I OSK 1742/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-24

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Izabella Kulig-Maciszewska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup farb, szpachli, pigmentu i ciśnieniomierza była zgodna z prawem, biorąc pod uwagę uznaniowy charakter pomocy społecznej i ograniczone środki finansowe organu?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym przyznawanym w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że spełnienie kryteriów ustawowych nie gwarantuje automatycznego przyznania świadczenia. Organy pomocy społecznej mogą odmówić przyznania zasiłku z powodu ograniczonych środków finansowych, a także gdy potrzeby zgłoszone przez wnioskodawcę nie są niezbędne lub mieszczą się w obowiązkach innych podmiotów (np. wynajmującego). W niniejszej sprawie odmowa przyznania zasiłku na zakup farb i materiałów remontowych była zasadna, natomiast przyznanie zasiłku na zakup ciśnieniomierza nastąpiło po udokumentowaniu potrzeby.
Stan faktyczny
C. A. zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego na zakup farb, szpachli, pigmentu i ciśnieniomierza oraz na pokrycie opłat za najem lokalu. Organ I instancji przyznał zasiłek na opłaty i środki higieniczne, odmówił jednak przyznania zasiłku na zakup farb i materiałów remontowych oraz ciśnieniomierza. Odmowa była uzasadniona ograniczonymi środkami finansowymi oraz brakiem tytułu prawnego do lokalu przez skarżącego. Po odwołaniu przyznano zasiłek na ciśnieniomierz. Skarżący zaskarżył decyzję do WSA, który oddalił skargę, a następnie wniósł skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 181/11 w sprawie ze skargi C. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 181/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę C. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych: Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, w wyniku rozpatrzenia odwołania C. A., utrzymało w mocy decyzję Z-cy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Olsztynie, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Olsztyn, z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...], którą organ I instancji odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego na zakup farb do odświeżenia ścian, szpachli, pigmentu i ciśnieniomierza. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] listopada 2010 r. C. A. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Olsztynie o udzielenie pomocy finansowej w związku z koniecznością najmu lokalu mieszkalnego. W trakcie wywiadu wyjaśnił, iż pomoc materialna jest mu niezbędna na zakup środków higieny osobistej i czystości, a także na zakup farby, szpachli, pigmentu i ciśnieniomierza. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], organ I instancji udzielił stronie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w wysokości 310 zł na pokrycie opłat z tytułu najmu lokalu, zakupu leków i środków higieny osobistej i czystości. Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] organ I instancji odmówił stronie udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup farby do odświeżenia ścian, szpachli, pigmentu i ciśnieniomierza. W uzasadnieniu organ I instancji argumentował, iż dysponuje ograniczonymi środkami, w listopadzie 2010 r. w rozdziale 85214 wydatkowano kwotę 171.139,61 zł, pomocą objęto 891 osób, a średnia zasiłku wyniosła 192,07 zł. Zdaniem organu I instancji nie można było uwzględnić wniosku strony także z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, jest tylko jego najemcą. Dlatego przyznanie pomocy na zakup farby, szpachli i pigmentu wiązałoby się z bezpodstawnym wzbogaceniem wynajmującego. Dodatkowo organ wskazał, iż C. A. ma możliwość codziennego mierzenia ciśnienia w przychodni [...] przy ul. [...], do której jest zapisany. C. A. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł w nim, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji. Wskazał, iż jest osobą niepełnosprawną, ma problemy z poruszaniem się, cierpi na epilepsję. Zauważył też, iż we wcześniejszych okresach otrzymywał pomoc w formie zasiłku celowego. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie zważyło, że zgodnie z art. 8. ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 tej ustawy, może zostać przyznane osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł miesięcznie. Dodatkowo musi wystąpić, co najmniej jeden z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej lub inna okoliczność uzasadniająca udzielenie pomocy społecznej. W powołanym art. 7 zostało natomiast wskazane, iż pomoc społeczna może być udzielona osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa; sieroctwa; bezdomności; bezrobocia; niepełnosprawności; długotrwałej lub ciężkiej choroby; przemocy w rodzinie; potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi; potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności; bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych; braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej całodobowe placówki opiekuńczowychowawcze; trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy; trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego; alkoholizmu lub narkomanii; zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej; klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zauważono też, iż w myśl art. 39 ust. 1 i 2 w/w ustawy zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Kolegium podkreśliło, iż pomoc w postaci zasiłku celowego ma charakter fakultatywny, a jej udzielenie uzależnione jest od środków, jakimi aktualnie dysponuje ośrodek pomocy społecznej oraz liczby i sytuacji rodzinno - majątkowej osób ubiegających się o jego przyznanie. Zasada ta została określona między innymi w art. 3 ust 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Organ zauważył, że decyzja organu I instancji zawiera szczegółowe odniesienie do tego, jakimi środkami finansowymi dysponował ośrodek; ile osób ubiegało się o pomoc w postaci zasiłku celowego, ilu osobom pomoc taka została przyznana i na jakie cele. Jednocześnie w sposób szczegółowy została opisana sytuacja wnioskodawcy. Okoliczności te, w ocenie Kolegium, miały istotny wpływ na ocenę zasadności rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ administracji przyznający świadczenia z pomocy społecznej ma bowiem obowiązek załatwić sprawę - z jednej strony - w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela - z drugiej zaś - jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 181/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę C. A. na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie wskazując, iż nie narusza ona prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej stronie może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, także kosztów pogrzebu. Użycie sformułowania "w szczególności" świadczy, że jest to katalog przykładowy, niezamknięty. Sąd I instancji uznał, że organy prawidłowo przyjęły, iż z brzmienia unormowań art. 39 i użytego w nich zwrotu "może", wynika, że decyzja wydana w tym trybie przez organ administracyjny, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (art. 3 ust. 1 i 4 cytowanej ustawy). Sąd ocenił, że organy orzekające nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, tym bardziej, że ośrodek pomocy ma ograniczone możliwości finansowe, a skarżącemu udzielana jest pomoc. Sąd zwrócił uwagę, że pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu służące do zaspokajania choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb. Ponadto w dacie zgłoszenia wniosku o sfinansowanie zakupu ciśnieniomierza skarżący jedynie wskazywał, iż ma problemy z ciśnieniem, nieprecyzując dokładnie na czym one polegają, także w odwołaniu nie uzasadnił konieczności regularnego mierzenia ciśnienia w warunkach domowych. Powoływał się jedynie na niepełnosprawność ruchową. W związku z tym trudno czynić organom zarzuty, że zbagatelizowały zgłoszoną potrzebę, skoro skarżący w ogóle nie wykazał jej niezbędności. Dopiero w lutym 2011r. skarżący udokumentował, że cierpi na nadciśnienie i wymaga systematycznej kontroli ciśnienia tętniczego w warunkach domowych. W związku z tym decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...], został przyznany skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 138,00 zł na zakup ciśnieniomierza. Zatem zgłoszona potrzeba została ostatecznie zaspokojona, co czyni zgłoszone roszczenie w tym zakresie bezprzedmiotowym. Natomiast oceniając żądanie sfinansowania zakupu farby, szpachli i pigmentu dla odświeżenia ścian w wynajmowanym mieszkaniu, Sąd I instancji zgodził się z organem I instancji, że koszty z tym związane obciążają wynajmującego, który powinien wydać skarżącemu mieszkanie w stanie zdatnym do użytkowania i w takim stanie go utrzymywać (662 § i art. 663 Kodeksu cywilnego). Nie można wobec tego wniosku skarżącego w tym zakresie utożsamiać z niezbędną potrzebą bytową skarżącego w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, skoro stronie przysługuje w tym względzie roszczenie do wynajmującego. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 181/11 złożył C. A. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie refomatoryjne w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji w trybie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.: 1. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 80 k.p.a. oraz art. 3 ust. 4 i art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy wskazywał, że sytuacja życiowa skarżącego uzasadnia przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego, a pomoc ta nie przekracza możliwości organu. 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: a) art. 662 i 663 k.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że drobne nakłady połączone ze zwykłym używaniem rzeczy obciąża wynajmującego, b) art. 681 k.pc. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd błędnie uznał za prawidłową dokonaną przez organy administracji ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd nie dostrzegł nieprawidłowości w ocenie możliwości organu w zakresie posiadanych środków finansowych. Sąd nie zauważył także błędów w ustaleniach organów, które bezpodstawnie przyjęły, iż skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a przyznanie pomocy wywołałoby skutek w postaci bezpodstawnego wzbogacenia wynajmującego. Sąd błędnie też – zdaniem skarżącego – ustalił obowiązki najemcy oraz wynajmującego w zakresie kosztów związanych z używaniem przedmiotu najmu, jakie wynikają z przepisów art. 662 i 663 kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez C. A. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 181/11, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wobec tego, że w skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzut naruszenia prawa materialnego, jak i zarzut naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod wskazany przepis prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04 ONSAiWSA z 2005 r. nr 6 poz. 120). Z kolei, przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA z 2010 r. nr 1 poz. 1). Przypomnieć należy, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem polegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Takiego zaś naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie nie sposób się dopatrzeć. Zdaniem skarżącego zaskarżony wyrok narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy wskazywał, że sytuacja życiowa skarżącego uzasadnia przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego, a pomoc ta przekracza możliwości organu. Przechodząc do oceny tego zarzutu zauważyć należy, iż zadaniem sądu administracyjnego jest między innymi ustalenie, czy materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym został oceniony przez organy administracyjne zgodnie z przepisami tego postępowania. W związku z tym Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracyjne wyjaśniły wszystkie okoliczności istotne dla sprawy oraz, czy przy ocenie zgromadzonego materiału dowodowego nie została przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa zarzut ten jest niezasadny. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem do wniosku, że Sąd pierwszej instancji w stanie faktycznym tej sprawy prawidłowo orzekł, że nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy w świetle dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji trafnie orzekł, że zebrany w sprawie materiał dowodowy został przez organy prawidłowo oceniony i był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Trafnie uznał, iż organy dokonały prawidłowej oceny prawnej stanu faktycznego oraz zasadnie bez naruszenia przepisów prawa materialnego uznały, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego na zakup farb do odświeżenia ścian, szpachli, pigmentu, natomiast odnośnie zakupu ciśniomierza została wydana przez organ I instancji decyzja przyznająca skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 138 zł na zakup ciśniomierza i w tym zakresie zgłoszona potrzeba – jak słusznie podnosi WSA w Olsztynie – została zaspokojona. Przechodząc do oceny zasadności zrzutów naruszenia prawa materialnego to jako nietrafny ocenić należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Przepis ten stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Niewątpliwie żądanie przyznania pomocy, o którą wystąpił skarżący, mieści się w katalogu potrzeb, na zaspokojenie których może być on przyznany. Nie oznacza, to jednak, że wniosek o jego przyznanie złożony przez osobę, która nie przekracza kryterium dochodowego, zostanie jej przyznany. Przyznanie zasiłku celowego nie ma bowiem charakteru obligatoryjnego. Jest to świadczenie fakultatywne zarówno w zakresie jego przyznania jak i wysokości. Nadmienić również należy, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta powoduje, że nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniem. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Wskazać należy, iż przepis art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie może być interpretowany z pominięciem innych przepisów powołanej ustawy, w tym art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 4 omawianej ustawy. W świetle ostatnio powołanego przepisu potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zwraca uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są zatem upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06 – Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07 – Lex nr 500091; dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05 – Lex nr 502005; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 39 ust.1 i 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej. Prawidłowo uznał, iż organy orzekające w niniejszej sprawie wykazały zasadność odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup farby do odświeżenia ścian, szpachli, pigmentu. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji w sposób szczegółowy wyliczono kwoty udzielonej pomocy skarżącemu w miesiącu grudniu 2010 r. (na które składają się zasiłek stały 324 zł, świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności 80 zł, zasiłek celowy 310 zł – w sumie 714 zł). Sąd pierwszej instancji prawidłowo więc zaaprobował stanowisko organów, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego, a także ilość i rodzaj skierowanych już do skarżącego form pomocy, a z drugiej strony ograniczone środki finansowe organu uzasadniały wydanie decyzji odmownej w tym zakresie. Dodać należy, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, gdyż pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu. W konsekwencji należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy ocenił prawidłowość zaskarżonej w tej sprawie decyzji. Ponadto nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnych dotyczących naruszenia w zaskarżonym wyroku przepisów kodeksu cywilnego dotyczących obowiązków najemcy i wynajmującego w zakresie kosztów związanych z używaniem przedmiotu najmu, a konkretnie art. 662, art. 663 art. 681 k.c., gdyż sąd administracyjny nie stosował bezpośrednio wskazanych przepisów, nie dokonywał ich wykładni i dlatego nie mógł ich naruszyć. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna nie mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniona, a zatem podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło