I SA/Wa 1492/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-18

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmowna stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej została wydana z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra odmowna stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji wymaga oczywistego naruszenia prawa, a w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., co stanowiło podstawę do jej unieważnienia. Ponadto, przepis art. 10 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wobec osób represjonowanych nie uniemożliwia dochodzenia roszczeń wynikających z prawa własności na drodze administracyjnej.
Stan faktyczny
Gmina C. zaskarżyła decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z maja 2010 r. odmowną stwierdzenia nieważności decyzji Ministra z 2001 r., która stwierdzała nieważność decyzji Wojewody z 1992 r. dotyczącej nabycia przez Gminę C. prawa własności do części nieruchomości. Spadkobierczyni byłego właściciela wniosła o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji Wojewody. Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 2001 r., uznając, że decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Gmina zarzuciła błędną wykładnię przepisów i wnosiła o uchylenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z maja 2010 r. odmowną stwierdzenia nieważności decyzji Ministra z 2001 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2011 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzja z dnia [...]maja 2010 r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, przez Gminę C. prawa własności do [...] części nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w C., objętej księgą wieczystą [...]. W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) decyzją z dnia [...] maja 1992 r. stwierdził nabycie przez Gminę C. z mocy prawa nieodpłatnie własności [...] części w/w nieruchomości. Z wnioskiem o wznowienie postępowania komunalizacyjnego i uchylenie decyzji Wojewody [...] wystąpiła M. K. – spadkobierczyni byłego właściciela. Decyzją z dnia [...] maja 1999 r. Wojewoda [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. jednocześnie stwierdzając, że wydana ona została z naruszeniem prawa, bowiem zgodnie z art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W dniu [...] maja 2000 r. Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej i decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji wystąpiła Gmina C. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę C. prawa własności do [...] części w/w nieruchomości: wskazując, iż brak jest podstaw do uznania, że decyzja z dnia [...] lutego 2001 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, jak też, że jest obarczona inną wadą wskazaną w sposób enumeratywny art. 156 § 1 kpa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Gmina C. zarzucając naruszenie art. 12 kpa, art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 10 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zm.). Ponownie rozpatrując sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja z dnia [...] lutego 2001 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Minister podniósł, iż jak to zostało wskazane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. w karcie inwentaryzacyjnej jako podstawę nabycia przez Skarb Państwa [...] części przedmiotowej nieruchomości wskazano wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lipca 1949 r. sygn. akt [...], którym P. S. został skazany za czyn z art. [...] na karę [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 1994 r. sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w K. Wydział [...] stwierdził nieważność wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] lipca 1949 r. w trybie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Powyższe ustalenia zdaniem Ministra a dotyczące wzruszenia wyroku sądowego będącego podstawą wpisu w księdze wieczystej własności Skarbu Państwa dały podstawę do stwierdzenia, iż w powyższej sprawie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Stosownie do art. 10 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez Sąd Wojewódzki w K., w przypadku stwierdzenia nieważności orzeczenia, osobie uprawnionej zwraca się mienie, którego przepadek lub konfiskatę orzeczono na rzecz Skarbu Państwa, oraz przedmioty zatrzymane w toku postępowania - z wyjątkiem przedmiotów, których posiadanie jest zakazane lub wymaga zezwolenia – jeżeli znajdują się one w posiadaniu państwowej jednostki organizacyjnej, a w razie nieważności zwrotu – ich równowartość. Minister podniósł, iż w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] lipca 1992 r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy wykazał, że "stwierdzenie nieważności wydanego w postępowaniu karnym orzeczenia przenoszącego własność powoduje, że odpadła podstawa prawna przeniesienia własności". Minister wyjaśnił, że w kontrolowanej decyzji prawidłowo stwierdzono, że decyzja komunalizacyjna wydana w stosunku do mienia, które nigdy nie stanowiło własności Skarbu Państwa rażąco narusza prawo, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., co w konsekwencji z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Minister stwierdził, że z zebranej dokumentacji jednoznacznie wynika, iż na podstawie postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. została stwierdzona nieważność wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lipca 1949 r., a więc w tej sytuacji nastąpiło restitutio in integrum, czyli przywrócenie do stanu poprzedniego, obowiązującego przed wydaniem aktu, którego nieważność stwierdzono. W związku z tym zdaniem organu nie mogło dojść do skutecznego przeniesienia prawa własności spornej nieruchomości na rzecz Gminy C., gdyż nieruchomość ta nie stanowiąc własności Skarbu Państwa nie podlegała działaniu ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a w związku z tym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a w konsekwencji wymagała stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina C. zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1, pkt 2 kpa, art. 10 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego poprzez błędną jego wykładnię. Skarżąca gmina wniosła o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] oraz o umorzenie postępowania prowadzonego w tej sprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Gmina C. ma interes prawny, aby wystąpić ze skargą do Sądu, ponieważ pozwoli to podjąć starania zmierzające do odzyskania nieruchomości oraz ujawnienia w księdze wieczystej [...] prawa własności nieruchomości na rzecz Gminy C. Ponadto rozstrzygnięcie niniejszej sprawy będzie miało kluczowe znaczenie na wynik procesu toczącego się przeciwko Gminie C., w którym spadkobiercy P. S. dochodzą wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości: Skarżąca stwierdziła, iż bezsporne jest to, że decyzja komunalizacyjna została wydana w oparciu o wyrok z dnia [...] lipca 1949 r., na podstawie którego nastąpiło nabycie przez Państwo [...] udziału w nieruchomości. Okoliczność powyższa wyczerpuje zaś hipotezę art. 145 § 1 pkt 8 kpa, zatem nie może równocześnie stanowić rażącego naruszenia przepisów prawa. Zdaniem skarżącej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie wskazał w uzasadnieniach swoich decyzji jaki przepis został naruszony, na czym to naruszenie polegało oraz dlaczego można je uznać za rażące. Ponadto w ocenie skarżącej organ dokonał błędnej wykładni art. 10 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. poprzez przyjęcie, że unieważnienie wyroku skazującego z dnia [...] lipca 1949 r. orzekającego przepadek mienia należącego do P. S. na rzecz Państwa powoduje automatyczne odzyskanie tego mienia na rzecz osób uprawnionych, gdy tymczasem osoby te mają jedynie roszczenie o zwrot mienia, którego mogą dochodzić w postępowaniu cywilnoprawnym. W dacie wydania postanowienia przez Sąd Wojewódzki w K. przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się w posiadaniu państwowej jednostki organizacyjnej, ponieważ Gmina C. w sposób ostateczny i nieodwracalny stała się właścicielem mienia należącego do Państwa, w tym [...] udziału w prawie własności nieruchomości należącego uprzednio do P. S., a skutku tego nie zniweczyło orzeczenie wydane na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów należy uznać że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2001 r., którą organ stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [....] z dnia [...] maja 1992 r. Podkreślić należy, że w takiej sytuacji nie można badać zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego w trybie nadzwyczajnym w identyczny sposób, jak to ma miejsce w przypadku kontroli decyzji wydanej w trybie zwykłym. Tryb, w którym wydano zaskarżoną decyzję determinuje bowiem zakres jej sądowej kontroli. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność innego orzeczenia nie polega na prostej weryfikacji oceny dokonanej przez organ w pierwszym postępowaniu, ale na ustaleniu, czy decyzja wydana w wyniku tej kontroli jest wadliwa w stopniu skutkującym jej nieważność. Różnica przedmiotu obu przeprowadzonych w sprawie postępowań nadzorczych jest zatem istotna. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i organ administracyjny ma obowiązek to wykazać w sposób niepozostawiający żadnych wątpliwości. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: - oczywistość naruszenia prawa, - charakter przepisu, który został naruszony, - racje ekonomiczne lub gospodarcze, a więc skutki jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu tzn. taki który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. wyrok SN z dnia 8 kwietnia 1994 r. III ARW 13/94, OSN 1994,nr 3, poz. 36, wyrok NSA z 27 lutego 2009 II OSK 257/08, niepubl.). Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a jej treścią jest odmowa stwierdzenia w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia prawa nieważności ostatecznej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa skarżąca wiąże z błędnym zastosowaniem tego przepisu i uznaniu, że wydanie przez Wojewodę [...] decyzji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w oparciu o orzeczenie Sądu powszechnego, które po wydaniu decyzji komunalizacyjnej zostało uchylone stanowi rażące naruszenie prawa. Z powyższego wynika, że pozytywne rozpatrzenie żądania skarżącej gminy uzależnione było od wykazania, iż decyzję z dnia [...] lutego 2001 r. obciąża kwalifikowana wada rażącego naruszenia prawa. Jeszcze raz w tym miejscu należy przypomnieć, że w niniejszym postępowaniu nadzorczym obowiązkiem organu było skontrolowanie decyzji wydanej w trybie nadzorczym pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 156 kpa (jak wynika z akt sprawy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2001 r. nie była badana pod kątem jej prawidłowości przez sąd administracyjny). Sąd w niniejszym składzie nie podziela stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 10 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zm.). Podstawą bowiem stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] maja 1992 r. było ustalenie przez organ nadzoru, iż przy jej wydawaniu doszło do rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Jedną z przesłanek zaś stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez właściwe gminy mienia jest to, by w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do tego mienia przysługiwało Skarbowi Państwa. Jak wynika z akt sprawy prawo własności do przedmiotowej nieruchomości w [...] części przysługiwało Skarbowi Państwa na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lipca 1949 r. sygn. akt [...] i stan ten spowodował przejście z mocy ustawy komunalizacyjnej prawa własności tej nieruchomości na rzecz Gminy C. Postanowieniem z dnia [...] lutego 1994 sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w K. stwierdził nieważność powyższego wyroku w trybie przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 2 lipca 1992 r. I KZP 15/92 (OSNC 1992/10/81, że stwierdzenie nieważności orzeczenia ze swojej istoty unicestwia jego skutki w zakresie kary dodatkowej konfiskaty czy przepadku mienia. Kara ta była w istocie przeniesieniem własności rzeczy na Skarb Państwa. Przeniesienie własności jest instytucją prawa cywilnego, a w przypadku takiej kary dodatkowej, z mocy szczególnego przepisu, zdarzeniem prawnym rodzącym skutek w postaci przeniesienia własności, było orzeczenie Sądu karnego. Można zatem przyjąć, że stwierdzenie nieważności wydanego w postępowaniu karnym orzeczenia przenoszącego własność powoduje, że odpadła podstawa prawna przeniesienia własności: Z uzasadnienia powyższej uchwały wynika również, iż roszczenie przewidziane w art. 10 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. traktowane jest jako realizacja uprawnień wynikających z prawa własności, w związku z czym żądanie wydania rzeczy oparte na przywróconym tytule własności ma charakter cywilnoprawny. Dlatego też zdaniem sądu zarzuty skargi w zakresie rażącego naruszenia przez organ art. 10 tej ustawy są chybione. Przepis ten bowiem stanowi jedynie podstawę dochodzenia roszczeń o zwrot mienia w postępowaniu cywilnym, co nie uniemożliwia jednak zdaniem sądu dochodzenia przez osoby uprawnione również roszczeń wynikających z prawa własności na drodze postępowania administracyjnego. Podsumowując należy uznać, iż orzeczenie stwierdzające nieważność wyroku stanowiącego podstawę nabycia własności przez Państwo oznacza, że Państwo nie stało się właścicielem przejętej nieruchomości, a jedynie posługiwało się wadliwym tytułem własności. A bez pozytywnego wyjaśnienia kwestii tytułu własności Skarbu Państwa taka nieruchomość nie może być przedmiotem prawidłowej komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., bowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do nieruchomości stanowiących w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa. Wypada w tym miejscu przywołać art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, według, którego "Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". Z artykułu tego wynika więc podstawowa zasada dla wykładni przepisów prawa – zasada demokratycznego państwa prawnego. Jedną zaś z zasadniczych wartości demokratycznego państwa prawnego jest zasada praworządności, ustanowiona w art. 7 Konstytucji RP "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Z konstytucyjnej zasady praworządności wynika, że nie mogą ostać się w obrocie prawnym akty władzy publicznej, które w sposób kwalifikowany naruszają przepisy prawa. Ochrona zaś praw nabytych może stanowić przesłankę sanacji naruszenia prawa, ale tylko o tyle o ile nie godzi w urzeczywistnianie zasady sprawiedliwości społecznej. Jeżeli zatem dochodzi do naruszenia praw jednostek, w wyniku którego inna jednostka nabywa prawa, niezbędne jest rozważenie takiego stosowana przepisów prawa które przywraca zasady sprawiedliwości społecznej. Pozbawienie zatem prawa własności w wyniku kwalifikowanego naruszenia prawa musi uwzględniać reguły przywrócenia sprawiedliwości społecznej, którą trzeba odnosić też do spraw indywidualnych. A ponieważ na konstytucyjnej zasadzie praworządności oparta jest konstrukcja instytucji stwierdzenia nieważności decyzji przyjęta w art. 156 § 1 kpa należy uznać, iż zarzut skargi błędnego zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest nieuzasadniony. Odnosząc się do wzajemnych relacji pomiędzy trybem wznowienia postępowania a stwierdzeniem nieważności, należy zwrócić uwagę na kwestię dopuszczalności równoczesnego wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania oraz postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. W Kodeksie postępowania administracyjnego nie ma przepisów, które regulowałyby skutki prawne zbiegu tych dwóch trybów weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej. Nie ma też przepisu, który zabraniałby wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy wcześniej zostało wznowione postępowanie zakończone tą decyzją. W orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest zgodny pogląd o niekonkurencyjności tych trybów. Uruchomienie trybu wznowieniowego i trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje odmienne następstwa dla weryfikowanej decyzji i sprawy administracyjnej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności zaś jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc), (por. J. Bartkowski [w: JB. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz C.H. Beck Warszawa 1996, s.699). Skoro nie zachodzi pomiędzy dwoma omawianymi trybami postępowania nadzwyczajnego konkurencyjność, pojmowana jako możliwość wyboru drogi weryfikacji decyzji przez stronę, albo przez działający z urzędu organ administracyjny, to tym samym wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. A zatem strona może równocześnie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt II OSK 406/05). Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd też nie dopatrzył się innych uchybień, które powinny być brane pod uwagę z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło