I SA/Gd 106/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-03-23
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił wartość rynkową samochodu sprzedanego przez spółkę, uwzględniając stan techniczny pojazdu i materiał dowodowy, w celu ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie zastosował się do wiążących wskazań sądu dotyczących prawidłowego ustalenia wartości rynkowej samochodu, w szczególności nie uwzględnił stanu technicznego pojazdu w dniu sprzedaży oraz nie przekazał biegłemu pełnego materiału dowodowego. Wycena sporządzona na zlecenie organu była nieadekwatna i nie mogła stanowić podstawy do ustalenia przychodu spółki. Konieczne jest ponowne przeprowadzenie wyceny przez biegłego, który powinien uwzględnić stan techniczny pojazdu oraz wszystkie istotne dowody.Stan faktyczny
Spółka A złożyła zeznanie CIT-8 za 2003 rok wykazując dochód i podatek dochodowy. Organ podatkowy po kontroli podwyższył zobowiązanie podatkowe, kwestionując wartość rynkową sprzedanego samochodu Peugeot Boxer, który uległ dwóm wypadkom drogowym i był częściowo naprawiony. Spółka kwestionowała wycenę biegłego, wskazując na niepełne uwzględnienie stanu technicznego pojazdu i brak przekazania pełnego materiału dowodowego. WSA w Gdańsku uchylił decyzję organu, wskazując na konieczność ponownej wyceny z uwzględnieniem wszystkich okoliczności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, orzekł, że decyzja nie może być wykonana oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 768 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 listopada 2010 r. nr[...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 768(siedemset sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W zeznaniu CIT-8 złożonym za rok 2003 A spółka z o.o. (zwana dalej "A" lub "Spółka") wykazała dochód w wysokości 1.014.412 zł oraz należny podatek dochodowy od osób prawnych w kwocie 273.891 zł.
Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z [...], określił Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. w wysokości 294.711 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność powołania biegłego, który określi wartość rynkową zbytego przez Spółkę samochodu Peugeot Boxer.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w decyzji z dnia [...] określił Spółce podatek dochodowy od osób prawnych za 2003 r. w kwocie 295.395 zł.
Powodem określenia zobowiązania podatkowego w wysokości wyższej niż wynikająca ze złożonego przez Spółkę zeznania CIT-8, było m.in. stwierdzenie przez organ zaniżenia przychodów o kwotę 21.200 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy ustaloną przez organ podatkowy wartością rynkową samochodu Peugeot Boxer, a ceną tego samochodu wykazaną w fakturze dotyczącej jego sprzedaży oraz o kwotę 5.940 zł dotyczącą nieodpłatnego udostępnienia nieruchomości spółce z o.o. B przez spółkę A. Organ zakwestionował także wysokość kosztów uzyskania przychodów i wartości inwestycji wynikających z faktur wystawionych przez spółkę B za świadczone na rzecz strony usługi budowlano-montażowe oraz remontowe na obiektach [...] oraz w T.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 693/09 uchylił zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko skarżącej, że wycena samochodu nie została wykonana w oparciu o cały materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, co mogło doprowadzić do błędnych ustaleń co do stanu faktycznego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że "ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy winien na nowo ocenić podstawy do podwyższenia przychodu Spółki z tytułu sprzedaży w dniu 9 czerwca 2003 r. samochodu Peugeot Boxer. W tym celu należy zlecić biegłemu z dziedziny motoryzacji wykonanie nowej wyceny wskazanego samochodu, z uwzględnieniem danych zawartych w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym dokumentacji [...] dotyczącej dwóch szkód komunikacyjnych, przekazanej organowi wraz z pismem z dnia 13 lutego 2008 r. Tylko prawidłowo sporządzona opinia biegłego, uwzględniająca dane dotyczące stanu technicznego pojazdu w dniu sprzedaży może stanowić podstawę do ustalenia jego wartości rynkowej i ewentualnego podwyższenia wysokości przychodu osiągnięte przez Spółkę z tytułu sprzedaży. W swojej opinii biegły winien określić, w jaki sposób informacje zawarte w przekazanych mu przez organ podatkowy dokumentach wpłynęły na treść opinii. Winien też, odnieść się do wskazywanych przez stronę skarżącą rozbieżności dotyczących przebiegu pojazdu oraz wskazać, na ile ta okoliczność jest istotna dla określenia wartości samochodu w dniu sprzedaży. Z uwagi na znaczny upływ czasu jest mało prawdopodobne ustalenie rzeczywistego przebiegu samochodu Peugeot Boxer w dniu sprzedaży, jest przy tym oczywiste, że przebieg pojazdu jest tylko jednym z elementów mających wpływ na wartość rynkową auta.
Uzupełnienie materiału dowodowego o prawidłowo sporządzoną opinię biegłego, w konfrontacji z pozostałymi zgromadzonymi w sprawie dowodami, stworzy organowi podatkowemu podstawę do określenia przychodu ze sprzedaży samochodu Peugeot Boxer, w myśl zasad wynikających z art. 14 ust. 1-3 u.p.d.o.p.".
Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] w części i orzekł o obniżeniu zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. z kwoty 295.395 zł do kwoty 293.424 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że A spółka z o.o. zawiązana została aktem notarialnym z dnia 4 kwietnia 1997 r., a założycielem i jedynym udziałowcem spółki był C S.A. W dniu 29 marca 2007 r. A spółka z o.o. połączyła się z B spółka z o.o. przekazując jej cały majątek w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych. B spółka z o.o. z dniem połączenia wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki przejmowanej spółki oraz zmieniła nazwę na A spółka z o.o.
Obniżenie wysokości zobowiązania przez organ odwoławczy było konsekwencją obniżenia o 7.300 zł oszacowanego przez organ pierwszej instancji w kwocie 21.200 zł przychodu Spółki z tytułu sprzedaży samochodu Peugeot Boxer. W przedmiotowym zakresie organ odwoławczy wskazał, że do przychodów roku 2003 Spółka zaliczyła kwotę 1.800 zł wynikającą z faktury VAT nr [...] z dnia 9 czerwca 2003 r. wystawioną na T.S. za sprzedaż samochodu Peugeot Boxer. Na wezwanie organu podatkowego Spółka nie wyraziła zgody na podwyższenie wartości sprzedanego pojazdu, wskazując, iż samochód nie był sprawny, gdyż nie został w pełni naprawiony po wypadkach, którym uległ w dniach 30 października 2002 r. oraz 21 marca 2003 r. Nie uznając argumentów strony, organ podatkowy pierwszej instancji podwyższył wartość samochodu przyjmując jako podstawę kwotę 21.700 zł, wynikającą z dokumentacji [...] dotyczącej likwidacji szkody komunikacyjnej z dnia 21 marca 2003 r. Następnie realizując wytyczne Dyrektora Izby Skarbowej zawarte w decyzji z dnia [...], organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. powołał biegłego w celu wydania opinii dotyczącej wyceny wartości samochodu Peugeot Boxer. W wydanej na zlecenie organu podatkowego opinii z dnia 4 lutego 2008 r. biegli z Polskiego Związku Motorowego stwierdzili, że wartość pojazdu wynosi 23.000 zł.
Mając na względzie wytyczne zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 czerwca 2010 r., wydanym na podstawie art. 229 Ordynacji podatkowej, zlecił Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej przeprowadzenie dodatkowego postępowania, w ramach którego należy powołać biegłego z zakresu motoryzacji w celu wydania opinii w przedmiocie określenia wartości w/w pojazdu na dzień 9 czerwca 2003 r.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej powołał na biegłego z D s.c. wpisanego na listę biegłych sądowych, w celu wydania opinii w zakresie wyceny wartości samochodu ciężarowego Peugeot Boxer 320 M, nr rej. [...], w stanie nieuszkodzonym po wykonanych naprawach, którego właścicielem był A sp. z o.o., na dzień 9 czerwca 2003 r., tj. na dzień sprzedaży, bez dokonania oględzin. W załączeniu przekazano biegłemu szereg dokumentów dotyczących ww. pojazdu.
W opinii z dnia 24 sierpnia 2010 r. biegły stwierdził, że wartość rynkowa netto przedmiotowego pojazdu, bez uwzględnienia korekty przebiegu pojazdu z powodu sprzeczności stwierdzonych w tym zakresie w przedłożonej dokumentacji, wynosiła na dzień sprzedaży 20.600 zł. Jednocześnie biegły wskazał, że uwzględniając przebieg pojazdu wyliczony przez organ pierwszej instancji (186.138 km) wartość rynkowa samochodu na dzień sprzedaży wynosiła 18.700 zł, natomiast uwzględniając przebieg podany przez podatnika (300.000 km) wartość ta wynosiła 15.700 zł.
Mając na uwadze, iż wobec istniejących sprzeczności nie jest możliwe dokładne określenie przebiegu samochodu, Dyrektor Izby Skarbowej postanowił uwzględnić w tym zakresie twierdzenia podatnika i przyjąć przebieg na poziomie 300.000 km. Tym samym organ odwoławczy określił spółce przychód z tytułu sprzedaży w dniu 9 czerwca 2003 r. samochodu Peugeot Boxer w kwocie 15.700 zł, podwyższając wykazane przez podatnika z tego tytułu przychody o kwotę 13.900 zł. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 14 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.), zwanej dalej u.p.d.p.
Odnosząc się do zarzutów strony kwestionującej powyższą opinię biegłego organ odwoławczy stwierdził, że biegły w swej ocenie uwzględnił stan techniczny pojazdu na dzień jego sprzedaży. Wycena ta stanowi tylko jeden z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, pozwalających na prawidłowe ustalenie wartości rynkowej samochodu. Biegły na str. 2 stwierdził, że "zgodnie z zapisami w aktach szkody [...] badany pojazd posiadał ślady wcześniejszych napraw na pokrywie komory silnika, chłodnicy silnika, zbiornika prawego. Dodatkowo w dniu sprzedaży musiał posiadać ślady napraw elementów uszkodzonych w kolizjach z października 2002 i marca 2002 r. (m.in. na błotnikach tylnych, zderzakach przednich i tylnych, drzwiach tylnych, słupkach tylnych)." Z tytułu śladów wcześniejszych napraw biegły dokonał korekty wartości pojazdu in minus 10%. Zdaniem organu zasadnie także biegły dokonał korekty in plus za pierwszą rejestrację.
Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się także ze stanowiskiem strony, iż materiał dowodowy wskazuje, że będący przedmiotem sprzedaży samochód nie został przywrócony wskutek naprawy do stanu sprzed wypadku i do pełnej sprawności. Organ wskazał w tym zakresie, że z faktury sprzedaży nie wynika, aby przedmiotem transakcji było niesprawne auto. Ponadto z dokumentów znajdujących się w aktach szkody (zarówno dotyczących wypadku z października 2002 r., jak i marca 2003 r.) wynika, że uszkodzeniu uległo nadwozie pojazdu, a te zostało naprawione (faktura nr [...] na kwotę netto 9100 zł i faktura [...] na kwotę netto 1300 zł).
Z analizy kosztów naprawy dokonanej przez ubezpieczyciela wynika, że wysokość kosztów naprawy zależy od firmy wykonującej usługi i od stosowanej przez nie marży, w tym głównie kosztów robocizny, a nie innego czy szerszego zakresu usług, jakie trzeba było wykonać. W przypadku kosztorysu warsztatowego i ASO uwzględniono ponadto 10% na uszkodzenia ukryte, które wcale nie musiały wystąpić.
Za niewiarygodne uznał organ zeznania J.D., który zakupił przedmiotowe auto od T.S. w dniu 8 lipca 2003 r., w części dotyczącej ceny zakupu auta (2.200 zł), stanu technicznego w momencie zakupu (uszkodzony układ kierowniczy) oraz poniesionych nakładów na naprawę (5000 – 6000 zł na zakup części), bowiem w postępowaniu w przedmiocie określenia podatku od czynności cywilnoprawnych wyraził on zgodę na podwyższenie wartości samochodu do kwoty 27.000 zł, stanowiącej podstawę wymiaru tego podatku. Ponadto zgodnie z arkuszem ustalenia szkody całkowitej z dnia 3 kwietnia 2003 r., sporządzonej przez pracownika ubezpieczyciela, zawieszenie przednie z układem kierowniczym nie uległo zniszczeniu w trakcie wypadku z marca 2003 r., a wartość tego zespołu pojazdu została wyceniona na kwotę 3.038 zł. Z zeznań J.D. wynika także, że w okresie, kiedy był właścicielem auta dokonywał jego naprawy, ale była ona wynikiem fizycznego zużycia pojazdu w trakcie jego eksploatacji.
Z akt sprawy wynika też, że samochód zakupiony przez J.D. w dniu 8 lipca 2003 r. został w dniu 15 lipca 2003 r. przerejestrowany, co oznacza, że musiał być sprawny technicznie, inaczej nie zostałby bowiem dopuszczony do ruchu na drogach publicznych. Dodatkowo z faktur zakupu VAT z dnia 31 marca 2003 r. za zakup oleju napędowego oraz asygnat rozchodowych potwierdzających zużycie paliwa m.in. do samochodu o nr rej. [...] wynika, że samochód ten był używany po wypadku w dniach 23, 27 i 30 maja 2003 r.
Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił też uwagę, że chociaż strona powoływała się na konieczność natychmiastowej wymiany zużytych podzespołów, to nie przedstawiła na tę okoliczność żadnego dowodu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona zaskarżyła powyższą decyzję w części dotyczącej określenia Spółce zobowiązania podatkowego w następstwie podwyższenia przychodów o kwotę 13.900 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy ustaloną przez organ podatkowy wartością rynkową samochodu Peugeot Boxer, a ceną tego samochodu wykazaną w fakturze dotyczącej jego sprzedaży. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122 w zw. z art. 187, art. 188, art. 121 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej. a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 rok, Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Ponadto zarzucono naruszenie art. 14 ust. 1-3 u.p.d.p.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała na nieprawidłowości w zakresie ustalenia wartości rynkowej zbytego przez Spółkę samochodu Peugeot Boxer. Zarzuciła, iż biegły sporządzając na zlecenie organu podatkowego wycenę rzeczonego samochodu, nie uwzględnił stanu technicznego pojazdu, w szczególności jego stanu spowodowanego wypadkiem. Biegły dokonał wyceny tak, jakby samochód został przywrócony do stanu sprzed wypadku i był całkowicie sprawny, co było skutkiem sformułowanej przez organ podatkowy tezy dowodowej, wskazującej biegłemu, że samochód w dacie sprzedaży był w stanie nieuszkodzonym. Tymczasem po wypadku jakiemu samochód uległ w dniu 21 marca 2003 r. skarżąca Spółka przeprowadziła jedynie częściową naprawę samochodu, a stan techniczny pojazdu miał bezpośredni wpływ na cenę za jaką został zbyty w dniu 9 czerwca 2003 r. O złym stanie technicznym świadczą także zeznania świadka J. D., które bezpodstawnie uznane zostały przez organ za niewiarygodne. Zdaniem strony kwestia rozmiaru uszkodzeń przedmiotowego samochodu na moment sprzedaży i ich wpływu na wartość jest kwestią, której rozstrzygnięcie wymaga wiadomości specjalnych i w tym zakresie powinien wypowiedzieć się właśnie biegły. Spółka zarzuciła także, że organ nie przekazał biegłemu całego materiału dowodowego mającego znaczenie dla prawidłowego określenia wartości samochodu, a jedynie wybiórcze dokumenty.
Ponadto zdaniem strony sporządzona opinia zawiera błędy merytoryczne, np. brak jest korekty za liczbę właścicieli, dokonano natomiast korekty in plus za wyposażenie dodatkowe, mimo braku podstaw. Także przyjęta przez biegłego wartość bazowa netto mieści się powyżej przeciętnych wartości rynkowych dla tego typu samochodów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z akt sprawy wynika, iż A do przychodów roku 2003 zaliczyła kwotę 1.800 zł wynikającą z faktury VAT z dnia 9 czerwca 2003 r. dokumentującej sprzedaż na rzecz T.S. samochodu Peugeot Boxer. Samochód ten był wykorzystywany przez Spółkę w prowadzonej działalności na podstawie umowy leasingu z E spółka z o.o., po zakończeniu której Spółka skorzystała z opcji zakupu. W dniu 2 lipca 2001 r. Spółka wprowadziła samochód do ewidencji środków trwałych określając jego wartość początkową na kwotę 6.393,44 zł. Wartość przedmiotowego samochodu w polisie ubezpieczeniowej z dnia 24 lipca 2002 r. określono na kwotę 27.000 zł.
Ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji [...] wynika, iż w dniach 30 października 2002 r. oraz 21 marca 2003 r. samochód Peugeot Boxer uległ wypadkom drogowym. Rozliczając pierwszą szkodę komunikacyjną ubezpieczyciel wypłacił Spółce 1.671,24 zł. W odniesieniu do drugiego wypadku ubezpieczyciel w piśmie z dnia 3 kwietnia 2003 r. poinformował Spółkę, że koszt naprawy samochodu przekracza 70% jego wartości, w związku z czym uszkodzenie samochodu stanowi szkodę całkowitą i ubezpieczyciel nie pokryje kosztów ewentualnej naprawy pojazdu. W piśmie tym wysokość odszkodowania netto została określona na kwotę 9.100 zł (21.700 zł tj. wartość początkowa pojazdu minus 12.600 zł tj. wartość pojazdu w stanie uszkodzonym). W dokumencie [...] z dnia 3 kwietnia 2003 r. przeznaczonym do użytku wewnętrznego koszt naprawy samochodu w warsztacie został wyceniony na kwotę 14.021,88 zł, natomiast w autoryzowanym serwisie obsługi na kwotę 15.605 zł netto.
Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 693/09, uchylił poprzednio wydaną przez organ odwoławczy decyzję. W wyroku tym Sąd przeanalizował sposób przeprowadzenia przez organy postępowania i doszedł do wniosku, iż w jego trakcie doszło do naruszenia naczelnych zasad postępowania podatkowego, w tym zwłaszcza zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej.). Sąd zwrócił uwagę, iż ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy winien na nowo ocenić podstawy do podwyższenia przychodu Spółki z tytułu sprzedaży w dniu 9 czerwca 2003 r. samochodu Peugeot Boxer. W tym celu należy zlecić biegłemu z dziedziny motoryzacji wykonanie nowej wyceny wskazanego samochodu, z uwzględnieniem danych zawartych w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym dokumentacji [...] dotyczącej dwóch szkód komunikacyjnych, przekazanej organowi wraz z pismem z dnia 13 lutego 2008 r. Tylko prawidłowo sporządzona opinia biegłego, uwzględniająca dane dotyczące stanu technicznego pojazdu w dniu sprzedaży może stanowić podstawę do ustalenia jego wartości rynkowej i ewentualnego podwyższenia wysokości przychodu osiągnięte przez Spółkę z tytułu sprzedaży. W swojej opinii biegły winien określić, w jaki sposób informacje zawarte w przekazanych mu przez organ podatkowy dokumentach wpłynęły na treść opinii. Winien też odnieść się do wskazywanych przez stronę skarżącą rozbieżności dotyczących przebiegu pojazdu oraz wskazać, na ile ta okoliczność jest istotna dla określenia wartości samochodu w dniu sprzedaży. Z uwagi na znaczny upływ czasu jest mało prawdopodobne ustalenie rzeczywistego przebiegu samochodu Peugeot Boxer w dniu sprzedaży, jest przy tym oczywiste, że przebieg pojazdu jest tylko jednym z elementów mających wpływ na wartość rynkową auta.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 rok, Nr 153, poz.1270 z późn. zm), zwanej dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle art. 153 P.p.s.a. stwierdzić należy, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wiążącym go orzeczeniu sądu, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Po raz kolejny bowiem wycena wartości samochodu Peugeot Boxer, sporządzona na zlecenie organu, nie jest miarodajna dla określenia rzeczywistej wartości tego samochodu na moment jego sprzedaży.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy skupił się na wyjaśnieniu kwestii rozbieżności w zakresie przebiegu pojazdu, pominął natomiast drugą, bardzo istotną kwestię sporną, jaką był stan techniczny pojazdu w dacie jego sprzedaży. Strona skarżąca konsekwentnie podnosiła, że samochód nie został naprawiony w całości i przywrócony do stanu sprzed wypadku i dlatego też podzielić należy zarzut skargi, iż teza dowodowa została sformułowana przez organ w sposób nieprawidłowy, skutkujący nieprzydatnością sporządzonej opinii do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tezie tej bowiem organ zlecił biegłemu ustalenie wartości samochodu w stanie nieuszkodzonym po wykonanych naprawach, podczas gdy taki stan pojazdu był przez skarżącą kwestionowany. W toku postępowania strona konsekwentnie wskazywała, że - pomimo dokonanej częściowej naprawy - samochód PEUGEOT BOXER nie został przywrócony do stanu sprzed wypadku, powołując się przy tym na konkretne dowody. Skarżąca wskazywała, że koszt naprawy samochodu po kolizji z dnia 21 marca 2003 roku, pierwotnie ustalony na kwotę 12.335 złotych, w wyniku powtórnego przeliczenia został podwyższony do kwoty 15.605 złotych w opcji naprawy w Autoryzowanej stacji obsługi, czego potwierdzeniem jest analiza kosztów naprawy (k. 48 akt szkodowych). Kwestia ta ma istotne znaczenie z tego względu, że spółka wydała na naprawę samochodu jedynie kwotę 9.100 złotych (na podstawie faktury z dnia 22 maja 2003r. nr [...]). Oznacza to, iż samochód po naprawie nie został przywrócony do stanu sprzed wypadku, albowiem koszt takiej naprawy winien wówczas wynieść 15.605 złotych. Ponadto w trakcie naprawy samochodu w warsztacie prowadzonym przez K.J., okazało się, że na skutek przebiegu i intensywnej eksploatacji samochodu wiele jego podzespołów jest tak zużytych, iż konieczna jest ich natychmiastowa wymiana, aby było możliwe bezpieczne używanie samochodu. Na dowód tego strona przedstawiła w trakcie postępowania odręczny kosztorys napraw powyższych podzespołów złożony wraz z zastrzeżeniami do protokołu z kontroli, opiewający na kwoty od 13.000 - 16.900 zł. Jak przy tym wynika z wyjaśnień skarżącej z dnia 20.01.2005r. to właśnie dodatkowe nakłady (niesfinansowane odszkodowaniem z [...]) wymagane na przywrócenie samochodu do stanu sprzed wypadku oraz konieczność dokonania innych naprawami wynikającymi ze zużycia eksploatacyjnego spowodowała, że podjęto decyzję o sprzedaży ww. samochodu bez dokonywania dalszych napraw. Skarżąca wskazywała, że także z zeznań J.D. wynika, iż samochód nie był całkowicie naprawiony.
Organ z kolei twierdził, że w dacie sprzedaży samochód był naprawiony i przywrócony do stanu sprzed wypadku, natomiast biegły w sporządzonej przez siebie opinii dokonał korekty wartości pojazdu in minus 10% z tytułu wcześniejszych napraw. Zdaniem organu z treści faktury sprzedaży nie wynika, że przedmiotem transakcji było niesprawne auto, zaś zeznania J.D. uznane zostały za niewiarygodne. Ponadto z akt szkody wynika, że uszkodzeniu uległo nadwozie pojazdu, które zostało naprawione przez K.J., co z kolei znajduje potwierdzenie w wystawionych przez niego fakturach za naprawę. O naprawieniu pojazdu świadczy także fakt, że w dniu 15 lipca 2003 r. został on przerejestrowany na kolejnego nabywcę, pojazd musiał więc być sprawny technicznie.
Jak wynika z powyższego, kwestia rozmiaru uszkodzeń przedmiotowego samochodu w dacie jego sprzedaży i ich wpływu na jego wartość jest kwestią sporną. Dlatego też zlecenie biegłemu oszacowania wartości samochodu w stanie nieuszkodzonym po dokonanych naprawach, było przedwczesne. Rozstrzygnięcie, czy przedmiotowy samochód został wskutek dokonanych napraw przywrócony do stanu sprzed wypadku, czy też nie, wymaga wiadomości specjalnych. Także i w tym zakresie powinien więc wypowiedzieć się biegły, który na podstawie dostępnego materiału dowodowego powinien określić, czy po wypadkach, jakim przedmiotowy pojazd uległ, został on przywrócony do pełnej sprawności i jaka była jego wartość. Dopiero po wypowiedzeniu się przez biegłego na temat stanu technicznego pojazdu, możliwe byłoby przystąpienie do szacowania jego realnej wartości. Dopuszczalne jest przy tym określenie przez biegłego kilku wariantów tej wartości gdyby okazało się, tak jak w przypadku przebiegu pojazdu, że dokładne określenie stanu technicznego pojazdu i zakresu dokonanych napraw nie jest możliwe.
Zasadnie także zarzuca strona skarżąca, że biegłemu wraz ze zleceniem przeprowadzenia wyceny, nie został przekazany cały znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy mający znaczenie dla prawidłowego określenia wartości przedmiotowego samochodu. Biegłemu przekazano jedynie wybiórcze dokumenty, co na gruncie art. 14 ust. 3 u.p.d.p. należy uznać za istotne uchybienie. Strona ma prawo domagać się przedstawienia biegłemu przedłożonych przez siebie wyjaśnień i dowodów i żądanie to należy uwzględnić.
Biegły powinien także wypowiedzieć się co do zgłoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących merytorycznych uchybień, takich jak niedokonanie korekty za liczbę właścicieli, bezpodstawne dokonanie korekty za wyposażenie, czy wreszcie przyjęcie zawyżonej wartości bazowej dla przedmiotowego pojazdu.
Podsumowując stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia przez organ art. 122, art. 187 i art. 191, a także art. 188 Ordynacji podatkowej okazały się uzasadnione.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wniosek strony o zlecenie biegłemu dokonania wyceny uzupełniającej. Biegły powinien wypowiedzieć się co do stanu technicznego pojazdu w dniu jego sprzedaży i na tej podstawie określić jego wartość. W celu sporządzenia miarodajnej opinii biegłemu należy przedstawić pełen materiał dowodowy, w tym także i te dokumenty, o które wnosi strona, tak aby uczynić zadość obowiązkowi zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika. W swej opinii biegły winien określić, w jaki sposób informacje zawarte w przekazanych mu dokumentach wpłynęły na treść opinii, a także wypowiedzieć się co do zarzutów podnoszonych przez stronę dotyczących merytorycznych uchybień w sporządzonej opinii. Dopiero po spełnieniu powyższych wymagań sporządzona opinia będzie mogła, w konfrontacji z pozostały materiałem dowodowym sprawy, stanowić podstawę do określenia przychodu ze sprzedaży samochodu Peugeot Boxer w myśl zasad wynikających z art. 14 ust. 1-3 u.p.d.p.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W trzecim punkcie wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło