V SA/Wa 2150/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-05
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Barbara Mleczko-Jabłońska, Beata Blankiewicz-Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w części dotyczącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej), stosując ograniczenie powierzchniowe wynikające z przepisów krajowych, a nie uwzględniając szerszego rozumienia "przekazania gospodarstwa" zgodnie z prawem unijnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Wskazano, że interpretacja przepisów krajowych dotyczących płatności zwierzęcej, ograniczająca ją do powierzchni maksymalnej ustalonej na podstawie najmniejszej z dwóch powierzchni (iloczyn liczby zwierząt i współczynnika 0,3 lub powierzchnia przyznana w 2006 r.), może być błędna. Sąd podkreślił, że pojęcie "przekazania gospodarstwa" w prawie unijnym jest szersze niż tylko "nabycie wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" i że organy powinny rozważyć zastosowanie § 10 ust. 3 rozporządzenia w przypadku rolnika, który odzyskał część dzierżawionych gruntów. Ponadto, organ I instancji naruszył art. 107 § 4 k.p.a. przez odstąpienie od uzasadnienia decyzji, mimo że nie uwzględniała ona w całości żądania strony.Stan faktyczny
A.N. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, w tym uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej). Organ I instancji przyznał płatność, ale obliczył ją od mniejszej powierzchni niż zadeklarowana przez skarżącego. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił błąd w wykładni przepisów dotyczących ustalania powierzchni maksymalnej dla płatności zwierzęcej oraz pominięcie przepisów dotyczących nabycia gospodarstwa rolnego. Skarżący odzyskał część dzierżawionych gruntów, które wcześniej były objęte płatnościami przez dzierżawcę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej) i zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I Instancji w zakresie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej); 2. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz A. N. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest skarga A. N. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W dniu [...] maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął złożony przez A. N. wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej w postaci jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych (UPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych tzw. płatności zwierzęcej (JPO TUZ).
W dniu [...] stycznia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję przyznającą A.N.:
1. płatność bezpośrednią w postaci jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł,
2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych w wysokości [...] zł oraz
3. płatność zwierzęcą w wysokości [...] zł,
łącznie na rok 2009 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że wnioskodawca zadeklarował we wniosku na 2009 rok do płatności JPO TUZ powierzchnię [...] ha. Po przeprowadzeniu kontroli ustalono, że powierzchnia trwałych użytków zielonych wynosi [...] ha, a wnioskodawca posiada [...] DJP zwierząt zapisany w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych. Jednakże powierzchnia maksymalna - ustalona na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą - została ustalona dla wnioskodawcy na poziomie [...] ha i od takiej powierzchni została obliczona płatność JPO TUZ. Organ ponadto wskazał, że niniejsza decyzja w całości uwzględnia żądanie wnioskodawcy, zatem na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od uzasadnienia decyzji. Decyzję tę otrzymała J. N. - reprezentująca A. N., w dniu [...] lutego 2010 r.
Odwołanie od tej decyzji w dniu [...].02.2010 r. złożył A. N., kwestionując wysokość płatności JPO TUZ i obliczanie jej od powierzchni [...] ha a nie od powierzchni [...] ha. Skarżący stwierdził, że różnica pomiędzy poprzednimi wnioskami (w tym za 2006 r.) wynikła z faktu, iż w lipcu 2001 r. przejął gospodarstwo swojego wuja A. Ż., które było wydzierżawione do dnia [...] marca 2009 r. na podstawie umowy dzierżawy na czas określony. Po przejęciu gospodarstwa A. N. w 2001 r. wystąpił do sądu o rozwiązanie umowy, lecz sąd powszechny oddalił to powództwo. W 2004 r. A. N. wystąpił o dopłaty z całego gospodarstwa rolnego, ale ich nie dostał z dzierżawionej powierzchni, bo dzierżawca też złożył wniosek o dopłatę i ją otrzymał. Dlatego przez lata 2005, 2006, 2007 i 2008 składał wnioski tylko na te działki, które miał w posiadaniu, a po odzyskaniu dzierżawionych gruntów – wystąpił o płatność za całą powierzchnię [...] ha. Dzierżawca pobierał za cały ten okres dopłaty JPO i TUZ. Skarżący stwierdza, że decyzja Kierownika jest dla niego krzywdząca, bo on tych gruntów nie wydzierżawiał i nie miał wpływu na to, kiedy zakończy się umowa dzierżawy. Nie wie, dlaczego nie naliczono mu płatności JPO TUZ z powierzchni [...] ha, którą zadeklarował we wniosku za 2009 r. i prosi o naliczenie płatności od całej powierzchni, a nie od [...] ha.
W załączeniu do decyzji A. N. złożył kopię aktu notarialnego z dnia [...].07.2001r., potwierdzoną za zgodność z oryginałem umowę dzierżawy z dnia [...].03.1999 r. oraz kopię wyroku z dnia [...].08.2004 r. sygn. akt [...] i odpis wyroku z dnia [...].08.2004 r. wraz z informacją o oddaleniu apelacji wyrokiem z dnia [...].11.2004 r. sygn. akt [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W decyzji wskazano, że organ prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa wynikające z ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z przepisów tych wynika, że naliczenie płatności zwierzęcej następuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona według ilorazu liczby zwierząt posiadanych w okresie referencyjnym od [...].04.2005 do [...].03.2006 przeliczonych przez DJP i współczynnika 0,3 oraz nie większej, niż powierzchnia trwałych użytków zielonych, do której została płatność określona w 2006 roku.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. (data nadania pocztowego) A. N. złożył skargę na powyższą decyzję wskazując, iż spełnia warunki przyznania płatności na rok 2009 r. od powierzchni wnioskowanej i zarzucił organom błędną wykładnię i pominięcie niektórych przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mianowicie - zdaniem Skarżącego - organ uznał, że przesłanki § 6 ust. 2 pkt 1 i 2 muszą być spełnione łącznie, podczas gdy nie muszą, gdyż przepis ten wskazuje na dwie różne sytuacje i mogą być stosowane przesłanki z punktu 1 lub punktu 2. Zarzucono, że organ nie dokonał oceny sprawy w oparciu o przepisy § 7, § 8, § 10 i § 11 rozporządzenia w świetle faktu powiększenia się gospodarstwa będącego w posiadaniu Skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (vide. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przesłanki przyznawania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską, natomiast w zakresie przepisów krajowych przesłanki te określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170, poz. 1051 z p. zm., zwana dalej ustawą o płatnościach) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 z p. zm., zwanego dalej: rozporządzeniem).
W sprawie mają również zastosowanie przepisy prawa unijnego, w tym:
1. rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z p. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z p. zm.),
2. rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. UE. L. Nr 141.18 z p. zm.) - odnoszące się do pomocy za lata 2005-2009,
3. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), z tym że do płatności zwierzęcej oraz płatności niezwiązanej z produkcją nie stosuje się przepisów art. 56-58, 60 i 75 ust. 1 tego rozporządzenia - odnoszące się do pomocy udzielanej po 1.01.2010 r., przy czym do postępowań w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie rozporządzenia (tj. 1.01.2010r.) zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.
Płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych to tzw. płatność zwierzęca.
Na podstawie § 6 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli:
1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. (tzw. okres referencyjny) był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;
2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni:
a) trwałych użytków zielonych lub
b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub
c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki
Jednocześnie § 6 ust. 2 stanowi, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:
1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3;
2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2.
Jak wynika z powyższych przepisów, należną płatność zwierzęcą oblicza się albo w oparciu o powierzchnię referencyjną trwałych użytków zielonych lub powierzchnię upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została w 2006 r. przyznana płatność uzupełniająca do trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw, albo w oparciu o przeliczenie ilorazu liczby zwierząt – ustalonych w DJP – i współczynnika 0,3, przy czym powierzchnia maksymalna jest ustalana na podstawie najmniejszej z tych powierzchni.
Z brzmienia tego przepisu wynika, że nie można – jak słusznie wskazał Skarżący w skardze – dla ustalenia powierzchni maksymalnej, od której obliczana jest płatność, stosować tych przepisów łącznie, gdyż stosuje się je na zasadzie rozłączności, w zależności od tego, która z powierzchni jest powierzchnią najmniejszą.
Zgodnie z art. 7 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, w przypadku zaś, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują tylko posiadaczowi zależnemu. Jednocześnie art. 18 ustawy wskazuje, że płatności są udzielane na wniosek rolnika.
Rozporządzenie w § 10 określa natomiast, kiedy i na jakich zasadach rolnicy, którzy nabyli gospodarstwo rolne, mogą otrzymać płatność zwierzęcą po raz pierwszy lub w większej kwocie, niż to wynika z wniosku rolnika na 2006 rok.
I tak ust. 1 i ust. 2tego paragrafu stanowią, że w przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., przy czym płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia maksymalna ustalona dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę.
Natomiast ust. 3 określa, że w przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma:
1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz
2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia.
Jednocześnie ust. 4 wskazuje, że nabywcy, o którym mowa w ust. 1 i 3, który złoży kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do której nabywcy została przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 2 albo 3.
W tym miejscu należy podkreślić, że niezbędnym dla rozpoznania sprawy jest wyjaśnienie pojęcia "nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego" wskazanego w § 10 rozporządzenia.
Ustawa o płatnościach zawiera w art. 21 ust. 1 regulację, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 796/2004, jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu jeżeli:
1) przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
2) przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności.
Wymieniony w tym przepisie art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stanowi, że "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji w odniesieniu do danych jednostek produkcyjnych.
Natomiast przepis delegacyjny zawarty w ustawie o płatnościach (art. 24 c) stanowi, że minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania lub wypłaty płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów i pomocy do rzepaku oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin, w tym szczegółowe warunki lub tryb przyznawania tych płatności i tej pomocy spadkobiercy lub małżonkowi rolnika, lub przejmującemu gospodarstwo, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności i tej pomocy.
Skoro w przepisie unijnym jest mowa o przekazaniu gospodarstwa w rozumieniu szerszym, to – zdaniem składu orzekającego – zawężanie tego pojęcia w treści § 10 rozporządzenia tylko do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wykracza poza delegację wynikającą z przepisów unijnych. Nie daje również takiej możliwości cyt. art. 24 c ustawy o płatnościach, gdyż dając delegację do wydania rozporządzenia kładzie nacisk na dokonanie regulacji prawnej mającej na celu zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem płatności, nie zaś ograniczanie przypadków nabycia do wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
Sąd chce w tym miejscu wskazać, że podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z dnia 6 maja 2009 r., sygn. II SA/Łd 214/09 (LEX nr 550473), w którym stwierdzono, że: "Nietrafny jest pogląd, iż przepisy art. 4 ustawy z 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej regulują wszystkie dopuszczalne przypadki następstwa prawnego na gruncie regulacji dopłat bezpośrednich oraz że poza wskazanymi w tych przepisach osobami nikt inny nie jest uprawniony do ubiegania się o płatność, w tym płatność zwierzęcą. Powołane przepisy dwóch ustaw regulują pewien szczegółowy stan, gdy dojdzie do zmiany właściciela gospodarstwa czy to w drodze przekazania, czy to w drodze spadkobrania w czasie toczącego się postępowania z wniosku o przyznania płatności złożonego przez spadkodawcę lub przekazującego. Z uwagi na ową szczególną, wycinkową materię niezasadnym byłoby traktowanie powołanych przepisów ustawowych jako ustanawiających generalne i jedyne dopuszczalne przypadki następstwa prawnego generalnie w czasie obowiązywania przepisów o dopłatach".
Tym samym należy stwierdzić, że organy w niniejszej sprawie niesłusznie nie rozpatrywały wniosku Skarżącego w świetle regulacji wynikającej z treści § 10 rozporządzenia.
W niniejszej sprawie ustalono, że Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. działki rolne o powierzchni [...] ha, a jednocześnie w okresie referencyjnym posiadał wg rejestru zwierząt gospodarskich [...] DJP, co przeliczone współczynnikiem 0,3 daje wartość [...]. We wniosku na 2009 rok A.N. zadeklarował areał [...] ha, zwiększając tę powierzchnię o [...] ha, których posiadanie odzyskał po zakończeniu umowy dzierżawy. Z akt sprawy wynika też, że poprzedni posiadacz nieruchomości rolnych, które Skarżący ujął dodatkowo we wniosku na 2009 r. , otrzymywał płatność zwierzęcą na te działki w latach poprzednich (w tym za 2006r.).
Organy powinny zatem w takim przypadku dokonać analizy, czy w stosunku do A. N. nie powinien znaleźć zastosowanie wskazany przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd stwierdził ponadto naruszenie przez organy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa o płatnościach w art. 3 ust. 1 stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach unijnych, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Art. 19 określa zaś, że płatności obszarowe są przyznawane w drodze decyzji.
Analizując zaskarżone akty administracyjne należy stwierdzić, że decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2010 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 107 § 4 k.p.a., który stanowi, że można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.
Wskazana decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. nie uwzględniała żądania strony w całości, gdyż przyznawała płatność zwierzęcą obliczoną od mniejszej powierzchni gruntów, niż Skarżący wskazał we wniosku z dnia [...] maja 2009 r.
Tym samym organ I instancji odstępując od uzasadnienia stronie postępowania powodów, dla których decyzja nie uwzględniała żądania w całości, naruszył wskazany przepis art. 107 § 4 k.p.a. - a organ odwoławczy utrzymując przedmiotową decyzję w mocy - również postąpił wbrew temu przepisowi.
Sąd stwierdził zatem, że wymienione uchybienia są istotne i mogły wpływać na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy istnieje konieczność ustalenia powtórnie stanu faktycznego sprawy z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego i opisanych wyżej wskazań Sądu.
Z powyższych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło