VII SA/Wa 37/11
WyrokWSA w Warszawie2011-04-07
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Małgorzata Miron, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa, będąca właścicielem budynku i zarządcą nieruchomości, ale nie posiadająca tytułu prawnego do gruntu, może skutecznie zgłosić zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie pochylni dla osób niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli budowa pochylni dla osób niepełnosprawnych co do zasady podlega zgłoszeniu, a nie pozwoleniu na budowę, to skarżąca spółdzielnia nie wykazała posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to, zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, wymaga tytułu prawnego wynikającego m.in. z własności, użytkowania wieczystego, zarządu czy stosunku zobowiązaniowego, a samo władanie nieruchomością lub faktyczny zarząd nie są wystarczające do jego wykazania.Stan faktyczny
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie pochylni i przystosowaniu wejścia do klubu osiedlowego dla osób niepełnosprawnych. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, uznając, że spółdzielnia nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a planowane roboty stanowią rozbudowę budynku wymagającą pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant ref. staż. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. S. M. "[...]" w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala
Wojewoda [...], zaskarżoną w nniinejszej sprawie decyzją, Nr [...], z dnia [...] października 2010r, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] od decyzji Nr [...] Prezydenta [...] W. z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia wykonania pochylni oraz przystosowania dla potrzeb osób niepełnosprawnych wejścia do klubu osiedlowego [...], na terenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...]z obrębu [...], położonych przy ul. [...] w Dzielnicy [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że organ I instancji stwierdził, że w załączonym do zgłoszenia oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgłaszająca Spóldzielnia informuje, że ww. działki znajdują się w jej władaniu, zatem nie pkreśliła tytułu, wynikającego z przepisów prawa, upoważniającego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na podstawie danych z ewidencji gruntów organ I instancji ustalił, że właścicielem działek nr ew.[...] jest [...] W., a działki nr [...] jest Skarb Państwa, zatem zgłaszająca nie posiada prawa do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami wskazanymi w zgłoszeniu i nie można przyjąć zgłoszenia budowy pochylni dla osób niepełnosprawnych na ww. działkach. Ponadto w ocenie organu I instancji roboty budowlane określone w zgłoszeniu jako - dostosowanie dla potrzeb osób niepełnosprawnych wejścia do klubu osiedlowego - są według przedłożonego projektu, zgodnie z Prawem budowlanym, rozbudową budynku, gdyż zwiększa się jego kubatura i nie zostały wymienione w art. 29 ustawy Prawo budowlane, jako nie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z tym, na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy można je rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zaskarżona decyzja Wojewody [...], zapadła po rozpoznaniu odwołania od ww. decyzji organu pierwszej instancji, które złożyła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa [...].
Wojewoda [...] wskazał, że zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie, czy zgłoszone roboty budowlane przedstawione w "Projekcie pochylni (...)" odpowiadają ich kwalifikacji przewidzianej w art. 29 ust. 1 pkt 18 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Przy czym, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08 "(...) dla przyjęcia czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. pkt 6 Prawa budowlanego istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego poprzez ustalenie czy planowane prace mieszczą się w zakresie robót budowlanych dla realizacji których wymacane lest uzyskanie pozwolenia na budowę, bowiem przepis art. 29. ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego jest normą szczególną w stosunku do regulacji o charakterze ogólnym, jaką stanowi art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego".
Organ drugiej instancji stwierdził, że niewątpliwie pochylnia przeznaczona dla osób niepełnosprawnych jest budowlą, w zakresie pojęcia "budowa" mieści się również pojęcie rozbudowy. Rozbudowa ma miejsce w przypadku zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchna zabudowy, jego długość czy szerokość. W świetle projektu dołączonego do zgłoszenia planowany zakres prac w tym budowa fundamentów, każe zakwalifikować pochylnię jako budowlę, która wiąże się z rozbudową istniejącego budynku w związku ze zmiana jego parametrów.
Zdaniem Wojewody, wykonanie pochylni na zewnątrz budynku, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku miejscowego planu z gospodarowania przestrzennego.
Organ drugiej instancji stwierdzil także, że podziela pogląd organu I instancji, iż zgłaszający nie posiada prawa do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami wskazanymi w zgłoszeniu, przy czym nie kwestionuje prawa własności budynków Spółdzielni wybudowanych ze środków własnych. Skarżąca Spółdzielnia nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane.
Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję Wojewody [...], wniosła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. dochodząc uchylenia zaskarżonej i poprezdzającej ja decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca Spółdzielnia, zarzuciła decyzjom naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przede wszystkim: art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt 18 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż budowa pochylni przeznaczonej dla osób niepełnosprawnych wymaga pozwolenia na budowę, art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne pominięcie wymogów tego przepisu dotyczących zapewnienia każdemu obiektowi budowlanemu wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich; § 16 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez nieuwzględnienie faktu, iż zgodnie z przytoczonym przepisem do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3 cytowanego rozporządzenia, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać; art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] będąc właścicielem budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w W., oraz jednocześnie władającym i zarządcą nieruchomości nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto Skarżąca Spółdzielnia zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów:art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nienależytym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, poprzez niewskazanie przyczyn na podstawie, których organy administracji orzekające w sprawie uznały, iż skarżąca nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie był, to czy doszło do zgodnego z przepisami prawa zgłoszenia w sprawie robót opisanych jako: wykonanie pochylni oraz przystosowanie dla potrzeb osób niepełnosprawnych wejścia do klubu osiedlowego [...], na terenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...], w dzielnicy [...]W..
Rozważenia wymagało zatem, to czy przedmiotowa inwestycja wymaga zgłoszenia, czy też pozwolenia na budowę oraz to, czy inwestor wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Budowa pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych; zgodnie z przepisom art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt 18 w zw. z art. 30 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane podlega zgłoszeniu. Argumentacja organów, co do wymogu pozwolenia na budowę w odniesieniu do tej konkretnej pochylni jest co najmniej nie dość uzasadniona.
Nie ulega jednak wątpliwości, że prawidłowo organy obu instancji oceniły, że inwestor, skarżąca Spółdzielnia nie wykazał się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Nie można podzielić argumentacji skarżacej Spółdzielni, że organy wadliwie dokonały oceny tej przesłanki, skoro Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowych [...] jest nie tylko właścicielem budynku położonego przy ul. [...] w W., ale została wpisana jako władający w ewidencji gruntów i jest zarządcą nieruchomości objętych zgłoszeniem.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
W ocenie Sądu, żadnego z tych tytułów skarżąca Spółdzielnia nie wykazała.
Jak wynika z ww. przepisu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obejmuje szeroki zakres uprawnień, od prawa własności i użytkowania wieczystego, przez zarząd, ograniczone prawa rzeczowe (zwłaszcza użytkowanie i służebności gruntowe), do uprawnień wynikających z różnego rodzaju umów.
Spółdzielnia złożyła oświadczenie w przedmiocie prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazując, że działki znajdują się w jej władaniu.
Władanie jest stanem faktycznym, nie zawsze wynika z przysługującenu prawa do nieruchomości, czego przykładem jest skarżąca Spółdzielnia. Włada, ale nie ma uregulowanego na swoją rzecz, tytułu prawnego do gruntu. Spółdzielnia nie przedstawiła też uprawnienia wynikającego z umowy zawartej z legalnym właścicielem, czy też użytkownikiem wieczystym nieruchomości.
Organ pierwszej instancji na podstawie danych z ewidencji gruntów ustalił, że właścicielami działek objetych inwestycją są [...] W., oraz Skarb Państwa.
Oświadczenie, o którym mowa wyżej jest środkiem dowodowym mającym wykazać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w razie wątpliwości podlega badaniu przez organ. Obowiązkiem organu jest więc w takiej sytuacji ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane ., przy uwzględnieniu twierdzeń inwestora, przytaczanych przez niego dowodów i innych okoliczności mających znaczenie prawne.
W ocenie Sądu organy onu instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie i zasadnie oceniły, że skarżąca Spóldzielnia nie ma prawa do dysponowania nierruchomośćią na cele ninejszej inwestycji.
Okoliczniść tą potwierdza, także sama skarżaca Sółdzielna. Nie powołuje sie na prawo, a mówi o władaniu, faktycznym zarządzie oraz o roszczeniach związanych z prawem do gruntu.
Należy podkreślić, że skarżąca Spółdzielnia powołuje się na zarząd, ale nie wykazuje, że dysponuje zarządem w rozumieniu art. 3 art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, zatem wynikającym z przepisu art. 43. 1. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.10.102.651 j.t. ).Zgodnie z ww. przepisami trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną, która ma wówczas prawo zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego na nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło