I SA/Bk 56/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Pietrasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. W. "E." w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę. Postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. nr[...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] grudnia 2010 r. nr [...], o kontynuowaniu czynności kontrolnych wobec Pana M. W. -właściciela firmy "E." (zwanego dalej Skarżącym). Z uzasadnienia postanowienia organu drugiej instancji wynika, że 15 listopada 2010 r. zostało Skarżącemu doręczone upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczeń podatku akcyzowego za okres od 1 stycznia 2009 r. do dnia rozpoczęcia kontroli. Następnie 29 listopada 2010 r. kontrolujący doręczyli Skarżącemu postanowienie o przedłużeniu czasu trwania kontroli o kolejne 12 dni robocze. W dniu 13 grudnia 2010 r. Skarżący złożył do Naczelnika Urzędu Celnego w B. sprzeciw na wykonywanie czynności kontrolnych, zarzucając organowi naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "u.s.d.g."). W ocenie wnoszącego sprzeciw kontrola, uwzględniając jej przedłużenie, winna zostać zakończona w dniu 11 grudnia 2010 r. Wydając postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. stwierdził, że termin zakończenia kontroli przypada na 16 grudnia 2010 r. i tym samym nie zgodził się zarzutem przekroczenia przewidzianego w art. 83 ust. 3c u.s.d.g. czasu trwania kontroli. W podstawie prawnej tego postanowienia organ przywołał art. 84c ust. 9 u.s.d.g. oraz art. 216 i art. 292 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części powoływana w skrócie "o.p."). W zażaleniu na to postanowienie Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie: art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g., poprzez jego niewłaściwą interpretację, a mianowicie uznanie, że sobota nie jest dniem roboczym, co doprowadziło do niewłaściwego obliczenia terminu zakończenia kontroli i miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie; art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwany dalej w skrócie "k.p.a."), poprzez niewystarczające wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia; a także art. 124 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie w pouczeniu postanowienia w jakim trybie służy na nie zażalenie. Autor zażalenia podkreślał, ze przy obliczaniu terminu zakończenia kontroli organ powinien uwzględnić także soboty, które nie są dniami wolnymi od pracy. Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że ustawodawca nie definiuje przepisach u.s.d.g. pojęcia "dni robocze". Również przepisy k.p.a. takiej definicji nie zawierą. Zgodnie zaś z art. 129 § 1 Kodeksu pracy, czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnym pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z 23 października 2009 r. w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy celnych, organy celne posiadają 8-godzinny czas służby od poniedziałku do piątku. Organ kontrolny, który prowadzi kontrolę, posiada więc 40 godzinny tydzień pracy i swoje czynności wykonuje jedynie w dniach od poniedziałku do piątku. Sobota nie jest dla niego dniem roboczym i stąd też tego dnia nie wlicza do wyznaczonego terminu kontroli. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bialymstoku, wnosząc o uchylenie postanowień organów obu instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g., poprzez uznanie, że sobota nie jest dniem roboczym, co doprowadziło do niewłaściwego obliczenia terminu zakończenia kontroli i miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie; 2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 292 o.p., poprzez zastosowanie art. 12 § 5 o.p. w sytuacji, gdy nie może on mieć zastosowania w sprawie, co miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie; 3) rażące naruszenie art. 8, art. 9, art. 107 § 3 oraz art. 124 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne uznanie, że: a) postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. zostało doręczone Skarżącemu 13 grudnia 2010 r. w trybie art. 47 k.p.a.; b) przewidziany termin na rozpatrzenie sprzeciwu usprawiedliwia braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wykazane w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Ł; c) braki w pouczeniu zawartym w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w Ł., w połączeniu z mylnie podaną podstawą prawną "nie szkodziło stronie", co miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, a dodatkowo wyjaśnił, że w sprawie nie był stosowany art. 12 § 5 o.p. Przepis ten został jedynie przywołany w uzasadnieniu postanowienia z 23 grudnia 2010 r. w celu zobrazowania, jak ustawodawca traktuje sobotę. W związku z powyższym organ odwoławczy za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 292 o.p. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik organu wskazał ponadto na przepis art. 2 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 1182/71 z 3 czerwca 1971 r. określającego zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Istota powstałego w tej sprawie sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy "sobota" może być uznana za dzień roboczy w rozumieniu art. 83 ust. 1 u.s.d.g. W przepisie tym ustawodawca wskazał, że czas trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać: 12 dni roboczych - w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców; 18 dni roboczych - w odniesieniu do małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych; 24 dni roboczych - w odniesieniu do średnich przedsiębiorców; a także 48 dni roboczych - w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców. Jak zauważył to organ celny, ustawodawca nie wyjaśnił jednak, co należy rozumieć pod pojęciem "dzień roboczy". Definicji pojęcia "dzień roboczy" na próżno także szukać w innych, mogących mieć zastosowanie w tej sprawie aktach prawnych. W szczególności nie mają tu zastosowania wskazane przez pełnomocnika organu przepisy rozporządzenia Rady EWG Nr 1182/71 z 3 czerwca 1971 r. określającego zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów (Dz. U. UE.L. z 8 czerwca 1971 r., Nr 124, str. 1, ze zm.). Słusznie bowiem zauważył pełnomocnik strony skarżącej, że zakres stosowania tego rozporządzenia został wyraźnie ograniczony do aktów Rady lub Komisji i tylko do celów tego rozporządzenia za "dni robocze" uważa się wszystkie inne dni niż ustawowo wolne od pracy, niedziele i soboty (art. 2 ust. 2). W przepisach polskiej ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.) przyjęto, że spośród wszystkich dni tygodnia, dniem wolnym od pracy jest jedynie niedziela. Dlatego też tam, gdzie prawodawca posługuje terminem "dzień ustawowo wolny od pracy", większość składów orzekających SN i NSA przyjmowała, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Tak na gruncie art. 115 k.c. orzekł SN w uchwale 7 sędziów mającej moc zasady prawnej z 25 kwietnia 2003 r., sygn. III CZP 8/03, (opubl. OSNC z 2004 r., nr 1, poz. 1), zaś na gruncie art. 57 § 4 k.p.a. – NSA w wyroku z 30 marca 2006 r., sygn. II GSK 401/05 (opubl. Lex nr 197607). Niemniej jednak w orzecznictwie wyrażano również pogląd, że jeżeli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy przypada w sobotę, to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. (tak przyjął NSA uchwale siedmiu sędziów z 25 czerwca 2001 r., sygn. FPS 7/00, opubl. ONSA z 2001 r., nr 4, poz. 149; podobnie też WSA w Warszawie w wyroku z 8 marca 2006 r., sygn. III SA/Wa 831/05, opubl. Lex nr 197589). Należy zaznaczyć, że zarówno w art. 115 k.c., jak i w art. 57 § 4 k.p.a. ustawodawca użył sformułowania "dzień ustawowo wolny od pracy", natomiast w art. 83 ust. 1 u.s.d.g. mowa jest o "dniach roboczych". Oczywiście przyjmując proste założenie, że "dniem roboczym" jest każdy inny dzień, niż "dzień ustawowo wolny od pracy", można byłoby dojść do wniosku, że sobota jest dniem roboczym. Jednak zdaniem orzekającego w tej sprawie Sądu wniosek ten jest tylko pozornie logiczny. Nie można bowiem wszystkich dni dzielić jedynie na "dni ustawowo wolne od pracy" i "dni robocze". Obok nich są także inne dni, które co prawda nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, ale też trudno je nazwać dniami roboczymi. Należy zauważyć, że już po uchwaleniu cyt. ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, najpierw w dekrecie z 20 lipca 1972 r. (Dz. U. Nr 29, poz. 203), a następnie w dekrecie z 14 lipca 1973 r. (Dz. U. Nr 29, poz. 160) Rada Państwa upoważniła Radę Ministrów do wprowadzania dodatkowych dni wolnych od pracy. Na tej podstawie Rada Ministrów wskazywała, że pracownicy uspołecznionych zakładów pracy mogą otrzymać dwa dodatkowe dni wolne od pracy niezależnie od niedziel i dni ustawowo wolnych od pracy. W miarę możliwości dodatkowe dni wolne miały być udzielane w soboty (zob. np. § 1 uchwały z 21 lipca 1972 r. w sprawie udzielania dodatkowych dni wolnych od pracy w 1972 r., M.P. Nr 37, poz. 308). W ten właśnie sposób kształtowała się instytucja tzw. wolnych sobót. Co prawda, obecnie prawodawca nie wskazuje już wprost soboty jako dnia dodatkowo wolnego od pracy, niemniej jednak dzień ten jest niemal powszechnie uznawany za wolny od pracy, jako realizacja przyjętej w przepisach ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 Nr 21, poz. 94 ze zm.) zasady pięciodniowego tygodnia pracy oraz bilansowania 40-godzinnej tygodniowej normy czasu pracy. Oczywiście niektórzy pracodawcy, wypełniając tę kodeksową zasadę, wskazują swoim pracownikom inne niż sobota dni wolne od pracy. Ma to jednak charakter wyjątkowy. W powszechnej świadomości ukształtowany jest bowiem zwyczaj traktowania soboty jako dnia wolnego od pracy. To właśnie w soboty nie pracuje większość instytucji publicznych i prywatnych. W szczególności sobota jest dniem wolnym od pracy w większości urzędów administracji publicznej, a to właśnie ich dotyczą określone w art. 83 ust. 1 limity wykonywania kontroli u przedsiębiorców w "dniach roboczych". Nie ulega wątpliwości, iż celem uregulowań zawartych w art. 83 ust. 1 u.s.d.g. było ograniczenie czasu kontroli przedsiębiorców. Ograniczenie to powinno być interpretowane z uwzględnieniem normalnych warunków wykonywania kontroli. Dlatego też zdaniem Sądu, sobota nie jest dniem roboczym w rozumieniu art. 83 ust. 1 u.s.d.g. Choć nie jest to "dzień ustawowo wolny od pracy", to jednocześnie nie można go traktować jako typowego dnia roboczego. W związku z tym Sąd nie podzielił zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g. Organy obu instancji dokonały prawidłowej jego wykładni uznając, że sobota nie jest wliczana do limitu czasu wykonywania kontroli u przedsiębiorcy. Tym samym bezzasadny jest zarzut dotyczący niewłaściwego obliczenia terminu zakończenia kontroli wobec Skarżącego. W sprawie nie został też naruszony art. 292 o.p., poprzez zastosowanie art. 12 § 5 o.p. Jak wskazano w odpowiedzi na skargę, w tej sprawie organy nie stosowały przepisu art. 12 § 5 o.p. wskazującego, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Za niezasadny Sąd uznał także zarzut dotyczący naruszenia art. 47 k.p.a. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej pracownika Urzędu Celnego w Ł. w dniu 13 grudnia 2001 r. Skarżący odmówił odbioru postanowienia tego organu z 13 grudnia 2010 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Zgodnie zaś z art. 47 k.p.a., jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Nie mogły też stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia zarzuty dotyczące naruszenia art. 8, art. 9, art. 107 § 3 oraz art. 124 § 1 k.p.a. Postanowienia organów obu instancji zawierają wymagane elementy. Co prawda w pouczeniu postanowienia organu pierwszej instancji nie wskazano szczegółowego trybu jego zaskarżenia, to jednak powyższe nie przeszkodziło Skarżącemu w skutecznym wniesieniu zażalenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.