I SA/Kr 1333/10

WyrokWSA w Krakowie2011-03-10

Skład orzekający: WSA Inga Gołowska, WSA Piotr Głowacki, WSA Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, powołując się na upływ terminu do wydania nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy, nawet jeśli nowa decyzja miałaby określić podatek w niższej wysokości?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, po wznowieniu postępowania, powinien najpierw ustalić, w jakiej wysokości zostałby wymierzony podatek od spadków i darowizn na podstawie ujawnionych nowych okoliczności. Dopiero w przypadku konieczności wymierzenia wyższego podatku, organ powinien odmówić uchylenia decyzji ostatecznej. Upływ terminu z art. 68 Ordynacji podatkowej nie stanowi przeszkody do wydania nowej decyzji obniżającej wysokość podatku.
Stan faktyczny
Skarżący M.B. nabył spadek po W.G. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił podatek od spadków i darowizn. Po złożeniu zeznania podatkowego, skarżący zwrócił się o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując na niedoszacowanie wartości spadku. Organ wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji, powołując się na upływ terminu do wydania nowej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając błędną interpretację przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1333/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Maria Zawadzka (spr.), Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011r., sprawy ze skargi M. B., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29 czerwca 2010 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 457, 00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100). Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2003 roku sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla w K. stwierdził, że spadek po zmarłym w dniu 15 grudnia 2002 roku W.G. nabył w całości M.B. Zeznanie podatkowe skarżący złożył w dniu 6 czerwca 2008 roku. Decyzją z dnia 3 października 2008 roku Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił M.B. podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po W. G. w kwocie 60.627 zł. Decyzja ta została skarżącemu doręczona w dniu 9 października 2008 r. i wobec nie wniesienia odwołania, stała się ostateczna. Pismem z dnia 28 listopada 2009 roku M.B. zwrócił się o ponowne rozpoznanie sprawy, z uwagi na zawyżenie w zeznaniu podatkowym wartości spadku, gdyż w zeznaniu "nie podano zabudowań stanowiących części składowe nieruchomości". Pismo to zostało potraktowane przez organ, jako wniosek o wznowienie postępowania i postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010 roku wznowiono przedmiotowe postępowanie. Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 25 marca 2010r. Nr [...], [...], [...] odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym W.G., stwierdzając, że co prawda istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, jednak wydanie nowej decyzji orzekającej, co do istoty sprawy, nie może nastąpić z uwagi na upływ 5-letniego terminu, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W odwołaniu pełnomocnik skarżącego M.B. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 245 § 1 pkt 3 lit.b Ordynacji podatkowej, poprzez błędnie przyjętą interpretację. Decyzją z dnia 29 czerwca 2010 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powołując się na przepisy art. 245 § 1 pkt 3 lit. b oraz pkt 5, jak również na art. 68 i art. 70 Ordynacji podatkowej oraz na art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn organ odwoławczy stwierdził, że za datę powstania obowiązku podatkowego w przedmiotowej sprawie należałoby uznać 15 czerwca 2003 roku, jednak zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić faktu zgłoszenia nabycia spadku w terminie 1 miesiąca od daty powstania obowiązku podatkowego powstałego w chwili przyjęcia spadku, w związku z powyższym stwierdzono, że obowiązek podatkowy powstał w niniejszej sprawie w dniu 5 maja 2003r., tj. w dniu uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego nabycie spadku przez skarżącego. Wówczas też powstał obowiązek podatkowy. W związku z powyższym, mając na uwadze art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, wobec nie złożenia zeznania podatkowego w terminie 1 miesiąca od powstania obowiązku podatkowego, w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia upłynął 31 grudnia 2008 roku. W tym też dniu upłynął również ostateczny termin do wydania w trybie wznowienia postępowania decyzji uchylającej pierwotną ostateczną decyzję z dnia 3 października 2008 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący M. B. ponownie domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie art. 245 § 1 pkt 3 lit.b, poprzez błędnie przyjętą interpretację. W szczególności skarżący, powołując się na orzeczenia SN i NSA (III ARN 8/83, III AZP 11/86, SA/P 1908/94) podniósł, że 5-letni termin z art. 68 Ordynacji podatkowej odnosi się do niemożności powstania nowego zobowiązania podatkowego, co jednak nie wyklucza możliwości wydania nowej decyzji określającej podatek spadkowy w niższej wysokości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było orzeczenie istnienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej oraz odmowa uchylenia dotychczasowej decyzji w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym W.G.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że co prawda istnieją przesłanki do wznowienia postępowania, jednak wydanie nowej decyzji orzekającej, co do istoty sprawy, nie może nastąpić z uwagi na treść art. 245 § 1 pkt 3 lit.b Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, jednak wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub w art. 70. Ponieważ organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie obowiązek podatkowy powstał w dniu 5 maja 2003r., tj. w dniu uprawomocnienia się postanowienia stwierdzającego nabycie spadku przez skarżącego, to mając na uwadze art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, wobec nie złożenia zeznania podatkowego w terminie 1 miesiąca od powstania obowiązku podatkowego, w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia upłynął 31 grudnia 2008 roku. W tym też dniu upłynął również ostateczny termin do wydania w trybie wznowienia postępowania decyzji uchylającej pierwotną ostateczną decyzję z dnia 3 października 2008 roku. Powyższe okoliczności uzasadniały zdaniem organu wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Tymczasem, zdaniem Sądu termin z art. 68 Ordynacji podatkowej, to termin w ramach którego organ może spowodować powstanie zobowiązania podatkowego. Jeżeli zatem organ podatkowy wydał decyzję konstytutywną z art. 21 § 1 pkt 2, a po uzyskaniu przez nią przedmiotu ostateczności zaistniałaby jedna z podstaw z art. 240 § 1, to art. 245 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w części zawierającej odesłanie do terminu określonego w art. 68, miałby zastosowanie jedynie w wypadku, gdyby wznowione postępowanie uzasadniało podwyższenie kwoty podatku wymierzonego w postępowaniu zwyczajnym. Tylko wtedy, można by mówić o powstaniu zobowiązania nowego w stosunku do tego, które zostało ukształtowane decyzją ostateczną. Powołany powyżej art. 245 § 1 pkt 3 lit.b Ordynacji podatkowej nakazuje organowi podatkowemu wydanie w takim wypadku decyzji odmawiającej uchylenia dotychczasowej decyzji. Nie ma natomiast przeszkód, aby po upływie terminu z art. 68 wydać nową decyzję obniżającą wysokość podatku ukształtowanego decyzją konstytutywną w postępowaniu zwyczajnym (por. Ordynacja podatkowa, Komentarz. Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Roman Hauser, Małgorzata Niezgódka – Medek, Lexis Nexis, Warszawa 2006 str. 706-707). Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że ostateczny termin do wydania w trybie wznowienia postępowania decyzji uchylającej pierwotną ostateczną decyzję upłynął w dniu 31 grudnia 2008 roku, zatem po upływie tego terminu nie organ nie mógłby wznowić przedmiotowego postępowania i wymierzyć zobowiązania podatkowego w wyższym niż dotychczas rozmiarze. Jednak organ po wznowieniu i przeprowadzeniu stosownego postępowania powinien najpierw ustalić na podstawie ujawnionych w sprawie nowych okoliczności i dowodów w jakiej wysokości (w trybie wznowienia) wymierzony by został podatek od spadków i darowizn. W konsekwencji tylko w wypadku konieczności wymierzenia wyższego podatku winien odmówić uchylania decyzji ostatecznej. Tymczasem takich ustaleń organy w przedmiotowej sprawie nie dokonały, co spowodowało konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło