II SA/Wa 1567/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Andrzej Kołodziej, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie opinii o braku przesłanek do prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo oddala skargę Główny Inspektor Pracy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia P. S.A. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] maja 2010 r., nr rej. [...], dotyczące zastosowania oświetlenia wyłącznie elektrycznego w pomieszczeniach stałej pracy w sali operacyjnej Urzędu [...] W. [...], zlokalizowanego w budynku dworca W., wyrażające opinię, iż brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r., przekazał do Okręgowego Inspektora Pracy w W. wniosek P. S.A. dotyczący zastosowania oświetlenia wyłącznie elektrycznego w pomieszczeniach stałej pracy w sali operacyjnej Urzędu [...] W. [...], zlokalizowanego w budynku dworca W. Okręgowy Inspektor Pracy w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr rej. [...] wyraził opinię, iż brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo. Zażalenie P. S.A. organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione i wskazał, że kwestie wymagań jakim powinny odpowiadać pod względem technicznym pomieszczenia stałej pracy, uregulowane są w przepisach prawa pracy. Zgodnie z art. 214 § 1 Kodeksu pracy na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia pomieszczeń pracy odpowiednich do rodzaju wykonywanych prac. Natomiast z § 15 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) wynika ogólna zasada, zgodnie z którą pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W szczególności w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie naturalne i sztuczne, odpowiednią temperaturę, wymianę powietrza oraz zabezpieczenie przed wilgocią, niekorzystnymi warunkami cieplnymi i nasłonecznieniem, drganiami oraz innymi czynnikami szkodliwymi dla zdrowia i uciążliwościami. Jak stanowi § 25 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy. Z treści powyższego przepisu wynika, że możliwość wydania przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy zgody na zastosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego w pomieszczeniach stałej pracy istnieje w sytuacji, gdy zastosowana technologia produkcji uzasadnia wydanie takiej zgody. W zażaleniu wnioskodawca wyjaśnił, że w sali obsługi klienta Urzędu [...] W. [...], zlokalizowanego w budynku dworca W. wykonywana będzie działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług [...] w obrocie krajowym i zagranicznym (zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I OSK 814/08) stwierdził, że "zastosowanie w zakładzie pracy wyłącznie elektrycznego źródła światła na podstawie § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy dopuszczalne jest, jeżeli kumulatywnie zachodzą dwa warunki: 1) zapewnienie światła dziennego jest niemożliwe lub niewskazane oraz 2) przyczyna dowolnej z przeszkód określonych w pkt 1. tkwi w technologii produkcji. Względy technologii produkcji ograniczają zakres podmiotowy zastosowania § 25, co oznacza, że nie może on znajdować zastosowania względem pracodawców prowadzących działalność inną, niż produkcyjna...". Z informacji uzyskanych od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz wnioskodawcy (P. S.A.) nie wynika, że w sali operacyjnej Urzędu [...] W. [...] będzie prowadzona działalność produkcyjna. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia, że oświetlenie dzienne jest w nim niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji. Zatem ze względu na niespełnienie koniecznej przesłanki nie ma możliwości wydania pozytywnej opinii w przedmiotowej sprawie. Postanowienie Głównego Inspektora Pracy stało się przedmiotem skargi P. S.A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 124 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie § 25 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) – polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez dokonanie błędnej subsumcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną. Zarzucając powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sądy administracyjne badają zgodność z prawem zaskarżonego aktu i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przy jego wydaniu. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 24 Konstytucji RP, praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami pracy. Natomiast art. 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 569 z późn. zm.) stanowi, że Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy zawarte są przede wszystkim w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) w Dziale dziesiątym – Bezpieczeństwo i Higiena Pracy. Na podstawie art. 23715 § 1 Kp zostało wydane rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.), które określa w rozdziale 2 wymagania związane z oświetleniem pomieszczeń, w których znajdują się stanowiska pracy. Zasadą jest, że pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom w pomieszczeniach stałej pracy światła dziennego. Zgodnie z § 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia, przez pomieszczenie stałej pracy rozumie się pomieszczenie pracy, w którym łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekracza 4 godziny. Natomiast § 25 rozporządzenia stanowi, iż w pomieszczeniach stałej pracy należy zapewnić oświetlenie dzienne, chyba że jest to niemożliwe lub niewskazane ze względu na technologię produkcji, a na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca uzyskał zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy. Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że zastosowanie w zakładzie pracy wyłącznie oświetlenia elektrycznego jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zachodzą dwa warunki: 1. zapewnienie światła dziennego jest niemożliwe lub niewskazane, 2. przyczyna dowolnej przeszkody określonej powyżej związana jest z technologią produkcji. Przepis § 25 wymienionego rozporządzenia ma zatem zastosowanie do zakładów produkcyjnych, a nie pomieszczeń, w których – jak w niniejszej sprawie – będzie prowadzona działalność polegająca na świadczeniu usług [...] w obrocie krajowym i zagranicznym. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowej interpretacji wskazanego przepisu, zgodnej z powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 814/08, w którym dokonując wykładni przepisu wyrażono stanowisko, iż "względy technologii produkcji ograniczają zakres podmiotowy zastosowania § 25, co oznacza, że nie może on znajdować zastosowania względem pracodawców prowadzących działalność inną niż produkcyjną". W tym stanie sprawy zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.