VI SA/Wa 2591/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] o nałożeniu na spółkę A. S.A. z siedzibą w W. (dalej także jako: skarżąca spółka lub A.) kary pieniężnej w kwocie 92.821,80 złotych za zajęcie pasa drogowego (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu i umieszczenie w nim dwustronnej reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 17,11 m2 w okresie od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] lutego 2008 r. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca spółka A. S.A. z siedzibą w W., działając w oparciu o decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] lipca 2007 r. legalnie zajmowała pas drogowy (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W. w celu funkcjonowania w nim reklamy jednostronnej o łącznej powierzchni ekspozycyjnej 17,11 m2. W punkcie 8i załącznika Nr 2 pt. "Warunki Zajęcia Pasa Drogowego i Umieszczenia Reklamy", będącego integralną częścią ww. decyzji, zarządca drogi określił, iż "wnioskodawca zobowiązany jest do usunięcia reklamy i doprowadzenia miejsca jej ustawienia do stanu poprzedniego oraz powiadomienia o tym zarządu drogi w przypadku wcześniejszej rezygnacji, cofnięcia lub wygaśnięcia decyzji". Jednocześnie pkt 9 ww. załącznika do decyzji stanowił, iż każdorazowe zajęcia pasa drogowego w celu montażu i demontażu nośnika reklamowego wymaga uzyskania zgody Zarządu Dróg Miejskich w W. W dniu [...] sierpnia 2006 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o zmianę ww. decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., poprzez udzielenie zezwolenia na umieszczenie od dnia [...] października 2006r. reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 8,97 m2. W odpowiedzi na ww. wniosek, Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007r. odmówił zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. Od decyzji tej strona skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej spółki z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. odmówił wydania zezwolenia na umieszczenie reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 8,97 m2. Od ww. decyzji strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Od wskazanej decyzji SKO w [...] strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1357/08, oddalił skargę. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] stycznia 2009 r. Niezależnie od powyższego, pismem z dnia [...] maja 2007 r., który wpłynął do organu [...] maja 2007 r. (k. 140 akt administracyjnych, tom I), skarżąca – wskazując, jako lokalizację, pas drogowy (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W. - wniosła o wydanie kolejnego zezwolenia na nośnik reklamowy jednostronny o łącznej powierzchni ekspozycyjnej 17,11 m2. na okres od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. Powyższy wniosek został rozpatrzony negatywnie decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]. Od decyzji tej strona skarżąca odwołania nie wnosiła. W dniu [...] lutego 2008 r. w trakcie rutynowej kontroli pasa drogowego ul. [...] w rej. ul. [...] pracownicy Zarządu Dróg Miejskich w W. stwierdzili dalsze funkcjonowanie reklamy należącej do A. S.A. w postaci dwustronnej tablicy reklamowej o łącznej powierzchni reklamowej 17,11 m2. (vide: notatka z kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną - k. 75 akt administracyjnych, tom II). Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zarząd Dróg Miejskich w W. powiadomił A. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego w ww. lokalizacji, z przekroczeniem terminu zajęcia, określonego w zezwoleniu zarządcy drogi. Pismem z dnia [...] września 2009 r. organ I instancji pouczył stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego. W wyniku rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego Prezydenta [...]– działając na podstawie art. 40 ust. 12 i 13 oraz art. 40d ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) - decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 92.821,80 złotych za zajęcie pasa drogowego (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu i umieszczenie w nim dwustronnej reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 17,11 m2 w okresie od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] lutego 2008 r. W uzasadnieniu organ, powołując się na notatkę z kontroli z dnia [...] lutego 2008 r. oraz załączony do niej materiał fotograficzny sporządzony przez upoważnionego pracownika Zarządu Dróg Miejskich w W. - stwierdził, iż w trakcie rzeczonej kontroli przeprowadzonej wykazano dalsze funkcjonowanie reklamy skarżącej spółki o łącznej powierzchni reklamowej 17,11 m2. Organ, odwołując się do zasad logiki oraz orzecznictwa zarówno sądów administracyjnych, jak i SKO w [...] – uznał, że w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych uznać należy, iż w okresie od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] lutego 2008r. skarżąca spółka A. S.A. zajmowała wskazany odcinek pasa drogowego pod reklamę o łącznej powierzchni reklamowej 17,11 m2, bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi. Ustalając wysokość kary pieniężnej na 92.821,80 zł, organ I instancji wskazał, że okres zajęcia pasa drogi z przekroczeniem terminu zezwolenia liczony jest od pierwszego dnia zajęcia pasa drogowego po upływie terminu zezwolenia ustalonego w decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., a więc od dnia [...] lipca 2007 r., do dnia ostatniej kontroli pasa drogowego, w trakcie której stwierdzono funkcjonowanie przedmiotowej reklamy, tj. do [...] lutego 2008 r. W piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. skarżąca A. złożyła od powyższej decyzji odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 8 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania bez udziału strony, a nadto naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżąca spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto strona podniosła, że organ I instancji nie mógł wywodzić negatywnych skutków z faktu, iż A. nie powiadomiła zarządu drogi o demontażu reklamy, bowiem nie miała takiego obowiązku. Na poparcie swojego wywodu strona przywołała treść punktu 8i załącznika nr 2 do decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego, który wskazuje, iż strona obowiązana jest bezwzględnie zrealizować dwa pierwsze obowiązki, tj. usunąć reklamę i doprowadzić miejsce jej ustawienia do stanu poprzedniego i tylko te obowiązki znajdują odzwierciedlenie w przepisie art. 40 ust 15ustawy o drogach publicznych. Zdaniem skarżącej spółki realizacja trzeciego obowiązku, tj. powiadomienia zarządcy drogi, uzależniona jest od jednej z przesłanek określonych w pkt. 8i cyt. załącznika, czyli wcześniejszej rezygnacji, cofnięcia zezwolenia lub wygaśnięcia decyzji. Według skarżącej spółki żadna z tych przesłanek w stanie faktycznym tej sprawy nie wystąpiła i w związku z tym obowiązek informacyjny nie zaktualizował się. Skarżąca spółka uznała, że sam brak poinformowania organu o demontażu reklamy nie zmienia jeszcze rozkładu ciężaru dowodu, nie tworzy żadnych domniemań i nie nakłada na stronę żadnych obowiązków. Organy nie mogą więc przerzucać na A. obowiązków udowodnienia, że nie zajmowała ona pasa drogowego bez wymaganego prawem zezwolenia. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymało w mocy w/w decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawach w zakresie nałożenia kary pieniężnej, o ile zostało udowodnione zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia, konieczne jest nałożenie na właściciela reklamy kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Aby organ mógł nałożyć taką karę pieniężną należy uprzednio stwierdzić, że po pierwsze istniał przedmiot postępowania, czyli zajmowania pasa bez zezwolenia, po drugie stwierdzić, że istniał podmiot postępowania, czyli firma, która ustanowiła i eksploatowała nośnik reklamowy oraz po trzecie istniała bezwzględnie związana sankcja, do nałożenia której zobowiązany był organ. Zdaniem organu, nie może przy tym budzić wątpliwości, iż adresatem takiej kary jest podmiot, który faktycznie dokonał zajęcia pasa drogowego lub na zlecenie którego dokonano zajęcia pasa drogowego, nie legitymując się w tym zakresie stosownym zezwoleniem zarządcy drogi. W niniejszej sprawie tym podmiotem jest A. na co - zdaniem organu - wskazują dowody zgromadzone w sprawie. Organ wskazał, że upływ czasu, na jaki udzielane jest zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, oznacza obowiązek jego likwidacji. Jeżeli zatem właścicielowi zależy na dalszym korzystaniu z pasa drogowego, obowiązany jest on, o ile nie chce ryzykować ponoszeniem kosztów rozbiórki nośnika, zwrócić się ze stosownym wyprzedzeniem do zarządcy drogi o wydanie nowego zezwolenia. SKO w [...] wskazało, że skarżąca spółka A. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w rej. ul. [...] w celu umieszczenia w nim reklamy o powierzchni reklamowej 17,11 m2 w okresie od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] grudnia 2008 r. Odpowiadając na ten wniosek Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówił wydania powyższego zezwolenia, a skarżąca nie wniosła odwołania. Organ odwoławczy uznał zatem, że skoro reklama znajdowała się w pasie drogowym w ostatnim dniu decyzji zezwalającej, a później skarżąca ubiegała się o dalsze jej funkcjonowanie w tej lokalizacji oraz tablica znajdowała się tamże w dniu wizji lokalnej, to oczywistym było, że w pozostałych dniach, których dotyczy kontestowana decyzja organu I instancji, w miejscu tym znajdowała się reklama należąca do A. Jak wynika z akt sprawy, protokół z oględzin oraz zdjęcia dokumentujące fakt, że reklama znajdowała się w pasie drogowym bez wymaganego prawem zezwolenia, zostały sporządzone w dniu [...] lutego 2008 r. i tylko za okres od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia kontroli, została wymierzona kara pieniężna. Dlatego też organ odwoławczy przyjął, że fakt nie poinformowania o demontażu nie miał decydującego znaczenia dla wymierzenia kary. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska skarżącej spółki, że powinna ona być powiadomiona o przeprowadzeniu pierwszej kontroli pasa drogowego, gdyż dostrzegając nośnik reklamowy, znajdujący się w pasie drogowym bez stosownego zezwolenia, zarządca drogi jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do ukarania sprawcy zalegania tego nośnika reklamowego w miejscu przeznaczonym dla ruchu drogowego. Dopiero po wszczęciu postępowania organ administracji może zapewnić stronie czynny w nim udział, nie powinien jednak abstrahować od faktów i okoliczności, o których wiedział wcześniej. Prawidłowo również, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji ustalił powierzchnię nośnika reklamowego, jaką przyjął przy obliczaniu wysokości wymierzonej kary, bowiem oparł się on na uprzednio wydanych decyzjach zezwalających na zajęcie pasa drogowego w spornej lokalizacji. W dniu [...] listopada 2010 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję SKO w [...] z dnia [...] października 2010 r. Wnosząc o uchylenie spornej decyzji, skarżąca A. zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, 2) art. 75 § 1 k.p.a. - poprzez dopuszczenie dowodu z notatki z dnia [...] maja 2008 r. pomimo tego, że protokół ten został sporządzony wbrew przepisom ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), 3) art. 11 w związku żart. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewłaściwe i niepełne uzasadnienie decyzji. W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdził, iż skoro A. jest przedsiębiorcą, to kontrola przeprowadzona w dniu [...] lutego 2008 r. powinna być dokonywana w trybie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, a więc zgodnie z art. 79 ust. 1 tej ustawy, a także w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej (art. 80 ust. 1). Zdaniem skarżącej spółki z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż czynności kontrolne przeprowadzone przez zarządcę drogi zostały wykonane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów. Mając to na względzie strona stwierdziła, że kontrola została przeprowadzona w sposób wadliwy, a co za tym idzie poczynione w jej czasie ustalenia mają wątpliwy walor dowodowy, nie zostały bowiem potwierdzone żadnymi innymi dowodami (w szczególności dowodem z przesłuchania osób przeprowadzających kontrole). Ponadto skarżąca wskazała, że organy dokonując czynności kontrolnych powinny były ustalić - poprzez dokonanie stosownych obliczeń i pomiarów - czy nośnik rzeczywiście znajdował się w pasie drogowym i jaka była jego powierzchnia. Zdaniem strony brak przeprowadzenia takich dowodów sprawia, iż poczynione przez organ ustalenia nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Zdaniem A. jedynym dowodem rzekomo potwierdzającym fakt niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego jest dokument pod nazwą "notatka" z dnia [...] lutego 2008 r. Z protokołu tego nie wynika, zdaniem strony, w jaki sposób pracownicy Zarządu Dróg Miejskich ustalili, że przedmiotowy nośnik reklamowy ma powierzchnię 17,11 m2, i że w ogóle znajduje się w pasie drogowym. Według strony skarżącej z dokumentu tego nie wynika również czy czynności pozwalające na wymierzenie kary za zajęcie pasa drogowego (w szczególności chodzi o sprawdzenie poprzez dokonanie odpowiednich pomiarów, czy reklama rzeczywiście znajduje się w pasie drogowym i jaki jest jej rozmiar) były wówczas podejmowane. Według strony organy nie przeprowadziły na tą okoliczność żadnych innych dowodów, w szczególności nie przeprowadziły dowodu z przesłuchania inspektorów dokonujących w dniu [...] lutego 2008 r. kontroli. Mając to na względzie strona zarzuciła, iż organy administracji publicznej nie udowodniły jakoby doszło do niezgodnego z prawem zajęcia pasa drogowego, a więc nie było jakichkolwiek podstaw do zastosowania art. 40 ust. 12 pkt 1) i 2) ustawy o drogach publicznych i w konsekwencji przedmiotowa kara została nałożona na skarżącą bezpodstawnie. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy nie może wywodzić negatywnych dla A. skutków z faktu, iż spółka nie powiadomiła zarządu drogi o fakcie demontażu reklamy, gdyż w gruncie rzeczy skarżąca nie miała takiego obowiązku w świetle pkt 8i załącznika nr 2 pt. "Warunki Zajęcia Pasa Drogowego i Umieszczenia Reklamy" będącego integralną częścią decyzji. Skarżąca, powołując się na przepis art. 75 § 1 k.p.a. – stwierdziła, że skoro protokół został sporządzony na skutek kontroli przeprowadzonej wbrew przepisom prawa, dopuszczenie go jako dowodu w postępowaniu administracyjnym jest wykluczone. Zebrany w ten sposób materiał dowodowy jest bowiem sprzeczny z prawem, a co za tym idzie nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej "notatka", jak również załączona do nich dokumentacja fotograficzna zostały sporządzone bez udziału strony, z naruszeniem przepisów k.p.a. W tej sytuacji zaskarżona decyzja nie wskazuje dowodów, w oparciu o które organ uznał, iż okres zajmowania pasa drogowego wynosił 217 dni. Według strony organ nie przeprowadził także żadnych dowodów, które potwierdzałyby, iż reklama stanowi własność skarżącej spółki. Strona stwierdziła, że powoływanie się przez organ na zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego w celu wykazania "winy" skarżącej jest nieuzasadnione, gdyż teoretycznie mogło przecież dojść do sytuacji, w której to inny podmiot zajmował pas bez zezwolenia po dniu wygaśnięcia zezwolenia. Skarżąca spółka zwróciła ponadto uwagę na fakt, iż organy obu instancji "przemilczają" niewygodne dla nich dowody, w szczególności nie odnosząc się merytorycznie do kwestii oględzin pasa drogowego - przeprowadzonych z udziałem pełnomocnika skarżącej - w czasie, których nie stwierdzono nigdy, żeby doszło do jakiegokolwiek zajęcia pasa drogowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga spółka A. S.A. z siedzibą w W. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzja SKO w [...] z dnia [...] października 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2009r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia [...] marca 1985 r. o drogach publicznych, jak również unormowań zawartych w przepisach wykonawczych do tej ustawy. W ocenie Sądu, organy administracji, wydając obie sporne decyzje, nie naruszyły ponadto przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zdaniem Sądu uznać należy na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Prezydent [...], nakładając na skarżącą spółkę A. S.A. karę pieniężną w wysokości 92.821,80 zł - prawidłowo przyjął, że skarżący przedsiębiorca w okresie od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] lutego 2008 r. zajmował pas drogowy (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W. z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w udzielonym wcześniej zezwoleniu, poprzez umieszczenie w nim fundamentu reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 17,11 m2. Należy zauważyć, iż w skardze spółka podnosiła przede wszystkim zarzuty natury formalnoprawnej sprowadzające się do wykazania, iż organy obu instancji nie wyjaśnił sprawy należycie, naruszając m.in. zasadę przeprowadzenia dowodu po uprzednim powiadomieniu strony, jak również wydając sporne rozstrzygnięcia bez ich prawidłowego uzasadnienia. Powyższe uchybienia, zdaniem skarżącej spółki, skutkować miały naruszeniem prawa materialnego poprzez nałożenie na nią niesłusznie kary pieniężnej, pomimo braku dowodów bezprawnego zajęcia pasa drogowego. Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącą spółkę argumenty dotyczące wadliwości decyzji organów obu instancji nie są zasadne. Sąd nie podziela zarzutów skargi akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, albowiem wywody skarżącej w tym względzie ograniczają się do polemiki z oceną dowodów dokonaną w zaskarżonej decyzji. Podważenie tej oceny mogłoby być skuteczne, gdyby zostało wykazane, że naruszone zostały zasady prawidłowego wnioskowania na bazie poczynionych ustaleń faktycznych. Skarżąca A. jednak tego nie dowiodła w toku postępowania. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 40 ust. 12 i 13 oraz art. 40 d ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W myśl pierwszego z tych przepisów za zajęcie pasa drogowego 1) bez zezwolenia zarządcy drogi, 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6. Z kolei art. 40 ust. 6 cyt. ustawy stanowi, że opłatę za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego, liczbę dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. W świetle powyższego uznać trzeba, iż podstawowym zadaniem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest ustalenie w sposób prawidłowy i niewątpliwy, czy i w jakim okresie dany obiekt zajmował pas drogowy bez zezwolenia oraz określenie powierzchni spornego zajęcia, a także ustalenie podmiotu, który dokonał owego bezprawnego zajęcia. W niniejszej sprawie, według oceny Sądu, zarówno sam fakt zajęcia przez skarżącą spółkę pasa drogowego po upływie terminu określonego w zezwoleniu udzielonym stronie w dniu [...] stycznia 2006 r., jak również czas (okres) oraz powierzchnia zajęcia tego pasa drogowego przez skarżącą - zostały ustalone prawidłowo i znajdują pełne potwierdzenie w materialne dowodowym niniejszej sprawy. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej spółki wskazać należy na wstępie bardzo wyraźnie, iż w świetle przepisów art. 106 § 5 p.p.s.a w związku z art. 233 k.p.c., rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny materiału dowodowego w oparciu o zasady wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki. Kierując się wspomnianymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego Sąd uznał, że nie można w żaden sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej spółki, iż postępując rzekomo zgodnie z treścią zezwolenia zarządcy drogi, a więc respektując postanowienia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., zdemontowała sporny nośnik reklamowy po upływie okresu zezwolenia wskazanego w tej decyzji. Bezspornie skarżąca spółka na mocy wspomnianej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. była uprawniona do zajęcia pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul. [...] w rej. ul. [...] pod reklamę od dnia [...] kwietnia 2006 r. do dnia [...] lipca 2007 r. Nie ulega wątpliwości, iż po tej dacie, pomimo toczących się w następnych latach postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych w przedmiocie wyrażenia zgody na zajęcie spornego pasa drogowego na dalszy okres, skarżąca była bezwzględnie obowiązana do usunięcia obiektu reklamowego i do powiadomienia o tym zarządcy drogi (vide: pkt 8i załącznika nr 2 do zezwolenia pt "Warunki zajęcia pasa drogowego i umieszczenia reklamy"). Strona była świadoma terminu zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego i konsekwencji braku zezwolenia na jego zajmowanie. Wygaśnięcie terminu zezwolenia zobowiązywało stronę do demontażu nośnika i nie uprawniało do dalszego jego zajmowania tylko z tego powodu, że strona odwoływała się od wydanych w późniejszym terminie decyzji odmawiających udzielenia jej zgody na dalsze zajmowanie pasa drogowego ul. [...] w rej. ul. [...]. Według Sądu, jakiekolwiek próby odwoływania się przez skarżącą do literalnej wykładni zapisów wspomnianego pkt 8i załącznika nr 2 do zezwolenia, nie zmienią faktu, iż po upływie okresu, na jaki udzielone zostało zezwolenie, każdy przedsiębiorca, w tym również spółka A., zobowiązany jest usunąć z pasa drogowego nośnik reklamowy, a następnie przywrócić stan poprzedni zajmowanego miejsca, informując o tym niezwłocznie zarządcę drogi publicznej. Zdaniem Sądu, skoro skarżąca nie wypełniła wyraźnego obowiązku, o którym była mowa w punkcie 8i w/w załącznika nr 2 do zezwolenia, organ w dniu kontroli na drodze, tj. [...] lutego 2008 r., był uprawniony do przyjęcia, że znajdujący się w tej samej lokalizacji fundament reklamy należy do spółki A. S.A. W ocenie Sądu argumenty skarżącej spółki zawarte w skardze, według których rzekomo mogła zdarzyć się teoretycznie sytuacja, iż w tym samym miejscu, po wygaśnięciu zezwolenia udzielonego stronie, jakiś inny tajemniczy podmiot posadowił reklamę w pasie drogowym, wydają się co najmniej niepoważne, a już z całą pewnością w żaden sposób nieuprawdopodobnione przez stronę. Według Sądu, zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują w sposób wyraźny, iż dopuszczalne w sprawie jest przyjęcie domniemania faktycznego, że skoro do ostatniego dnia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (tj. do dnia [...] lipca 2007 r.) reklama znajdowała się w pasie drogowym, a skarżąca spółka w dalszym ciągu ubiegała się o zezwolenie (o "przedłużenie" zezwolenia) na funkcjonowanie reklamy oraz, że fundament reklamy znajdował się w pasie drogowym w dniu kontroli, tj. [...] lutego 2008 r., to logicznym jest, że przedmiotowy obiekt nie został zdemontowany w całym okresie, w którym strona wielokrotnie dochodziła wydania zezwolenia na dalsze jego funkcjonowanie. Zdaniem Sądu przyjąć należy, iż - wbrew sugestiom strony skarżącej - istnienie fundamentu potwierdziły nie tylko czynności kontrolne pracowników Zarządu Dróg Miejskich w W. w dniu [...] lutego 2008 r., ale także same działania spółki. Otóż należy zauważyć, iż skarżąca spółka składając chociażby odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od decyzji Prezydenta [...] omawiającej jej wydania zezwolenia na zajęcie spornego pasa drogowego (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W., a w dalszej konsekwencji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta [...] - zarzucała, iż organy administracji obu instancji, rozstrzygając w tych sprawach, błędnie stosowały przepisy art. 39 ust. 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych, albowiem – jak wskazywała skarżąca – regulację prawną dotyczącą obiektów budowlanych istniejących w pasie drogowym określa art. 38 ust. 1 cyt. ustawy. Skarżąca wyraźnie podnosiła w powyższych sprawach, że do sytuacji związanej ze stanem faktycznym spornego pasa drogowego (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] nie może mieć zastosowania przepis art. 39 ust. 1 i ust. 3 cyt. ustawy, który - jak twierdziła skarżąca z powołaniem się na jego literalne brzmienie – dotyczy zajęcia pasa drogi, które rozpocznie się w przyszłości, nie zaś funkcjonujących od wielu lat w pasie drogi obiektów budowlanych, w tym reklam. Powyższe – zdaniem Sądu – ewidentnie świadczy o tym, iż skarżąca spółka, wbrew swoim zapewnieniom złożonym w niniejszej sprawie - po upływie w dniu [...] lipca 2007 r. terminu ważności udzielonego jej w dniu [...] stycznia 2006 r. zezwolenia, nie usunęła spornej konstrukcji nośnika reklamowego z pasa drogowego ul. [...] w rej. ul. [...], lecz występując o kolejne zezwolenia na dalsze okresy - utrzymywała (wbrew wyraźnym postanowieniom pkt 8i załącznika nr 2 do w/w zezwolenia) nośnik wraz z tablicami reklamowymi w dotychczasowej lokalizacji bez zezwolenia zarządcy drogi publicznej. Paradoksalnie nie bez znaczenia dla oceny tej sprawy pozostaje również okoliczność, iż czynności kontrolne (oględziny) w dniu [...] listopada 2008 r. wykazały, że przedmiotowy fundament został usunięty z pasa drogowego, zaś teren zajęcia przywrócony do stanu poprzedniego, gdyż może to świadczyć wyłącznie o tym, że sporny nośnik reklamowy (fundament i stalowa konstrukcja) zlokalizowany w dniu [...] lutego 2008 r. należał z całą pewnością do skarżącej, która dopiero po otrzymaniu zawiadomienia z Zarządu Dróg Miejskich w W. o planowanej wizji w terenie – usunęła obiekt utrzymywany od [...] lipca 2007 r. w lokalizacji ul. [...] w rej. ul. [...] bez stosownego zezwolenia Prezydenta [...]. Według oceny Sądu powiązanie ze sobą wszystkich tych okoliczności doprowadziło organ do słusznego wniosku, że skarżąca spółka w okresie od dnia [...] lipca 2007 r. do (co najmniej) dnia [...] lutego 2008 r. bez zezwolenia zajmowała pas drogowy, a zatem nałożenie na nią kary pieniężnej za ten okres było zasadne. Wbrew twierdzeniom strony organ wyjaśnił sprawę należycie, a wydane rozstrzygnięcie w sprawie uzasadnił zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu zarówno okres zajęcia został ustalony prawidłowo, jak i powierzchnia zajętego pasa drogowego, która wynika z parametrów fundamentu reklamy podanych przez samą stronę skarżącą we wniosku zarówno z dnia [...] maja 2007 r., jak i we wcześniejszym wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. (2,9m x 5,9m = 17,11 m2 – vide: wniosek na k. 14-14.2 tom I akt administracyjnych i k. 36 tom II akt administracyjnych). W konsekwencji również wysokość kary pieniężnej została wyliczona zgodnie z przepisami prawa. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić organowi błędu logicznego w rozumowaniu, jeżeli twierdzi, że z powyższych faktów wynika, iż strona nieprzerwanie, poczynając od pierwszego dnia po upływie okresu wskazanego w decyzji zezwalającej aż do - przynajmniej sporządzenia wzmiankowanej wizji w pasie drogowym w dniu [...] lutego 2008 r. - zajmowała pas drogowy pod sporną reklamę. Powyższe ustalenie jest dodatkowo wzmocnione przez brak wykazania przez A., iż zawiadomiła zarządcę drogi o usunięciu reklamy posadowionej na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. i przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego. Uwypuklić przy tym trzeba, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...] maja 2007 r. skarżąca A. była poinformowana przez organ, że złożenie przedmiotowego wniosku nie upoważnia strony do umieszczenia nośnika reklamowego, a jego funkcjonowanie pomimo braku rozstrzygnięć jest ryzykiem wnioskodawcy. Zdaniem Sądu uznać należy ponadto, iż materiał dowodowy zebrany w trakcie wcześniejszych postępowań w sprawach administracyjnych dotyczących funkcjonowania przedmiotowego nośnika reklamowego mógł być wykorzystany na potrzeby niniejszego postępowania. Został bowiem zgromadzony legalnie, poszczególne dokumenty włączono do niniejszego postępowania (stały się dowodem z dokumentu), strona miała możliwość zapoznania się z nimi oraz odniesienia do ich treści. Wyraźne przy tym trzeba podkreślić, że wzmiankowany materiał wykorzystany dowodowo w rozpatrywanej sprawie dotyczy postępowań administracyjnych zakończonych decyzjami ostatecznymi, w których brała udział skarżąca, a zatem materiał ten był jej znany. Reasumując organ prawidłowo ustalił, że adresatem zaskarżonej decyzji jest skarżąca spółka, a także, że sporna reklama, której istnienie w pasie drogowym stwierdzono w dniu [...] lutego 2008 r., miała te same parametry wielkościowe (powierzchnię), co reklama, na którą strona skarżąca miała zezwolenie do dnia [...] lipca 2007 r. Jeśli chodzi o zarzuty strony dotyczące czynności kontrolnych przeprowadzonych przez funkcjonariuszy ZDM w W. w dniu [...] kwietnia 2008r., należy stwierdzić, że miały one miejsce przed wszczęciem postępowania administracyjnego i mogły odbyć się bez udziału strony (podobnie na gruncie ustawy o transporcie drogowym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 431/05). Zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż domaganie się przez firmy reklamowe, aby na każdy dzień, za który nałożono karę za funkcjonowanie reklamy bez zezwolenia, przedstawiać odrębny dowód (najlepiej oględziny z udziałem strony) jest niedorzeczne. Równie niedorzeczne - zdaniem Sądu - jest domaganie się przez stronę zawiadomienia z 7-dniowym wyprzedzeniem o terminie kontroli nielegalnie zajętego pasa drogowego. Niewątpliwie przeczyłoby to nie tylko samej idei kontroli, ale również jej racjonalności, albowiem po otrzymaniu zawiadomienia strona z całą pewnością usunęłaby nielegalne nośniki reklamowe, aby uchylić się od skutków zajmowania pasa bez zezwolenia. Warto na marginesie zauważyć, iż skarżąca spółka podjęła się właśnie takiej próby uniknięcia odpowiedzialności, demontując sporny nośnik po otrzymaniu zawiadomienia ZDM w W. o planowanej na dzień [...] listopada 2008 r. wizji w terenie (oględzin pasa drogowego). Nie sposób również zgodzić się ze stroną skarżącą, iż zdjęcia wykonane w dniu [...] lutego 2008 r. podczas kontrolnego objazdu pasa drogowego, są niewiarygodne. Otóż, zgadzając się z argumentacją organów obu instancji, zauważyć trzeba, iż protokół (notatkę) z kontroli w dniu [...] lutego 2008 r. został sporządzony przez upoważnionego pracownika Zarządu Dróg Miejskich w W., który załączył do niego wykonane w owym dniu i opisane zdjęcia spornego odcinka pasa drogowego. Zdaniem Sądu, odwołanie się do zdjęcia, jako dowodu wskazującego na fakt zajmowania pasa drogowego (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W. na dzień [...] lutego 2008 r. jest w niniejszej sprawie prawidłowe. W ocenie Sądu, dowód ten jest miarodajny, gdyż znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia są dobrej jakości, pozwalają na ustalenie jaki obiekt jest na nim przedstawiony. Strona w żaden sposób nie zakwestionowała powyższego ustalenia. Nie podważyła również prawdziwości zdjęć opatrzonych datą [...] lutego 2008 r., a także nie wykazała, że na dzień [...] lutego 2008 r. usunęła z tego miejsca reklamę, na którą posiadała zezwolenie udzielone decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Z kolei, gdy chodzi o notatkę służbową znajdującą się w aktach sprawy, która dotyczy powyższego nośnika reklamowego - stwierdzić należy, że katalog środków dowodowych wymienionych w przepisie art. 75 § 1 k.p.a. nie jest katalogiem wyczerpującym, a tym samym środkiem dowodowym mogą być także inne dowody niewymienione wyraźnie w tym przepisie. Może być więc takim dowodem również notatka służbowa. Przedmiotowa notatka została pozyskana w drodze legalnej, gdyż zarządca drogi, realizując ustawowy obowiązek ochrony dróg, może dokonywać stosownego przeglądu podległych mu dróg. Jest oczywiste, że w sytuacji, gdy pracownicy organu (zarządcy drogi) stwierdzą funkcjonowanie w pasie drogowym samowolnie umieszczonej reklamy mogą sporządzić stosowną notatkę urzędową, stanowiącą podstawę do ewentualnego wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie kary pieniężnej. Zgodnie z art. 72 k.p.a. czynności organu, z których nie sporządza się protokołu a które mają znaczenie dla sprawy lub w toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji pracownika, który dokonał takiej czynności. Skarżąca spółka w toku niniejszego postępowania administracyjnego miała zapewniony czynny w nim udział, a zatem miała wgląd również do tej notatki oraz dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do tej notatki. Z tymi dowodami strona się zapoznała o czym świadczy treść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Z przedstawionych wyżej względów pogląd skarżącej wyrażony w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że dokumentacja zdjęciowa wraz z załączonym do niej protokołem z dnia [...] lutego 2008 r. nie mogą być uznane za dowód w sprawie, zostały bowiem sporządzone z naruszeniem przepisów k.p.a. o protokołach - nie może prowadzić do uwzględnienia skargi. Jak już wyżej wspomniano, w trakcie dalszego postępowania nie było możliwości dokonać pomiaru spornej reklamy podczas czynności oględzin przeprowadzonych z udziałem strony w dniu [...] listopada 2008 r. (reklamy już wówczas nie było). W tej sytuacji, o czym już była mowa we wstępnej części niniejszych rozważań, organ mógł wydać decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w oparciu o inne dowody zebrane w sprawie. Sąd stwierdził w tej sytuacji, że wszystkie dowody zostały ocenione wszechstronnie a nie wybiórczo, natomiast wyprowadzone z nich wnioski są logiczne i nie zostały podważone przez stronę skarżącą. Zdaniem Sądu całościowa analiza zebranego materiału dowodowego dokonana przez organy obu instancji w zakresie ustalenia istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy nie budzi zastrzeżeń. A. nie została zaskoczona decyzją o wymierzeniu kary pieniężnej. Organ dokonał zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania. Skarżąca miała możliwość zgłaszania wniosków dowodowych na potwierdzenie, że w dniach od [...] lipca 2007 r. do [...] lutego 2008 r. nie zajmowała pasa drogowego (drogi wojewódzkiej) ul. [...] w rej. ul. [...] w W. poprzez umieszczenie w nim dwustronnej reklamy o łącznej powierzchni reklamowej 17,11 m2. Ze swoich uprawnień A. nie skorzystała. Skarżąca spółka nie powołała się na żadne okoliczności, czy też dowody mogące ewentualnie zanegować poczynione przez organ ustalenia. Nie podjęła żadnych czynności procesowych zmierzających do ochrony jej interesów prawnych. Obowiązki organu w zakresie wszechstronnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2007 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 172/07, wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W ocenie Sądu, z zaistniałego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż nie doszło również do naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. Wyrażona w tym przepisie zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym niewątpliwie nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania, że strona skarżąca została pozbawiona tych uprawnień. Z akt postępowania wynika jednoznacznie, iż skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz o planowanej wizji w terenie, w której uczestniczyła, podpisując się pod protokołem. Strona mogła również skorzystać z przysługującego jej prawa wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zarzutów. Z tej przyczyny Sąd uznał, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że w toku przedmiotowego postępowania naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, albowiem skarżąca spółka posiadała wiedzę o stwierdzonych naruszeniach, co dało jej pełne prawo do ustosunkowania się do zebranego materiału przed wydaniem decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], jak i Prezydent [...] wyczerpująco zbadali wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadzili dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Według Sądu organy oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu uznać należy w konsekwencji, iż skarżąca spółka nie wykazała w toku postępowania jakichkolwiek okoliczności świadczących o braku podstaw do zastosowania unormowań zawartych w przepisach art. art. 40 ust. 12 pkt 2 w zw. z ust. 6 oraz art. 40d ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.