III SA/Wa 2205/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpoznaniu wniosku K. J. (dalej "Skarżąca") z dnia 9 września 2008 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. stwierdził powstanie długu celnego od nielegalnego wprowadzenia samochodu marki BMW na polski obszar celny oraz określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług i w podatku akcyzowym uznając Skarżącą dłużnikiem celnym i podatnikiem podatków importowych. Decyzja Naczelnika stała się ostateczna w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych odwołania. Wnioskiem z 9 września 2008 r. Skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. z powodu – jak uznała - rażącego naruszenia prawa, zarzucając Naczelnikowi naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, w wyniku czego ustalono błędny stan faktyczny polegający na pomyłce w dacie produkcji samochodu o dwa lata, co wpłynęło niewątpliwie na wysokość danin publicznych. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 60 § 1, art. 62 § 2, art. 66 i art. 84 Kodeksu celnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego w sposób całkowicie dowolny zastosowano względem samochodu osobowego oraz importera procedurę dopuszczenia do obrotu tego samochodu, wobec braku jakichkolwiek przesłanek do zastosowania tej procedury. Skarżąca podniosła, że fakt nielegalnego wprowadzenia przez nią samochodu osobowego na polski obszar celny nie został potwierdzony. W niniejszej sprawie błędnie określono datę produkcji samochodu osobowego, myląc ją o dwa lata. Ponadto stwierdzono fakt nielegalnego wprowadzenia samochodu osobowego, który to stan nie został potwierdzony w postępowaniu karnym, jakie toczyło się równolegle i zakończyło się umorzeniem. W konsekwencji organy dochodzeniowo-śledcze nie potwierdziły nielegalnego wprowadzenia samochodu na polski obszar celny. Skarżąca argumentowała też, że w przedmiotowej sprawie doszło do całkowicie dowolnego zastosowania procedur celnych. Podkreśliła, że przyjechała do Polski celem załatwienia spraw związanych z działalnością gospodarczą. Nie planowała osiedlenia się w Polsce, sprzedaży samochodu lub dokonania jakichkolwiek czynności wskazujących na chęć pozostawienia samochodu w Polsce. Zatem brak było podstaw do zastosowania procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, ponieważ samochód ten nigdy nie miał zostać w Polsce. Sam fakt chwilowego wykorzystania tego samochodu w Polsce wymaga zwrócenia uwagi, że w niniejszej sprawie najwłaściwszą procedurą do zastosowania była odprawa czasowa z całkowitym zwolnieniem od cła. W rezultacie brak było podstaw prawnych do zastosowania procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Dyrektor Izby Celnej motywując swoje rozstrzygnięcie nadzorcze wyjaśnił, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. orzekł w sposób zgodny z prawem opierając się na zebranym materiale dowodowym, po uprzednim wnikliwym zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca ponowiła swoją argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy swoją pierwotną decyzję. Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia roku produkcji pojazdu (1993 r. zamiast prawidłowo 1998 r.) Organ odwoławczy wskazał, że z ekspertyzy rzeczoznawców samochodowych wynikało, iż wartość rynkowa pojazdu o podobnych parametrach techniczno-eksploatacyjnych w dobrym stanie technicznym wynosił 35 500 zł. Wartość celna samochodu obliczona przez organ celny I instancji w niniejszej sprawie, przy zastosowaniu metody ostatniej szansy dla pojazdu wyprodukowanego w 1993 r. przy bazie cenowej 27 000 zł, wyniosła 9032 zł, i dla tak ustalonej wartości celnej obliczono należności celne i podatkowe, w tym podatek akcyzowy w kwocie 13 550 zł oraz podatek od towarów i usług w kwocie 7 567 zł. Przy zastosowaniu natomiast metody ostatniej szansy dla pojazdu wyprodukowanego w 1998 r. przy cenie bazowej 35 500 zł wartość celna pojazdu wynosi 11 876 zł. Prawidłowe zobowiązania podatkowe od samochodu osobowego marki BMW, rok produkcji 1998, wyniosłyby: podatek akcyzowy – 15 398, 33 zł, podatek od towarów i usług – 8 599, 37 zł. W konsekwencji, w razie przyjęcia wartości celnej samochodu osobowego wyprodukowanego w 1998 r., Skarżąca zobowiązana byłaby uiścić podatek w wyższej wysokości. Ponadto Organ wywiódł, że postępowanie celne jest odrębne od postępowania karnego, zaś orzeczenie zapadłe w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie zwalnia z obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej. W skardze na decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie nieprawidłowej daty produkcji samochodu. Ponadto powtórzyła zarzut naruszenie art. 60 § 1, art. 62 § 2, art. 66 i art. 84 Kodeksu celnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego w sposób całkowicie dowolny zastosowano względem samochodu osobowego oraz importera procedurę dopuszczenia do obrotu, wobec braku jakichkolwiek przesłanek do zastosowania tej procedury. Wskazała też na umorzenie postępowania karno – skarbowego w jej sprawie (postanowienie z dnia [...] czerwca 2005 r.), co – według niej – świadczyło o legalnym wprowadzeniu pojazdu na polski obszar celny. W odpowiedzi na skargę Organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że postępowanie podatkowe, w którym wydana została zaskarżona decyzja, toczyło się w trybie nadzwyczajnym – zainicjowane ono zostało wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., opartym o art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zasadnie więc Dyrektor sprowadził spór w tej sprawie do kwestii prawidłowego rozumienia pojęcia "rażące naruszenie prawa", użytego w tym przepisie Ordynacji. W ocenie Sądu Organ nadzorczy prawidłowo uznał, że ta kwestionowana decyzja nie jest obarczoną wadą nieważności, gdyż ewentualnie tkwiące w niej naruszenie prawa nie ma charakteru rażącego w rozumieniu powyższego przepisu. W tym tylko kontekście należało analizować sformułowane w skardze zarzuty. Sąd uznał, że są one chybione. Skarżąca podkreślała, że prowadzone przeciwko niej śledztwo w sprawie zarzucanego przestępstwa skarbowego zostało umorzone. Sąd zauważa jednak, że okoliczności tej Organ podatkowy nie zakwestionował. W sprawie istotne jest natomiast, że umorzenie to nie zmieniło oceny, iż Skarżąca, od strony przedmiotowej i podmiotowej, nielegalnie wprowadziła samochód na polski obszar celny. Umorzenie postępowania karnego wyniknęło jedynie z wydanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 grudnia 2005 r., P 9/04, w którym Trybunał przypomniał, że jeśli w dacie orzekania czyn stanowiący przestępstwo karno – skarbowe nie był już takim przestępstwem, choć był nim w dacie popełnienia, to ogólne zasady odpowiedzialności karno – skarbowej (art. 2 § 2 Kodeksu karnego skarbowego) zobowiązywały do umorzenia postępowania. W postanowieniu z dnia 16 czerwca 2005 r. o umorzeniu śledztwa stwierdzono jednak wyraźnie, że w chwili zatrzymania Skarżącej do kontroli drogowej w dniu 27 lutego 2004 r., popełniła ona przestępstwo karno – skarbowe wprowadzając na polski obszar celny przedmiotowy samochód marki BMW, nie dopełniając żadnej procedury celnej, w tym procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem z należności celnych. Fakt wprowadzenia samochodu na polski obszar celny bez dopełnienia ciążącego obowiązku celnego organ prowadzący postępowanie karne uznał za "bezsporny". Umorzenie tego postępowania nie stało zatem na przeszkodzie postępowaniu celnemu i podatkowemu. W efekcie zasadnie zastosowano art. 210 § 1 pkt 1 oraz § 3 pkt 1 Kodeksu celnego. Organ nadzorczy prawidłowo zauważył, że art. 60, 62, 66 i 84 Kodeksu celnego mogły być zastosowane tylko wtedy, gdy importer przedstawi towar organom celnym. Skarżąca nie przedstawiła samochodu organom celnym w ramach żadnej procedury celnej. Nie zastosowano też (z powodu niezgłoszenia samochodu przez Skarżącą) procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem z cła. Odnośnie do wskazywanej w skardze pomyłki co do daty produkcji samochodu potwierdzić należy uwagę Dyrektora, iż – istotnie – samochód ten został wyprodukowany w innym roku, niż to wynika z ustaleń postępowania celnego, ale ta różnica jest korzystna dla Skarżącej. BMW wyprodukowano bowiem w roku 1998, a nie w 1993 r. Przyjęcie prawidłowej daty produkcji mogłoby jedynie zwiększyć wartość zobowiązania podatkowego. W konkluzji stwierdzić należy, że nie naruszono rażąco prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji. Ocena decyzji podatkowej Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w świetle tego przepisu Ordynacji wymaga wielu zabiegów interpretacyjnych przepisów Kodeksu celnego, wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, przepisów wykonawczych do Kodeksu celnego dotyczących gospodarczych procedur celnych (rozporządzenie Ministra Finansów z 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych, Dz. U. Nr 201, poz. 1955). Dla przyjęcia oceny, iż to zarzucane rażące naruszenie prawa istotnie wystąpiło, konieczne byłoby natomiast jego stwierdzenie wskutek prostego zestawienia konkretnego stanu faktycznego z treścią przepisu prawa, a dodatkowo wystąpienie skutku społecznego, który w państwie praworządnym nie może być tolerowany. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja nadzorcza jest zgodna z prawem.