VII SA/Wa 2413/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-05

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wznowić postępowanie i uchylić decyzję o wydaniu prawa jazdy z powodu braku spełnienia warunku posiadania normalnego miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy zgodnie z dyrektywą 91/439/EWG?
Ratio decidendi
Organ właściwie wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., aby zbadać, czy spełnione są warunki wydania prawa jazdy zgodnie z prawem Unii Europejskiej, w szczególności dotyczące normalnego miejsca zamieszkania. Ustalono, że skarżący posiada normalne miejsce zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego, co wyklucza uprawnienie polskiego organu do wydania prawa jazdy. W związku z tym decyzja o odmowie wydania prawa jazdy została podtrzymana prawidłowo.
Stan faktyczny
K. W. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii B, które zostało mu wydane przez Prezydenta miasta. Po otrzymaniu zawiadomienia od niemieckiego organu, że prawo jazdy zostało wydane z naruszeniem wymogu posiadania normalnego miejsca zamieszkania, organ wznowił postępowanie i odmówił wydania prawa jazdy. K. W. odwołał się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy. skargę oddala Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), w oparciu o art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108 z 2005 r. poz. 908 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy K. W. dotyczącej wydania prawa jazdy kat. B, uchylił wydaną decyzję w sprawie wydania prawa jazdy kat. B, nr uprawnień [...] i odmówił wydania prawa jazdy kat. B, nr uprawnień [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 3 listopada 2006 r. K.W., ur. 10.10.1998 r. w [...], zam. [...] złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kat. B. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. wydał K. W. prawo jazdy kat. B, nr uprawnień [...], ważne bezterminowo, na druku serii [...] nr [...]. W dniu 9 marca 2007 r. wpłynęło do organu pismo z dnia 21 grudnia 2006 r., znak sprawy [...], wystawione przez [...], w sprawie wydania K. W. prawa jazdy kat. B, nr uprawnień [...], z naruszeniem wymogu posiadania normalnego miejsca zamieszkania na terytorium Państwa Członkowskiego wydającego prawo jazdy (art. 7 (1b) Dyrektywy [...]). Do pisma załączono poświadczenie zameldowania z dnia 21 grudnia 2006 r. potwierdzające, że K. W. jest według rejestru meldunkowego od dnia 1 listopada 2000 r. zameldowany pod adresem [...] i jest to jego jedyne miejsce zamieszkania. W powyższym piśmie podano, że w momencie wydania prawa jazdy K. W. posiadał stałe miejsce zamieszkania na terenie [...], wobec czego decyzja w sprawie wydania prawa jazdy kat. B, nr uprawnień [...] została wydana z naruszeniem art. 7 (1b) Dyrektywy [...]. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 i 5 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie wydania prawa jazdy kat. B [...]. Następnie wystąpił do Komisariatu Policji [...] o przeprowadzenie kontroli sprawdzającej czy w lokalu nr [...] przy ul. [...] zamieszkuje K. W. W odpowiedzi Komisariat Policji [...] poinformował, że K. W. nie zamieszkuje pod adresem [...] od 1990 r. i obecnie przebywa na terenie [...]. W związku z powyższym wskazaną na wstępie decyzją organ uchylił decyzję w sprawie wydania prawa jazdy kat. B, nr uprawnień [...] i odmówił wydania prawa jazdy kat. B, nr uprawnień [...]. Od powyższej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. odwołanie złożył K. W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] na podstawie art. 127 w związku z art. 17 pkt 1 K.p.a., art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zasadniczo właściwość miejscową organu do wydania prawa jazdy ustala się na podstawie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień do kierowania pojazdem. Miejsce zamieszkania strony będącej osobą fizyczną należy oceniać według przepisów Kodeksu cywilnego, który w art. 25 stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Natomiast stosownie do art. 28 Kodeksu cywilnego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. W uzasadnionych wypadkach miejscem zamieszkania jest miejsce czasowego pobytu ubiegającego się; chodzi o sytuacje, gdy osoba czasowo przebywa dłużej w innej miejscowości od tej, w której mieszka na stałe, np. ze względu na pobieranie nauki, pracę, odbywanie zasadniczej służby wojskowej. Nadto organ odwoławczy wskazał na kryteria ustalania właściwości miejscowej, zgodnie z art. 21 § 1 K.p.a. i stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma potrzeby ich ustalania, albowiem miejsce zamieszkania K. W. jest znane. W niniejszej sprawie, z uwagi na charakter, podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma prawo Unii Europejskiej. Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG) przewiduje, że wydawanie praw jazdy jest uzależnione od posiadania normalnego miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy lub przedstawienia zaświadczenia, że studiuje się w tym kraju od co najmniej sześciu miesięcy. Art. 9 tej dyrektywy określa pojęcie normalnego miejsca zamieszkania w sposób następujący "normalne" miejsce zamieszkania oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna przebywa przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo, ze względu na osobiste powiązania, które wskazują na istnienie ścisłych więzi między tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Jednakże za miejsce normalnego zamieszkania osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce powiązań osobistych, i z tego wzglądu przebywającej w różnych miejscach w dwu lub więcej państwach członkowskich, uważa się miejsce, z którym jest związana osobiście w ten sposób, że regularnie tam powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniany, jeśli osoba mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania w określonym czasie. Studia uniwersyteckie bądź nauka w szkole poza zwykłym miejscem zamieszkania nie stanowi zmiany". Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 29 kwietnia 2004 r. (w sprawie C-476/01, sprawa Kapper) wskazało, że kontrola spełnienia warunku posiadania normalnego miejsca zamieszkania należy do państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy - w tym przypadku Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże państwo, które powinno uznać prawo jazdy, może w razie potrzeby odwołać się do postanowień art. 12 ust. 3 dyrektywy 91/439/EWG, przewidujących wymianę informacji na temat praw jazdy pomiędzy państwami członkowskimi (pkt 48 wyroku Kapper). W niniejszej sprawie państwo niemieckie wystąpiło do organu polskiego z zawiadomieniem, że prawo jazdy kategorii B nr uprawnień [...] zostało wydane K. W. z naruszeniem wymogu posiadania normalnego miejsca zamieszkania, określonego w powołanej dyrektywie. [...] zawiadomił, iż K. W. miał w czasie wydania prawa jazdy normalne miejsce zamieszkania w [...]. Do pisma załączono kopię poświadczenia zameldowania, z której wynika, że K. W. jest od 1 listopada 2000r. zameldowany pod adresem [...] i że jest to jego jedyne miejsce zamieszkania. W aktach sprawy znajduje się tłumaczenie tych dokumentów, dokonane przez tłumacza przysięgłego. W aktach znajduje się ponadto kopia karty identyfikacyjnej (Personalausweis) K. W., wydanej w dniu 10 października 2004 r., w której wskazany jest ww. adres zamieszkania strony w [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, tj. wezwał stronę do złożenia stosownych wyjaśnień i dostarczenia ewentualnych dowodów w tej sprawie. Organ wystąpił również do Komisariatu Policji [...] z wnioskiem o sprawdzenie, czy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] zamieszkuje K. W. W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Sekcji Prewencji ww. komisariatu pismem z dnia 18 maja 2007 r. (sygn. [...]) poinformował organ, że K. W. od 1990 r. nie zamieszkuje pod tym adresem i że obecnie przebywa w [...]. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów K. W., zawartych w odwołaniu, że jest obywatelem polskim, posiadającym stałe zameldowanie w [...], ul. [...], zaś za granicę wyjechał w celu kształcenia i nauki języka, stwierdził, że argumenty te nie mogły wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z akt sprawy, przede wszystkim z powołanych wyżej dokumentów, jednoznacznie wynika, że K. W. od 1990 r. zamieszkuje wraz z rodzicami w [...], tam też jest zameldowany od 2000 r. Zatem "normalnym miejscem zamieszkania", o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG), jest terytorium [...], a zatem to właśnie państwo jest uprawnione do wydania K. W. prawa jazdy. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. W. wnosząc o jej uchylenie i uchylenie postanowienia Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2007 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. przepisów Konstytucji RP poprzez odmowę przyznania podstawowych praw korzystania przez skarżącego jako obywatela RP z uprawnień nabywanych w zgodzie z przepisami prawa polskiego, po spełnieniu określonych wymogów, w drodze decyzji administracyjnej; 2. naruszenie art. 7 i 8 K.p.a. oraz art. 16 K.p.a. poprzez uchylenie prawidłowo wydanej decyzji, a tym samym naruszenie podstawowej zasady zaufania obywatela do organów Państwa; 3. naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a.; 4. naruszenie przepisów art. 90 ust.1 pkt 5 prawa o ruchu drogowym oraz § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami poprzez przyjęcie, iż nie został spełniony warunek dotyczący przebywania osoby ubiegającej się o prawo jazdy przez okres 185 dni na terytorium RP; 5. naruszenie art.145 K.p.a. oraz art.148 K.p.a. poprzez wznowienie postępowania na podstawie żądania organu niemieckiego nie będącego stroną postępowania oraz bez wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że urząd niemiecki nie jest stroną niniejszego postępowania, zatem powinien uznać prawo jazdy wydane przez organ polski. Organ niemiecki mógł co najwyżej na podstawie art. 12 ust. 3 dyrektywy 91/439/EWG zażądać informacji od państwa członkowskiego. Skarżący podkreślił, że jest obywatelem polskim, zameldowanym w [...] i łączą go więzy osobiste z Polską. Zdaniem skarżącego dowody urzędu niemieckiego zawierały stwierdzenia niczym nie poparte i wykraczające poza kompetencje tego urzędu, a informacja udzielona przez policję polską nie była poprzedzona żadnym postępowaniem dowodowym. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, nie istniały podstawy do wznowienia postępowania i odmowy wydania prawa jazdy, gdyż spełniał on wszystkie kryteria przewidziane prawem krajowym niezbędne do uzyskania prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ prawidłowo wydał w dniu [...] kwietnia 2007 r. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie wydania prawa jazdy kat. B numer uprawnień [...] dla K. W., bowiem do państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy - w tym przypadku Rzeczypospolitej Polskiej – należy zbadanie, czy są spełnione minimalne warunki nałożone przez prawo wspólnotowe, w szczególności te dotyczące miejsca zamieszkania i zdolności do kierowania, a zatem, czy wydanie prawa jazdy jest uzasadnione. Postanowienie to z punktu procesowego otworzyło postępowanie w sprawie umożliwiające zbadanie czy została spełniona przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Następnie organ prawidłowo przeprowadził postępowanie co do istoty. Organ zbadał, w jakim zakresie badana decyzja ostateczna Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2006 r. wydająca K. W. prawo jazdy kat. B, nr uprawnień [...], ważne bezterminowo, na druku serii [...] nr [...] była dotknięta wadą wznowieniową. Granice tego badania były wyznaczone zakresem treści badanej ostatecznej decyzji. Rozstrzygając sprawę w tym postępowaniu wznowieniowym, organ rozstrzygnął ją w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu orzekania. Zwrócić należy uwagę, że nie budzą wątpliwości jego ustalenia, co do stanu faktycznego sprawy, że skarżący od 1990 r. nie mieszka pod adresem ul. [...] w [...] i przebywa w [...], gdzie od dnia 1 listopada 2000 r. jest zameldowany pod adresem [...] i jest to jego normalne miejsce zamieszkania. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w takim materiale dowodowym jak: poświadczenie zameldowania z dnia 21 grudnia 2006 r. wydane przez Urząd Spraw Obywatelskich Miasta [...] w [...], pismo z dnia 8 lutego 2007 r. (sygn. 240-2109 W) [...], pismo Naczelnika Sekcji Prewencji Komisariatu [...] z dnia [...]maja 2007 r. (sygn. [...]), kserokopia prawa jazdy nr [...] Powyższe okoliczności pozwalają uznać za wiarygodne ustalenia organu, że normalne miejsce zamieszkania K. W. znajduje się w [...] w miejscowości [...]. Trafnie organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma prawo Unii Europejskiej. Przepis art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG) przewiduje, że wydawanie praw jazdy jest uzależnione od posiadania normalnego miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy lub przedstawienia zaświadczenia, że studiuje się w tym kraju od co najmniej sześciu miesięcy. Art. 9 tej dyrektywy określa pojęcie normalnego miejsca zamieszkania w sposób następujący "normalne" miejsce zamieszkania oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna przebywa przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo, ze względu na osobiste powiązania, które wskazują na istnienie ścisłych więzi między tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Jednakże za miejsce normalnego zamieszkania osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce powiązań osobistych, i z tego wzglądu przebywającej w różnych miejscach w dwu lub więcej państwach członkowskich, uważa się miejsce, z którym jest związana osobiście w ten sposób, że regularnie tam powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniany, jeśli osoba mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania w określonym czasie. Studia uniwersyteckie bądź nauka w szkole poza zwykłym miejscem zamieszkania nie stanowi zmiany". W związku z tym stwierdzić należy, że skoro "normalnym miejscem zamieszkania", o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG), skarżącego K. W. jest terytorium [...], to właśnie to państwo jest uprawnione do wydania K. W. prawa jazdy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło