II GSK 1173/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-09-27

Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Tadeusz Cysek, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wypłatę premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej na rok 2008, złożony po terminie z powodu opóźnienia w wydaniu decyzji przyznającej płatność na zalesianie za rok 2007, powinien zostać uznany za złożony w terminie, jeśli opóźnienie wynikało z przyczyn leżących po stronie organów administracji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy rozporządzenia dotyczące płatności na zalesianie. Sąd uznał, że beneficjent pomocy nie mógł złożyć wniosku o wypłatę premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej na rok 2008 w terminie, ponieważ decyzja przyznająca płatność na zalesianie za rok 2007, która stanowiła podstawę do złożenia kolejnych wniosków, stała się ostateczna dopiero w 2010 roku. Opóźnienie w wydaniu tej decyzji wynikało z przyczyn leżących po stronie organów administracji, a prokonstytucyjna wykładnia przepisów wykluczała stawianie beneficjentowi niemożliwych do spełnienia wymagań.
Stan faktyczny
R. K. złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych w 2006 r. Po serii decyzji organów, ostateczna decyzja przyznająca płatność na zalesianie za rok 2007 została wydana dopiero w kwietniu 2010 r. Następnie R. K. złożył wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2008, jednak organ odmówił przyznania płatności z powodu uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę R. K., uznając, że nie mógł on złożyć wniosku w terminie z przyczyn leżących po stronie organów. Dyrektor ARiMR zaskarżył wyrok WSA do NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 987/10 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności na zalesienie gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uwzględnił skargę R. K. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie płatności na zalesienie gruntów rolnych, uchylając zaskarżoną decyzję. Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że w dniu 13 lipca 2006 r. R. K. złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006, z którego wynikało, iż zalesienie zostanie wykonane zgodnie z planem zalesienia w terminie do 30 kwietnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. w dniu [...] września 2006 r. wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych. Następnie w dniu [...] czerwca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego we W. wydał decyzję o odmowie przyznania płatności na zalesianie uznając, iż wnioskodawca nie złożył oświadczenia o wykonaniu zalesienia w terminie przewidzianym w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929, ze zm.) dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora D. Oddziału ARiMR we W. z dnia 31 lipca 2007 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 26 maja 2008 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu odwoławczego, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] lutego 2009 r. oraz stwierdził nieważność decyzji Dyrektora D. Oddziału ARiMR z dnia 31 lipca 2007 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, podając w uzasadnieniu, że przewidziany w § 9 ust. 2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. termin 14-dniowy jest jedynie terminem dyscyplinującym stronę i jego uchybienie, w sytuacji gdy wnioskodawca nie przekroczył terminu ostatecznego (tj. 31 maja), nie może skutkować wydaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia. W związku z powyższym decyzją z dnia [..] kwietnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał R. K. płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2007. Dnia 25 czerwca 2010 r. R. K. złożył wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie na rok 2008, oświadczając, że kontynuuje program zalesiania gruntów na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia2010 r. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił przyznania płatności na zalesianie na rok 2008, w związku z uchybieniem terminu na złożenie wniosku. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek kontynuacyjny winien zostać złożony w terminie od "1 czerwca do 31 lipca 2008 r.". Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] października 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania strony, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawca po dokonaniu zalesienia gruntów rolnych w 2007 r., powinien złożyć kolejny wniosek o wypłatę, w terminie od 1 czerwca do 15 lipca danego roku, czego nie uczynił. Pomimo toczących się postępowań nic nie stało na przeszkodzie, aby R. K. składał kolejne wnioski z zachowaniem terminów. Organ uznał za niezasadne powoływanie się przez wnioskodawcę na to, iż do opóźnienia doszło, gdyż nie uzyskał pozytywnej decyzji o przyznaniu płatności i nie mógł tego zakreślić na formularzu wniosku. Wniosek o wypłatę płatności w drugim roku realizacji planu zalesiania, w niniejszej sprawie powinien zostać złożony w terminie od 1 czerwca do 15 lipca 2008 r. Termin do złożenia przedmiotowego wniosku jest terminem materialnoprawnym, skutkiem jego uchybienia jest wygaśnięcie prawa o charakterze materialnoprawnym. Do tego terminu nie mają zastosowania przepisy art. 58 - 60 k.p.a., stanowiące o zasadach przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę R. K. zwrócił uwagę, że z przyczyn leżących po stronie organów ARiMR – z powodu rażącego naruszenia prawa przez te organy - sprawa z wniosku producenta z dnia 13 lipca 2006 r. została rozstrzygnięta dopiero w dniu [...] kwietnia 2010 r. decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., przyznającą płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2007. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 23 kwietnia 2010 r. i stała się ostateczna 7 maja 2010 r. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że premia pielęgnacyjna oraz premia zalesieniowa począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych. Przepis § 10 ust. 4 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. podkreśla logiczny związek pomiędzy wypłatą premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej a wypłatą "poprzedniej płatności" (w rozpoznawanej sprawie – płatności na zalesianie za rok 2007), a ta musi być poprzedzona wydaniem decyzji o przyznaniu płatności na zalesianie i to wydanej w terminie 30 dni od złożenia przez producenta oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Wypłata tej poprzedniej płatności powinna przy tym nastąpić w terminie 30 dni od dnia, gdy ww. decyzja stała się ostateczna. W rozpoznawanej sprawie miało to miejsce w dniu 7 maja 2010 r. Sąd podał, że wniosek o wypłatę kolejnych płatności w odróżnieniu od wniosku o przyznanie płatności, o którym mowa w § 6 rozporządzenia składa się na formularzu, udostępnionym przez Agencję. W części VI takiego formularza zawarte jest oświadczenie wnioskodawcy, że "kontynuuje program zalesiania gruntów na podstawie decyzji, znak ........ z dnia ......". Bezspornym jest w rozpoznawanej sprawie, iż R. K. we wskazywanym przez organ terminie (od 1 czerwca do 15 lipca 2008 r.) nie mógł wypełnić tej rubryki, bowiem decyzja o jakiej mowa w formularzu nie istniała. Sąd nie podzielił sugestii organu, iż w przypadku złożenia wniosku w terminie, możliwe było zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia kwestii zasadności przyznania pomocy na rok 2007. Instytucja zawieszenia postępowania odnosi się bowiem do sytuacji, gdy postępowanie się już toczy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Do czasu wydania prawomocnej decyzji przyznającej płatność na zalesienie (tj. do 7 maja 2010 r.) nie zostały spełnione zarówno formalne jak i materialnoprawne warunki do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na rok 2008, zatem przed tą datą nie mógł rozpocząć bieg termin do składania takiego wniosku. Inna wykładnia przepisów § 10 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r., wymagająca od producenta spełnienia warunku niemożliwego do spełnienia, byłaby nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami sprawiedliwości i praworządności. Zdaniem Sądu, prokonstytucyjna wykładnia wskazanych przepisów rozporządzenia i "odpowiednie" stosowanie przepisu określającego termin składania wniosków o przyznanie płatności na zalesianie gruntów do wniosków o wypłatę pomocy na zalesienie pozwala na stwierdzenie, iż skarżący nie uchybił terminowi do złożenia wniosku o wypłatę pomocy na rok 2008. Powyższych stwierdzeń nie podważa akceptowane przez Sąd stanowisko organu odwoławczego, iż termin wskazany w § 6 ust. 3 rozporządzenia jest terminem prawa materialnego, niepodlegającym przywróceniu. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżając wyrok w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenia na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1. § 10 ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że wniosek o wypłatę premii, o których mowa w § 10 ust 5 rozporządzenia został złożony w terminie, 2. § 10 ust. 5 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że wniosek o płatność, o którym mowa w tym przepisie, a także samą płatność z tytułu premii można uzyskać po wypłacie pierwszej płatności. Autor skargi kasacyjnej podał w uzasadnieniu, że przepisy rozporządzenia zakreślają zarówno terminy na dokonanie określonych czynności jak i kolejność ich dokonania. Zarówno przepis § 6 ust. 3 jak i przepis § 10 ust. 4 i 5, pomimo że pozostają w funkcjonalnym związku, regulują w istocie nieco inną kwestię. Pierwszy z nich dotyczy płatności na zalesianie "co do zasady" (obejmującej wsparcie na zalesianie i obie premie) drugi natomiast wyłącznie premii o których mowa w § 4 ust 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia w kolejnych latach po przyznaniu pierwszej płatności. W ocenie organu okoliczność ta wyznacza granice wykładni użytego w § 10 ust. 5 pojęcia "odpowiednio", bowiem wyraźnie wskazano, że regulację § 6 ust 3 należy odnieść wyłącznie do wniosku o którym mowa w § 10 ust 5; w tym formy w jakiej powinien być składany oraz terminu złożenia. Dokonana przez Sąd wykładnia przepisu skutkuje tym, że naruszane będą inne zasady związane z ustalonym mechanizmem przyznawania płatności zalesieniowych. Zdaniem organu, zasadny jest przyjęty w decyzji sposób wykładni przepisów rozporządzenia, w zakresie w jakim przyjęto, że wnioskodawca powinien, pomimo braku decyzji, złożyć wniosek o płatność za 2008 rok w terminie przewidzianym w § 6 ust 3 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, iż postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wywołane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06). Z treści zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej oraz sposobu ich skonstruowania wynika, że strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Jako przepisy naruszone przez Sąd I instancji, poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, wskazała zaś, odpowiednio w pkt 1 i w pkt 2, przepisy § 10 ust. 6 w związku z art. 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz § 10 ust. 5 tego rozporządzenia. Merytoryczną ocenę tak postawionych i uzasadnionych zarzutów poprzedzić należy wyjaśnieniem dwóch kwestii. Po pierwsze, jako oczywistą omyłkę pisarską, w zakresie odnoszącym się do pierwszego spośród zarzutów skargi kasacyjnej, potraktować należy to, że autor skargi, jako naruszony wskazał przepis § 10 ust. § 6 przywołanego rozporządzenia, w sytuacji gdy jednocześnie zarzut ten zrekapitulował odwołaniem się do § 10 ust. 5. O oczywistej omyłce pisarskiej we wskazanym zakresie świadczy również to, że w uzasadnieniu tego zarzutu skargi kasacyjnej, jej autor wskazywał właśnie na przepis § 10 ust. 5 przywołanego rozporządzenia. Za oczywistą omyłkę pisarską uznać należy również i to, że jako naruszony, wskazany został przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, art. 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., w sytuacji, gdy prawodawca na gruncie tego rozporządzenia nie operuje podziałem jego treści na (podstawowe) jednostki redakcyjne przy zastosowaniu "art." lecz "§", a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor, operuje już prawidłową konwencją, wskazując na § 6 ust. 3 rozporządzenia. Po drugie, wskazywane w skardze kasacyjnej jako naruszone, przepisy § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich nie są przepisami prawa materialnego, jak określiła to strona skarżąca, lecz przepisami proceduralnymi – pierwszy z przywołanych przepisów, jak wprost wynika z analizy jego treści, stanowi wewnątrztekstowe odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu, do którego odsyła, który to przepis (tj. drugi spośród wyżej wskazanych) określa formę oraz termin składania wniosku o przyznanie płatności. Przypomnieć więc należy, że przepisami administracyjnego prawa procesowego są przepisy o właściwości organu orzekającego i o postępowaniu przed nim, zaś przepisami prawa materialnego przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmiany lub zgaśnięcia prawa, czy roszczenia. W konsekwencji przedstawionych uwag o charakterze porządkowym przyjąć należało więc, że wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, strona skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. przepisów § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Jakkolwiek autor skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia tych przepisów nie powiązał z naruszeniem konkretnych przepisów ustawy p.p.s.a., co powinien był uczynić, to jednak uwzględniając stanowisko zawarte w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, wadliwość ta, jak również wadliwość wyżej opisana, nie może stanowić przeszkody do merytorycznego rozpatrzenia skargi kasacyjnej i stawianych w niej zarzutów. Z analizy zarzutów formułowanych w skardze kasacyjnej oraz z ich uzasadnienia wynika, że istota sporu prawnego w sprawie - na tle niepodważanych okoliczności jej stanu faktycznego - dotyczy zagadnienia prawidłowości/nieprawidłowści przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli wykładni i zastosowania przez organ administracji przepisów § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w wymiarze, w jakim zakres ich regulacji odnosi się również do wniosku o wypłatę premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej, w tym formy oraz terminu składania tego wniosku. Z argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że jej autor, oceny o wadliwości poglądu Sądu I instancji prezentowanego w analizowanej kwestii spornej, dokonuje przez pryzmat założenia, które uznaje za w pełni uzasadnione i prawidłowe, a mianowicie, iż wniosek beneficjenta pomocy z dnia 25 czerwca 2010 r. o wypłatę premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej na 2008 r. złożony został po terminie, a to z tego powodu – co stanowi centralny punkt argumentacji – że decyzja przyznająca płatność na zalesianie wydana została dniu [...] kwietnia 2010 r. W związku z tym, jak również w kontekście akcentowania - jak wynika to uzasadnienia skargi kasacyjnej - że wniosek o wypłatę premii zalesieniowej wskazywał na okres referencyjny roku 2008, wadliwości stanowiska Sądu I instancji strona skarżąca upatruje w tym, że jego konsekwencją jest to, iż "[...] rodzi prawo do płatności za lata poprzednie zważywszy, że pierwsza płatność mogła być zrealizowana dopiero po wydaniu decyzji w roku 2010". Podważając w ten sposób prawidłowość stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, autor skargi kasacyjnej, jako prawidłowy kierunek wykładni oraz zastosowania spornych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. wskazuje ten, którego konsekwencją, najogólniej rzecz ujmując, powinno być złożenie w 2008 r. wniosku o wypłatę premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej, i to pomimo braku decyzji przyznającej płatność na zalesianie, a więc mimo braku przesłanek do rozpoznania tego wniosku. Zarzuty skargi kasacyjnej, powielające w zakresie odnoszącym się do argumentacji, która legła u ich podstaw, stanowisko prezentowane przez organ administracji w kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji ostatecznej, nie są usprawiedliwione. Wydaje się przy tym, jak należy sądzić ze sposobu w jaki zostały uzasadnione, że nie dość, iż zupełnie pomijają istotę regulacji prawnej zawartej w przywołanym rozporządzeniu w zakresie dotyczącym zasad i trybu wypłaty premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej, to również świadczą o braku właściwego odczytania jasnej i trafnej argumentacji zawartej w uzasadnieniu prawidłowego wyroku Sądu I instancji. Wyjaśnić należy na wstępie - co ma istotne znaczenie, gdy podkreślić złożony i wieloletni charakter przedsięwzięcia zalesieniowego - że zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność na zalesianie dzieli się na: 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność za poniesione koszty zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku po dniu wykonania zalesienia; 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; 3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność za utracone dochody z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Konsekwencją spełnienia przez producenta rolnego wszystkich, określonych przepisami przywołanego rozporządzenia, warunków i przesłanek, jest przyznanie mu, na wniosek złożony w terminie określonym w ust. 3 § 6 – tj. od dnia 1 czerwca do dnia 15 lipca danego roku, płatności na zalesianie (§ 10 ust. 2 w związku z § 9 ust. 1 i ust. 2 w związku z § 8 w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 10 ust. 4, premia pielęgnacyjna oraz premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, jest wypłacana w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności, po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, zwanego dalej "wnioskiem o wypłatę". Do wniosku tego, jak wynika z ust. 5 § 10, przepis § 6 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Z treści przepisu § 10 ust. 4 przywołanego rozporządzenia jednoznacznie wynika, że wypłata premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej zdeterminowana jest uprzednią w stosunku do nich, tj. do (możliwości) ich wypłaty, wypłatą jednorazowej płatności na zalesianie, podstawą wypłaty której, w terminie określonym w ust. 3 § 10, jest decyzja o jej przyznaniu, tj. decyzja o której mowa w ust. 2 § 10 rozporządzenia. Przywołana regulacja jednoznacznie wskazuje więc na istnienie logicznego – i racjonalnego, bo determinowanego charakterem i istotą pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych - związku między przyznaniem w formie decyzji i następnie wypłatą na jej podstawie, jednorazowej płatności na zalesianie, a wypłatą, na wniosek producenta rolnego, premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej. Skoro więc, nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że ostateczną decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2010 r., producentowi rolnemu została przyznana płatność na zalesianie, co nastąpiło w rezultacie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 13 lipca 2006 r., jak również, że płatność ta została mu wypłacona, to stwierdzić należy, że ziściły się przesłanki ku temu, aby na wniosek producenta rolnego, o którym mowa w ust. 4 § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r., dokonać wypłaty premii zalesieniowej oraz premii pielęgnacyjnej. Aktualizacja uprawnienia żądania ich wypłaty przez beneficjenta pomocy i skorelowanego z nim obowiązku ich wypłaty wynika wprost z przywołanego przepisu prawa. Uzewnętrznia się to również w sentencji samej decyzji, o której mowa w przepisie § 10 ust. 2 rozporządzenia poprzez materializację uprawnienia do wskazanych premii, wypłata których realizowana jest na wniosek producenta rolnego – z akt sprawy wynika, że decyzję o takiej właśnie sentencji organ wydał, określając w niej jednocześnie wysokość przysługujących producentowi rolnemu premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej wypłacanych, odpowiednio przez 5 lat oraz przez 20 lat, począwszy od dnia wykonania zalesienia oraz pouczając o tym, że wypłata tych płatności następuje na wniosek. Uprawnienie do żądania wypłaty wieloletnich premii, zalesieniowej i pielęgnacyjnej, ma bowiem wtórny charakter w stosunku do płatności na zalesianie gruntów rolnych, stanowiąc konsekwencję przyznania w formie decyzji i następnie wypłaty płatności podstawowej, tj. płatności na zalesianie gruntów rolnych. W tym względzie, Sąd I instancji trafnie zwrócił również uwagę na istotne różnice występujące między "wnioskiem o wypłatę" i "wnioskiem o przyznanie płatności", w zakresie w jakim uwidaczniają się one w treści oświadczenia wnioskodawcy zawartego w formularzu pierwszego spośród tych wniosków, a mianowicie odnośnie kontynuacji programu zalesienia gruntów na podstawie konkretnej decyzji - tj. decyzji o której mowa w ust. 2 § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Również i ten argument obrazuje relacje między omawianymi płatnościami. W związku z powyższym w odniesieniu do kwestii wykładni oraz zakresu zastosowania do "wniosku o wypłatę" premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej, przepisu § 6 ust. 3, stwierdzić należy, że odpowiednie jego stosowanie, o którym mowa w odsyłającym przepisie § 10 ust. 5, rozumieć należy w sposób, który nie może pomijać regulacji zawartej w § 10 ust. 4 i wskazanych konsekwencji jego obowiązywania. Odnoszą się one do określonych tym przepisem warunków, w których aktualizuje się uprawnienie do żądania wypłaty premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej, tj. uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o ich wypłatę w terminie od dnia 1 czerwca do dnia 15 lipca danego roku. Normatywny sens pojęcia "danego roku", nie może więc nie uwzględniać tego odnoszonego do niego kontekstu, który wiąże się z faktem kontynuacji planu zalesienia oraz, w kontekście terminu wypłaty premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej, z faktem wypłaty płatności podstawowej, tj. płatności na zalesianie gruntów rolnych, a to z tego powodu, że płatność ta jest wypłacana w terminie 30 dni, od dnia gdy decyzja o jej przyznaniu stała się ostateczna, zaś wypłata, na wniosek, premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej następuje w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności. W okolicznościach stanu faktycznego sprawy stwierdzić więc należy, że realizacja przez producenta rolnego uprawnienia do wystąpienia z "wnioskiem o wypłatę" premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej w "danym roku", zdeterminowana była uprzednim przyznaniem i wypłatą płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz oczywiście warunkiem realizacji (kontynuacji) planu zalesienia, który nie został zakwestionowany. W związku z powyższym, Sąd I instancji stwierdzając, że zaskarżona decyzja ostateczna nie jest zgodna z prawem, w kontekście uwzględniającym wszystkie okoliczności stanu sprawy, słusznie przeciwstawił stanowisku organu twierdzenie, że "i tak kolejne wnioski Producenta na lata 2008 i 2009 r. mogłyby być merytorycznie rozpoznane dopiero po dniu, w którym decyzja o przyznaniu płatności na 2007 rok stała się ostateczna, tj. po dniu 7 maja 2010 r., czyli w istocie w czasie, gdy Producent takie wnioski faktycznie złożył (25 czerwca 2010 r. – przy uwzględnieniu przewidzianego w rozporządzeniu okresu składania wniosków: od 1 czerwca do 15 lipca danego roku)". W świetle przedstawionych argumentów, adresowane wobec wyroku Sądu I instancji zarzuty naruszenia - przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - przepisów § 10 ust. 5 i § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, uznać należy za oczywiście bezzasadne. Prezentowana w ich uzasadnieniu argumentacja nie może być uznana za trafną, a proponowane kierunki interpretacji i stosowania spornych przepisów za racjonalne, a to wobec ich oczywiście dysfunkcjonalnych konsekwencji, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, uwzględniając w tej mierze, także konstytucyjny i unijny aspekt tego zagadnienia. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a. orzekł więc, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło