II SA/Łd 201/11

WyrokWSA w Łodzi2011-03-29

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski, Monika Krzyżaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego należy wliczyć ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę, gdy wydzierżawiającym nie jest emeryt lub rencista rolniczy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 28 ust. 4 pkt 1 lit. a-d ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, wyłączenie dochodu z gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę następuje tylko wtedy, gdy wydzierżawiającym jest emeryt lub rencista rolniczy. W przypadku, gdy wydzierżawiającym nie jest emeryt lub rencista, ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego należy wliczyć do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych.
Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki na dzieci, który został odmówiony przez Wójta Gminy L. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ wliczył do dochodu rodziny ryczałtowy dochód z gospodarstwa rolnego, mimo że gospodarstwo było oddane w dzierżawę na 11 lat. Skarżąca kwestionowała wliczenie tego dochodu, wskazując, że dzierżawa została zawarta notarialnie i zgłoszona do ewidencji, a rodzina nie osiąga dochodów z gospodarstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2011 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków oddala skargę. W dniu 14 września 2010 r. A. S. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: J. S., B. S. i M. S. oraz dodatków z tytułu: rozpoczęcia roku szkolnego wnioskowanych na J. S. i B. S. oraz wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na M. S. Wójt Gminy L. decyzją Nr [...]z dnia [...] r., na podstawie art. 20 w związku z art. 3 pkt 10 i 11, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 12a, art. 14, art. 23a ust. 5, art. 24, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 992 ze zm.), odmówił A. S. przyznania prawa do wnioskowanych świadczeń rodzinnych z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że łączny dochód rodziny skarżącej za 2009 r. wyniósł 37.859,57 zł, w tym: 10.057,38 zł dochód skarżącej według zaświadczenia z urzędu skarbowego, 21.677,51 zł dochód jej męża wynikający z zaświadczenia urzędu skarbowego, 6.124,68 zł dochód z gospodarstwa rolnego. Miesięczny dochód rodziny po odliczeniu wpłaconych alimentów w kwocie 4.200,00 zł, w przeliczeniu na osobę wyniósł 560,99 zł. Organ wskazał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy, ponieważ w poprzednim okresie zasiłkowym tj. 2009/2010 rodzina nie była uprawniona do zasiłku rodzinnego. Od decyzji tej A. S. wniosła odwołanie, nie zgadzając się z obliczoną wysokością dochodu rodziny za 2009 r., ponieważ do dochodu został dodany dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego w kwocie 6.124,68 zł, którego rodzina nie uzyskała, gdyż całe gospodarstwo jest oddane w dzierżawę od 2000 r. Skarżąca wyjaśniła, że ostatnia potwierdzona pisemnie umowa dzierżawy została zawarta dnia 1 września 2007 r. z Ł. M. na okres 11 lat. Umowa ta została potwierdzona notarialnie i zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w R.. Skarżąca podniosła, iż z posiadanego gospodarstwa rolnego nie osiąga żadnych dochodów, na dzierżawcę spadł obowiązek opłacania wszelkich zobowiązań z tytułu podatku, jak również czerpania z niego korzyści w postaci dotacji. Ponadto skarżąca podniosła, że organ błędnie wskazał, że w jej przypadku nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ w poprzednim okresie zasiłkowym 2008/2009 rodzina nie była uprawniona do zasiłku rodzinnego. W ocenie skarżącej jest to niezgodne z prawdą, gdyż w tym okresie skarżąca miała przyznane świadczenia rodzinne, na dowód czego załączyła do odwołania kserokopię decyzji. Skarżąca załączyła również kopię interpretacji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, którą otrzymała w sprawie wliczania do dochodu rodziny uprawniającego do przyznania świadczeń rodzinnych dochodu z gospodarstwa rolnego, kopię umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego potwierdzonej notarialnie oraz kopię zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją nr [..] z dnia [..] roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymało się w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z zaświadczenia Nr [...] z dnia [...] r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny skarżącej w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wynika, że: 1. przychód męża skarżącej – A. S. za 2009 r. wyniósł 29.458,95 zł, w tym dochód 27.929,29 zł, podatek należny 0,00 zł, składki na ubezpieczenia społeczne 3.956,56 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne 1.929,93 zł. Według organu wyliczenie dochodu rocznego A. S. za 2009 r. przedstawia się następująco: 27.929,29 zł - 3.956,56 - [(29.458,95 - 3.956,56 zł) x 9%] = 21.677,51 zł. 2. przychód A. S. za 2009 r. wyniósł 15.995,00 zł, w tym dochód 13.492,44 zł, podatek należny 0,00 zł, składki na ubezpieczenia społeczne 2.192,87 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne 1.013,34 zł. W ocenie Kolegium wyliczenie dochodu skarżącej za 2009 r. przedstawia się następująco: 13.492,44 zł - 2.192,87 zł - [05.995,00 - 2.192,87 zł) x 9%] = 10.057,38 zł. Ponadto organ podniósł, że rodzina skarżącej uzyskała w 2009 r. dochód w wysokości 6.124,68 zł (3,21 ha przeliczeniowego x 1.908 zł) z gospodarstwa rolnego o pow. 3,21 ha przeliczeniowego -zaświadczenie znak: [...] z dnia [...] r. Urzędu Gminy w L. Kolegium wyliczyło, że ogółem w 2009 r. rodzina skarżącej uzyskała dochód w wysokości 37.859,57 zł (21.677,51 zł + 10.057,38 zł + 6.124,68 zł). Dochód roczny po odliczeniu zapłaconych alimentów wyniósł 33.659,57 zł (37.859,57 zł - 4.200,00 zł). Dochód rodziny tj. przeciętny miesięczny dochód członków rodziny wyniósł 2.804,96 zł (33.659,57 zł : 12 miesięcy). Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 560,99 zł (2.804,96 zł : 5 osób). Organ przypomniał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę uprawniający skarżącą do zasiłku rodzinnego wynosi 504 zł. Zdaniem Kolegium z powyższego wynika, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę (560,99 zł) przekracza ustawowe kryterium dochodowe (504 zł) o kwotę 56,99 zł, a zatem skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku rodzinnego. Organ wyjaśnił, iż skarżąca nie spełnia również przesłanek określonych w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż pomimo, że kwota przekroczenia jest niższa od najniższego zasiłku rodzinnego tj. 68 zł, to jednak w poprzednim okresie zasiłkowym 2009/2010 świadczenia rodzinne zainteresowanej nie przysługiwały (decyzja Wójta Gminy L. Nr [...] z dnia [...] r.) Następnie - odnosząc się do oddania w dzierżawę na okres 11 lat posiadanego przez męża skarżącej gospodarstwa rolnego na mocy umowy z dnia 1 września 2007 r. -Kolegium argumentowało, że - jak wynika z przepisu art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych - ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Organ podniósł, iż ustawodawca w przepisach o świadczeniach rodzinnych przyjął domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód, niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia. Nie jest bowiem wymagane faktyczne wykonywanie w gospodarstwie określonych prac rolniczych, których skutkiem będzie uzyskanie dochodu, chociażby poprzez sprzedaż płodów rolnych. W ocenie organu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do odliczenia dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego, ponieważ umowa dzierżawy zawarta w dniu 1 września 2007 r. przez A.S. z Ł. M. nie spełnia wyżej wymienionych przesłanek, ponieważ nie została zawarta w celu nabycia prawa do emerytury lub renty. W tym zakresie Kolegium nie podzieliło stanowiska Departamentu Świadczeń Rodzinnych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej prezentowanego w piśmie z dnia 14 grudnia 2009 r. załączonym do odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. A. S. podniosła, że oczywistym jest, iż zapisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dotyczą emerytów i rencistów rolniczych, jednakże w przedmiotowej sprawie zastosowanie powinny mieć jedynie wymogi co do formy umowy dzierżawy, zawarte w przedmiotowej ustawie. W ocenie skarżącej bezspornym jest fakt wydzierżawienia przedmiotowego gruntu, co potwierdza umowa dzierżawy z dnia 01.09.2007 r., jak również zaświadczenie Urzędu Gminy w L. z dnia [...] r. Skarżąca powołała się ponownie na stanowisko zawarte w udzielonej przez Departament Świadczeń Rodzinnych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej interpretacji powołanego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem skarżącej z treści powoływanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzecznictwa wynika, iż należy badać cel zawarcia umowy dzierżawy w sytuacji, gdy wydzierżawiający występuje o świadczenia i jednocześnie wydzierżawił nieruchomość. Badanie ma na celu ustalenie, czy wydzierżawiający wydzierżawił nieruchomość w celu uzyskania świadczeń rodzinnych i czy rzeczywiście osiąga dochód z wydzierżawionej nieruchomości. Natomiast cel zawarcia umowy nie jest badany pod kątem ustalenia czy działalność rolnicza ustała, gdy wydzierżawiającym jest emeryt lub rencista. W ocenie skarżącej taka wykładnia powoływanych przepisów jest zgodna z celami i założeniami problematyki ubezpieczeń społecznych i zasad praworządności. Strona nie zgodziła z argumentacją organów prowadzących postępowanie w sprawie, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania świadczeń dla skarżącej, ponieważ nie jest ona emerytką, ani rencistką. Zdaniem skarżącej tak wyłożone przepisy prawa dotyczących świadczeń rodzinnych, w nawiązaniu do definicji zaprzestania uzyskiwania dochodu z nieruchomości przez emerytów i rencistów, może prowadzić zawsze do odmowy wypłaty należnych świadczeń. W ocenie skarżącej przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wskazują jedynie wymogi formalne, co do umowy dzierżawy, a nie ograniczają jednak kręgu osób uprawnionych do uzyskanie świadczeń rodzinnych jedynie do emerytów i rencistów. Skarżąca stanęła na stanowisku, iż organy prowadzące postępowanie w sprawie niesłusznie pominęły badanie celu umowy dzierżawy. Ponadto skarżąca nadmieniła, iż posiadane przez małżonka gospodarstwo jest oddane w dzierżawę od 2000 roku i od tego momentu nie jest opłacany z tego tytułu podatku oraz rodzina nie czerpie zysków w postaci dochodów ze sprzedaży płodów rolnych jak zasugerowało Kolegium, oraz nie uzyskuje z tego tytułu dotacji unijnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 29 marca 2011 roku skarżąca wniosła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Swój wniosek uzasadniła tym, że "przy obecnej konstrukcji przepisów prawa działają one przeciwko obywatelowi i naruszają podstawowe prawa człowieka opisane i chronione w wiążących Polskę umowach międzynarodowych i w Konstytucji RP. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest zbadanie tych ustaw przez Trybunał Konstytucyjny i odpowiedź na pytanie, czy gwarantują konstytucyjną równość wobec prawa (art. 32 ust. 1), nie naruszają godności człowieka, sprawiedliwości społecznej i dobra wspólnego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. Na wstępie wskazać należy, iż materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, zasiłek rodzinny przysługuje osobom jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Przy czym dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W tym miejscu zwrócić uwagę należy na treść art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). Ustalając dochód z gospodarstwa rolnego, po myśli art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, zasadniczy spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy do dochodu rodziny skarżącej należy uwzględnić dochód z gospodarstwa rolnego, które zostało wydzierżawione. W tym zakresie zwrócić uwagę należy na treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2006 roku (sygn. akt: I OSK 603/06, Lex Nr 320063) i z dnia 27 października 2006 roku (sygn. akt: I OSK 601/06, Lex Nr 288993). W obu tych wyrokach Sąd uznał, że umowa dzierżawy, stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, jest zawierana w celu wykazania, że działalność rolnicza ustała, lecz badanie celu umowy nie jest zadaniem organów prowadzących postępowanie administracyjne, gdyż cel umowy nie wymaga ustaleń, jeżeli – przy zachowaniu pozostałych warunków – wydzierżawiającym jest emeryt lub rencista. Nie znajduje zatem uzasadnienia prawnego przekonanie, że – dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych – wydzierżawiającym może być każdy, kto ma gospodarstwo rolne, nie zaś wyłącznie emeryt lub rencista rolniczy. Umowa dzierżawy jest zawierana wyłącznie pomiędzy podmiotami przy czym wydzierżawiającym zawsze pozostaje emeryt lub rencista. Innymi słowy, na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, aby nie uwzględnić w dochodzie strony dochodu z gospodarstwa rolnego, wydzierżawiającym gospodarstwo rolne może być wyłącznie emeryt lub rencista w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nadto warto przywołać w tym miejscu tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] roku, w sprawie o sygn. akt I OSK 1712/10, oddalający skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...] r. sygn. akt [...], którym oddalono skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych. W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w myśl art. 3 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach rodzinnych za dochód rodziny przyjmuje się m.in. dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego, zaś stosownie do art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę. Z brzmienia tego przepisu wynika, że nie chodzi tu o faktycznie uzyskiwane dochody w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym, lecz z posiadaniem (byciem właścicielem). Powołany przepis zawiera zamknięty katalog przypadków, w których przy ustalaniu dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego, wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem obszarów określonych w pkt 1-3. Jednym z wymienionych w tym przepisie wyjątków jest oddanie w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego (pkt 1). Przepis art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. 2008 r. Nr 50 poz. 291) określa sytuacje, w których następuje zawieszenie emerytury lub renty rolniczej. Zgodnie z ust. 4 pkt 1 lit a-d art. 28 tej ustawy przyjmuje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej na co najmniej 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej: a) małżonkiem emeryta lub rencisty, b) jego zstępnym lub pasierbem, c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym, d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b) lub c). Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że umowa dzierżawy jest zawierana w formie pisemnej na okres co najmniej 10 lat, została zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków przy czym, wydzierżawiającym gospodarstwo rolne jest zawsze emeryt lub rencista. Zatem w świetle art. 5 ust. 8a pkt 1 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. art. 28 ust. 4 pkt 1 lit. a-d cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, możliwość niezaliczenia dochodu uzyskanego z gospodarstwa rolnego do dochodu przyjętego do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych zachodzi w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 4 pkt 1 lit. a-d cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela ten pogląd. Z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, że mąż skarżącej nie jest emerytem, ani rencistą rolniczym, zaś umowa dzierżawy mimo, że została zawarta na okres 11 lat w formie pisemnej, poświadczonej notarialnie, zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków nie jest umową skutkującą zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej. W tej sytuacji zawarcie przez męża skarżącej umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego, którego jest on właścicielem stanowiącej bezczynszowe użytkowanie nie dawało podstaw do uznania jej jako umowy spełniającej przesłanki z art. 28 ust. 4 pkt 1 lit. a-d cyt. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stąd też dochód rodziny skarżącej nie mógł zostać pomniejszony o ryczałtowy dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że dochód, o którym mowa w art. 5 ust. 8 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych z tego gospodarstwa rolnego został prawidłowo zaliczony do dochodu rodziny wnioskodawczyni. W tak ustalonym stanie faktycznym, wobec przytoczonych uprzednio przepisów prawa i ich wykładni, Sąd uznał, że ryczałtowo określony dochód z gospodarstwa rolnego powinien być wliczony do ogólnego dochodu rodziny. W ocenie Sądu organ pomocy społecznej w kontrolowanym postępowaniu nie miał podstaw prawnych do wyłączenia dochodu z gospodarstwa rolnego z ogólnego dochodu rodziny, bowiem nie zostały spełnione przesłanki prawne wskazane w art. 5 ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W treści odwołania, jak i skargi strona wskazywała, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu. Okoliczności tej Sąd nie kwestionuje, jednak zaznaczyć należy, iż przepis art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmuje apriorycznie, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w określonej wysokości. Wobec tak skonstruowanej treści przywołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody. Wobec tego Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podzielił zarzutów skargi. Wyjaśnienia nadto wymaga, iż powołana przez stronę interpretacja Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej nie stanowi ani źródła prawa ani też wykładni prawa, zatem nie ma charakteru wiążącego tak dla organów pomocy społecznej, jak i dla Sądu. Podkreślić należy, że zasada praworządności zawarta w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Natomiast wydawane bez upoważnienia ustawowego instrukcje czy wytyczne nie stanowią powszechnie obowiązującego prawa. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi. m.ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło