I OSK 1111/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-22
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Joanna Banasiewicz, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność następuje z chwilą sporządzenia (podpisania) decyzji przez organ administracji, czy dopiero z chwilą jej doręczenia lub podjęcia czynności zmierzających do jej uzewnętrznienia?Ratio decidendi
Wykonanie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji następuje z chwilą wydania decyzji, rozumianej jako jej sporządzenie i podpisanie przez organ, a nie z chwilą doręczenia decyzji stronie lub podjęcia czynności zmierzających do jej uzewnętrznienia. Tym samym organ wykonuje wyrok w dniu podpisania decyzji, co wyklucza podstawę do wymierzenia grzywny za niewykonanie wyroku, jeśli decyzja została sporządzona przed wniesieniem skargi na niewykonanie.Stan faktyczny
P.G. złożył skargę na niewykonanie wyroku WSA w Poznaniu, który zobowiązał Prezydenta Miasta P. do wydania decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne. Organ wydał decyzję 26 listopada 2010 r., ale skarga na niewykonanie została złożona do sądu 25 listopada 2010 r., a przekazana organowi i nadana pocztą 29 listopada 2010 r. Skarżący twierdził, że wykonanie wyroku nastąpiło dopiero z doręczeniem decyzji 30 listopada 2010 r., a więc skarga była zasadna.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Po 934/10 w sprawie ze skargi P. G. o wymierzenie Prezydentowi Miasta P. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2010r. o sygn. akt II SAB/Po 11/10 oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Po 934/10 oddalił skargę P.G. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi Miasta P. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2010 r. o sygn. akt II SAB/Po 11/10.
Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:
W dniu 25 listopada 2010 r. P.G. złożył bezpośrednio w siedzibie Sądu skargę na niewykonanie przez Prezydenta Miasta P. wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność wraz z wnioskiem o ukaranie grzywną.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 23 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II SAB/Po 11/10) zobowiązał Prezydenta Miasta P. do wydania w terminie 1 miesiąca orzeczenia w sprawie wniosku skarżącego z dnia 20 października 2005 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne, położoną w P., zapisaną w KW nr [...]. Zobowiązany organ nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i do dnia złożenia skargi, mimo pisma pełnomocnika z dnia 5 sierpnia 2010 r., 27 października 2010 r. oraz 4 listopada 2010 r. wzywających do wydania orzeczenia, nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie.
Odpowiadając na skargę organ wyjaśnił, że akta wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 23 kwietnia 2010 r. otrzymał w dniu 7 lipca 2010 r. i z przyczyn obiektywnych nie był w stanie dochować miesięcznego terminu do załatwienia sprawy, bowiem wystąpiła konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowej nieruchomości. W tym celu organ powołał rzeczoznawcę majątkowego T. S. W toku postępowania, po zapoznaniu się ze sporządzonym przez wymienionego wyżej rzeczoznawcę operatem, strona skarżąca złożyła w dniu 29 września 2010 r. operat szacunkowy sporządzony przez innego rzeczoznawcę majątkowego – M. K. Konieczność ocenienia przedłożonego operatu spowodowała przedłużenie postępowania. Ostatecznie w dniu 26 listopada 2010 r. została wydana decyzja o ustaleniu odszkodowania na rzez P.G. za nieruchomość zajętą na drogi publiczne.
Na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. skarżący podtrzymał skargę i wniósł o ukaranie organu symboliczną grzywną, oświadczył jednocześnie, że otrzymał odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stwierdzając, że brak jest podstaw do nałożenia na organ grzywny.
Sąd wskazał, że grzywna przewidziana w art. 154 p.p.s.a. jest środkiem służącym ukaraniu organu za niewykonanie wyroku sądu, jak również służącym dyscyplinowaniu organów. Zgodnie z treścią przepisu art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd stwierdził, że z przytoczonej treści przepisu wynika, że przesłanką materialnoprawną wymierzenia organowi grzywny jest, między innymi, niewykonanie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność tego organu. Z niewykonaniem przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym, na podstawie art. 149 p.p.s.a. skargę na bezczynność organu administracyjnego w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-2 p.p.s.a., zobowiązującym do rozpatrzenia w wyznaczonym terminie określonego żądania strony, nie wywiązał się z tego obowiązku i w tym zakresie nie podjął aktów i czynności, przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a.
Sąd podał, że zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt sprawy organowi. W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Termin ten jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie określonym w art. 37 § 2 K.p.a.
Sąd uznał, że skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał tryb przewidziany w art. 154 § 1 p.p.s.a. i wskazał, że z uwagi na brak odmiennej regulacji skargę, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a wnosi się zgodnie z ogólnymi regułami określonymi w art. 54 § 1 tej ustawy za pośrednictwem organu, którego bezczynność po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny jest przedmiotem skargi.
Ustawa nie ogranicza wniesienia skargi żadnym terminem. Należy zatem przyjąć, że może to nastąpić w każdym czasie, jednakże nie później niż do dnia wykonania wyroku. Zdaniem doktryny oraz judykatury, za taką wykładnią przemawia a contrario treść art. 154 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Z przepisu tego wynika, iż w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 p.p.s.a. sąd zobowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę chyba, że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy. Innymi słowy sąd administracyjny uwzględnia skargę wniesioną na niewykonanie swojego wyroku, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności, tj. nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego (patrz Komentarz do art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2009, wyd. III i T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2003, s. 635, pkt 24 i 25).
Sąd podniósł, że rozpatrywana skarga P.G. została złożona w dniu 25 listopada 2010 r. bezpośrednio w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a więc niezgodnie z trybem składania skarg określonym w art. 54 § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że skargę do sądu administracyjnego składa się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Sąd podkreślił, odwołując się do orzecznictwa sądowego, że zasada wnoszenia skargi do sądu za pośrednictwem organu administracji oznacza, iż w przypadku wniesienia jej bezpośrednio do sądu winien on przekazać skargę właściwemu organowi administracji publicznej. W tej sytuacji datą złożenia skargi będzie data nadania (złożenia) skargi przez sąd w urzędzie pocztowym.
W związku z powyższym, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II, sekretariat Wydziału pismem z dnia 26 listopada 2010 r. (piątek) przekazał do biura podawczego skargę P.G. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta P. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2010 r. w sprawie II SAB/Po 11/10, jako mylnie skierowaną bezpośrednio do sądu. Jak wynika z książki nadawczej Biura Podawczego ww. pismo wraz ze skargą zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 29 listopada 2010 r. (k. 26 i 37 akt sądowych). Tym samym dzień 29 listopada 2010 r. należy uznać jako dzień złożenia skargi.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że w dniu wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., bowiem w dniu 26 listopada 2010 r. wydana została decyzja o ustaleniu na rzecz P.G. odszkodowania, tym samym organ wydał orzeczenie, do którego wydania został zobowiązany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2010 r.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2011 r. wniósł P.G., reprezentowany przez adwokata, zaskarżając w całości powyższy wyrok i zarzucając na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, w postaci art. 154 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 3 i art. 149 p.p.s.a, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez Sąd I instancji, że wykonanie wyroku sądu administracyjnego, uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji i nakazującego organowi administracji wydanie orzeczenia w sprawie w określonym terminie, ma miejsce w sytuacji, gdy decyzja organu administracji zostanie sporządzona, co w przypadku decyzji pisemnej następuje w dniu podpisania decyzji, mimo iż prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż wykonanie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji i nakazującego organowi administracji wydanie orzeczenia w sprawie w określonym terminie następuje najwcześniej w momencie podjęcia przez organ administracji czynności zmierzających do uzewnętrznienia sporządzonego przez niego orzeczenia.
Ewentualnie, w oparciu o podstawę określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w postaci art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 20 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 154 § 1 i 3 p.p.s.a., art. 149 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy, a polegające na zaniechaniu przez Sąd I instancji realizacji funkcji kontrolnej poprzez odmowę zastosowania środka wskazanego w art. 154 § 1 p.p.s.a., to jest wymierzenia organowi administracji grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, co było konsekwencją błędnej wykładni ww. przepisów, polegającej na uznaniu przez Sąd I instancji, iż wykonanie wyroku sądu administracyjnego, uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji i nakazującego organowi administracji wydanie orzeczenia w sprawie w określonym terminie, ma miejsce w sytuacji, gdy decyzja organu administracji zostanie sporządzona, co w przypadku decyzji pisemnej następuje w dniu podpisania decyzji, co w konsekwencji prowadziło do oddalenia skargi w niniejszej sprawie, mimo że prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż wykonanie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji i nakazującego organowi administracji wydanie orzeczenia w sprawie w określonym terminie następuje najwcześniej w momencie podjęcia przez organ administracji czynności zmierzających do uzewnętrznienia sporządzonego przez niego orzeczenia, co w konsekwencji prowadzić powinno do uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie, poprzez wymierzenie organowi administracji grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wymierzenie grzywny organowi administracji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie od organu zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego.
W obszernym uzasadnieniu stwierdzono m.in., że decyzja administracyjna – jako akt zewnętrzny – stanowi oświadczenie władcze woli organu administracyjnego i może być uznana za wydaną z chwilą ujawnienia woli organu na zewnątrz jego struktur. Prawidłowe doręczenie (ewentualnie ogłoszenie) decyzji przynajmniej jednej ze stron postępowania i umożliwienie w ten sposób adresatowi zapoznania się z jej treścią kończy proces decyzyjny oraz załatwia sprawę w rozumieniu art. 104 k.p.a. Na gruncie unormowania z art. 154 § 1 p.p.s.a. i art. 149 p.p.s.a., przyjąć należy, że wykonanie wyroku sądu administracyjnego, uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji i nakazującego organowi administracji wydanie orzeczenia (decyzji) w sprawie w określonym terminie następuje w momencie doręczenia tego orzeczenia lub choćby podjęcia przez organ administracji czynności zmierzających do uzewnętrznienia sporządzonego przez niego orzeczenia. Najwcześniejszym momentem uzewnętrznienia aktu administracyjnego jest jego wysłanie przez organ administracji za pośrednictwem operatora publicznego, co stanowi zresztą obowiązek tegoż organu (art. 109 § 1 k.p.a.). Przyjęcie odmiennej interpretacji, że wystarczające jest samo sporządzenie decyzji prowadziłoby do rezultatów niezgodnych z aksjologicznymi założeniami leżącymi u podstaw skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a.
Skarżący zaznaczył, że przy zastosowaniu wykładni zaprezentowanej przez Sąd, strona postępowania administracyjnego pozbawiona byłaby instrumentów prawnych, które zmierzałyby do przymuszenia organu administracji do wykonania swoich ustawowych zadań. Nawet przy długotrwałym zaniechaniu uzewnętrznienia podjętego orzeczenia nie byłoby prawnych możliwości przymuszenia organu do usunięcia niezgodnego z prawem zaniechania doręczenia stronie podjętego rozstrzygnięcia. Wykładnia zaprezentowana przez Sąd sankcjonowałaby więc możliwości przewlekania postępowania przez organ administracji we wskazanym wyżej aspekcie i prowadziłaby do nieuzasadnionego zawężenia stosowania rozwiązania z art. 154 § 1 p.p.s.a. Ponadto, przyjęcie takiej wykładni, prowadzić będzie do tego, że strona postępowania administracyjnego pozbawiona będzie roszczeń odszkodowawczych, o których mowa w art. 154 § 4 p.p.s.a. Kodeks cywilny wymaga bowiem – w przypadku, gdy szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji – aby został wydany prejudykat, to jest orzeczenie stwierdzające niezgodność z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji (art. 4171 § 3 k.c.). Takim prejudykatem będzie w tym wypadku wyrok sądu administracyjnego, uwzględniający skargę opartą na art. 154 § 1 p.p.s.a. Przyjęcie zatem wykładni zastosowanej przez Sąd prowadzi w konsekwencji do zamknięcia drogi do dochodzenia roszczeń za bezprawną bezczynność organu administracji następującą po sporządzeniu tej decyzji, a przed jej doręczeniem, co jest niedopuszczalne z punktu widzenia art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Zaprezentowana przez Sąd I instancji wykładnia dotycząca momentu wydania decyzji prowadzić może do sytuacji, że w przypadku złożenia przez stronę postępowania administracyjnego skargi z art. 154 § 1 p.p.s.a., organ administracji mógłby antydatować orzeczenie, do wydania którego był zobowiązany.
Skarżący podniósł, że skarga stanowiąca przedmiot rozstrzygnięcia Sądu I instancji została skutecznie złożona w dniu 29 listopada 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Organ I instancji sporządził decyzję w dniu 26 listopada 2010 r. (k. 861-864 akt administracyjnych). Decyzja ta w tym dniu w żaden sposób nie została uzewnętrzniona – choćby przez nadanie jej za pośrednictwem operatora pocztowego – względem stron postępowania administracyjnego. Pełnomocnik skarżącego odebrał decyzję w dniu 30 listopada 2010 r. (k. 865 akt administracyjnych). W takim wypadku wykonanie wyroku Sądu z dnia 23 kwietnia 2010 r., nastąpiło dopiero w dniu odebrania przez pełnomocnika skarżącego decyzji organu z dnia 26 listopada 2010 r., to jest w dniu 30 listopada 2010 r. Była to bowiem pierwsza czynność organu administracji, zmierzająca do uzewnętrzniania sporządzonego przez niego aktu. Zatem, zdaniem skarżącego, w momencie składania skargi do sądu, to jest w dniu 29 listopada 2010 r., organ nie wykonał wyroku Sądu z dnia 23 kwietnia 2010 r. co w świetle unormowania z art. 154 § 3 p.p.s.a., nie mogło stanowić podstawy oddalenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skoro w niniejszej sprawie nie stwierdzono wystąpienia przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 tej ustawy, to Sąd ograniczony był w swoich rozważaniach do kwestii wynikających z podniesionych przez skarżącego zarzutów.
Skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest naruszeniu prawa materialnego – art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 3 i art. 149 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, a ponadto, ewentualnie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jest naruszeniu przepisów postępowania w postaci art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1, art. 154 § 1 i 3, art. 149 oraz art. 151 p.p.s.a. – w sposób opisany w zarzutach skargi kasacyjnej.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny ma niewątpliwie ocena zarzutu materialnoprawnego, bowiem zarzucone naruszenie prawa procesowego jest, jak podał skarżący, konsekwencją błędnej wykładni przepisów dotyczących wymierzenia organowi administracji grzywny za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Przystępując do rozważań w powyższym względzie zauważyć trzeba, że w skardze kasacyjnej nie kwestionowano ustaleń faktycznych, na podstawie których wydany został zaskarżony wyrok – przyznano, że skarga wniesiona została w dniu 29 listopada 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), stwierdzono też, że organ pierwszej instancji "sporządził" decyzję 26 listopada 2010 r., zaś pełnomocnik skarżącego odebrał osobiście decyzję w dniu 30 listopada 2010 r.
Zauważyć także należy, że zawarty w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 3 i art. 149 p.p.s.a. został sformułowany w taki sposób, że nie obejmuje on całokształtu rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu co do rozumienia tych przepisów, a jedynie dotyczy zajętego przez Sąd I instancji stanowiska, że wykonanie wyroku sądu administracyjnego, uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji i nakazującego organowi administracji wydanie orzeczenia w sprawie w określonym terminie, ma miejsce w sytuacji, gdy decyzja organu zostanie sporządzona (decyzja pisemna – podpisana), a nie – jak uważa skarżący – najwcześniej w momencie podjęcia przez organ administracji czynności zmierzających do uzewnętrznienia sporządzonego przez niego orzeczenia. Jak stwierdzono w skardze kasacyjnej na gruncie unormowania z art. 154 § 1 p.p.s.a. i art. 149 p.p.s.a. przyjąć należy, że wykonanie wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na bezczynność organu administracji i nakazującego organowi wydanie orzeczenia (decyzji) w sprawie w określonym terminie następuje w momencie doręczenia tego orzeczenia lub choćby podjęcia przez organ administracji czynności zmierzających do uzewnętrznienia sporządzonego przez niego orzeczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany treścią powyższego zarzutu i oceniając dokonaną w zaskarżonym wyroku wykładnię przepisów prawa w kwestionowanym przez stronę skarżącą zakresie nie podziela stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej.
Przede wszystkim bowiem stwierdzić należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw by utożsamiać "wydanie decyzji", które to pojęcie zawarte jest m.in. w art. 104 § 1 k.p.a. z jej doręczeniem, czy podjęciem czynności zmierzających do jej doręczenia. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej. W art. 107 § 1 tego Kodeksu wyliczone zostały składniki decyzji, w tym m.in. data wydania i podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji. Stosownie do art. 109 § 1 k.p.a. zasadą jest, że decyzję doręcza się stronom na piśmie, przy czym w Kodeksie nie unormowano bliżej tej kwestii, w myśl zaś art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile Kodeks nie stanowi inaczej. Chwilą wydania decyzji jest data jej sporządzenia, a więc w przypadku decyzji pisemnej dzień podpisania decyzji zawierającej prawem wymagane składniki. Wydanie decyzji i jej wprowadzenie do obrotu prawnego to dwie różne kwestie, z datą każdego z tych zdarzeń ustawodawca wiąże powstanie innych skutków prawnych (por. E. Frankiewicz, Wydanie a doręczenie decyzji administracyjnej, PiP 2002, nr 2, s. 70 i nast.).
Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt III RN 149/01 (OSNP 2003, nr 16, poz. 371) "Wydanie decyzji jest czynnością procesową organu administracji publicznej polegającą na podpisaniu decyzji zawierającej wymagane prawem elementy". Takie stanowisko, wyraźnie różnicujące moment wydania (sporządzenia) decyzji od jej doręczenia, wyrażone w wielu późniejszych orzeczeniach (m.in. w wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego: z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 714/05, ONSAiWSA 2006, nr 5, poz. 132; z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 175/07; z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08 i z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 216/10) skład orzekający w sprawie w pełni podziela.
Mając powyższe na uwadze uznać należało, że "wydanie w określonym terminie aktu", o czym mowa w art. 149 p.p.s.a. dotyczy – w przypadku sprawy załatwianej decyzją – wydania decyzji w powyższym rozumieniu, równoznacznego z jej sporządzeniem zgodnie z art. 107 k.p.a. W konsekwencji więc wykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i zobowiązującego do wydania w określonym terminie orzeczenia następuje w dacie podpisania decyzji, jak słusznie przyjęto w zaskarżonym wyroku.
Podjęte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej hipotetyczne rozważania co do ewentualności występowania przypadków antydatowania decyzji są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, chociażby z tego względu, że data jaką została opatrzona decyzja nie była przez skarżącego kwestionowana. Sporządzenie (podpisanie) decyzji w dniu 26 listopada 2010 r. jest okolicznością bezsporną.
W takim stanie sprawy tracą też na znaczeniu wszelkie rozważania zawarte w skardze kasacyjnej odnoszące się do daty doręczenia decyzji, która to data jest okolicznością nieistotną dla oceny przesłanek warunkujących wymierzenie grzywny w omawianym trybie.
Skoro Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kwestionowana przez stronę skarżącą wykładnia przepisów materialnoprawnych, jakiej dokonał Sąd I instancji, której konsekwencją było oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi jest prawidłowa, to za nieuzasadnione musiały być również uznane zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie uchybił obowiązkom wynikającym z art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1, art. 154 § 1 i 3 i art. 149 p.p.s.a. Odmowę wymierzenia grzywny z art. 154 § 1 p.p.s.a. należało w zaistniałej w sprawie sytuacji uznać za uzasadnioną.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło