II OZ 1085/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp.j. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 197/11 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] sp.j. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] sp. j. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej, radcy prawnemu S. K. w dniu 9 maja 2011 r. Pismem datowanym na 15 czerwca 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku podniósł, że skarga kasacyjna została nadana w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia tj. w dniu 8 czerwca 2011 r., lecz została omyłkowo zaadresowana na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego, zamiast Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. O zaistniałej pomyłce pełnomocnik powziął telefonicznie informację w dniu 15 czerwca 2011 r. od pracownika Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tego dnia wyjaśnił również, że adresat skargi został na piśmie wskazany prawidłowo natomiast pracownik kancelarii omyłkowo zaadresował kopertę. Jako argument przemawiający za przywróceniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik wskazał brak winy strony w uchybieniu powyższego terminu. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 197/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego (z pominięciem organu) sąd ten przekazuje ją właściwemu organowi administracji publicznej, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd pod adresem właściwego organu administracji (por. T.Woś, H.Krysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005). Zasada ta per analogiam ma także zastosowanie do skarg kasacyjnych składanych bezpośrednio Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z pominięciem sądu I instancji, który zaskarżone orzeczenie wydał. Datą złożenia skargi kasacyjnej jest data nadania tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na adres sądu l instancji. W niniejszej sprawie datą tą jest data 15 czerwca 2011 r. Sąd podkreślił, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego jako stabilny pogląd należy uznać pogląd zgodnie z którym mylne oznaczenie sądu do którego kieruje się pismo procesowe, powoduje, że o dokonaniu czynności decyduje dopiero data wpłynięcia pisma do sądu właściwego, ewentualnie data jego nadania pod adresem tego sądu przez sąd niewłaściwy (por. Uchwała Sądu Najwyższego 28 listopada 1988 r. III CZP 33/87). W niniejszej sprawie strona reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W postanowieniu z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt. II OZ 254/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, tak w ramach prawa pomocy, jak i ustanowionego w sprawie z wyboru, strona winna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2002 l SA/Gd 1676 wyraził pogląd, iż w przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób którymi się on posługuje, obciążają jego samego a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Podniesione we wniosku o przywrócenie terminu argumenty wskazują na nienależytą staranność pełnomocnika w dbałości o prawidłowe wniesienie skargi kasacyjnej. Wbrew także stanowisku pełnomocnika - uchybienie pełnomocnika (a także zaniedbania pracowników jakich zatrudnia i jakim dokonywanie określonych czynności powierza), polegające na zaadresowaniu pisma do niewłaściwego sądu obciąża również stronę skarżącą. Czynności podejmowane przez pełnomocnika w postępowaniu sądowym oraz jego zaniechania dokonywane są bowiem w imieniu strony i na jej rachunek. A zatem pojęcie winy w uchybieniu terminu i konieczność uprawdopodobnienia jej braku, w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu, obejmuje także osoby, które zostały upoważnione przez stronę do działania w jej imieniu. Wniosek o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, musi więc wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony tego pełnomocnika. W niniejszej sprawie dokonane uchybienie świadczy o tym, iż pełnomocnik strony skarżącej (lub jak podnosi zatrudniony przez niego pracownik) nie wykazał należytej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego, a jego zaniechanie obciąża również stronę skarżącą, jako stronę, w imieniu której działał. W takiej sytuacji brak winy strony w uchybieniu terminu przez ustanowionego pełnomocnika nie usprawiedliwia przedmiotowego wniosku. Na powyższe postanowienie pełnomocnik [...] sp.j. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 87 § 2p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że w ocenianym stanie faktycznym doszło do zawinionego uchybienia terminu oraz błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zaistnienie okoliczności powodującej uchybienie terminu w trakcie jego biegu, uniemożliwia zakwalifikowanie powstałego uchybienia jako pozostającego bez winy skarżącego. W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W zażaleniu podniesiono, że Sąd oceniając przesłankę braku winy reprezentowanej spółki nie uwzględnił przyczyn zaistniałej sytuacji, tj. przesłania skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z pominięciem sądu I instancji. Ze skargi kasacyjnej wynika, że w jej treści prawidłowo wskazano adresata skargi. Skierowanie skargi wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikało z błędnie opisanej koperty, co stanowi oczywistą pomyłkę pisarską. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wnoszący zażalenie nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stanowisko wyrażone w zażaleniu, iż skarżący nie ponosi winy za działania swojego pełnomocnika nie znajduje uzasadnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, iż strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Błędne opisanie koperty przez pracownika kancelarii, a w konsekwencji nadanie przesyłki do sądu niewłaściwego, stanowi zatem uchybienie pełnomocnika obciążające mocodawcę. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.