I OSK 1037/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1847/10 odrzucające skargę J.D. na niewykonanie przez Ministra Edukacji Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1522/04 w sprawie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 21 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1847/10 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrzucił skargę J.D. na niewykonanie przez Ministra Edukacji Narodowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1522/04 w sprawie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia WSA w Warszawie wskazał, że J. D. pismem z dnia 23 września 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we W. na niewykonanie prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1522/04 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1519/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 października 2010 r. uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznając, że ze wskazanych przez skarżącego wyroków wynika, iż organem właściwym w sprawie jest Minister Edukacji Narodowej i Sportu, a zatem sądem właściwym miejscowo do rozpoznania złożonej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że Minister Edukacji Narodowej nie brał udziału w czynnościach, będących przedmiotem skargi. Ponadto wskazał, że przedmiotowe wyroki sądów administracyjnych zostały wykonane poprzez wydanie przez Dolnośląskiego Kuratora Oświaty decyzji z dnia [...] października 2010 r. nr [...], odmawiającą nadania J.D. stopnia nauczyciela dyplomowanego, od której strona wniosła odwołanie. Powyższe odwołanie jest obecnie rozpatrywane przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał dalej, że stosownie do treści art. 59 § 2 z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jak wynika z wyżej cytowanego przepisu, warunkiem skutecznego wniesienia skargi na niewykonanie wyroku jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Oznacza to, że jeżeli strona nie wezwała organu do wykonania orzeczenia sądu, skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. W niniejszej sprawie Sąd pismem z dnia [...] lutego 2011 r. wezwał Ministra Edukacji Narodowej do udzielenia informacji, czy skarżący złożył do organu, stosownie do treści art. 154 § 1 cytowanej ustawy, pisemne wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2005, sygn. akt II SA/Wa 1522/04. Z odpowiedzi organu wynikało, iż skarżący nie dopełnił tego obowiązku (pismo z dnia [...] marca 2011 r.). W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku reprezentowany przez pełnomocnika J. D. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 154 § 1 oraz art. 64 § 3 w zw. z art. 49 § 1 i 58 § 1 pkt 3 i 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odrzucenie skargi na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2005 r. (II SA/Wa 1522/04) bez uprzedniego wezwania skarżącego do uzupełnienia skargi o wezwanie do wykonanie wyroku i poprzestanie na nieprawdziwym zapewnieniu organu, że wezwania takiego nie otrzymał, - art. 57 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dokonanie zmiany podmiotowej w procesie i wezwanie do udziału w sprawie Ministra Edukacji Narodowej pomimo oznaczenia przez skarżącego jako stronę postępowania Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we W., którym to wskazaniem Sąd I instancji był związany. W uzasadnieniu w odniesieniu do pierwszego z zarzutów wskazano, że skarżący wniósł skargę nie będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika. Stąd do skargi nie załączył kopii wezwania do wykonania wymienionych w skardze wyroków. Pismo takie wniósł jednak do Kuratorium Oświaty we W. w dniu [...] lipca 2010 r. i dysponuje potwierdzeniem jego wpływu. Zgodnie z art. 64 § 3 w zw. z art. 49 § 1 i 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jeżeli pismo wniesione przez skarżącego zawiera braki formalne (wezwanie organu do wykonania wyroku jest warunkiem formalnym złożenia skargi o której mowa w art. 154 § 1 p.p.p.s.a.) obowiązkiem Sądu I instancji było wezwanie skarżącego do przedłożenia takiegoż wezwania. Dopiero w przypadku niewywiązania się przez skarżącego z tegoż obowiązku w terminie oznaczonym przez Sąd dawało uprawnienie do odrzucenia skargi. Sąd I instancji nie był uprawnionym do odrzucenia skargi w oparciu o informację organu który jest zainteresowany w korzystnym dla siebie załatwieniu sprawy, a w dodatku organu innego niż określony przez skarżącego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zarzut naruszenia art. 154 § 1 oraz art. 64 § 3 w zw. z art. 49 § 1 i 58 § 1 pkt 3 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest zasadny. Jak wynika z akt niniejszej sprawy organem, którego J. D. oznaczył w skardze i któremu zarzucił niewykonywanie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1522/04 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1519/09 był Dolnośląski Kurator Oświaty we W.. Z akt niniejszej sprawy wynika również, iż przed wniesieniem powyższej skargi J. D. wezwał pisemnie w/w organ do ich wykonania (pismo z dnia [...] lutego 2011 r., data wpływu do Kuratorium Oświaty we W. Oddział w W. - [...] lipca 2010 r.). Akta sprawy wskazują także na okoliczność, że skarżący po zapoznaniu się z odpowiedzią Ministra Edukacji Narodowej na skargę oświadczył, że ,,wątpliwości dotyczące tego kto ma stanąć przed Sądem tj. czy Dolnośląski Kurator Oświaty we W. czy Minister Edukacji Narodowej pozostawia w gestii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 października 2010 r. uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznając, że ze wskazanych przez skarżącego wyroków wynika, iż organem właściwym w sprawie jest Minister Edukacji Narodowej i Sportu, a zatem sądem właściwym miejscowo do rozpoznania złożonej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Następnie WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 21 marca 2011 r. odrzucił skargę J.D. wobec braku wezwania przez skarżącego do wykonania w/w wyroków Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaistniałym stanie faktycznym, biorąc pod uwagę występowanie strony bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, uznać należałoby, że powyższe orzeczenie stanowi przejaw nadmiernego rygoryzmu prawnego. W ocenie NSA skarżący w niniejszej sprawie w istocie wyczerpał wskazywany w art. 154 § 1 p.p.s.a. tryb wnoszenia skargi. Za wezwanie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu do wykonania wyroków uznać bowiem należałoby w/w pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2011 r. Nie ma racji autor skargi kasacyjnej, traktując brak wezwania jako brak formalny, niemniej biorąc jednak pod uwagę fakt, iż takie wezwanie zostało złożone, tyle, że do Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we W. jako organu, który w ocenie skarżącego powinien podejmować decyzję pierwszoinstancyjną po uchyleniu obu decyzji administracyjnych, zarówno przez WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1522/04, jak i przez NSA wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1519/09, późniejsze przekazanie skargi o ukaranie grzywną przez WSA we Wrocławiu do WSA w Warszawie, nie może wywoływać negatywnych skutków dla skarżącego, działającego na tym etapie bez profesjonalnego pełnomocnika, wynikających z nieustalenia przez WSA w Warszawie, czy takie wezwanie zostało złożone przed przekazaniem sprawy do tego sądu przez WSA we Wrocławiu. Jak wynika z akt, takie wezwanie zostało złożone w dniu [...] lipca 2010 r. do Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we W., w związku z czym WSA w Warszawie będąc związanym przekazaniem spraw przez WSA we Wrocławiu rozpozna skargę wniesioną w niniejszej sprawie. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a..