I SA/Gd 118/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2011 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec i październik 2001 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę 2.945 (dwa tysiące dziewięćset czterdzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. WYROKIEM Z DNIA 17 WRZEŚNIA 2009 R., SYGN. AKT I SA/GD 342/09, WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ODDALIŁ SKARGĘ "A" SP. Z O.O., Z SIEDZIBĄ W G. NA DECYZJĘ DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 5 MARCA 2009 R., NR [...] W PRZEDMIOCIE ODMOWY ZWROTU NADPŁATY W PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA MIESIĄCE MARZEC I PAŹDZIERNIK 2001 R. Z PRZEDSTAWIONYCH PRZEZ SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI USTALEŃ FAKTYCZNYCH WYNIKA, ŻE DECYZJAMI Z DNIA 27 LISTOPADA 2006 R. NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO DOKONAŁ ODMIENNEGO OD ZDEKLAROWANEGO PRZEZ SPÓŁKĘ, ROZLICZENIA PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG, OKREŚLAJĄC WYSOKOŚĆ ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO ZA MIESIĄC MARZEC I PAŹDZIERNIK 2001 R. DECYZJE TE ZOSTAŁY NADANE DO PEŁNOMOCNIKA SPÓŁKI ZA POŚREDNICTWEM FIRMY KURIERSKIEJ W DNIU 27 LISTOPADA 2006 R. WOBEC NIE PODJĘCIA PRZESYŁKI, PRACOWNICY URZĘDU SKARBOWEGO UDALI SIĘ W DNIU 5 GRUDNIA 2006 R., DO SIEDZIBY KANCELARII PROWADZONEJ W RAMACH SPÓŁKI CYWILNEJ, BĘDĄCEJ MIEJSCEM PRACY PEŁNOMOCNIKA SPÓŁKI, DORADCY PODATKOWEGO K. K. WOBEC NIEOBECNOŚCI PEŁNOMOCNIKA PODJĘLI PRÓBĘ DORĘCZENIA POWYŻSZYCH DECYZJI WYMIAROWYCH JEJ WSPÓLNIKOWI, DORADCY PODATKOWEMU K. K., KTÓRY JEDNAK ODMÓWIŁ PRZYJĘCIA PRZEDMIOTOWYCH PRZESYŁEK. NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO UZNAŁ NINIEJSZE DECYZJE WYMIAROWE ZA DORĘCZONE W DNIU 5 GRUDNIA 2006 R., W TRYBIE ART. 153 USTAWY Z DNIA 29 SIERPNIA 1997 R. ORDYNACJA PODATKOWA (DZ. U. NR 8, POZ. 60 Z 2005 R. ZE ZM., DALEJ: "O.P."), O CZYM POINFORMOWAŁ PEŁNOMOCNIKA STRONY W ROZMOWIE I TELEFONICZNEJ W DNIU 11 GRUDNIA 2006 R., A TAKŻE W PIŚMIE Z DNIA 20 GRUDNIA 2006 R. SPÓŁKA NIE ZŁOŻYŁA ODWOŁANIA OD POWYŻSZYCH DECYZJI. NALEŻNOŚCI WYNIKAJĄCE Z POWYŻSZYCH DECYZJI WYMIAROWYCH ZOSTAŁY WYEGZEKWOWANE OD SPÓŁKI W DRODZE EGZEKUCJI ADMINISTRACYJNEJ, NA PODSTAWIE TYTUŁÓW WYKONAWCZYCH Z DNIA 6 GRUDNIA 2006 R. W DNIU 28 GRUDNIA 2007 R. SPÓŁKA ZŁOŻYŁA WNIOSEK O ZWROT NADPŁATY W PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA MARZEC I PAŹDZIERNIK 2001 R. W UZASADNIENIU PODNIOSŁA, ŻE DECYZJE WYMIAROWE NIE WESZŁY DO OBROTU PRAWNEGO, GDYŻ NIE ZOSTAŁY SKUTECZNIE DORĘCZONE PEŁNOMOCNIKOWI STRONY. DECYZJĄ Z DNIA 27 LUTEGO 2008 R. NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO ODMÓWIŁ STRONIE ZWROTU NADPŁATY. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ, DECYZJĄ Z DNIA 14 SIERPNIA 2008 R., UCHYLIŁ POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE I PRZEKAZAŁ SPRAWĘ DO PONOWNEGO ROZPATRZENIA PRZEZ ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI WOBEC KONIECZNOŚCI PRZEPROWADZENIA POSTĘPOWANIA DOWODOWEGO W ZNACZNEJ CZĘŚCI. PO PRZEPROWADZENIU POSTĘPOWANIA UZUPEŁNIAJĄCEGO NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO WYDAŁ W DNIU 3 LISTOPADA 2008 R., DECYZJĘ ODMAWIAJĄCĄ STRONIE ZWROTU NADPŁATY. W UZASADNIENIU ORGAN PODNIÓSŁ, ŻE DECYZJE WYMIAROWE ZOSTAŁY STRONIE SKUTECZNIE DORĘCZONE W DNIU 5 GRUDNIA 2006 R., NA PODSTAWIE ART. 148 § 2 PKT 2 I ART. 153 § 1 O.P. SPÓŁKA WNIOSŁA ODWOŁANIE OD POWYŻSZEJ DECYZJI DOMAGAJĄC SIĘ JEJ UCHYLENIA A NASTĘPNIE, POINFORMOWANA PRZEZ ORGAN ODWOŁAWCZY O MOŻLIWOŚCI WYPOWIEDZENIA SIĘ W SPRAWIE ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO, W PIŚMIE Z DNIA 12 LUTEGO 2009 R., ZŁOŻYŁA WNIOSEK O PRZEPROWADZENIE ROZPRAWY, UZASADNIAJĄC GO KONIECZNOŚCIĄ WYJAŚNIENIA STANU FAKTYCZNEGO SPRAWY ORAZ UMOŻLIWIENIA STRONIE ZAPREZENTOWANIA ARGUMENTÓW NATURY PRAWNEJ. POSTANOWIENIEM Z DNIA 5 MARCA 2009 R. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ ODMÓWIŁ PRZEPROWADZENIA ROZPRAWY. DECYZJĄ Z DNIA 5 MARCA 2009 R. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI. ORGAN ODWOŁAWCZY PODZIELIŁ STANOWISKO I ARGUMENTACJĘ NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO, PODKREŚLIŁ, ŻE SPÓŁKA NIE WNIOSŁA W USTAWOWYM TERMINIE ODWOŁANIA OD DECYZJI WYMIAROWYCH, ZATEM DECYZJE TE ZOSTAŁY UZNANE ZA OSTATECZNE. SPÓŁKA WNIOSŁA DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU SKARGĘ NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ, DOMAGAJĄC SIĘ UCHYLENIA OBU WYDANYCH W SPRAWIE ROZSTRZYGNIĘĆ. ZASKARŻONYM DECYZJOM STRONA ZARZUCIŁA W SZCZEGÓLNOŚCI NARUSZENIE PRZEPISÓW: ART. 72 § 1 PKT 1, ART. 74A, ART. 120, ART. 121, ART. 124, ART. 210 § 1 PKT 6 O.P., W ZWIĄZKU Z ART. 210 § 4 O.P., ART. 200, ART. 200A O.P., JAK RÓWNIEŻ PRZEPISÓW ROZDZIAŁU 5 DZIAŁU IV, A W SZCZEGÓLNOŚCI ART. 145 § 2, ART. 148 § 2 PKT 2, ART. 149, ART. 150 ORAZ ART. 153 § 1 O.P. PONADTO STRONA ZARZUCIŁA NARUSZENIE ART. 7 KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Z DNIA 2 KWIETNIA 1997 R. (DZ. U. Z 1997R., NR 178, POZ. 438) ORAZ ART. 4 EUROPEJSKIEGO KODEKSU DOBREJ PRAKTYKI ADMINISTRACYJNEJ. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ WNIÓSŁ OJEJ ODDALENIE, PODTRZYMUJĄC DOTYCHCZASOWE STANOWISKO W SPRAWIE. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU WYROKIEM Z DNIA 17 WRZEŚNIA 2009 R., NIE UWZGLĘDNIŁ SKARGI. NA WSTĘPIE SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI UZNAŁ, ŻE PRZEDMIOTEM ZASKARŻENIA BYŁA DECYZJA WYDANA NA PODSTAWIE PRZEPISÓW ZAWARTYCH W ROZDZIALE 9 DZIAŁU III O.P., DOTYCZĄCYCH INSTYTUCJI "NADPŁATY". SĄD TEN PRZYTOCZYŁ TREŚĆ PRZEPISU ART. 72 § 1 PKT 1 O.P., I ART. 75 O.P. NASTĘPNIE UZNAŁ, ŻE DOPÓKI ISTNIEJE W OBROCIE PRAWNYM DECYZJA OKREŚLAJĄCA WYSOKOŚĆ ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO W INNEJ WYSOKOŚCI NIŻ WYKAZANA W ZEZNANIU, NIE JEST MOŻLIWE WYDANIE NA ŻĄDANIE PODATNIKA DECYZJI STWIERDZAJĄCEJ NADPŁATĘ. SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI DODAŁ, IŻ WŁAŚNIE TAKA SYTUACJA MIAŁA MIEJSCE W ROZPATRYWANEJ SPRAWIE. W DALSZEJ KOLEJNOŚCI WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY WSKAZAŁ, ŻE KONTROLA LEGALNOŚCI DOKONYWANA PRZEZ SĄD NA MOCY ART. 1 § 1 I 2 USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 2002 R. PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 ZE ZM., DALEJ: "P.U.S.A.") MOŻE DOTYCZYĆ JEDYNIE DECYZJI ODMAWIAJĄCEJ STWIERDZENIA NADPŁATY, NIE MOŻE ZAŚ DOTYCZYĆ DECYZJI WYMIAROWYCH. JEŻELI ZDANIEM STRONY DECYZJE TE BYŁY WADLIWE Z JAKIEGOKOLWIEK POWODU, TO POWINNA BYŁA KWESTIONOWAĆ ,ICH LEGALNOŚĆ W RAMACH POSTĘPOWANIA, W TOKU KTÓREGO ZOSTAŁY WYDANE. SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI UZNAŁ, ŻE SKORO, JAK SKARŻĄCA TWIERDZI, O WYDANIU POWYŻSZYCH DECYZJI JEJ PEŁNOMOCNIK DOWIEDZIAŁA SIĘ W DNIU 11 GRUDNIA 2006 R., A W DNIU 4 STYCZNIA 2007 R., OTRZYMAŁA ICH KSEROKOPIE, TO MOGŁA WÓWCZAS ZŁOŻYĆ ODWOŁANIE WRAZ Z WNIOSKIEM O PRZYWRÓCENIE TERMINU PODNOSZĄC ZARZUT WADLIWEGO DORĘCZENIA DECYZJI. ZARZUT TEN STRONA MOGŁA TEŻ PODNOSIĆ W TOKU POSTĘPOWANIA EGZEKUCYJNEGO. SKARŻĄCA NIE WYKORZYSTAŁA ŻADNEJ Z TYCH MOŻLIWOŚCI. NIE URUCHOMIŁA TEŻ - UWZGLĘDNIAJĄC: STANOWISKO ORGANÓW CO DO SKUTECZNEGO DORĘCZENIA TYCH DECYZJI Z W DNIU 5 GRUDNIA 2006 R., - TRYBU NADZWYCZAJNEGO, NP. STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI. TRYBY WZRUSZENIA DECYZJI WYMIAROWYCH NIE ZOSTAŁY WIĘC PRZEZ STRONĘ WYKORZYSTANE. ZAŚ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE STWIERDZENIA NADPŁATY, KTÓRA WINNA BYĆ NIESPORNA I SKONKRETYZOWANA, NIE MOŻE BYĆ KOLEJNYM TRYBEM WZRUSZENIA OSTATECZNYCH DECYZJI WYMIAROWYCH. SĄD TEN DODAŁ, ŻE DECYZJA WYDANA PRZEZ ORGAN PODATKOWY W SPRAWIE NADPŁATY MUSI UWZGLĘDNIAĆ SENTENCJĘ ROZSTRZYGNIĘCIA W SPRAWIE OKREŚLENIA WYSOKOŚCI ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO. ROZSTRZYGNIĘCIE TO MA WPŁYW NA TREŚĆ ROZSTRZYGNIĘCIA W SPRAWIE NADPŁATY ORAZ JEGO PODSTAWĘ PRAWNĄ. WEDŁUG SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI ODRĘBNOŚĆ OBU TRYBÓW WYKLUCZA MOŻLIWOŚĆ BADANIA W SPRAWIE O STWIERDZENIE NADPŁATY EWENTUALNEJ WADLIWOŚCI DECYZJI WYMIAROWEJ, TAKŻE KWESTII SKUTECZNOŚCI DORĘCZEŃ W POSTĘPOWANIU WYMIAROWYM. SKORO TAKIE DECYZJE ZOSTAŁY WYDANE I NIE ZOSTAŁY PRZEZ STRONĘ WZRUSZONE W PRZEWIDZIANYM DO TEGO PRZEZ PRAWO TRYBIE, NIEDOPUSZCZALNE JEST W NINIEJSZYM POSTĘPOWANIU BADANIE ICH LEGALNOŚCI. PONADTO SĄD ZAUWAŻYŁ, ŻE NAWET GDYBY ZA TRAFNE UZNAĆ TWIERDZENIA SKARŻĄCEJ CO DO BRAKU DORĘCZENIA DECYZJI WYMIAROWYCH, TO WÓWCZAS NALEŻAŁOBY TEŻ UZNAĆ, ŻE POSTĘPOWANIE PODATKOWE W SPRAWIE OKREŚLENIA WYSOKOŚCI ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO W PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA MIESIĄCE MARZEC I PAŹDZIERNIK 2001 R., NIE ZOSTAŁO ZAKOŃCZONE, A TYM SAMYM ŻĄDANIE STWIERDZENIA NADPŁATY BYŁOBY NIEDOPUSZCZALNE Z UWAGI NA TREŚĆ ART. 79 O.P. POWYŻSZY WYROK W CAŁOŚCI STRONA ZASKARŻYŁA SKARGĄ KASACYJNĄ. W ŚRODKU ODWOŁAWCZYM ZARZUCONO NARUSZENIE: 1) PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA TO JEST: ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. C) W ZWIĄZKU Z ART. 141 § 4 ORAZ ART. 151 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. NR 153, POZ. 1270 ZE ZM., DALEJ "P.P.S.A."), KTÓRE TO NARUSZENIE MIAŁO ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK POSTĘPOWANIA SĄDOWO - ADMINISTRACYJNEGO POPRZEZ NIEUWZGLĘDNIENIE SKARGI, A WIĘC NARUSZENIE PRZEZ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY PRZEPISÓW ART. 1 § 1 ORAZ § 2 P.U.S.A., A TAKŻE ART. 3 § 1, ART. 141 § 4 P.P.S.A. W ZWIĄZKU Z ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. C ORAZ ART. 151 P.P.S.A., POPRZEZ WADLIWE WYKONANIE KONTROLI ZGODNOŚCI Z PRAWEM AKTÓW ADMINISTRACYJNYCH. AUTOR SKARGI KASACYJNEJ PODNIÓSŁ, ŻE W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI ODDALIŁ SKARGĘ POMIMO FAKTU, IŻ ORGANY PODATKOWE RAŻĄCO NARUSZYŁY PRZEPISY POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO (ORDYNACJĘ PODATKOWĄ), A W SZCZEGÓLNOŚCI: - PRZEPISY ART. 74A W ZWIĄZKU Z ART. 72 § 1 PKT 1 TEJ USTAWY POPRZEZ BEZPRAWNĄ I BEZZASADNĄ ODMOWĘ ZWROTU NADPŁATY W PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA MARZEC I PAŹDZIERNIK 2001 R., W SYTUACJI GDY DECYZJE WYMIAROWE NIE WESZŁY DO OBROTU PRAWNEGO, A NIENALEŻNE KWOTY ŚCIĄGNIĘTO OD SKARŻĄCEJ W POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM, A WIĘC WIELKOŚCI ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH BYŁY RÓWNE ZOBOWIĄZANIOM WYLICZONYM PRZEZ SKARŻĄCĄ W ZŁOŻONYCH PRZEZ NIĄ DEKLARACJACH PODATKOWYCH VAT 7, - PRZEPISY ROZDZIAŁU 5 DZIAŁU IV TEJ USTAWY TJ. ART. 144, ART. 145 § 2, ART. 148 § 2 PKT 2, ART. 149, ART. 151 ORAZ ART. 153 § 1 POPRZEZ UZNANIE SKUTECZNEGO DORĘCZENIA DECYZJI WYMIAROWYCH WBREW STANOWI FAKTYCZNEMU I PRAWNEJ JEGO KWALIFIKACJI, - PRZEPISY ART. 120, ART. 121 ORAZ ART. 124 TEJ USTAWY POPRZEZ DZIAŁANIE TYCH ORGANÓW Z RAŻĄCYM NARUSZENIEM WSKAZANYCH W TYCH PRZEPISACH ZASAD, - PRZEPISY ART. 200A TEJ USTAWY POPRZEZ BEZPRAWNĄ ORAZ NICZYM NIEUZASADNIONĄ ODMOWĘ PRZEZ DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ PRZEPROWADZENIA WNIOSKOWANEJ PRZEZ PEŁNOMOCNIKA STRONY SKARŻĄCEJ ROZPRAWY PODATKOWEJ. ZDANIEM KASATORA KWESTIONOWANE PRZEZ SKARŻĄCĄ STANOWISKO ORGANÓW PODATKOWYCH POWINNO ZOSTAĆ ZBADANE I OCENIONE PRZEZ SĄD W PRZEPROWADZONYM POSTĘPOWANIU SĄDOWO - ADMINISTRACYJNYM, OD CZEGO POMIMO WYRAŹNEGO OBOWIĄZKU SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI SIĘ UCHYLIŁ. 2) NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO TO JEST: ART. 145 § 1 PUNKT 1 LIT. A) W ZW. Z ART. 141 § 4, POLEGAJĄCE NA ODSTĄPIENIU PRZEZ SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI OD ZASTOSOWANIA PRZEPISÓW ART. 72 § 1 PKT 1 W ZWIĄZKU Z ART. 74A O.P., PRZY BADANIU LEGALNOŚCI ZASKARŻONEJ DECYZJI, DOTYCZĄCEJ ODMOWY ZWROTU NADPŁATY. W OCENIE PEŁNOMOCNIKA SPÓŁKI, SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI ZANIECHAŁ DOKONANIA ANALIZY ZAISTNIAŁEGO STANU FAKTYCZNEGO Z PUNKTU WIDZENIA ART. 72 § 1 PKT 1 O.P. DODATKOWO WOJEWÓDZKIEMU SĄDOWI ADMINISTRACYJNEMU W GDAŃSK ZARZUCONO BŁĘDNE UZASADNIENIE WYROKU POPRZEZ NIEWŁAŚCIWE WYJAŚNIENIE PODSTAWY PRAWNEJ ROZSTRZYGNIĘCIA. W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM PEŁNOMOCNIK STRONY WNIÓSŁ O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU W CAŁOŚCI I PRZEKAZANIE SPRAWY DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA ORAZ ZASĄDZENIE KOSZTÓW POSTĘPOWANIA. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ KASACYJNĄ DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ, NIE ZMIENIAJĄC DOTYCHCZASOWEGO STANOWISKA W SPRAWIE WNIÓSŁ O ODDALENIE SKARGI KASACYJNEJ I ZASĄDZENIE KOSZTÓW POSTĘPOWANIA. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY WYROKIEM Z DNIA 17 GRUDNIA 2010 R., W SPRAWIE I FSK 86/10 UCHYLIŁ ZASKARŻONY WYROK W CAŁOŚCI I PRZEKAZAŁ SPRAWĘ DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA UZNAJĄC ZARZUTY SKARGI KASACYJNEJ ZA UZASADNIONE. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY W UZASADNIENIU STWIERDZIŁ, IŻ NA UWZGLĘDNIENIE ZASŁUGUJE PRZEDE WSZYSTKIM ZARZUT NARUSZENIA ART. 1 § 1 ORAZ § 2 P.U.S.A., A TAKŻE ART. 3 § 1, ART. 141 § 4 P.P.S.A., W ZWIĄZKU Z ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. C) P.P.S.A., POPRZEZ WADLIWE WYKONANIE KONTROLI ZGODNOŚCI Z PRAWEM AKTÓW ADMINISTRACYJNYCH. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY PODKREŚLIŁ, ŻE OSIĄ SPORU POMIĘDZY STRONĄ A ORGANAMI PODATKOWYMI BYŁA KWESTIA PRAWIDŁOWOŚCI DORĘCZENIA DECYZJI NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO Z DNIA 27 LISTOPADA 2006 R. ZDANIEM ; SKARŻĄCEJ DECYZJE TE NIE ZOSTAŁY W SPOSÓB PRAWIDŁOWY DORĘCZONE PODATNIKOWI, A ZATEM NIE WPROWADZONO JE SKUTECZNIE DO OBROTU PRAWNEGO. W KONSEKWENCJI ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE SPÓŁKI WYNIKAŁO NIE Z TYCH AKTÓW LECZ DEKLARACJI. STĄD TEŻ BEZ PODSTAWY PRAWNEJ WYEGZEKWOWANO KWOTY, KTÓRE JAKO NADPŁACONE POWINNY ZOSTAĆ ZWRÓCONE. Z KOLEI ORGANY PODATKOWE UWAŻAJĄ, ŻE W SPOSÓB PRAWIDŁOWY, ZGODNY Z TREŚCIĄ ART. 148 § 2 PKT 2 I ART. 153 O.P., DORĘCZONE POWYŻSZE DECYZJE PEŁNOMOCNIKOWI SPÓŁKI. W KONSEKWENCJI TE AKTY ADMINISTRACYJNE STANOWIŁY PODSTAWĘ PRAWNĄ WYEGZEKWOWANIA KWOT OD SKARŻĄCEJ. NIE MA ZATEM PRZESŁANEK DO STWIERDZENIA NADPŁATY PODATKU I ZWROTU TYCH ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWRACA UWAGĘ, ŻE RÓWNIEŻ SKARGA WNIESIONA DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO ZOSTAŁA OPARTA PRZEDE WSZYSTKIM NA TWIERDZENIACH SPÓŁKI W ZAKRESIE BRAKU PRAWIDŁOWEGO DORĘCZENIA DECYZJI NACZELNIKA PIERWSZEGO URZĘDU SKARBOWEGO, KTÓRE ZDANIEM ORGANÓW DOKONANO 5 GRUDNIA 2006 R. TYMCZASEM SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI, ROZPOZNAJĄC SKARGĘ SPÓŁKI UZNAŁ, ŻE POZA ZAKRESEM JEGO KOGNICJI JEST KONTROLA ZASKARŻONEJ DECYZJI W CZĘŚCI ODNOSZĄCEJ SIĘ DO KWESTII PRAWIDŁOWOŚCI DORĘCZENIA DECYZJI W DNIU 5 GRUDNIA 2006 R. STANOWISKO TO NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY UZNAŁ ZA CAŁKOWICIE BŁĘDNE; PODKREŚLIŁ, ŻE KLUCZOWĄ KWESTIĄ DLA OCENY ZASADNOŚCI WNIOSKU PODATNIKA JEST ZAGADNIENIE ODNOSZĄCE SIĘ DO TEGO, CZY W SPOSÓB PRAWIDŁOWY DORĘCZONO DECYZJE ADMINISTRACYJNE, CZY TEŻ TE AKTY NIE ZOSTAŁY DORĘCZONE. DORĘCZENIE DECYZJI BOWIEM OZNACZA, ŻE ZOSTAŁA ONA WPROWADZONA DO OBROTU PRAWNEGO. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWRACA UWAGĘ, ŻE W PIŚMIENNICTWIE PRAWA ADMINISTRACYJNEGO PODKREŚLA SIĘ, ŻE AKT ADMINISTRACYJNY NAWET WADLIWY, JEST I UZNAWANY ZA OBOWIĄZUJĄCY, DOPÓKI W ODPOWIEDNIM TRYBIE NIE ZOSTANIE USUNIĘTY Z PORZĄDKU PRAWNEGO. NAWET JEŻELI JEST DOTKNIĘTY POWAŻNĄ WADĄ PRAWNĄ, NIKT NIE MOŻE SKUTECZNIE POWOŁYWAĆ SIĘ NA JEGO NIEWAŻNOŚĆ ZANIM TA NIEWAŻNOŚĆ NIE ZOSTANIE FORMALNIE STWIERDZONA. WYJĄTEK STANOWI TZW. NIEAKT, CZYLI CZYNNOŚĆ PRAWNA NIEISTNIEJĄCA. NIEAKT NIE WIĄŻE BOWIEM ANI ORGANÓW, ANI STRONY, I STĄD DLA UCHYLENIA SIĘ PRZED JEGO SKUTKAMI NIE ZACHODZI KONIECZNOŚĆ STWIERDZENIA JEGO WADLIWOŚCI. SYTUACJA TAKA MOŻE POWSTAĆ W DWÓCH PRZYPADKACH: GDY WYDANO DECYZJĘ W NIEISTNIEJĄCYM POSTĘPOWANIU LUB GDY W PRAWNIE ISTNIEJĄCYM POSTĘPOWANIU WYDANO NIEISTNIEJĄCĄ DECYZJĘ. PIERWSZY PRZYPADEK ZACHODZI, GDY BRAK JEST ZDOLNOŚCI DO PROWADZENIA POSTĘPOWANIA PRZEZ PODMIOT, KTÓRY JE I PODJĄŁ LUB PROWADZI, ALBO JEST LEGITYMOWANY PODMIOT, ALE NIE ISTNIEJE STRONA. DRUGI PRZYPADEK ZACHODZI, GDY DECYZJA NIE MA PRAWNYCH CECH O CHARAKTERZE ZEWNĘTRZNYM LUB NIE ZOSTAŁA DORĘCZONA USTRONIE (POR. B. ADAMIAK, WADLIWOŚĆ DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ, AUWR. NR 955 PRAWO CLVI, WROCŁAW 1986, S. 45-50; TEJŻE, ZAGADNIENIE DECYZJI NIE ISTNIEJĄCYCH W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM, AUWR. NR 1022, PRAWO CLXVIII, WROCŁAW 1990, S. 9-13). NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY PODKREŚLA, ŻE RÓWNIEŻ W ORZECZNICTWIE SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH UGRUNTOWANY JEST POGLĄD, ŻE DECYZJA NIE DORĘCZONA STRONIE JEST DECYZJĄ NIEISTNIEJĄCĄ, Z PRAWNEGO PUNKTU WIDZENIA. ABY ORGAN |ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, KTÓRY WYDAŁ DECYZJĘ STAŁ SIĘ NIĄ ZWIĄZANY, CZYLI ABY DECYZJA ZOSTAŁA WPROWADZONA DO OBROTU PRAWNEGO, DECYZJĘ TĘ MUSI UPRZEDNIO DORĘCZYĆ STRONIE. Z TĄ CHWILĄ DECYZJA ROZPOCZYNA DOPIERO SWÓJ BYT PRAWNY. DECYZJA ADMINISTRACYJNA JEST OŚWIADCZENIEM WOLI ORGANU, A PRZEDE WSZYSTKIM JEST AKTEM ZEWNĘTRZNYM, ZATEM W PRZYPADKU BRAKU DORĘCZENIA DECYZJI MAMY DO CZYNIENIA Z TZW. DECYZJĄ NIEISTNIEJĄCĄ (NIEAKTEM). NIE MA W TYM ZAKRESIE ZNACZENIA PRAWNEGO OKOLICZNOŚĆ, ŻE STRONA UZYSKAŁA INFORMACJĘ O TREŚCI DECYZJI, JEŻELI NIE NASTĄPIŁO TO DROGĄ OFICJALNEGO DORĘCZENIA. NIEZACHOWANIE TYCH WARUNKÓW POWODUJE TAKŻE, ŻE STRONA NIE NABYWA PRAWA DO WNIESIENIA ODWOŁANIA OD TAKIEJ NIEISTNIEJĄCEJ DECYZJI. SKORO DECYZJA NIE WESZŁA DO OBROTU PRAWNEGO, TO NIE BYŁO DOPUSZCZALNE RÓWNIEŻ PROWADZENIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI TEJŻE DECYZJI. W SYTUACJI, GDY OBOWIĄZEK WYNIKA Z DECYZJI NIEISTNIEJĄCEJ ZACHODZI NIEDOPUSZCZALNOŚĆ EGZEKUCJI ADMINISTRACYJNEJ. Z WYŻEJ PRZEDSTAWIONYCH WZGLĘDÓW ZDANIEM NSA WYNIKA, ŻE WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU UCHYLAJĄC SIĘ OD OCENY ZASADNOŚCI PODSTAWOWEGO ZARZUTU SKARGI, A MIANOWICIE KWESTII PRAWIDŁOWOŚCI DORĘCZENIA DECYZJI W ASPEKCIE PRZEPISÓW ART. 148 § 2 PKT 2 I ART. 153 O.P., NIE DOKONAŁ W SPOSÓB PRAWIDŁOWY KONTROLI LEGALNOŚCI ZASKARŻONEJ DECYZJI. TYM SAMYM NARUSZYŁ PRZEPIS ART. ART. 1 § 1 ORAZ § 2 P.U.S.A., A TAKŻE ART. 3 § 1, ART. 141 § 4 P.P.S.A., W ZWIĄZKU Z ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. C) P.P.S.A. PRZYCZYNI UCHYBIENIE TO MIAŁO ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, ALBOWIEM DETERMINOWAŁO WYNIK CAŁEGO POSTĘPOWANIA. W KONTEKŚCIE POWYŻSZYCH UWAG ZA PRZEDWCZESNE I ZBĘDNE NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY UZNAŁ USTOSUNKOWYWANIE SIĘ DO POZOSTAŁYCH ZARZUTÓW SKARGI KASACYJNEJ. W SZCZEGÓLNOŚCI NIE MOŻNA OCENIĆ ZASADNOŚCI ZARZUTU NARUSZENIA ART. 144, ART. 145 § 2, ART. 148 § 2 PKT 2, ART. 149, ART. 151 ORAZ ART. 153 § 1 O.P. W SYTUACJI, GDY SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI W SPOSÓB ŚWIADOMY POMINĄŁ KONTROLĘ LEGALNOŚCI ZASKARŻONEJ DECYZJI W WSKAZANYM ASPEKCIE. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY NIE JEST ZAŚ UPRAWNIONY DO ZASTĘPOWANIA W TYM ZAKRESIE WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO. PODOBNIE PRZEDWCZESNA JEST ANALIZA ZARZUTU NARUSZENIA ART. 74A W ZWIĄZKU Z ART. 72 § 1 PKT 1 O.P. PRZED BOWIEM PRZESĄDZENIEM, CZY DECYZJE Z DNIA 27 LISTOPADA 2007 R., WESZŁY DO OBROTU PRAWNEGO, NIE SPOSÓB OCENIĆ PRAWIDŁOWOŚĆ ZASTOSOWANIA TYCH PRZEPISÓW. Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY NA PODSTAWIE ART. 185 § 1 P.P.S.A., UCHYLIŁ ZASKARŻONY WYROK I PRZEKAZAŁ SPRAWĘ DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA. W WYTYCZNYCH NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY WSKAZAŁ, IŻ PONOWNIE ROZPOZNAJĄC SPRAWĘ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI OCENI STANOWISKO WYNIKAJĄCE Z ZASKARŻONEJ DECYZJI W ZAKRESIE PRAWIDŁOWOŚCI DORĘCZENIA DECYZJI NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO Z DNIA 27 LISTOPADA 2007 R. W PRZYPADKU, GDY SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI UZNAŁBY, ŻE DECYZJE TE ZOSTAŁY W SPOSÓB PRAWIDŁOWY WPROWADZONE DO OBROTU PRAWNEGO, STANOWISKO ORGANU PODATKOWEGO W ZAKRESIE ODMOWY ZWROTU PRZEDMIOTOWEJ NADPŁATY JEST PRAWIDŁOWE. BEZ WZRUSZENIA POWYŻSZYCH DECYZJI W PRZEWIDZIANYM PRZEZ PRAWO TRYBIE NIE MOŻNA DOMAGAĆ SIĘ ZWROTU WYEGZEKWOWANYCH KWOT PODATKU. NATOMIAST W SYTUACJI, GDY SĄD UZNA, ŻE PRZEDMIOTOWE DECYZJE NIE ZOSTAŁY SKUTECZNIE DORĘCZONE PEŁNOMOCNIKOWI PODATNIKA, WÓWCZAS KWOTY ZOSTAŁY WYEGZEKWOWANE BEZ PODSTAWY PRAWNEJ W PRAWNIE NIEDOPUSZCZALNEJ EGZEKUCJI NA PODSTAWIE NIEISTNIEJĄCEGO AKTU ADMINISTRACYJNEGO. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: NA WSTĘPIE WYPADA ZWRÓCIĆ UWAGĘ, IŻ STOSOWNIE DO TREŚCI ART. 190 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. NR 153, POZ. 1270 Z PÓŹN. ZM.) SĄD, KTÓREMU SPRAWA ZOSTAŁA PRZEKAZANA ZWIĄZANY JEST WYKŁADNIĄ PRAWA DOKONANĄ W TEJ SPRAWIE PRZEZ NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY. MAJĄC NA UWADZE POWYŻSZE PONOWNIE ROZPOZNAJĄC SPRAWĘ W ZAKRESIE WYŻEJ WSKAZANYM SĄD STWIERDZA, IŻ DECYZJE NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO Z DNIA 27 LISTOPADA 2006 R., O NR.: [...] ORAZ [...] OKREŚLAJĄCE SKARŻĄCEJ SPÓŁCE ZOBOWIĄZANIE W PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA MIESIĄC MARZEC I PAŹDZIERNIK 2001 R., NIE ZOSTAŁY SKUTECZNIE DORĘCZONE PEŁNOMOCNIKOWI SKARŻĄCEJ SPÓŁKI. NALEŻY ZWRÓCIĆ UWAGĘ, IŻ PEŁNOMOCNICTWA UDZIELA SIĘ OSOBIE FIZYCZNEJ - A WIĘC W ZAKRESIE DORĘCZEŃ STOSUJE SIĘ PRZEPISY ORDYNACJI PODATKOWEJ DOTYCZĄCE DORĘCZEŃ OSOBOM FIZYCZNYM. ORGANY PODATKOWE PRZYWOŁUJĄC PRZEPIS ART. 148 § 2 PKT 2 ORAZ ART. 153 § 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ UZNAŁY, ŻE WSKAZANE WYŻEJ DECYZJE WYMIAROWE ZOSTAŁY SKUTECZNIE DORĘCZONE PEŁNOMOCNIKOWI SPÓŁKI W DNIU 5 GRUDNIA 2006 R., WOBEC ODMOWY PRZYJĘCIA TYCHŻE PRZEZ WSPÓLNIKA, PEŁNOMOCNIKA SKARŻĄCEJ SPÓŁKI - W SIEDZIBIE KANCELARII PROWADZONEJ W FORMIE SPÓŁKI CYWILNEJ. Z POWYŻSZYM NIE SPOSÓB SIĘ ZGODZIĆ. OTÓŻ CO DO ZASADY ZGODNIE Z ART. 148 § 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ PISMA DORĘCZA SIĘ OSOBOM FIZYCZNYM W MYŚL ART. 148 § 2 PKT 2 ORDYNACJI PODATKOWEJ PISMA MOGĄ BYĆ DORĘCZONE W MIEJSCU PRACY ADRESATA - OSOBIE UPOWAŻNIONEJ PRZEZ PRACODAWCĘ DO ODBIORU KORESPONDENCJI. ADRESATEM PRZEDMIOTOWYM DECYZJI BYŁA PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEJ SPÓŁKI DR H. K. - DORADCA PODATKOWY; ZAŚ, JAKO ADRES DLA DORĘCZEŃ WSKAZANO ADRES SIEDZIBY KANCELARII. W SPRAWIE BEZSPORNE JEST, ŻE PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEJ SPÓŁKI NIE UPOWAŻNIŁA ANI PRACOWNIKA KANCELARII ANI TEŻ SWOJEGO WSPÓLNIKA DO ODBIORU KORESPONDENCJI ADRESOWANEJ IMIENNIE NA NIĄ. SKUTKIEM POWYŻSZEGO, SKORO W DNIU 5 GRUDNIA 2006 R., PRACOWNICY ORGANU PODATKOWEGO W SIEDZIBIE KANCELARII PEŁNOMOCNIKA SKARŻĄCEJ SPÓŁKI - NIE ZASTALI ADRESATA DECYZJI, OBOWIĄZANI BYLI STOSOWNIE DO TREŚCI ART. 150 § 1 PKT 2 ORDYNACJI PODATKOWEJ PRZEDMIOTOWE DECYZJE POZOSTAWIĆ W URZĘDZIE GMINY (MIASTA) NA OKRES 14 DNI, ZAŚ STOSOWNIE DO TREŚCI § 2 UMIEŚCIĆ NP. W BIURZE KANCELARII W KTÓRYM ADRESAT WYKONUJE SWOJE CZYNNOŚCI ZAWODOWE ZAWIADOMIENIE O POZOSTAWIENIU PISMA W MIEJSCU OKREŚLONYM W § 1. ADRESATA ZAWIADAMIA SIĘ DWUKROTNIE O POZOSTAWIENIU PISMA W MIEJSCU OKREŚLONYM W § 1. POWTÓRNE ZAWIADOMIENIE NASTĘPUJE W RAZIE NIEPODJĘCIA PISMA W TERMINIE 7 DNI (§ 1A). STOSOWNIE ZAŚ DO TREŚCI § 2 W/W ART. 150 ORDYNACJI PODATKOWEJ W/W PRZYPADKU DORĘCZENIE UWAŻA SIĘ ZA DOKONANE Z UPŁYWEM OSTATNIEGO DNIA OKRESU O KTÓRYM MOWA W § 1, A PISMO POZOSTAWIA SIĘ W AKTACH SPRAWY. TYMCZASEM W ROZWAŻANEJ SPRAWIE ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI W SPOSÓB CAŁKOWICIE NIEUPRAWNIONY POWOŁUJĄC SIĘ NA TREŚĆ ART. 153 § 1 O.P., UZNAŁ, IŻ ADRESAT ODMÓWIŁ PRZYJĘCIA DECYZJI DORĘCZONYCH PRZEZ SWOICH PRACOWNIKÓW. JAK TRAFNIE ZAUWAŻA PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEJ SPÓŁKI SKORO TO ONA - JAKO PEŁNOMOCNIK BYŁA ADRESATEM W/W DECYZJI WYMIAROWYCH - TO NIE BĘDĄC OBECNA W SIEDZIBIE KANCELARII W DNIU 5 GRUDNIA 2006 R., NIE MOGŁA ODMÓWIĆ PRACOWNIKOM ORGANU PODATKOWEGO ODBIORU DECYZJI. NATOMIAST SKUTKU SPRECYZOWANEGO W PRZYWOŁANYM ART. 153 § 1 I 2 O.P., NIE MOGŁA WYWOŁAĆ ODMOWA PRZYJĘCIA PRZEDMIOTOWYCH DECYZJI PRZEZ WSPÓLNIKA PEŁNOMOCNIKA SKARŻĄCEJ SPÓŁKI - SKORO NIE BYŁ ON ANI ADRESATEM TYCHŻE DECYZJI, ANI TEŻ NIE LEGITYMOWAŁ SIĘ UPOWAŻNIENIEM DO ODBIORU KORESPONDENCJI ADRESOWANEJ IMIENNIE NA DRUGIEGO WSPÓLNIKA. Z TYCH PRZYCZYN SKORO WSKAZANE DECYZJE WYMIAROWE OKREŚLAJĄCE SKARŻĄCEJ SPÓŁCE ZOBOWIĄZANIE W PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA M-CE MARZEC I PAŹDZIERNIK 2001 R., NIE ZOSTAŁY SKUTECZNIE DORĘCZONE, NIE MOGŁY BYĆ PODSTAWĄ DO WYSTAWIENIA TYTUŁÓW WYKONAWCZYCH A TO OZNACZA, ŻE WYEGZEKWOWANE NA ICH PODSTAWIE KWOTY PODLEGAJĄ ZWROTOWI. ZATEM PONOWNIE ROZPOZNAJĄC WNIOSEK SKARŻĄCEJ SPÓŁKI Z DNIA 28 GRUDNIA 2008R., O ZWROT NADPŁATY PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA WSKAZANE MIESIĄCE, ORGANY OBOWIĄZANE BĘDĄ UWZGLĘDNIĆ WSKAZANĄ WYŻEJ OCENĘ PRAWNĄ W ZAKRESIE NIESKUTECZNOŚCI DORĘCZENIA DECYZJI WYMIAROWYCH PEŁNOMOCNIKOWI SKARŻĄCEJ SPÓŁKI. Z TYCH PRZYCZYN NA MOCY ART. 145 § 1 PKT 1 PKT C, ART. 152, ART. 200 WYM. USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI, ORZECZONO JAK W WYROKU.