VII SAB/Wa 198/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi D. C. w przedmiocie bezczynności Prezydenta [...] postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu D. C. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł ( sto złotych ) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z 15 lipca 2010 r. D. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie (jak wskazał) zastępczego dostarczenia energii do lokalu przy [...] w [...]. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: art. 6, art. 8 i art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezałatwienie sprawy w drodze wydania decyzji administracyjnej lub podjęcia stosownych działań faktycznych oraz art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządach gminnych w związku z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne poprzez niezrealizowanie zadania własnego gminy w postaci zaopatrzenia skarżącego w energię elektryczną. Dalej, skarżący wyjaśnił, iż skarga została poprzedzona wniesieniem zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zażalenie to postanowieniem Kolegium z [...] czerwca 2010 r. nie zostało uwzględnione. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż pismem z 19 października 2009 r. działający w jego imieniu profesjonalny pełnomocnik zwrócił się do Prezydenta [...] z wnioskiem o podjęcie stosownych działań mających na celu zastępcze zapewnienie energii elektrycznej w lokalu, którego jest współwłaścicielem. Skarżący wyjaśnił przy tym, iż pismo to podyktowane było faktem, iż na skutek odmowy Wspólnoty Mieszkaniowej wydania zgody na poprowadzenie Wewnętrznej Linii Zasilania (w skrócie: WLZ) do lokalu, od lipca 2009 r. jest pozbawiony dostępu do energii elektrycznej ze wszystkimi tego konsekwencjami. Wniesiony w dniu 2 listopada 2009 r. do Sądu Rejonowego [...] wniosek o upoważnienie do dokonania czynności polegającej na wyrażeniu zgody za Wspólnotę Mieszkaniową na poprowadzenie WLZ do lokalu, do dnia dzisiejszego nie doczekał się rozpoznania. Skarżący następnie wyjaśnił, iż w odpowiedzi na ww. podanie z 19 października 2009 r. otrzymał pisemną informację od organu, tj. pismo z 25 listopada 2009 r., w którym wskazano, że jednostki samorządu terytorialnego nie są wyposażone w uprawnienia nadzorcze w stosunku do wspólnot mieszkaniowych. Skarżący podniósł, iż pisma tego nie można uznać za decyzję administracyjną z uwagi na brak wskazania podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego. Skarżący wskazał przy tym, iż do dnia dzisiejszego organy gminy nie podjęły jakichkolwiek działań formalnoprawnych lub faktycznych w celu zapewnienia mu dostępu do energii elektrycznej. Tym samym sprawy nie można uznać za załatwioną. Do skargi skarżący załączył kopię pisma z 19 października 2009 r., odpowiedź organu zawartą w piśmie z 25 listopada 2009 r. również w kopii oraz kopię zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie i postanowienia SKO w [...] z [...] czerwca 2010 r. o nieuwzględnieniu wniesionego zażalenia. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając te wnioski pełnomocnik organu wskazał, iż zapewnienie dostaw prądu do konkretnych lokali w budynkach wspólnot mieszkaniowych przez jednostki samorządu terytorialnego nie jest materią, do której zastosowanie mają konkretne normy prawa administracyjnego. W konsekwencji pełnomocnik organu stwierdził, iż organ nie może być bezczynny w sprawie, w której nie ma kompetencji, tj. której nie może załatwić w trybie administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznawana skarga dotyczy bezczynności Prezydenta [...] w sprawie zastępczego dostarczania energii elektrycznej do lokalu. Z uwagi na treść skargi oraz wniosek organu o jej odrzucenie Sąd uznał, iż przed przystąpieniem do merytorycznego jej rozpoznania konieczne jest w pierwszej kolejności rozważenie, czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym zakresie wskazać zaś trzeba na art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do § 1 tego artykułu, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, o czym stanowi ww. art. 3 w § 2. Nadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, ale tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. (art. 3 § 2 pkt 8). Dotyczy to sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Skarga na bezczynność organów przysługuje bowiem tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a), w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tam gdzie wydawane są pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.), a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi. Zaznaczyć więc należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, lex nr 552736). W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta [...] wywodząc działanie tego organu w sprawie z art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządach gminnych (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm.). Tym samym rozważając dopuszczalność wniesionej skargi należało wskazane przepisy uwzględnić. Wyjaśnić więc w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 7 pkt 3 ustawy o samorządach gminnych zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy (m.in.) zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 Prawa energetycznego do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy. Zatem, do zadań własnych gminu należą sprawy zaopatrzenia w energię elektryczną. Zadanie to gmina ma realizować poprzez planowanie i organizację zaopatrzenia w energię elektryczną. Przy czym zauważyć trzeba, iż działanie organu zmierzające do wykonania tak postawionego zadania nie ma charakteru jednostkowego - nie może być zrealizowane przez pojedynczą czynność. Jego realizacja polega na wykonaniu szeregu różnych czynności organu - jedno lub wielorodzajowych, prawnych lub faktycznych. Jednocześnie podnieść należy, iż z powyższych przepisów w żaden sposób nie wynika, aby zadanie własne w ww. zakresie gmina realizowała w formach zwykle przewidzianych dla działalności organu administracji publicznej, tj. w formach aktów administracyjnych wydawanych w trybie przepisów k.p.a. (a więc skierowanych do indywidualnie oznaczonego podmiotu i dotyczących stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu), takich jak decyzje i postanowienia, czy też -innych niż decyzje i postanowienia- aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Nadto, w orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu podkreśla się, że treść art. 18 Prawa energetycznego nie upoważnia do stwierdzenia, że ustawowym obowiązkiem gminy jest dostarczanie wspólnocie mieszkańców ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych (zob. wyrok SN z dnia 07.02.2002 r., I CKN 1002/99 oraz Prawo energetyczne, Komentarz LEX, 2010). W podanym powyżej wyroku Sąd Najwyższy wskazał wyraźnie, iż zaopatrzenie wspólnoty mieszkańców gminy w energię cieplną jest niewątpliwie zadaniem własnym gminy, to jednak nie jest to zadanie o charakterze obowiązkowym. Jednocześnie wynikający z art. 18-20 ustawy Prawo energetyczne sposób realizacji tego zadania w żadnym razie nie upoważnia do stwierdzenia, że ustawowym obowiązkiem gminy jest dostarczanie wspólnocie mieszkańców energii cieplnej. Przeciwnie, gmina - podejmując realizację tego zadania - przyjmuje plan zaopatrzenia w energię cieplną dopiero wówczas, gdy plany przedsiębiorstw energetycznych nie zapewniają realizacji założeń do planu zaopatrzenia w energię cieplną. Należy w tym miejscu wskazać, iż skarżący wystąpił z żądaniem do Prezydenta [...] podjęcia działań mających na celu zaopatrzenie go w energię elektryczną z uwagi na pozbawienie lokalu -stanowiącego jego współwłasność- prądu. W piśmie z 24 listopada 2010 r. Zakładu Gospodarki Nieruchomościami w [...] podano (zastrzegając, iż są to informacje pozyskane od administratora budynku), że instalacja elektryczna w budynku przy [...] (w którym właściciele lokali wyodrębnionych posiadają 85,55% udziałów), jak i w lokalu skarżącego jest sprawna. Podano również, że dopływ energii elektrycznej do lokalu skarżącego został odcięty przez Zakład Energetyczny, z uwagi na czynności podjęte przez byłą żonę skarżącego, która była stroną umowy z wymienionym Zakładem. Dostrzegając powyższe Sąd stwierdza, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczy materii, do której zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno z przepisów powyżej wskazanych jak i innych, nie wynika bowiem, aby Prezydent [...] jako organ gminy obowiązany był wydać akt administracyjny w przedmiocie dostarczenia energii elektrycznej do lokalu stanowiącego odrębną własność. Sprawa w istocie ma wymiar cywilnoprawny. Kwestia braku energii w lokalu wynika jedynie z braku zawarcia umowy z przedsiębiorstwem dostarczającym energię. W konsekwencji Sąd uznał, iż merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność Prezydenta [...] nie jest możliwe, albowiem dotyczy ona bezczynności nieobjętej zakresem właściwości sądów administracyjnych. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. O zwrocie wpisu Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.