I SA/Łd 1368/10

WyrokWSA w Łodzi2011-03-25

Skład orzekający: Bartosz Wojciechowski, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Paweł Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w sytuacji gdy nie uwzględniły pełnego okresu zatrudnienia podatniczki i jej męża jako nauczycieli?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie, w jakim organy podatkowe uchyliły się od ustalenia dochodów z pracy skarżącej w charakterze nauczyciela w latach 1970-1983. Brak uwzględnienia pełnego okresu zatrudnienia stanowi naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej (art. 122, art. 187 § 1, art. 191), co miało wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że ciężar dowodzenia w sprawach dotyczących nieujawnionych źródeł przychodów przechodzi na podatnika, gdy wydatki istotnie przekraczają dochody, jednakże oczekiwanie ścisłych danych za kilkadziesiąt lat jest niezasadne. Organy uzyskały dane dotyczące dochodów z pracy, ale nie objęły nimi całego okresu zatrudnienia podatniczki i jej męża.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Organ podatkowy ustalił znaczący niedobór między wydatkami a ujawnionymi dochodami. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwestionując sposób ustalenia dochodów i wydatków, w tym pochodzenie majątku oraz analizę kasową działalności gospodarczej. Organy podatkowe przeprowadziły dodatkowe postępowanie wyjaśniające, m.in. dotyczące hodowli nutrii, drobiu, upraw warzyw i owoców oraz działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz J. M. kwotę 10.448,- (dziesięć tysięcy czterysta czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił J. M. zobowiązanie z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r., w wysokości 383.689 zł, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. uchylił w/w decyzję w części dotyczącej kwoty 60.596 zł i obniżył wysokość zobowiązania podatkowego do kwoty 323.093 zł. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że w badanym okresie podatniczka poniosła, wspólnie z mężem wydatki w wysokości 540.747 zł oraz wydatek sfinansowany z majątku odrębnego w wysokości 314.565 zł. Na pokrycie wydatków poniesionych wspólnie z mężem przyjęto dochody (skarżącej oraz męża) w wysokości 146.707 zł. W roku 2002 małżonkowie J. i C. M. uzyskali dochody z emerytur. W badanym okresie podatniczka prowadziła również działalność gospodarczą pod nazwą "A". W celu ustalenia, czy małżonkowie mogli zgromadzić zasoby finansowe ze źródeł opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, organ kontroli skarbowej dokonał analizy przychodów i wydatków małżonków za okres 10 lat poprzedzających rok 2002. Wyliczając koszty utrzymania małżonków w latach 1992 – 2001 organ podatkowy oparł się danych Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość dochodów małżonków ustalono na podstawie rocznych zeznań podatkowych. J. M. wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania podatkowego zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – powoływanej dalej w skrócie "O.p.", art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.d.o.f." oraz art. 82 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik podatniczki podniósł m.in., że prócz postępowania dotyczącego dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za rok 2002, wobec małżonków wszczęto równocześnie pięć innych postępowań kontrolnych za lata 2003 i 2004. Ponadto w stosunku do J. M. organ kontroli skarbowej prowadził postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego za rok 2002. W latach 2003 i 2004 postępowanie wyjaśniające w zakresie źródeł pochodzenia majątku za 2002 r., prowadził Urząd Skarbowy w W. W złożonych dokumentach podatniczka dowiodła, że majątek dorobkowy małżonków pochodzi ze źródeł opodatkowanych i wolnych od opodatkowania. Pełnomocnik strony podniósł ponadto, że przez cały okres aktywności zawodowej małżonkowie prowadzili "dobrze rozwinięte gospodarstwo domowe" Uprawiali sad owocowy, ogród warzywny i hodowali drób. W tym zakresie gospodarstwo było samowystarczalne. Ponadto C. M. przez okres 20 lat prowadził profesjonalną hodowlę nutrii. Działalność ta podobnie jak uzyskiwanie dochodów z własnego gospodarstwa rolnego nie podlegało opodatkowaniu. W konsekwencji, zdaniem autora odwołania, przyjęta w decyzji szacunkowa wysokość wydatków na utrzymanie nie może mieć zastosowania. Strona podniosła, że przez kilkanaście lat przed 2002 rokiem małżonkowie posiadali środki transportu, które po około rocznym okresie eksploatacji, sprzedawali z zyskiem od 30 do 100 %. W związku podniesionymi zarzutami Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 229 O.p. przekazał akta sprawy organowi pierwszej instancji, celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W ramach tego postępowania ustalono, że w latach 1970 – 1991 małżonkowie zajmowali się hodowlą nutrii. W okresie od 1985 do 1991 pomagał im syn. Hodowla była zlokalizowana na działce będącej ich własnością, w budynku gospodarczym i w klatkach znajdujących się poza tym budynkiem. Na stałe utrzymywanych było 40 szt. dorosłych - matek, które kociły się dwa razy w roku, średnio w miocie było ok. 6 szt. młodych (zdarzały się mioty 10 szt.). Do uboju nadawały się półroczne zwierzęta. Małżonkowie wyjaśnili, że nie ponosili żadnych kosztów związanych z tą hodowlą, bowiem karmili zwierzęta warzywami i trawą uprawianą na działce sąsiadów oraz suchym chlebem, obierkami z warzyw, które otrzymywali ze stołówki szkolnej. Karmę dla zwierząt otrzymywali również od rodziców w zamian za pomoc w pracach polowych lub pozyskiwali z własnych upraw. Nie ponosili również kosztów opieki weterynaryjnej, nie zatrudniali również pracowników. Hodowlę prowadzili w celu pozyskania skór, mięsa nie sprzedawali - wykorzystywali je na własne potrzeby. Za jedną wysuszoną skórę otrzymywali równowartość 120 kg pszenicy. Opierając się na powyższych wyjaśnieniach organ podatkowy wyliczył dochód z hodowli nutrii na podstawie następującego algorytmu: 40 samic x 12 szt. młodych x 120 kg pszenicy x cena/kg. Cenę 1 kg pszenicy przyjęto w oparciu dane statystyczne. W zakresie dochodów uzyskanych z hodowli drobiu i upraw warzyw i owoców małżonkowie wyjaśnili, iż sad owocowy prowadzili w latach 1971 - 2004, a ogród warzywny na gruncie o powierzchni 500 m2 od roku 1971 do dnia dzisiejszego. Ponadto uprawiali warzywa w szklarni i w tunelach foliowych. Plony przeznaczali na potrzeby własne. Sprzedawali jedynie nadwyżki. Małżonkowie wyjaśnili, że nie ponosili kosztów upraw, bowiem tunele nie były ogrzewane, szklarnia na budynku gospodarczym była ogrzewana sporadycznie trocinami, które otrzymywali bezpłatnie ze stolarni. Nie stosowali nawozów i oprysków, nasiona i sadzonki pozyskiwali z własnych upraw, nie zatrudniali pracowników. Zapytani o wielkość przychodów uzyskanych w poszczególnych latach prowadzenia upraw podali, iż kształtowały się one na poziomie umożliwiającym pokrycie kosztów utrzymania. Małżonkowie wyjaśnili, że hodowali kury i indyki. Do tego celu wykorzystywali pomieszczenie gospodarcze a latem również działkę. Karmę dla drobiu, tj. odpadki pozyskiwali ze stołówki szkolnej. Nie korzystali z opieki weterynaryjnej, nie ponosili kosztów ogrzewania, gdyż nie było potrzebne. Nie zatrudniali pracowników do pomocy w prowadzonej hodowli. Hodowla pozwalała na sprzedaż 3 mendli jaj dziennie, mięsa nie sprzedawali, wykorzystywali na potrzeby własne. Przychody z hodowli w poszczególnych latach umożliwiały pokrycie kosztów utrzymania. Organ podatkowy ocenił, że powyższe wyjaśnienia małżonków znalazły potwierdzenie w treści zeznań świadków – sąsiadów podatników. W konsekwencji przyjął, że dochód z hodowli drobiu oraz upraw warzyw i owoców kształtował się w latach 1971 - 2004 na poziomie równym kosztom ponoszonym w tych latach na utrzymanie rodziny. W związku z powyższym w dokonanym rozliczeniu za poszczególne lata po stronie wydatków nie uwzględnił pozycji "koszty utrzymania". Odnośnie dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez podatniczkę w latach 1996 – 2000, organ podatkowy ustalił, że przedmiotem tej działalności był handel detaliczny i hurtowy oraz obwoźny artykułami przemysłowymi. W przedmiotowym okresie nie zatrudniano pracowników, jedynym środkiem trwałym był samochód ciężarowy zakupiony w 2000 r.. Na wyposażenie przedsiębiorstwa składały się, według pełnomocnika strony materiały i urządzenia biurowe. Przychody z działalności gospodarczej były opodatkowane zryczałtowanym podatkiem dochodowy. Organ przyjął wysokość dochodu kasowego w latach 1998 - 2000 w oparciu o oświadczenie J. M.. Dochód uzyskany w latach 1996 i 1997 (w związku z brakiem danych dot. kosztów) wyliczono przy uwzględnieniu średniej arytmetycznej wskaźników udziału wysokości poniesionych kosztów w uzyskanych przychodach wyliczonych za poszczególne lata okresu 1998-2000. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia pełnomocnika Podatniczki, iż analiza metodą kasową dochodu z działalności gospodarczej nie w pełni odzwierciedla stan kondycji przedsiębiorcy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przedstawione przez pełnomocnika rozliczenie dochodów z uwzględnieniem remanentu początkowego i końcowego nie przedstawia faktycznego dochodu osiągniętego przez podatniczkę. W zakresie dochodów, które skarżąca uzyskiwała przed rokiem 1992 ustalono że od roku 1960 do dnia nabycia uprawnień emerytalnych pracowała jako nauczycielka matematyki kolejno w dwóch szkołach. Skarżąca oświadczyła, że była wynagradzana według systemu wynagradzania nauczycieli oświaty. Organ podatkowy podał, że pierwszy z pracodawców nie posiada żadnych dokumentów dotyczących wysokości wynagrodzenia. W konsekwencji organ podatkowy przyjął do obliczenia zobowiązania podatkowego dochody uzyskane przez skarżącą w latach 1984 – 1992. Na podstawie informacji nadesłanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. ustalono, że J. M. uzyskała świadczenie emerytalne za okres 1 listopada 1990 r. do 31 grudnia 1990 r. w kwocie łącznej 3.427.800 zł oraz w okresie od 1 stycznia 1991r. do 31 grudnia 1991 r. w kwocie łącznej 31.735.600 zł. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w toku postępowania skarżąca nie wskazała składników majątkowych oraz ich wartości stanowiących jej majątek odrębny, z którego dokonała zakupu nieruchomości w 2002 r. Podkreślił, że akt notarialny ma charakter dokumentu urzędowego, zaś zgodnie z art. 194 §1 O.p., dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z treścią aktu notarialnego w dniu [...] r. J. M. zakupiła nieruchomość w K. – J. z majątku odrębnego. Następnie organ podatkowy dokonał zestawienia dochodów i wydatków w latach 1970 – 2001 i obliczył, że małżonkowie mogli zgromadzić mienie w wysokości 239.210 zł. W konsekwencji przyjął, że po uwzględnieniu ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu uzupełniającym, niedobór nadwyżka wydatków nad przychodami skarżącej, wynosi 430.790 zł. W skardze na przedstawioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej podatniczka zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 O.p. oraz art. 20 § 3 p.d.o.f., poprzez błędne i nierzetelne ustalenie mienia, które zgromadziła w latach poprzedzających rok 2002 oraz niewłaściwe ustalenie kasowe środków, którymi dysponowała w tym okresie. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy podatkowe niewłaściwie przeliczyły zgromadzone przez stronę skarżącą przed kontrolowanym okresem rozliczeniowym. Autor skargi wskazał, że z treści decyzji wynika, że w latach 70 – tych i 80 – tych małżonkowie uzyskali dochód o równowartość 40 tyś. po denominacji. Powyższe oznacza, że rocznie uzyskiwali dochody o wartości zaledwie 2.000 zł. W ocenie strony skarżącej aby uniknąć powyższego – absurdalnego – wyniku należy porównać siłę nabywczą pieniądza. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że hodowla nutrii pozwalała uzyskać dochody wyższe od pracy zarobkowej. Przykładowo w roku 1984 były to dochody prawie 2,5 razy wyższe. Podkreślono, że uzyskane w ciągu 20 lat środki finansowe by nie traciły swojej wartości, były zamieniane i przechowywane jako wartości dewizowe i złoto. W ocenie strony skarżącej analiza kasowa dochodu z działalności gospodarczej nie w pełni odzwierciedla stan kondycji przedsiębiorstwa. Autor skargi podniósł, że jednoosobowe podmioty gospodarcze w 80 % nie posiadają płynności finansowej, a mimo to funkcjonują i przynoszą 40 % dochodu Skarbowi Państwa. Skarżąca podniosła również że z dokumentów będących w posiadaniu kontrolujących (bilans, rachunek zysków i strat) wynika, że zakup środków trwałych w 2002 r. był finansowany zobowiązaniami. Z dzisiejszej perspektywy powyższa decyzja inwestycyjna okazała się słuszna. Odnośnie okoliczności nabycia przez skarżącą nieruchomości z majątku odrębnego, pełnomocnik strony podniósł, że nie istnieją żadne przeszkody prawne by zakup nieruchomości przez jednego z małżonków nie mógł być finansowany ze środków drugiego małżonka, mimo błędnego zapisu w akcie notarialnym. Ponadto pełnomocnik podniósł, że organy podatkowe błędnie przypisały kwotę 62.500 zł do wydatków skarżącej, podczas gdy kwota ta stanowiła karę umowną, za niewykonanie określonych czynności przez sprzedawcę. Ponieważ czynności te nie zostały wykonane i kara umowna stała się wymagalna przedmiotowa kwota została skompensowana z pozostałą częścią ceny za nieruchomość. W ocenie pełnomocnika skarżącej nieuprawnione jest zastosowanie przez organ podatkowy średniej arytmetycznej do wyliczenia dochodu za lata 1996 i 1997. Przedstawione dane za lata 1998 -2000 wskazują jak duże mogą być różnice w wysokości uzyskanego dochodu. Ponadto pełnomocnik zarzucił, że organ podatkowy nie uwzględnił dochodów skarżącej z tytułu umowy o pracę za lata 1970-1983, tj. 13 lat. Organ podatkowy nie uwzględnił również dochodów męża ze stosunku pracy w latach 1970, 1971 i 1975 oraz wynagrodzenia za 1989. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie w jakim organy podatkowe uchyliły się od ustalenia dochodów z pracy skarżącej w charakterze nauczyciela w latach 1970-1983. Takie działalnie organów podatkowych stanowi naruszenie art.122, art.187 § 1 oraz art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja Podatkowa –zwanej dalej OP( tekst jednolity Dz.U z 2005 roku, nr.8, poz.60 z późniejszymi zmianami ). W ocenie Sądu naruszenie tych przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy, gdyby bowiem do niego nie doszło, należałoby oczekiwać decyzji innej treści. Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej w Ł., że treść art.20 ust.3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jednolity Dz.U z 2000 roku, Nr.14, poz.176 z późniejszymi zmianami ) w sposób szczególny kształtuje ciężar dowodzenia w postępowaniu w przedmiocie ustalenia zobowiązania z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów. Zadaniem organów podatkowych jest porównanie "ujawnionych" dochodów podatnika w jego wydatkami w roku podatkowym. W sytuacji, gdy w sposób istotny wydatki przekraczają dochody podatnika, ciężar udowodnienia, że wydatki miały jednak pokrycie w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem wydatków pochodzącym z dochodów ujawnionych lub wolnych od opodatkowania, przechodzi na podatnika. Stwierdzić należy, iż w tego rodzaju postępowaniach, w których bada się wielokrotnie dochody i wydatki podatników na przestrzeni kilkudziesięciu lat ( taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie ) oczekiwanie dokumentów, czy innych dowodów zawierających ścisłe dane jest niezasadne. Po pierwsze dlatego, że przepisy prawa nie nakładają na podatników nieograniczonego obowiązku przechowywania dokumentów, a po wtóre : wraz z upływem czasu, w sposób naturalny szczegóły zdarzeń zacierają się w pamięci. Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że organy podatkowe podjęły starania zmierzające do ustalenia wysokości dochodów jakie uzyskiwała podatniczka i jej mąż z tytułu pracy w charakterze nauczyciela i w decydującym zakresie takie dane uzyskały, opierając na nich ustalenia faktyczne. Niemniej jednak dane te nie obejmują całego okresu pracy J. M., ani tez jej męża C. W. przypadku podatniczki organy uwzględniły jedynie wynagrodzenie jakie uzyskiwała w charakterze nauczyciela w latach 1984-1992, zaś w przypadku C. M. w latach 1972-1991, chociaż z niekwestionowanych przez organy podatkowe oświadczeń małżonków wynikało, że J. M. jako nauczyciel pracowała od roku 1960, zaś jej mąż od roku 1957. Nie można przy tym wskazać, że podatniczka i jej mąż uchylili się od określenia wynagrodzenia jakie uzyskiwali z pracy w charakterze nauczycieli. Stwierdzenie, że było one zgodne z obowiązującym przepisami umożliwiło organom podatkowym określenie jego wysokości, tym bardziej, że z oświadczeń podatników wynikało jakich przedmiotów nauczali i jakim wymiarze ( k.427 tom II akt administracyjnych – oświadczenie C. M., k.431, tom II akt administracyjnych – oświadczenie J. M. ) Rozważania te sa aktualne takę w zakresie w jakim organy podatkowe pominęły ustalenia o wysokości wynagrodzenia jakie uzyskiwał C. M. w latach 1970, 1971, 1975 oraz w roku 1989. Za niezasadny należy uznać zarzut skargi niewłaściwego przeliczenia środków finansowych zgromadzonych przez podatników w latach poprzedzających 2002 rok. W szczególności zarzut ten jest niezasadny, w takim zakresie, w jakim dotyczy nieuwzględnienia zmiany wartości pieniądza, które oczywiście na przestrzeni kilkudziesięciu lat nastąpiła. Taki zarzut można byłoby uznać za zasadny, ale w innych realiach sprawy, wówczas gdyby podatniczka udowodniła w toku postępowania, że podejmowała działania zmierzające do ochrony wartości pieniądza. Dla przykładu takimi działaniami mogły być wymiana złotych na waluty wymienialne, złoto, czy inne mienie, które dawało gwarancję utrzymania wartości realnej pieniądza. W toku postępowania J. M. nie tylko, że nie udowodniła tej okoliczności, a wręcz o niej nie wspomniała. Na wyraźne pytanie organu kontroli skierowane do podatniczki "proszę o określenie sposobu przechowywania oszczędności w poszczególnych latach" odpowiedziała Ona, że oszczędności były przechowywane w skrytce w domu, o której wiedziała tylko ona oraz mąż ( k.427 tom II akt administracyjnych ) Argument o lokowaniu zgromadzonych oszczędności w wartościach dewizowych i złocie pojawił się dopiero w skardze ( k.5 akt sądowych), siłą rzeczy więc nie mógł być rozważony w zaskarżonej decyzji. Na marginesie podnieść należy, że nawet, gdyby J. M. istotnie chroniła wartość gromadzonych środków w taki sposób, jak opisał to autor skargi, nie oznaczałoby to jeszcze, że środki te zużyła na pokrycie niedoboru roku 2002. Nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów, ani nawet swych twierdzeń, które wskazywałyby na wyprzedaż walut, czy kruszcu. Takich argumentów brak jest również w skardze. Zatem zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej rozliczając dochody i wydatki podatniczki za lata poprzedzające rok 2002 przyjął te wartości w wielkościach nominalnych, a dla przeliczenia środków zgromadzonych przed dniem 1 stycznia 1995 roku na "nowe złote" zasadę przewidzianą w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o denominacji złotego ( Dz.U 84 poz.386 ) Niezasadnym jest również zarzut skargi sprowadzający się do zakwestionowania ustaleń Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie środków wydatkowanych na zakup nieruchomości położonej w K. na podstawie umowy z dnia [...]roku ( repertorium A nr.[...]). Zdaniem autora skargi nie ma przeszkód, aby przyjąć, iż przedmiotową nieruchomość J. M. nabyła ze środków stanowiących majątek wspólny, chociaż z opisanej wyżej umowy wynika, że nabyła ją ze swego majątku odrębnego Należy wskazać, że w rozumieniu przepisów Ordynacji Podatkowej akt notarialny ( a takim była umowa kupna opisanej nieruchomości ) jest dokumentem urzędowym, wynika to z art. 2 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie ( Dz.U z 2008 roku Nr.189, poz.1158 ) Zgodnie z art.194 § 1 i 2 OP dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zasadę tę stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzonych przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Oczywiście dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko osnowie dokumentu urzędowego ( art.194 § 3 OP ). Okolicznością niekwestionowaną przez strony jest to, że pomiędzy małżonkami M. istniał ustrój wspólności ustawowej, co oznacza, że środki zgromadzone w czasie trwania małżeństwa stanowią wspólną własność obojga małżonków. Nie oznacza to jednak, aby każdy z małżonków był pozbawiony możliwości posiadania swojego majątku odrębnego. Należy wskazać, że organy w tej sprawie podjęły działania zmierzające do wyjaśnienia pochodzenia środków za które J. M. nabyła nieruchomość w K.. Pismem z dnia [...] roku ( k.479, tom II akt administracyjnych ) doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] ( k.480, tom II akt administracyjnych ) Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wezwał skarżącą za pośrednictwem pełnomocnika do złożenia wyjaśnień dotyczących źródeł finansowania tego wydatku w terminie 7 dni. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Wobec tego nie doszło do obalenia domniemania zawartego w art.194 § 1 i 2 OP, a tym samym zarzut skargi odnoszący się do tej części ustaleń organów jest niezasadny . W skardze pełnomocnik wskazał także, że wobec zwłoki w przekazaniu dokumentów przez zbywcę doszło do skompensowania kary umownej w kwocie 62.500 złotych z pozostałą częścią należności do zapłaty. Wobec tego należy podnieść, że organ II instancji ustalając wydatki skarżącej w roku w ogóle nie uwzględnił owej skompensowanej kwoty 62.500 złotych, a jedynie pierwszą ratę ( 300.000 złotych ) powiększoną o koszty związane z nabyciem działki w K. Pozostałe zarzuty skargo dotyczące określenia przez organy dochodów i wydatków związanych z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą, a w szczególności zastosowaną w tym zakresie metodą kasową także nie są zasadne. Należy przy tym stwierdzić, że organy obu instancji wobec bierności strony, kilkukrotnych wezwań do złożenie wyjaśnień ( k.71 tom I akt administracyjnych, k.184, tom I akt administracyjnych, k.478 tom II akt administracyjnych ) pozostawionych bez odpowiedzi ustalenia w tym zakresie oparły na posiadanych przez siebie dokumentach, w szczególności oświadczeniu skarżącej z dnia [...] roku skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. W ten sposób organy podatkowe ustaliły dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą w latach 1996-2000 – a więc w okresie, gdy działalność ta była opodatkowana zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Wobec braku współdziałania strony trudno uznać za naruszenie zasad postępowania swoiste oszacowanie wysokości dochodów podatniczki w latach 1996-1997 na podstawie danych dotyczących wysokości dochodu oraz wydatków za lata 1998-2000. W tym zakresie Sąd w pełni akceptuje ustalenia organów podatkowych oraz zawartą w zaskarżonej decyzji argumentację. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji ustali wysokość wynagrodzenia jakie uzyskiwała skarżąca oraz jej mąż przez cały okres zatrudnienia w charakterze nauczycieli i skoryguje w tym zakresie zaskarżona decyzję. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U 153 poz.1270 z późniejszymi zmianami –zwanej dalej p.p.s.a ) należało uchylić zaskarżoną decyzję. Na podstawie art.152 tej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ppsa, w związku z §2 ust.1 pkt.1 lit.g rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu ( Dz.U 212, poz.2075 ) P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło