I OSK 433/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-09-25
Skład orzekający: Joanna Runge - Lissowska, Aleksandra Łaskarzewska, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest podjęcie zawieszonego postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, jeśli ustąpiła przyczyna zawieszenia w postaci konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego nabycia nieruchomości przez gminę, mimo trwającego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania komunalizacyjnego?Ratio decidendi
Podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. W sytuacji, gdy ostateczną decyzją stwierdzono nabycie przez gminę prawa własności nieruchomości, co przesądza o jej interesie prawnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania nadzorczego, nawet jeśli toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania komunalizacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury o podjęciu postępowania nadzorczego. Postanowieniem tym podjęto zawieszone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, gdyż ustąpiła przyczyna zawieszenia związana z nabyciem nieruchomości przez Gminę Kielce. Spółka zarzuciła, że podjęcie postępowania jest przedwczesne, gdyż wciąż toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania komunalizacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.), Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Sędzia del. WSA Iwona Bogucka, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1480/10 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 29.09.2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1480/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Infrastruktury z [...].06.2010., nr [...], którym utrzymane zostało w mocy postanowienie tego organu z [...].03.2009 r., nr [...].
Postanowieniami tymi podjęto zawieszone postanowieniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...].11.1995 r., nr [...], postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z [...].08.1992 r., nr [...] w sprawie nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego 737/4595 części gruntu oznaczonego jako działki nr 65/16, 65/17, 65/18, 65/19, 65/20, położonego w Kielcach przy ul. S. i własności budynków. O stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił Prezydent Miasta Kielce wnioskiem z dnia [...].12.1992 r. Zawieszenie postępowania nadzorczego nastąpiło do czasu zakończenia postępowania o nabycie przez Gminę Kielce z mocy prawa własności w/w nieruchomości.
Z uwagi na wydanie przez Wojewodę Świętokrzyskiego decyzji z [...].05.2005 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z dniem 27.05.1990 r. przez Gminę Kielce prawa własności w/w nieruchomości, obecnie oznaczonej jako działki 136/1, 136/2, 136/3, 136/4 i 136/5, wskazanymi na wstępie postanowieniami Minister Infrastruktury podjął zawieszone postępowanie nadzorcze stwierdzając, że odpadła przyczyna zawieszenia.
[...] Sp. z o.o. podniosła, iż wszczęła postępowanie o wznowienie postępowania komunalizacyjnego, które nie zostało zakończone, bowiem zaskarżono decyzje o odmowie wznowienia postępowania, a w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podała, iż jest ono na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja, na mocy której Gmina Miasto Kielce nabyła własność nieruchomości i ma legitymację w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, a nadto wydano ostateczne decyzje odmawiające wznowienia postępowania komunalizacyjnego, to nie ma powodów do tego, aby postępowanie nadzorcze nie miało być podjęte.
Reprezentowana przez adwokata [...] Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Spółka postawiła zarzut w trybie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy, polegający na tym, iż Sąd I instancji w wyniku powierzchownej kontroli działalności administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w sytuacji gdy doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 97 § 2 Kpa, gdyż w ocenie skarżącego nie ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania.
W uzasadnieniu podniesiono, że fakt wydania ostatecznej decyzji w sprawie wznowienia postępowania komunalizacyjnego nie oznacza, iż skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie spowoduje wzruszenia tej decyzji, stąd podjęcie postępowania jest przedwczesne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie zauważyć należy, iż przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako ustawa P.p.s.a., stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 ustawy P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji.
Oceniając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za nieusprawiedliwione.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w powyższym artykule należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny niż prowadzący sprawę organ administracji bądź sąd. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające w danej sprawie znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania w oparciu o treść art. 97 § 1 pkt 4 Kpa uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek – postępowanie administracyjne jest w toku; rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Z kolei podjęcie postępowania zawieszonego na podstawie wskazanego wyżej przepisu jest dopuszczalne, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, co wynika z art. 97 § 2 Kpa.
W przedmiotowej sprawie, postanowieniem z dnia [...].11.1995 r., Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku Prezydenta Miasta Kielce o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...].08.1992 r. uwłaszczającej [...] nieruchomością wskazaną we wstępnie niniejszego wyroku. W uzasadnieniu tego postanowienia podano, iż zawieszenie to stało się konieczne z uwagi na wzruszenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 14.06.1995 r., sygn. akt I SA 44/95, decyzji komunalizacyjnych dotyczących tej nieruchomości. Minister uznał, iż w tej sytuacji niezbędne jest zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy dotyczącej komunalizacji nieruchomości i ewentualnego przesądzenia o istnieniu interesu prawnego Miasta Kielce w tym przedmiocie.
Jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny Wojewoda Świętokrzyski decyzją z [...].05.2005 r. stwierdził nabycie z dniem 27.05.1990 r. przez Gminę Kielce prawa własności wskazanej nieruchomości, przesądzając tym samym o istnieniu po stronie Miasta Kielce interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Zdaniem Sądu prawidłowe było uznanie w tej sytuacji przez Ministra Infrastruktury o ustąpieniu przyczyny zawieszenia postępowania. Stanowisko to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy za słuszne.
Zauważyć bowiem trzeba, iż decyzja z dnia [...].05.2005 r. jest ostateczna i wiążąca, zatem nie istniała żadna okoliczność przemawiająca za tym, aby nie podjąć zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Podkreślenia wymaga też, że w dniu 16.09.2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie o sygn. akt I OSK 1513/09, którym oddalona została skarga kasacyjna [...] Sp. z o.o., wniesiona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 30.06.2009 r., sygn. akt I SA/Wa 245/09. Wyrokiem tym Sąd I instancji oddalił skargę Spółki na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...].12.2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...].10.2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia [...].05.2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku będącym przedmiotem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie powołał się wprawdzie na treść wyroku z dnia 16.09.2010 r., jednakże podkreślenia wymaga, iż orzeczenie to wydane zostało wcześniej, niż to zaskarżone w rozpoznawanej obecnie sprawie, a zatem jego treść w istocie wiązała Sąd. Niepowołanie się na to orzeczenie nie stanowiło jednak uchybienia, bowiem rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie w istocie odpowiada stanowi prawnemu i faktycznemu utworzonemu wyrokiem z dnia 16.09.2010 r. Powyższe oznacza też, że ustała także okoliczność wskazywana przez Spółkę, iż organy podjęły postępowanie przedwcześnie, przed zakończeniem postępowania w zakresie komunalizacji nieruchomości.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zaskarżony wyrok za odpowiadający prawu, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło