II SA/Ke 88/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 marca 2011r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane umorzył postępowanie zażaleniowe wszczęte na skutek wniesienia przez K. P. zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], zawieszające postępowanie egzekucyjne w sprawie wyegzekwowania nakazu rozbiórki części dwóch samowolnie nadbudowanych i rozbudowanych budynków gospodarczych, usytuowanych na działce nr 404 położonej w S. przy ul. M., do czasu ustalenia spadkobierców po zmarłych zobowiązanych M. D. i B. D.. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przytoczył przebieg postępowania wskazując, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 30 czerwca 2003r. wobec spadkobierców S.D.: M.a D., E.B. i B.D., z powodu uchylania się przez nich od wykonania obowiązku określonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...], nakazującą rozbiórkę części samowolnie rozbudowanych budynków. W związku z uzyskaną informacją, że B. D. i M. D. nie żyją oraz oświadczeniem E. B., że zrzekła się ona swojego udziału w działce nr 404, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 56 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiesił postępowanie. Zażalenie na to postanowienie wniósł K. P., zarzucając, że nie jest konieczne ustalanie spadkobierców po dwóch współwłaścicielach bowiem organ egzekucyjny jest zobligowany do zastosowania środków przymuszających w stosunku do E. B.. Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym stroną jest tylko osoba zobowiązana do wykonania obowiązku oraz wierzyciel, w związku z czym K. P. stroną tego postępowania nie jest. Skoro zaś zażalenie zostało złożone przez osobę nie będącą stroną, jego rozpatrzenie jest niedopuszczalne. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze K. P. zarzucił, że jest stroną postępowania, na dowód czego dołączył dokumenty potwierdzające jego tytuł własności do działki nr 403. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego zostało wydane w toku prowadzonego z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. postępowania egzekucyjnego. Okolicznością niesporną jest to, że K. P. nie jest osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku rozebrania budynku. Swoją legitymację do udziału w postępowaniu egzekucyjnym w charakterze strony skarżący wywodzi z faktu, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonej numerem 403, a więc sąsiadującej z nieruchomością, na której usytuowane są budynki, będące przedmiotem nakazu rozbiórki. W związku z tym wskazać należy, iż krąg podmiotów, którym w postępowaniu egzekucyjnym przysługuje przymiot strony, jest znacznie zawężony w stosunku do postępowania zakończonego wydaniem decyzji rozstrzygającego sprawę co do istoty, a więc decyzji podlegającej następowanie wykonaniu w drodze egzekucji. Wynika to jednoznacznie z treści art. 5 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej w skrócie ustawy, zgodnie z którym uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest: 1) w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ i instancji, z zastrzeżeniem pkt 4; 2) dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa – organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności – podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku; 3) dla obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych wystawionych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych na podstawie art. 44 ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielonych przez Skarb Państwa oraz art. 16 ustawy o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym – minister właściwy do spaw finansów publicznych; 4) w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych oraz z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji albo informacji o opłacie paliwowej – właściwy dla tego naczelnika dyrektor izby celnej. Skoro postępowanie egzekucyjne dotyczy wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji nakazującej rozbiórkę, stosownie do zacytowanego wyżej art. 5 § 1 pkt 1 ustawy uprawnionym do żądania wykonania takiej decyzji jest wyłącznie właściwy do orzekania organ I instancji, którym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.. Oznacza to, że skarżący nie jest uprawnionym do żądania wykonania egzekucji, a co za tym idzie nie jest stroną tego postępowania. Oprócz bowiem wierzyciela stroną takiego postępowania jest tylko osoba zobowiązana. W postępowaniu egzekucyjnym poza wierzycielem i zobowiązanym inne podmioty mogą uczestniczyć tylko wówczas, gdy wynika to wyraźnie z przepisów ustawy (przykładowo art. 38 i nast., art. 110b ustawy). Tak określony zakres podmiotowy postępowania egzekucyjnego w administracji wyklucza dopuszczalność formalnoprawnej ingerencji w tok tego postępowania innych podmiotów spoza tego zakresu, nawet jeżeli podmioty te były stronami postępowania rozstrzygającego daną sprawę co do istoty (wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 października 1998 r., IV SA 2015/96, wyrok NSA z dnia 21 października 2008r. II OSK 1252/07). Dlatego też stanowisko skarżącego, iż przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym z tego względu, że decyzja o nakazie rozbiórki obiektu usytuowanego na sąsiedniej działce służy ochronie jego interesu prawnego, nie jest uzasadnione. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący zażalenie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. obligowało organ do umorzenia postępowania zażaleniowego ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lipca 1999 roku OPS 16/98; z dnia 5 lipca 2006 roku II OSK 942/05). Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.