II SA/Op 699/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. O. na postanowienie Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie choroby zawodowej oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi postanowienie Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], Nr [...], którym odmówiono B. O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kędzierzynie-Koźlu decyzją z dnia [...], Nr [...], nie stwierdził wystąpienia u B. O. istnienia choroby zawodowej wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 3 września 2010 r., co skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. Decyzja zawierała pouczenie, że przysługuje od niej odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu. Odwołanie składa się za pośrednictwem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od jej otrzymania. W dniu 28 września 2010 r. skarżący udzieli adwokatowi J. P. pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy dotyczącej stwierdzenia wystąpienia u skarżącego choroby zawodowej. W tym samym dniu pełnomocnik skarżącego sporządził oraz nadał w urzędzie pocztowym odwołanie od w/w decyzji. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...], Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu działając na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził, że odwołanie złożone zostało po upływie terminu do jego wniesienia. Przedmiotowe postanowienie doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 października 2010 r. W dniu 20 października 2010 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kędzierzynie-Koźlu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W złożonym wniosku wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez odwołującego, gdyż ten nie zrozumiał treści pouczenia zawartego w decyzji. Jednocześnie odwołujący stwierdził, że przepisy K.p.a. przewidują możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności prawnej, a uchybienie terminowi jest niewielkie i nie wynosi nawet jednego miesiąca i stąd też istnieją podstawy do jego przywrócenia. Niezależnie od powyższego skarżący zakwestionował prawidłowość zapadłej w sprawie decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu decyzji przedstawił stan faktyczny związany z podejmowanymi przez odwołującego oraz jego pełnomocnika czynnościami po wydaniu decyzji przez organ I instancji oraz przytoczył brzmienie przepisu art. 58 K.p.a. Wskazując na powyższe oraz analizując podaną przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ stwierdził, że niezrozumienie treści pouczenia nie stanowi podstaw do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, tym bardziej jeśli się zważy, że jest ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Uzasadniał nadto organ, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić wówczas, gdy wystąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem organu zaistnienia takich okoliczności strona nie uprawdopodobniła, a tym samym nie wykazała braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z treścią powyższego postanowienia nie zgodził się skarżący. Wywiódł on skargę, w której zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 58 K.p.a. i art. 59 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ ewidentnych przyczyn leżących po stronie odwołującego, które spowodowały uchybienie terminu i które winny być podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazując na powyższe skarżący żądał uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie wskazał, że przyczyną uchybienia terminowi był fakt niezrozumienia pouczenia zawartego w decyzji. Dowodził, że w sposób miarodajny i wiarygodny wskazał przyczyny uchybienia terminowi oraz to, że uchybienie terminowi nie było nadmierne. Podkreślał, że nie posiada wykształcenia prawniczego, a zatem nie zna procedur obowiązujących w postępowaniu administracyjnym i stąd też mógł nie zrozumieć pouczenia zawartego w decyzji. Opolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana P.p.s.a. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Legalność decyzji (postanowienia) bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżony akt wyłącznie w aspekcie jego zgodności z prawem i może taką czynność uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona w ten sposób kontrola legalności zapadłego postanowienia wykazała, że odpowiada ono prawu, pomimo, że w ocenie skarżącego narusza ono w sposób rażący przepisy prawa procesowego, a w szczególności art. 58 K.p.a. i art. 59 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ ewidentnych przyczyn leżących po stronie odwołującego, które spowodowały uchybienie terminu i które winny być podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Przedmiotem oceny jest postanowienie Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia [...], którym odmówiono B. O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przypomnieć należy w tym miejscu, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia [...], została doręczona na domowy adres skarżącego w dniu 3 września 2010 r. Fakt ten skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem. (dowód doręczenia w aktach administracyjnych). Doręczona decyzja zawierała właściwe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia od niej odwołania. Termin do wniesienia odwołania upływał, zatem z dniem 17 września 2010 r., co zostało stwierdzone postanowieniem organu. Termin do wniesienia odwołania został uchybiony, bowiem odwołanie wniesiono dopiero w dniu 28 września 2010 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożony został przez pełnomocnika skarżącego dopiero po otrzymaniu postanowienia organu II instancji, którym stwierdzono uchybienie terminu do złożenia odwołania, to jest w dniu 20 października 2010 r. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000r., Nr 98, poz 1071 ze zm.), dalej jako K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Paragraf 2 tegoż artykułu stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle, zatem przytoczonego przepisu warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie się łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Warunkiem sine quo non skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Ustawodawca wprowadzając - jako konieczną przesłankę przywrócenia terminu - brak winy strony w nie dokonaniu czynności w terminie, nie wskazał w art. 58 § 1 K.p.a. kryteriów, według których należy oceniać zachowanie się strony. Daje to organom możliwość uwzględnienia różnorodnych realiów życia. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (tak np. SN w postanowieniu z 14.I.1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać, zatem pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z 1998.10.06., II CKN 8/98; LEX nr 50679). Dokonując w tym aspekcie kontroli zaskarżonego postanowienia oraz analizując okoliczności wskazane przez skarżącego jako stanowiące podstawę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji uznać należało, iż zasadnie organ uznał, że uchybienie terminu do złożenia tego wniosku przez skarżącego nastąpiło z jego winy. Skarżący bowiem, co wynika z treści jego wniosku upatruje przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania w okoliczności wynikającej z niezrozumienia pouczenia, które zawarte zostało w treści decyzji oraz w fakcie, że nie posiada wykształcenia prawniczego, a także tym, że uchybienie terminowi nie jest znaczne, bo wynosi niespełna jeden miesiąc. W związku z taką argumentacją stwierdzić należy, że strona ma uprawdopodobnić brak swej winy w dokonaniu czynności w terminie, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie, aż do momentu wystąpienia z wnioskiem (por. Adamiak, Postępowanie administracyjne, s. 200). Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzającą w świadomości organu orzekającego większy lub mniejszy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Z przytoczonych przez skarżącego okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu organy nie mogły nabrać przekonania, iż istniały okoliczności niezależne od skarżącego, które uniemożliwiały mu złożenie w terminie odwołania. Co więcej ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku, a jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy (por. wyrok NSA 30.XI.2006r., sygn. akt II OSK 1397/05; LEX nr 315129). Taka ocena dokonana została przez organ w niniejszej sprawie. Podkreślić należy ponownie, iż skarżący nie powołuje się we wniosku o przywrócenie terminu, ani też w skardze na żadne obiektywne okoliczności, które uniemożliwiałyby mu złożenie wniosku w terminie, a mianowicie obłożną chorobę, pozostawanie w miejscowości pozbawionej komunikacji, czy też powódź lub inną katastrofę. Obiektywny miernik staranności człowieka przejawiającego dbałość o własne interesy i życiowo ważne sprawy wymagał, aby skarżący po otrzymaniu decyzji organu I instancji, bez względu na stan innych spraw osobistych i życiowych, po zapoznaniu się z jej treścią, pouczeniem oraz terminami do złożenia odwołania i mając jakiekolwiek wątpliwości, co zrozumienia zawartego tam pouczenia winien, albo zwrócić się do organu o ich wyjaśnienie, albo zasięgnąć porady prawnej, co zresztą uczynił, ale już po upływie terminu do wniesienia odwołania. Nota bene pouczenie w doręczonej skarżącemu decyzji organu I instancji było jasne i nie wymagało szczególnych zabiegów, aby ustalić sposób i termin do wniesienia odwołania. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy bowiem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Tymczasem, na co wskazano powyżej, z przedstawionych okoliczności wynika, że uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej nastąpiło z winy strony. Ustalone, zatem przez organ okoliczności przemawiają za przyjęciem, że zachowanie strony, nosi znamiona winy, a co najmniej niedbalstwa. Ustalenie winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, powoduje, że organ nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu, zaś czynność procesowa podjęta przez stronę po jego upływie pozostaje bezskuteczna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie i skarżący nie wskazuje żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu. Powoływanie się zaś na nieznajomość prawa nie stanowi podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713.04; LEX nr 302279). W świetle powyższego skonstatować należy, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Mając, zatem powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.