II SA/Wa 1898/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Jacek Fronczyk Sędzia WSA – Andrzej Góraj Protokolant – specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. M. w przedmiocie wymierzenia grzywny Komendantowi Głównemu Policji za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 332/10 – oddala skargę – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 332/10 uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby R. M. Wyżej wskazany wyrok uprawomocnił się w dniu [...] lipca 2010 r., zaś akta zostały zwrócone organowi w dniu [...] sierpnia 2010 r. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. skarżąca zgłosiła do Komendanta Głównego Policji, stosownie do treści art. 42 ust. 1, 4, 5 i 6 ustawy o Policji, gotowość podjęcia służby w Komendzie Głównej Policji. W odpowiedzi na powyższe Zastępca Dyrektora Biura Kadr i Szkolenia Komendy Głównej Policji pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] poinformował skarżącą, że w związku z przywróceniem do służby zachodzi konieczność skierowania skarżącej do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, bowiem zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski, który posiada zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. Natomiast w myśl art. 40 ustawy, policjant może być z urzędu lub na jego prośbę skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. W związku z powyższym w dniu [...] sierpnia 2010 r. dokumenty skarżącej zostały skierowane do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w W. przy ul. W[...], która na podstawie badań lekarskich oceni stan jej zdrowia i orzeknie o zdolności do służby w Policji. Z tą samą datą wystawiono dla skarżącej kartę skierowania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w W. w celu ustalenia stanu zdrowia i przydatności do służby. Pismem z dnia [...] września 2010 r. skarżąca wezwała Komendanta Głównego Policji do niezwłocznego wykonania wskazanego już wyżej wyroku i jednocześnie wskazała na powyższe ustalenia faktyczne. Natomiast Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w W. pismem z dnia [...] października 2010 r. poinformował organ, że skarżąca w pisemnym oświadczeniu z dnia [...] października 2010 r. stwierdziła, że aktualnie jest ona emerytem policyjnym, pobiera emeryturę i nie podlega jurysdykcji Komendy Głównej Policji. Z kolei organ pismem z dnia [...] października 2010 r. skierowanym do skarżącej ustosunkował się do jej wezwania z dnia [...] września 2010 r. i stwierdził m.in., że ponieważ wyrok uprawomocnił się w dniu [...] lipca 2010 r., przeto w tym samym dniu nastąpiło reaktywowanie z nią stosunku służbowego, zaś "z uwagi na przywrócenie do służby w Policji zachodzi konieczność skierowania Pani do komisji lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych". W dalszej zaś części powołał się na powyższe ustalenia faktyczne i stwierdził, że "w przedmiotowej sprawie koniecznym jest podkreślenie, że w myśl art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, powołany przepis stanowi podstawę przywrócenia funkcjonariusza na stanowisko równorzędne i w tym zakresie wymagany jest stosowny rozkaz personalny, ale odnoszący się jedynie do mianowania na dane stanowisko. Samo bowiem przywrócenie do służby następuje w dniu uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy. Z tym też dniem rozpoczyna się bieg terminu z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji do zgłoszenia gotowości podjęcia służby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1550/04; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 510/08). Warto przy tym zaznaczyć, że sam fakt zgłoszenia w ustawowym terminie gotowości niezwłocznego podjęcia służby nie oznacza dopuszczenia do służby. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 3 cytowanej ustawy jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia". W dalszej części dodał, że "w świetle powołanego przepisu, po przywróceniu policjanta do służby i zgłoszeniu przez niego gotowości do służby właściwy przełożony zobowiązany jest ustalić czy nie zachodzą okoliczności, które uniemożliwiają dopuszczenie policjanta do służby i jednocześnie powodują niemożność dalszego jej pełnienia. Okoliczności te należy badać biorąc pod uwagę brzmienie art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Stan zdrowia policjanta oraz jego zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 40 cytowanej ustawy). Uwzględniając powyższe Komendant Główny Policji stwierdził, że kierując R. M. do komisji lekarskiej, działał zgodnie z procedurą określoną w art. 42 ustawy o Policji. wykonuje bez zbędnej zwłoki wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r., podjął bowiem czynności zmierzające do mianowania skarżącej na stanowisko służbowe. Ponadto w związku z powołanym wyżej wyrokiem Komendant Główny Policji w dniu [...] października 2010 r. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji przyznał Pani świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą. Bezzasadne jest zatem wystosowane przez Panią wezwanie Komendanta Głównego Policji do wykonania przedmiotowego wyroku". Z kolei pismem z dnia [...] października 2010 r. skierowanym do Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w W., organ ponownie przesłał materiały związane ze skierowaniem skarżącej na komisję, powołując się na ustalenia zawarte w piśmie do wymienionej z dnia [...] października 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2010 r., skarżąca R.M. wniosła o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem Komendant Główny Policji "nie wykonał polecenia sądu polegającego na przywróceniu mnie do służby w Policji na poprzednio zajmowanym stanowisku lub równorzędnym". W uzasadnieniu natomiast – powołując się na dotychczasowe ustalenia i opisany już powyżej stan faktyczny – stwierdziła, że w myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.), komisje lekarskie są władne wyłącznie do oceny stanu zdrowia kandydatów do służby w Policji oraz policjantów, zaś ona jest emerytem policyjnym i komisja lekarska nie ma wobec niej żadnych uprawnień, za wyjątkiem orzekania o inwalidztwie, lecz w jej sprawie taka sytuacja nie występuje. Stąd też kierowanie ją do komisji jest naruszeniem prawa. Wobec powyższego przełożony winien mianować ją na stanowisko policyjne (art. 29 ustawy o Policji), równorzędne do zajmowanego przez zwolnieniem ze służby, zaś wszelkie inne działania, w tym kierowanie na komisję, wskazują na niewykonanie wyroku. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że stosownie do treści art. 42 ust. 3 ustawy, po przywróceniu do służby i zgłoszeniu gotowości niezwłocznego podjęcia służby właściwy przełożony ma obowiązek ustalić m.in. stan zdrowia funkcjonariusza. Skoro zatem powyższe zostało wykonane przez organ, to nie pozostaje on w bezczynności w wykonaniu wspomnianego wyroku, bowiem przez niewykonanie wyroku rozumieć należy bezczynność w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej. Innymi słowy mówiąc, organ kontynuuje postępowanie administracyjne i tym samym nie pozostaje w bezczynności. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r. organ podtrzymał swoje stanowisko z odpowiedzi na skargę i dodał, że w dotychczasowym miejscu służby skarżącej dokonano zmiany organizacyjne i w tej sytuacji niezbędne jest ustalenie, na jakim stanowisku może ona pełnić służbę, a do tego niezbędnym jest ustalenie jej stanu zdrowia. Ponadto, skoro skarżąca nadal pobiera emeryturę (pomimo przywrócenia do służby) to zastanowić się należy, czy faktycznie skarżąca zgłosiła gotowość do podjęcia służby, bowiem należy to oceniać w kategorii nie tylko werbalnej, czy pisemnej, lecz wyrażających autentyczną wolę. Skarżąca natomiast podtrzymała swoje stanowisko pismem z dnia [...] marca 2011 r., złożonym na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie m.in. bezczynności organu po wyroku uchylającym strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że – co już wskazano w stanie faktycznym – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 332/10 uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] oraz Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby w Policji. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] lipca 2010 r., zaś akta zostały zwrócone organowi w dniu [...] sierpnia 2010 r. Niezależnie od powyższego nie budzi wątpliwości fakt, że pismem z dnia [...] września 2010 r. skarżąca wezwała Komendanta Głównego Policji do wykonania wspomnianego już wyżej wyroku, stąd też zaistniały formalne podstawy do wniesienia przedmiotowej skargi. Należy również zauważyć, że wspomniany już wyżej przepis ma charakter represyjny wobec organu za niewykonanie orzeczenia sądowego, co w konsekwencji oznacza, że wymierzona mu grzywna jest środkiem karnym za ignorowanie wyroku sądowego i środkiem dyscyplinującym. Jednakże niezbędnym warunkiem do wymierzenia grzywny organowi, jest jego bezczynność po wyroku uchylającym określony akt. Dodać w tym miejscu należy, że według art. 286 § 1 wspomnianej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, zaś termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2), co w rozpoznawanej sprawie oznacza, że od dnia [...] sierpnia 2010 r. mają zastosowanie terminy ustawowe do załatwienia sprawy, tj. art. 35 § 1 i 3 k.p.a. (bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – w ciągu dwóch miesięcy). Skoro zatem skarżąca zażądała wymierzenia organowi grzywny, bowiem ten "nie wykonał polecenia sądu polegającego na przywróceniu mnie do służby w Policji na poprzednio zajmowanym stanowisku lub równorzędnym", to w tym miejscu odnieść się należy do brzmienia art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w myśl którego, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Innymi słowy mówiąc, wspomniany już wyżej wyrok z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 332/10, z mocy prawa reaktywował stosunek służbowy skarżącej co w konsekwencji oznacza, że z dniem uprawomocnienia się powyższego wyroku, przysługiwało skarżącej prawo powrotu do służby i tym samym została ona do służby przywrócona bez żadnego aktu decyzyjnego. Wobec powyższego jej pierwszy zarzut sprowadzający się do nieprzywrócenia do służby, jest niezasadny. Natomiast prawdą jest, że do dnia złożenia skargi nie wydano wobec skarżącej żadnej decyzji (rozkazu personalnego), lecz dotyczył on drugiego zarzutu skarżącej, a mianowicie mianowania na poprzednio zajmowane stanowisko lub równorzędne. Jednakże warunkiem wymierzenia grzywny w przypadku nieterminowego załatwienia sprawy jest również ocena, że zwłoka ta była niczym nieuzasadniona. Stąd też z drugiej strony nie można jej uznać za nieuzasadnioną, jeśli przyczyny opóźnienia nie leżały po stronie organu lub też były spowodowane z winy strony (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 1529/07 – Lex 453494). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić przede wszystkim należy, że skoro skarżąca została przywrócona do służby w Policji z dniem uprawomocnienia się wyroku, to tym samym miała ona status funkcjonariusza tej formacji. Dodać jednak należy, że służbę w Policji zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji może pełnić obywatel polski posiadający m.in. zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, zaś w myśl art. 26 ust. 1 ustawy, zdolność tę ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych i według art. 40 ustawy, policjant może być skierowany m.in. z urzędu do komisji. Zatem, żeby mianować policjanta w myśl art. 32 ust. 1 ustawy na konkretne stanowisko i tym samym zadośćuczynić żądaniu skarżącej, organ w myśl § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) mógł ją skierować do komisji lekarskiej celem określenia stanu zdrowia. Z tego mianowicie powodu, że po dość długiej nieobecności skarżącej w służbie mógł mieć wątpliwości co do stopnia jej zdolności do pełnienia służby na konkretnym stanowisku. Tym bardziej, że – wbrew stanowisku skarżącej, a co zostało już wyżej wyjaśnione – posiadała ona w tym czasie status policjanta, tj. po przywróceniu jej do służby i w konsekwencji podlegała – stosownie do treści § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia – kognicji komisji lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Reasumując, skoro organ w dniu [...] sierpnia 2010 r. skierował skarżącą do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w W. poprzez wystawienie stosownego skierowania, to tym samym – w świetle niczym nieuzasadnionej pasywnej postawy skarżącej – nie pozostawał on w zwłoce w wydaniu stosownego rozkazu personalnego, stanowiącego wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 332/10. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.