II SA/Wa 237/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] orzekającą o uznaniu R. K. za osobę bezrobotną od dnia 6 października 2010 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z ustaleń organu i akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy: W dniu 6 października 2010 r. R. K. zarejestrowała się w Miejskim Urzędzie Pracy w [...] przedstawiając następujące dokumenty: - świadectwo pracy wystawione w dniu 1 grudnia 2008 r. przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] w [...] potwierdzające, iż od dnia 1 sierpnia 2008 r. do dnia 1 grudnia 2008 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, a stosunek pracy rozwiązany został na mocy porozumienia stron, - świadectwo pracy wystawione w dniu 30 kwietnia 2010 r. przez [...] Biuro Planowania Regionalnego w [...] potwierdzające, iż od dnia 1 sierpnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, a stosunek pracy rozwiązany został na mocy porozumienia stron. W okresie tym R. K. korzystała z urlopu bezpłatnego od dnia 1 sierpnia 2008 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. - świadectwo pracy wystawione w dniu 13 maja 2010 r. przez [...] potwierdzające, iż od dnia 2 grudnia 2008 r. do dnia 11 maja 2010 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy, a stosunek pracy ustał z upływem czasu, na który umowa była zawarta, - zaświadczenie wystawione w dniu 6 października 2010 r. nr [...] przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] potwierdzające, iż od dnia 12 maja 2010 r. do dnia 4 października 2010 r. ww. pobierała zasiłek chorobowy. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r., wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uznał R. K. za osobę bezrobotną od dnia 6 października 2010 r. i odmówił przyznania wymienionej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż strona z uwagi na fakt, że w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem rozwiązała stosunek pracy na mocy porozumienia stron prawo do zasiłku dla bezrobotnych nabędzie dopiero po upływie 90 dni od zarejestrowania się. Od powyższej decyzji R. K. wniosła odwołanie, w którym wystąpiła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż organ dokonał błędnej interpretacji art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pomijając, iż ostatni stosunek pracy odwołującej się został rozwiązany na skutek upływu terminu na jaki umowa o pracę została zawarta. Wojewoda [...] uznając odwołanie za niezasadne rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także wskazał, iż na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Przepisy powyższe maja charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ II instancji podniósł, iż dokumenty przedstawione przez R. K. potwierdzają, że strona wciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji łącznie przez okres co najmniej 365 dni była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia, jak również pobierała zasiłek chorobowy, którego podstawę wymiaru stanowiła kwota wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę, a więc spełniała warunki określone w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, niezbędne do nabycia prawa do zasiłku. Jednakże z przedłożonego świadectwa pracy z dnia 30 kwietnia 2010 r. z [...] Biura Planowania Regionalnego w [...], gdzie R. K. była zatrudniona w okresie od dnia 1 sierpnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2010 r. wynika, że stosunek pracy ustał w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na mocy porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 k.p.). Ponieważ w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w Miejskim Urzędzie Pracy w [...] nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z bezrobotną na mocy porozumienia stron, R. K., w oparciu o postanowienia art. 75 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, nie przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W myśl art. 75 ust. 2 pkt 2 tej ustawy - prawo do zasiłku będzie przysługiwało stronie po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy, o ile nie zajdą okoliczności powodujące wcześniejszą utratę statusu bezrobotnego. W ocenie organu odwoławczego, na nabycie przez R. K. uprawnień zasiłkowych po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w urzędzie pracy nie ma wpływu fakt, iż stosunek pracy w [...] zawarty z ww. w czasie trwania urlopu bezpłatnego w [...] Biurze Planowania Regionalnego w [...] uległ rozwiązaniu z upływem czasu, na który umowa była zawarta. W tym stanie faktycznym i prawnym argumenty przedstawione przez R. K. w złożonym odwołaniu, nie mogły mieć wpływu na przyznanie uprawnień zasiłkowych i nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Decyzja Wojewody [...] z dnia 13 grudnia 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...], skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i wniosła o ich uchylenie w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organy orzekające w sprawie dokonały błędnej wykładni art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawodawca formułując przesłanki odmowy przyznania prawa do zasiłku expressis verbis nie wskazał rozwiązanie którego ze stosunków pracy rodzi konsekwencje w postaci pozbawienia prawa do zasiłku, tj. jakiegokolwiek stosunku pracy, którego przynajmniej część zamykała się w wymienionym przepisie, okresie 6 - miesięcznym, czy też stosunku pracy w związku z zakończeniem, którego wnioskodawca dokonuje rejestracji jako osoby bezrobotnej. W ocenie skarżącej wykładnia celowościowa nakazywałaby przyjęcie drugiej z wymienionych opcji interpretacyjnych. Celem ustawodawcy z pewnością nie było aż tak restrykcyjne określenie przesłanek nabycia prawa do świadczenia, zwłaszcza w sytuacji, w której wnioskodawca równolegle pozostawał w dwóch stosunkach pracy. Istotnym jest bowiem, w związku z którym stosunkiem pracy wnioskodawca stara się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej, a w konwencji nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Bezrobotny może ponosić konsekwencje ustania zatrudnienia, wówczas, gdy ostatni pracodawca pozbawił go miejsca pracy (...) (tak. Z. Góral, Komentarz do ustawy o zatrudnieniu o przeciwdziałaniu bezrobociu, LexPolonica). Przyjęcie odmiennego stanowiska de facto oznaczałoby niczym nieuzasadnioną ingerencję ustawodawcy w przebieg dotychczasowego zatrudnienia osoby bezrobotnej oraz godziłoby w fundamentalną zasadę sprawiedliwości społecznej. Stawiałoby bowiem w gorszym świetle osoby, które zdecydowały się na skorzystanie z konstytucyjnego prawa do zatrudnienia do wykonywania pracy zarobkowej, tyle, że u dwóch pracodawców jednocześnie. Argumentacja organu byłaby natomiast możliwa do zaakceptowania pod warunkiem, że ostatni stosunek pracy w związku z którym wnioskodawca stara się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, trwałby krócej niż 6 miesięcy. Wówczas uzasadniona byłaby rewizja całego 6 miesięcznego przebiegu zatrudnienia. Tego rodzaju sytuacja nie miała jednak miejsca w będącej przedmiotem rozstrzygnięcia sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga oceniana wg powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W mniejszej sprawie stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym nie jest sporny pomiędzy stronami. Natomiast istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy w analizowanej sytuacji przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) będzie miał zastosowanie. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Bezrobotnemu, o którym mowa w powyższym przepisie i spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 i 8 (art. 75 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy). Analiza powyższych regulacji prawnych prowadzi do wniosku, iż racjonalny ustawodawca uzależnił przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, a w zasadzie okresu od którego to świadczenie będzie przysługiwało, od przyczyny i trybu rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy. Prawodawca rozróżnia w tym wypadku dwie sytuacje, które rodzą odmienne dla bezrobotnego skutki prawne. Pierwsza z nich wiąże się z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, co z oczywistych względów powoduje, iż pracownik nie ma wpływu na kształtowanie własnego zatrudnienia i wówczas prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy – art. 71 ust. 1 powołanej ustawy. Druga zaś jest związana z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracownika, gdy inicjatywa rozwiązania umowy o pracę należy do pracobiorcy i to on kształtuje przebieg dotychczasowego zatrudnienia. W tym drugim przypadku ustawodawca przewiduje przyznanie zasiłku dla bezrobotnych po upływie okresu 90 dni od dnia zarejestrowania w charakterze bezrobotnego. W niniejszej sprawie skarżąca w okresie 6 miesięcy poprzedzających rejestrację w Urzędzie Pracy pozostawała w dwóch równoległych stosunkach pracy, a mianowicie do dnia 30 kwietnia 2010 r. pozostawała w zatrudnieniu w [...] Biurze Planowania Regionalnego w [...] na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy i ten stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron (art. 30 § 1 pkt 1 k.p.) oraz do dnia 11 maja 2010 r. w [...] na podstawie umowy na czas określony, który to stosunek pracy uległ rozwiązaniu z upływem czasu, na który umowa była zawarta (art. 30 § 1 pkt 4 k.p.). W nawiązaniu do powyższego wyjaśnić należy, iż umowa o pracę zawarta bezterminowo charakteryzuje się trwałością stosunku pracy. Innymi słowy najpełniej chroni interesy pracownika i jest najbardziej pożądaną na rynku pracy formą zatrudnienia. Tej trwałości nie posiada natomiast umowa o pracę terminowa, albowiem stosunek pracy na jej podstawie nawiązany ulega rozwiązaniu z upływem terminu, na który została zawarta umowa o pracę. Stosunek pracy terminowy nie ulega przedłużeniu na kolejny okres (o ile strony stosunku pracy nie zawrą porozumienia zmieniającego), lecz ulega definitywnemu rozwiązaniu. Dopiero zawarcie kolejnej umowy o pracę, np. drugiej na czas określony, czy na czas nieokreślony, powoduje nawiązanie kolejnego stosunku pracy. W analizowanym przypadku skarżąca niewątpliwie była stroną, która kształtowała przebieg własnego zatrudnienia i to jej oświadczenie woli o rozwiązaniu bezterminowej umowy o pracę za porozumieniem stron w okresie 6 miesięcy poprzedzających rejestrację w charakterze osoby bezrobotnej, wywołuje skutki prawne określone w przepisie art. 75 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Nie ma przy tym racji skarżąca twierdząc, iż nie jest ważne w jaki sposób doszło do rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony, skoro umowa terminowa uległa rozwiązaniu 11 dni później w trybie niewymienionym w przepisie art. 75 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Przepis ten nie ustanawia czasowego 6 miesięcznego ograniczenia tylko do ostatniej umowy o pracę. Gdyby ustawodawca przewidywał taką sytuację, to niewątpliwie posłużyłby się sformułowaniem "rozwiązał ostatni stosunek pracy". Stosując wykładnię celowościową powołanego przepisu można bronić tezy, że dla uzyskania zasiłku dla bezrobotnych ważne jest, aby utrata ostatniego zatrudnienia nastąpiła z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Jednakże nie sposób tych samych skutków odnosić do sytuacji skarżącej, gdyż pozostawała ona w dwóch równoległych stosunkach pracy i podjęła decyzję o rozwiązaniu umowy bezterminowej za porozumieniem stron mając świadomość, iż niebawem umowa terminowa ulegnie rozwiązaniu. W tym wypadku skarżąca miała wpływ na kształtowanie przebiegu zatrudnienia w okresie poprzedzającym rejestrację w Powiatowym Urzędzie Pracy i jest ona adresatem normy określonej w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W świetle przedstawionych rozważań zarzuty skarżącej, dotyczące wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, nie są zasadne, ponieważ organ administracji takiego naruszenia się nie dopuścił. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) orzekł, jak w sentencji.