III SA/Wa 1691/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-08

Skład orzekający: Jerzy Płusa, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy interpretacja indywidualna Ministra Finansów dotycząca statusu rolnika ryczałtowego i zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług jest prawidłowa, gdy organ utożsamia to zwolnienie ze zwolnieniem podmiotowym z art. 113 ust. 1 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że zwolnienie z podatku VAT przysługujące rolnikowi ryczałtowemu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług jest odrębne od zwolnienia podmiotowego z art. 113 ust. 1 tej ustawy. Minister Finansów błędnie utożsamił oba zwolnienia i uzależnił możliwość korzystania ze zwolnienia rolnika ryczałtowego od spełnienia warunków zwolnienia podmiotowego, co jest niezgodne z prawem. W konsekwencji interpretacja indywidualna została uchylona.
Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność rolniczą, zwrócił się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną dotyczącą statusu rolnika ryczałtowego i możliwości korzystania ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Minister Finansów wydał interpretację, w której uznał, że z chwilą obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych Skarżący utracił status rolnika ryczałtowego i nie może korzystać ze zwolnienia, a ponadto utożsamił to zwolnienie ze zwolnieniem podmiotowym z art. 113 ust. 1 ustawy. Skarżący zaskarżył interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi "A." K. C. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz "A." K. C. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] grudnia 2009 r. wpłynął wniosek Pana K. C. (dalej jako: "Skarżący") o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości posiadania statusu rolnika ryczałtowego i powrotu do zwolnienia podmiotowego. We wniosku Skarżący podał, że w latach poprzednich zajmował się działalnością rolniczą i w 2010 roku nadal zamierza się nią zajmować. W 2008 roku prowadził książkę przychodów i rozchodów oraz złożył zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R, w którym w części C.1., dotyczącej okoliczności określających obowiązek podatkowy, w poz. 28 dotyczącej ogólnych informacji, zaznaczył punkt 5, który brzmi, cyt.: "podatnik będzie korzystał (korzysta) ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej jako "uptu" oraz zaznaczył punkt 6, który brzmi, cyt.: "podatnik rezygnuje (zrezygnował) ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy". Zdaniem Skarżącego do końca 2008 r. posiadał on status rolnika ryczałtowego w rozumieniu uptu, natomiast w związku z przychodami, które przekroczyły z działalności rolniczej [...] euro, zobowiązany był do przejścia od 1 stycznia 2009 r. z książki przychodów i rozchodów na księgi rachunkowe, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.) - dalej: "ustawa o rachunkowości". Z tego względu, zdaniem Skarżącego na mocy art. 2 pkt 19 uptu w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości od dnia 1 stycznia 2009 r. utracił on status rolnika ryczałtowego i zwolnienie od podatku przysługujące na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu. W jego ocenie nie nastąpiła rezygnacja z ww. zwolnienia, tylko jego utrata. Wskazał ponadto, iż w 2009 r. nie osiągnął przychodów netto w wysokości przekraczającej 1.200.000 euro, ani wartości sprzedaży opodatkowanej netto (bez podatku) za 2009 r. przekraczającej 50.000 zł., nie nastąpiły również dostawy produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20.000 zł. W związku z powyższym zadał następujące pytanie: Czy od 1 stycznia 2010 r. i w latach następnych, jeżeli Skarżący: - nie zrezygnował i nie zrezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu, - zawiadomi na piśmie naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, od którego będzie chciał ponownie skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu, że będzie korzystał z ww. zwolnienia, - nie będzie miał obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, - gdy będzie dokonywał dostawy wybranych roślin wymienionych w załączniku Nr 2 do ustawy o podatku VAT na rzecz podatnika czynnego VAT, gdy będzie świadczył wybrane usługi rolnicze wymienione w załączniku Nr 2 do ustawy uptu na rzecz podatnika czynnego VAT, a) będzie spełniał założenia definicji "rolnika ryczałtowego" wskazanej w art. 2 pkt 19 uptu, a w związku z tym będzie rolnikiem ryczałtowym? b) od podatnika VAT czynnego nabywającego od Skarżącego produkty rolne wymienione w załączniku Nr 2 do ustawy uptu lub usługi rolnicze wymienione w załączniku Nr 2 do ustawy uptu powinien otrzymywać faktury VAT RR, o których mowa w art. 116 ust. 1 ustawy uptu, zawierające kwotę zryczałtowanego podatku VAT oraz zwrot zryczałtowanego podatku VAT? c) nie powinien wystawiać faktur VAT, o których mowa w art. 106 uptu i naliczać podatku VAT od sprzedaży wybranych roślin wymienionych w załączniku Nr 2 do ustawy uptu lub świadczonych wybranych usług rolniczych wymienionych w załączniku Nr 2 do ustawy uptu na rzecz czynnego podatnika VAT? d) w zakresie prowadzonej działalności rolniczej będzie zwolniony z prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług, ze składania deklaracji, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy uptu, dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ww. ustawy? Zdaniem Skarżącego, w sytuacji gdy spełni on wyżej wymienione zastrzeżenia, będzie rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu art. 2 pkt 19 uptu. W dniu [...] lutego 2010 Minister Finansów wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. Organ stwierdził, że istotnym elementem dla uznania rolnika za rolnika ryczałtowego jest brak obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. Z momentem, w którym powstał obowiązek - na podstawie ustawy o rachunkowości - prowadzenia ksiąg rachunkowych, Skarżący przestał być rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu ustawy uptu. Zatem, w jego ocenie, od tej chwili nie miały zastosowania normy prawne w zakresie rolników ryczałtowych zawarte w art. 43 uptu, lecz podlegał on szczególnym procedurom dotyczącym drobnych przedsiębiorców tj. regulacjom zawartym w art. 113 uptu. Organ uznał, iż Skarżący do końca 2008 r. był rolnikiem ryczałtowym. Z uwagi zaś na wysokość przychodów netto od dnia 1 stycznia 2009 r. zobowiązany był - na mocy ustawy o rachunkowości - do prowadzenia ksiąg rachunkowych. W związku z powyższym dokonał rejestracji na potrzeby podatku od towarów i usług, stając się czynnym podatnikiem tego podatku. Organ wyjaśnił, iż z dniem 22 sierpnia 2008 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o rachunkowości, w wyniku której podwyższono limit przychodów netto z 800.000 euro do 1.200.000 euro, po przekroczeniu, którego podatnicy zobowiązani są do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wskazano, że w całym 2009 r. wartość przychodów netto osiągnięta przez Wnioskodawcę była mniejsza niż 1.200.000 euro, a wartość sprzedaży opodatkowanej netto (bez podatku) za ww. okres nie przekroczyła 50.000 zł. ani nie nastąpiły w tym roku dostawy produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20.000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść art. 2 pkt 19 uptu, z którego wynika, że istotnym elementem dla uznania rolnika za rolnika ryczałtowego jest brak obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, należy stwierdzić, że z momentem, z którym powstał obowiązek - na podstawie ustawy o rachunkowości - prowadzenia ksiąg rachunkowych, Skarżący przestał być rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu ustawy uptu. Zatem od tej chwili nie miały zastosowania normy prawne w zakresie rolników ryczałtowych zawarte w art. 43 uptu. W związku z powyższym Skarżący podlegał szczególnym procedurom dotyczącym drobnych przedsiębiorców tj. regulacjom zawartym w art. 113 powołanej ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, był podmiotowo zwolniony do momentu, w którym wartość sprzedaży opodatkowanej przekroczyła 50.000 zł. Zarejestrował się z dniem 1 stycznia 2009 r. dla potrzeb podatku od towarów i usług rezygnując z przysługującego na podstawie ww. przepisu zwolnienia. W związku z tym, iż w tym momencie nie posiadał już statusu rolnika ryczałtowego zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie miał ust. 3 powołanego artykułu. Pomimo, że od dnia 1 stycznia 2009 r. na mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, nie prowadzi już ksiąg rachunkowych to nadal, w związku z dokonaną rejestracją, jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W przypadku chęci ponownego skorzystania ze zwolnienia będą miały zastosowanie postanowienia zawarte w art. 113 ust. 11 uptu. Z uregulowania tego wynika, że prawo do ponownego skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, przysługuje nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym zrezygnowano ze zwolnienia. Biorąc pod uwagę zapis art. 113 ust. 11 w powiązaniu z ust. 1, ponowne skorzystanie ze zwolnienia jest możliwe, tylko gdy wartość sprzedaży opodatkowanej (bez podatku) nie przekracza w poprzednim roku podatkowym kwoty 50.000 zł. Od dnia 1 stycznia 2009 r. Wnioskodawca stał się czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług poprzez dokonanie rejestracji. Zatem był to rok, w którym - jak wskazano wyżej - dokonano rezygnacji ze zwolnienia, z uwagi na utratę statusu rolnika ryczałtowego. Wobec powyższego możliwość ewentualnego skorzystania ze zwolnienia może nastąpić, zgodnie z zapisem art. 113 ust. 11 ustawy, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca 2009 r. Wobec powyższego ze zwolnienia wynikającego z ust. 1 powołanego artykułu, będzie można skorzystać z dniem 1 stycznia 2011 r., pod warunkiem, że w 2010 r. wartość sprzedaży opodatkowanej (bez podatku) nie przekroczy kwoty 100.000 zł. W konkluzji organ stwierdził, że w świetle powołanych wyżej regulacji Skarżący nie może ponownie skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu od dnia 1 stycznia 2010 r. W dniu 26 marca 2010 r. wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które w dniu 28 kwietnia 2010 r. wydano odpowiedź odmawiającą zmiany stanowiska. Pismem z [...] czerwca 2010 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł uchylenie w całości przedmiotowej interpretacji indywidualnej, zarzucając jej: 1. błędną interpretację art. 113 ust. 1-3, 11, art. 43 ust. 1 pkt 3, ust. 3-5 uptu; 2. naruszenie art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako: "O.p.", poprzez nieuprawnioną zmianę kluczowych elementów zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Skarżącego we wniosku z dnia 6 grudnia 2009 r. Jednocześnie Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił ponownie, iż w związku z dokonaną rejestracją, Skarżący stał się czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług a w przypadku chęci ponownego skorzystania ze zwolnienia będą miały zastosowanie regulacje zawarte w art. 113 ust. 11 uptu. Z tych względów uznał zarzuty podniesione w skardze za niezasadne. Skarżący w piśmie z 24 lutego 2011 r. stwierdził, iż twierdzenie organu, że od dnia 1 stycznia 2009 r. stał się podatnikiem podatku od towarów i usług jest błędne, gdyż z wniosku o interpretację wynika, że był nim już w 2008 r. W jego ocenie zrezygnował ze zwolnienia wynikającego z art. 113 ust. 1 uptu w 2008 r., czyli zgodnie z art. 113 ust. 11 uptu mógł ponownie skorzystać ze zwolnienia uregulowanego art. 113 ust. 1 uptu od dnia 1 stycznia 2010 r. po uprzednim złożeniu w Urzędzie Skarbowym odpowiednio wypełnionego Zgłoszenia (aktualizacji) VAT-R. Jego zdaniem, od 1 stycznia 2010 r. mógł korzystać ze statusu rolnika ryczałtowego zdefiniowanego w art. 2 pkt 19 uptu oraz korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu, a także korzystać ze szczególnych procedur dotyczących rolników ryczałtowych przewidzianych w art. 115 - 118 uptu, a nie jak twierdzi organ dopiero od dnia 1 stycznia 2011 r. W związku z tym, wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej z dnia [...] lutego 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga analizowana według powyższego kryterium okazała się uzasadniona, zaskarżony akt narusza bowiem przepisy prawa, to jest art. 14c § 1 i 2 O.p. w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu. Postępowanie w przedmiocie wydania indywidualnej interpretacji prawa podatkowego jest uregulowaniem szczególnym na gruncie prawa publicznego. Przedmiotem tego postępowania jest dokonanie wykładni zagadnienia prawnego przedstawionego uprawnionemu organowi do wyjaśnienia w ramach przepisów rozdziału 1a Działu II Ordynacji podatkowej. Zasadniczym wyróżnikiem tego postępowania pozostaje oddzielenie kognicji organu w poznawaniu stanu faktycznego od sfery stosowania (wykładni) prawa. Jest to zatem wyłom w postępowaniu podatkowym, w którym zgodność faktów z rzeczywistością (prawda obiektywna) wyznacza przebieg stosowania prawa. W postępowaniu interpretacyjnym stan faktyczny przedstawiony we wniosku może mieć charakter hipotetyczny, natomiast rzeczą uprawnionego organu jest, przy wystarczającej "precyzyjności" tego stanu, udzielenie odpowiedzi, czyli wydanie interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie (por. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 1 lipca 2009 r. , sygn. akt I SA/Gd 269/09). Interpretacja indywidualna można dotyczyć jedynie sprawy konkretnego podatnika, a nie innych podmiotów co do których strona chciałaby zasięgnąć informacji. Należy też zaakcentować, że pełną wiedzę o stanie faktycznym stanowiącym punkt wyjścia dla ustalenia adekwatnych regulacji prawa podatkowego organ podatkowy czerpie wyłącznie z wniosku uprawnionego podmiotu. Jeśli wniosek ten nie zawiera określonych informacji, organ może zwrócić się o jego uzupełnienie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych. Ponadto organ w tym postępowaniu nie może prowadzić żadnego postępowania dowodowego. Właśnie z tego względu, że ustalenie stanu faktycznego nie jest przedmiotem postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej. Dla rozstrzygnięcia kwestii prawnych nie jest bowiem istotne rzeczywiste wystąpienie określonych zdarzeń. Organ, udzielając interpretacji, przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji indywidualnej wskazanej przez wnioskodawcę. Zarówno na etapie postępowania o wydanie interpretacji jak i na etapie kontroli sądowej wydanego w wyniku tego postępowania rozstrzygnięcia - kontroli podlega prawidłowość wyjaśnienia treści przepisów w odniesieniu do zadanego pytania. Nie jest więc możliwe dalsze uzupełnienie bądź doprecyzowanie zgłoszonego wniosku o interpretację. Istotnym elementem interpretacji indywidualnej jest, zgodnie z treścią art. 14c § 1 i 2 o.p. ocena stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. W niniejszej sprawie organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, następnie przedstawił stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym. Jednak analiza uzasadnienia prawnego wskazuje, że Minister Finansów odpowiedział na pytanie, które nie zostało zawarte we wniosku Skarżącej o udzielenie interpretacji Jak wynika z treści pytań postawionych we wniosku o udzielenie interpretacji, Skarżąca dążyła do uzyskania stanowiska Ministra Finansów co do spełniania przez siebie przesłanek definicji rolnika ryczałtowego, wskazanej w art. 2 pkt 19 uptu., możliwości powrotu do statusu rolnika ryczałtowego oraz wynikających z tego konsekwencji w zakresie otrzymywanych faktur, braku obowiązku wystawiania faktur i naliczania podatku VAT od sprzedaży wybranych roślin wymienionych w załączniku nr 2 lub świadczenia niektórych usług wymienionych w załączniku nr 2 do uptu , zwolnienia, w zakresie prowadzonej działalności rolniczej, z obowiązku prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług oraz ze składania deklaracji o której mowa w art. 99 ust. 1 uptu jak również dokonania zgłoszenia rejestracyjnego o którym mowa w art. 96 uptu. Minister Finansów, uznał stanowisko Skarżącej, dotyczące powyższych pytań za nieprawidłowe, przedstawiają stanowisko, które dotyczyło możliwości ponownego skorzystania przez podatnika ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu i utożsamiając jednocześnie warunki do skorzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu z warunkami uprawniającymi do skorzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 u.p.t.u. Zwolnienie, o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu wprowadza jeden z wyjątków od zasady powszechności podatku od towarów i usług, zwalniając z tego podatku określoną grupę podmiotów. Podmioty objęte zwolnieniem określonym w art. 113 ust. 1 uptu to podatnicy, których łączna wartość sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty określonej w tymże artykule. Podatnicy korzystający z powyższego zwolnienia mogą z niego zrezygnować pod warunkiem pisemnego zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia. Mogą oni również utracić to zwolnienie, o ile zrealizowana przez nich wartość sprzedaży przekroczy kwotę, o której mowa w art. 113 ust. 1, uptu. Z mocy art. 113 ust. 11 podatnik, który utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 uptu. Powyższe zwolnienie o charakterze podmiotowym odróżnić należy jednak od zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu to jest od zwolnienia obejmującego dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Zwolnienie to, w ocenie sądu ma charakter przedmiotowo-podmiotowy : zwolnione z podatku jest bowiem wykonywanie określonych czynności, ale wyłącznie w sytuacji gdy dokonuje ich określony podmiot - rolnik ryczałtowy. W sytuacji, w której rolnik ryczałtowy wykonuje inne czynności niż objęte zwolnieniem, podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych i może wtedy również skorzystać z ogólnych zasad dotyczących zwolnień, w tym ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu. Warunki rezygnacji przez rolnika ryczałtowego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu. i wyboru opodatkowania wedle zasad ogólnych określono w art. 43 ust. 3 ustawy. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, warunkiem rezygnacji ze zwolnienia jest: 1) dokonanie w poprzednim roku podatkowym dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20 000 zł; 2) dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2; 3) prowadzenie ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3. Jak wskazano wyżej, zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu., ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Dotyczy ono wyłącznie podatników mających status rolników ryczałtowych. Jak wynika z art. 2 ust. 19 uptu pod pojęciem rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych. W konsekwencji uznać należy, że możliwość korzystania z tego zwolnienia jest wyłączona w stosunku do podatników, którzy na skutek zrealizowania w roku poprzedzającym rok podatkowy wartości sprzedaży zobowiązującej ich do prowadzenia ksiąg rachunkowych, utracili status rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 ust. 19 uptu. Wskazać należy dodatkowo, że rolnik ryczałtowy, w zakresie w jakim wykonuje czynności inne czynności, niż czynności o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu może skorzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu Jednak zwolnienie to dotyczyć będzie tylko owych innych czynności, w zakresie których rolnik ryczałtowy traktowany będzie jako podatnik działający na zasadach ogólnych. Podmiot będący rolnikiem ryczałtowym będzie mógł w takiej sytuacji korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu, w zakresie określonym w tymże artykule, natomiast w odniesieniu do działalności obejmującej inne czynności, niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu, traktowany będzie jako podatnik, który może skorzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu. Podkreślenia wymaga w tym miejscu fakt, że o odrębnym traktowaniu przez ustawodawcę działalności rolnika ryczałtowego zwolnionej z opodatkowania na zasadzie art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu i tej zwolnionej na zasadzie art. 113 ust. 1 uptu świadczy treść art. 113 ust. 3 uptu zgodnie z którym w przypadku prowadzenia przez rolnika ryczałtowego korzystającego ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu także działalności innej niż działalność rolnicza do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113ust. 1 i 10 uptu, dokonywanej przez tego podatnika nie wlicza się sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Jak wynika z powyższego, nie jest możliwe utożsamienie zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu ze zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu. Zwolnienie z art. 113 ust. 1uptu. dotyczy ogółu podatników, którzy realizują sprzedaż opodatkowaną nie przekraczającą określonej kwoty. Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 dotyczy wyłącznie rolników ryczałtowych i to wyłącznie dokonujących określonych czynności. Zrealizowanie przez rolnika ryczałtowego czynności innych niż określonych w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu i przekroczenie z tytułu realizacji tychże czynności kwoty, o której mowa w art. 113 ust. 1 uptu powoduje utratę zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1, nie powoduje jednak utraty zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu Możliwość skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu jest wyłączona w stosunku do podatników, którzy nie korzystają ze statusu rolnika ryczałtowego (np. utracili go na skutek osiągnięcia przychodów z działalności rolniczej w kwocie przekraczającej 1.200.000 EURO) lub też zrezygnowali z tego zwolnienia, w trybie określonym w art. 43 ust. 3 uptu. Jednocześnie, osiągnięcie przez rolnika ryczałtowego przychodów z tytułu sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez niego działalności rolniczej przekraczających kwotę, o której mowa w art. 113 ust. 1 uptu nie powoduje utraty zwolnienia o którym mowa w tymże przepisie – przychodów z tytułu tejże sprzedaży nie wlicza się bowiem do sprzedaży o której mowa w art. 113 ust. 1. Skarżąca, w przedstawionym przez siebie stanie faktycznym, wyraźnie wskazała, że w 2008 roku korzystała ze statusu rolnika ryczałtowego, który utraciła, ponieważ w 2008 roku jej przychody z tytułu tzw. działalności rolniczej przekroczyły 1.200.000 EURO, co obligowało ją, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, do prowadzenia ksiąg rachunkowych, a co za tym idzie łączyło się z utratą statusu rolnika ryczałtowego, a w konsekwencji, z niemożnością dalszego korzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu. Sąd podkreśla w tym miejscu, że jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów uptu, wartość sprzedaży z tytułu działalności rolniczej nie jest wliczana do wartości sprzedaży od której zależy ewentualna utrata zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu. Z przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego nie wynika, by w 2008 roku zajmowała się ona działalnością inną niż rolnicza. Jednocześnie wyraźnie podkreślone zostało w stanie faktycznym, że w 2009 roku Skarżąca nie osiągnęła przychodów netto w wysokości przekraczającej 1.200.000 euro, ani wartości sprzedaży opodatkowanej netto (bez podatku) za 2009 r. przekraczającej 50.000 zł. ani nie dokonała w 2009 r. dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20.000 zł. W konsekwencji, za uzasadniony należy uznać zarzut Skarżącej nie uwzględnienia przez Ministra Finansów stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. Jednocześnie, uznać należy, że w zaskarżonej interpretacji Minister Finansów dokonał nieprawidłowej wykładni prawa materialnego, to jest art. 43 ust. 1 pkt 1 uptu, oraz art. 113 ust. 1 uptu. utożsamiając zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu ze zwolnieniem, o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu i uzależniając możliwość skorzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu od jednoczesnego korzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust.1 pkt 1. Sąd podkreśla, że błędna wykładnia powyższych przepisów doprowadziła do sytuacji, w której Minister Finansów oceniając negatywnie stanowisko Skarżącej pomimo formalnego zawarcia w indywidualnej interpretacji wymaganych przez prawo elementów : to jest oceny stanowiska wnioskodawcy oraz jego uzasadnienia prawnego, pozostawił pytanie Skarżącej bez odpowiedzi, co oznacza, że nie przedstawił w interpretacji uzasadnienia prawnego w tym zakresie. Rozpoznając ponownie sprawę, Minister Finansów udzieli odpowiedzi na pytania postawione przez Skarżącą we wniosku, uwzględniając stanowisko przedstawione przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, to jest uwzględniając, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu jest odmiennym zwolnieniem, niż zwolnienie o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu i że skorzystanie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 uptu nie jest uzależnione od korzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 113 ust. 1 uptu. Wobec powyższego, uznając że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, Sąd na zasadzie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, orzekając o kosztach oraz o zakresie, w jakim nie może ona być wykonana stosownie do art. 200 oraz 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło