II GSK 1067/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 168/11 w sprawie ze skargi J. P. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 168/11 odrzucił skargę J. P. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2010 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej, z następującym uzasadnieniem. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – W. Oddział Regionalny w P. – dalej: ARiMR - pismem z [...] lipca 2010 r. (k. [...] akt administracyjnych) odmówiła J.P. przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorców" z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 10 i § 18 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W pouczeniu do pisma z [...] lipca 2010 r. poinformowano skarżącego o przysługującym prawie wniesienia skargi do WSA w Warszawie, po uprzednim wezwaniu na piśmie Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. J. P. pismem z [...] lipca 2010 r. (data wpływu do organu [...] sierpnia 2010 r., k. [...] akt administracyjnych) złożył "wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa" oraz wezwał ARiMR do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe pismo, ARiMR pismem z [...] listopada 2010 r. (k. [...] akt administracyjnych) stwierdziła, że brak jest przepisów umożliwiających przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Następnie skarżący [...] grudnia 2010 r. (data stempla nadania pocztowego), wniósł skargę na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE. Odrzucając skargę J. P. Sąd pierwszej instancji podniósł, że stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast zgodnie z § 3 cyt. przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. WSA stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego o przyznanie pomocy finansowej ze środków z budżetu UE został rozpatrzony przez W. Oddział Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. poprzez poinformowanie pismem z [...] lipca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy. Z akt sprawy wynika, iż skarżący po otrzymaniu ww. pisma wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa (pismo z [...] lipca 2010 r.). Sąd uznał, że do dnia rozpoznania skargi organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stąd skarga do sądu administracyjnego winna była być wniesiona w trybie określonym w art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. tj. w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, które nastąpiło [...] lipca 2010 r. Tym samym termin do wniesienia skargi upływał z dniem 28 września 2010 r., zaś wniesienie skargi [...] grudnia 2010 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia. J. P. wniósł skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 52 § 3 p.p.s.a. oraz art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarga do sądu administracyjnego winna była być wniesiona w trybie określonym w art. 53 § 2 zd. drugie p.p.s.a., tj. w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, podczas gdy termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie wynosił trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pismem z [...] lipca 2010 r. W.Oddział Regionalny ARiMR w P. odmówił przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE. W piśmie z [...] lipca 2010 r. J. P. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, przy czym w tym samym piśmie zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie przyjął, że organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, gdyż ARiMR udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z [...] listopada 2010 r. W związku z powyższym, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., skarga winna była być wniesiona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W tej sprawie skarga została wniesiona [...] grudnia 2010 r., a zatem z zachowaniem terminu do jej złożenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia było przedwczesne. Należy na wstępie zauważyć, że przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę wniesioną przez skarżącego na pismo ARiMR z [...] lipca 2010 r., o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Według Sądu pierwszej instancji, powodem odrzucenia skargi miało być jej złożenie wbrew trybowi określonemu w art. 53 § 2 zd 2 p.p.s.a., gdyż do dnia rozpoznawania sprawy przed WSA organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym Sąd przyjął, iż termin do wniesienia skargi upływał z dniem [...] września 2010 r., zaś wniesienie skargi [...] grudnia 2010 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji bezkrytycznie przyjął, że organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Uszło uwadze Sądu pierwszej instancji, że w aktach sprawy znajduje się pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – W. Oddziału Regionalnego w P. z [...] listopada 2010 r., bez numeru (k. [...] akt administracyjnych), podpisane przez z-cę Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR A. N. Pismo to w swej treści odnosi się do pisma skarżącego z [...] lipca 2010 r., w sprawie "przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa". W tym miejscu należy zauważyć, iż dokument ten znajdował się w aktach administracyjnych sprawy w dacie wydania zaskarżonego postanowienia WSA z 4 marca 2011 r. Nie przesądzając treści rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczalności skargi - przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji winien zapoznać się z całością akt i rozważyć znaczenie znajdujących się tam dokumentów (w szczególności odpowiedzi organu z [...] listopada 2010 r., na wniosek skarżącego o "przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa") warunkujących dopuszczalności skargi J. P. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – W. Oddziału Regionalnego w P. z [...] lipca 2010 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Odnosząc się do wniosku strony o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej strony skarżącej na postanowienie o odrzuceniu skargi, poniesione przez skarżącą koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną na zaskarżone postanowienie podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz strony skarżącej od organu w razie uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 559/07, LEX nr 479004). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.