego postępowania jest uzasadnione ze względów celowościowych oraz z uwagi na ekonomikę postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zwykłym środkiem odwoławczym, który przysługuje od wskazanych w ustawie nieprawomocnych postanowień wydawanych przez sądy administracyjne pierwszej instancji. Postanowienia są zaskarżalne w drodze zażalenia wówczas, gdy ustawa- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tak przewiduje. Są też zaskarżalne postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Jeżeli ustawa przewiduje wydanie postanowienia czy zarządzenia i jednocześnie nie stanowi, że na takie postanowienie lub zarządzenie przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to wniesienie tego środka odwoławczego jest niedopuszczalne (tak H. Knysiak- Molczyk [w:] T. Woś (red), H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 581). Zauważyć należy, że art. 194 § 1 P.p.s.a. określa w sposób szczegółowy i wyczerpujący przypadki, w których jest dopuszczalne zaskarżenie określonego postanowienia Sądu I instancji. Zatem jeżeli ani powyższy przepis, ani inny przepis ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje wprost prawa strony do wniesienia środka odwoławczego w postaci zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania sądowego, oznacza to, że zażalenia na to postanowienie nie jest dopuszczalne (por. M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją Tadeusza Wosia, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 389). Uregulowanie zawarte w art. 194 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przyznaje stronom postępowania prawo do kwestionowania w drodze zażalenia wyłącznie tych postanowień, których przedmiotem jest zawieszenie postępowania oraz odmowa podjęcia zawieszonego postępowania. Nie przyznaje natomiast takich uprawnień odnośnie do postanowień o odmowie zawieszenia postępowania. Gdyby intencją ustawodawcy było dopuszczenie możliwości wniesienia zażalenia również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to taka możliwość zostałaby expresis verbis wyrażona w pkt 3 art. 194 § 1 P.p.s.a. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OZ 224/07, postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 142/08). Wsparcia dla prezentowanej tezy o niedopuszczalności zażalenia na postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania sądowego można również szukać w poglądach doktryny i orzecznictwa sądów powszechnych wypowiadanych na gruncie art. 394 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż artykuł ten odpowiada treścią art. 194 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje (vide orzeczenie SN z dnia 28 sierpnia 1951 r., sygn. akt C 463/51). W ocenie Sądu Najwyższego unormowanie dopuszczalności zażalenia jest wyczerpujące, nie można zatem dokonywać wykładni prowadzącej do rozszerzenia katalogu zawartego w art. 394 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 10 marca 1985 r., sygn. akt II CZ 19/85). Zaznaczyć należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący z mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. został zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, dlatego też wniosek zawarty w zażaleniu o zwolnienie z opłaty sądowej jej bezzasadny. Mając na względzie powyższe rozważania należy stwierdzić, że postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2011 r. nie podlegało zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem zażalenie na to postanowienie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Odrzucenie zażalenia czyni zbędnym ustosunkowywanie się do podniesionych w nim zarzutów merytorycznych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.