II FZ 427/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 914/10 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 22 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie straty z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 914/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie L. P. na postanowienie tego Sądu w zakresie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału L. P. został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie oraz poprzez złożenie 1 odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie do usunięcia braków zażalenia skarżący otrzymał w dniu 14 grudnia 2011 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie w związku z jego wniesieniem po terminie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone skarżącemu w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej P.p.s.a.) w dniu 13 grudnia 2011 r. Pomimo, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że po awizowaniu przesyłki 29 listopada 2011r. L. P. osobiście odebrał przesyłkę z poczty w dniu 14 grudnia 2011 r., to przyjąć należało, że skoro moment pierwszego awizowania miał miejsce w dniu 29 listopada 2011 r. i od następnego dnia biegł 14 -dniowy termin, o którym mowa w § 4 art. 73, to 14-tym dniem tego terminu był 13 grudnia 2011 r. Tym samym siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych, upłynął z dniem 20 grudnia 2011 r. Pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach niewypełnienia wezwania sądu w zakreślonym terminie, skarżący nie podpisał zażalenia ani nie złożył jego odpisu, poświadczonego za zgodność z oryginałem. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji orzekł o odrzuceniu zażalenia. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone w dniu 13 grudnia 2011 r., a nie 14 grudnia 2011 r. Skarżący wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braków zażalenia zostało doręczone w dniu 14 grudnia 2011 r., co jednoznacznie wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Nie ulega zatem wątpliwości, że już z samego brzmienia § 1 i § 4 art. 73 P.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo – opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia zażalenia. Nie tylko zresztą wykładnia językowa wskazuje na taki sens omawianej regulacji, ale i jej ratio legis wyrażone dosłownie w uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy nowelizującej – "z upływem ostatniego dnia (...) czternastodniowego okresu, doręczenie uważa się za dokonane" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10, LEX nr 583999). W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04, LEX nr 799923). Fakt zatem, że skarżący odebrał pismo z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a., nie ma wpływu skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia. Nie zmienia to zatem zakresu skutków prawnych tego trybu doręczenia. Omawianego domniemania rzeczywiście nie będzie można zastosować, gdy adresat odbierze przesyłkę w ciągu 14 dni, o których mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a. (wobec faktu doręczenia nie trzeba będzie go domniemywać), ale gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, to art. 73 P.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa przesyłka była pierwszy raz awizowana 29 listopada 2011 r. i nie została odebrana w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, czyli do 13 grudnia 2011 r. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem przyjął w świetle art. 73 § 4 P.p.s.a., że skuteczne doręczenie przesyłki zostało dokonane 13 grudnia 2010 r., a w związku z tym siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął z dniem 20 grudnia 2011 r. Tymczasem skarżący uzupełnił braki zażalenia w piśmie nadanym w dniu 21 grudnia 2011 r., a więc po upływie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.